Tia hồng ngoại tia tử ngoại

c Kết quả thí nghiệm:- Trùm sáng đơn sắc có tác dụng nhiệt - Tác dụng nhiệt của trùm sáng đơn sắc khác nhau thì khác nhau - Ờ ngoài dãy màu liên tục có những ánh sáng bức xạ không nhìn t

HAI HÌNH ẢNH CỦA MỘT NGƯỜI ĐÀN ÔNG

GIẤU TAY TRONG TÚI NILÔNG ĐEN

Chụp ảnh ban đêm

a)Dụng cụ thí nghiệm:

- Máy quang phổ lăng kính

- Pin nhiệt điện

- Điện kế G

I Phát hiện ra tia hồng ngoại và tia tử ngoại

Pin nhi t đi n ê ê Pin nhi t đi n ê ê

Mối hàn1 Mối hàn2

Vùng tử ngoại

( λ< λt)

Vùng hồng ngoại (λ> λđ )

c) Kết quả thí nghiệm:

- Trùm sáng đơn sắc có tác dụng nhiệt

- Tác dụng nhiệt của trùm sáng đơn sắc khác nhau thì khác nhau

- Ờ ngoài dãy màu liên tục có những ánh sáng (bức xạ) không nhìn thấy được

LỊCH SỬ PHÁT HIỆN TIA HỒNG NGOẠI

Sự khám phá ra tia hồng ngoại thường được cho là công lao của William Herschel, nhà thiên văn học

đầu thế kỉ 19 Herschel dùng lăng kính để tán xạ

ánh sáng từ Mặt Trời và khám phá ra tia hồng ngoại, nằm ngoài vùng ánh sáng khả kiến gần phần ánh

sáng đỏ, thông qua sự ghi chép trên một nhiệt kế.

William Herschel 1738 - 1822

Lịch sử phát hiện ra tia hồng ngoại

Thí nghiệm phát hiện được thực hiện tương tự như sau:

 Cho ánh sáng mặt trời đi qua một lăng kính Phía sau lăng

kính đặt các nhiệt kế đã bôi đen để hấp thụ tốt ánh sáng

mặt trời

76 o F

 Sau thời gian từ 1 đến 3 phút

ta sẽ nhận được kết quả như

hình dưới

II Bản chất và tích chất chung của tia hồng ngoại và tia tự ngoại

Tia hồng ngoại và tia tử ngoại có cùng bản chất với ánh sáng nhưng không nhìn thấy được.

 Tuân theo các định luật truyền thẳng , phản xạ , khúc

xạ và cũng gây được hiện tượng nhiễu xạ , giao thoa như ánh sáng thông thường

Miền hồng ngoại trải

từ bước sóng 760 nm

đến khoảng vài milimét

Miền tử ngoại trải từ

III Tia hồng ngoại

 Mọi vật có nhiệt độ cao hơn

nhiệt độ môi trường (0 K) đều

Lò than Đèn hồng

ngoại

Bếp gas

hồng ngoại

Bóng đèn điện

Mặt trời Bếp lửa

a Tính chất nổi bật của tia hồng ngoại là tác dụng nhiệt dùng để sấy khô, sưởi ấm

Đèn hồng

tia hồng ngoại

b Tia hồng ngoại có thể gây ra một số phản ứng hoá học có thể tác dụng lên một số loại phim ảnh (chụp ảnh ban đêm, chụp ảnh qua sương mù,…).

Máy chụp hình hồng ngoại hình chụp bằng tia hồng ngoại

c.Tia hồng ngoại có thể gây ra hiệu ứng quang điện ở một

số chất bán dẫn

e Trong quân sự tia hồng ngoại

có nhiều ứng dụng như tạo ra ống nhòm hồng ngoại để quan sát ban đêm , camera hồng ngoại để chụp ảnh quay phim ban đêm

Bản chất :Tia hồng ngoại và tia tử ngoại có cùng bản chất với ánh sáng nhưng

không nhìn thấy được

Tính chất

-Tuân theo các định luật truyền thẳng , phản xạ , khúc xạ và cũng gây được hiện tượng nhiễu xạ , giao thoa như ánh sáng thông thường.

-Miền tử ngoại trải từ bước sóng 380 nm đến vài nanômét

-Miền hồng ngoại trải từ bước sóng 760 nm đến khoảng vài milimét

II Bản chất và tích chất chung của tia hồng ngoại và tia tử ngoại

III Tia hồng ngoại TẠO RA TIA HỒNG NGOẠI

 Mọi vật có nhiệt độ cao hơn nhiệt độ môi trường (0 o K) đều phát ra tia hồng ngoại

 Để phân biệt tia hồng ngoại do vật phát ra thì vật phải có nhiệt độ cao hơn

môi trường

 Nhiệt độ càng thấp thì phát ra các tia có bước sóng càng dài

TÍNH CHẤT

 Tính chất nổi bật của tia hồng ngoại là tác dụng nhiệt dùng để sấy khô, sưởi ấm

 Tia hồng ngoại có thể gây ra một số phản ứng hoá

 Tia hồng ngoại cũng có thể biến điệu được như sóng điện từ cao tần , ứng dụng

để chế tạo bộ điều khiển từ xa

 Tia hồng ngoại có thể gây ra hiệu ứng quang điện ở một số chất bán dẫn

* Nguồn phát tia hồng ngoại là : mặt trời, bếp lửa, đèn hồng ngoại , …

Được tài trợ bởi:

2 3 1

IV Tia tử ngoại

Những vật có nhiệt độ cao (từ 2000C trở lên) đều phát tia tử ngoại, nguồn phát thông thường: hồ quang điện, Mặt trời, phổ biến là đèn hơi thủy ngân.

1 Nguồn tia tử

ngoại

IV Tia tử ngoại

phản ứng hóa học

-Làm ion hóa

không khí và

nhiều chất khí

khác.-Tác dụng sinh học.

Phân biệt tiền thật, tiền giả

Tác dụng sinh lí của tia tử ngoại

Máy tiệt trùng nước

Thực phẩm chống lại tia tử ngoại

IV Tia tử ngoại

1 Nguồn tia tử

ngoại

2 Tính chất

3 Sự hấp thụ tia tử

IV Tia tử ngoại

Tia Gama

Sóng vô tuyến

10 -9m đến 4.10 -7 m

10 -12m đến 10 -7 m trên 10 -12 m

λ (µm)

Nêu các tính chất giống

và khác nhau của tia

hồng ngoại và tử ngoại.

*Những điểm giống nhau

1/Đều tác dụng lên phim

*Những điểm khác nhau

1/Tia tử ngoại xuyên qua thạch anh, ion hóa, huỷ diệt tế bào Tia hồng ngoại có tác dụng nhiệt.

2/Tia tử ngoại làm phát quang nhiều chất.

Câu 1 Tác dụng

nổi bật nhất của tia hồng ngoại là

A tác dụng sinh

học

C tác dụng nhiệt.

B tác dụng quang

Câu 2: Tính chất nào sau đây không phải là

đặc điểm của tia tử ngoại ?

A.Tác dụng mạnh lên kính ảnh

B.Làm ion hoá không khí

C.Trong suốt đối với thuỷ tinh, nước

D.Giúp cho xương tăng trưởng

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

Câu 3: Không th ể nhận biết tia tử ngoại bằng:

A.Màn huỳnh quang

Câu 4: Chọn câu phát biểu sai về tia tử ngoại:

0,40µm.

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

Câu 5: Nhận định nào sau đây sai khi nói về tia

hồng ngoại?

A Tia hồng ngoại do các vật bị nung nóng phát ra

B Là bức xạ không nhìn thấy được, có bước sóng ngắn

hơn bước sóng của ánh sáng đỏ

C.Tác dụng lên phim ảnh

D Bản chất là sóng điện từ

E Ứng dụng trong các lò sấy

Câu 6: Phát biểu nào sau đây đúng với tia hồng

ngoại (HN)?

A.Tia HN là một trong những bức xạ mà mắt

thường có thể nhìn thấy

B.Tia HN là bức xạ không nhìn thấy có bước

sóng lớn hơn bước sóng của ánh sáng đỏ

BÀI TẬP

Câu 7: Nhận định nào sau đây sai khi nói về tia

hồng ngoại:

A Tia hồng ngoại do các vật bị nung nóng phát ra

B Là bức xạ không nhìn thấy được, có bước sóng ngắn

hơn bước sóng của ánh sáng đỏ

C.Tác dụng lên phim ảnh

D Bản chất là sóng điện từ

E Ứng dụng trong các lò sấy

Câu 8: Chọn câu phát biểu sai về tia tử ngoại.

0,40µm

BÀI TẬP