Câu 3 5 điểm a.Tính chất nhiệtđới của miềm giảm sút mạnh so với các miền khác là do: - Có sự hạ thấp đáng kể của nền nhiệt độ, nhất là mùa đông do hoạt động của gió mùa Đông Bắc man
Trang 1Phòng gd & đt Đề thi học sinh giỏi cấp huyện
Năm học 2008- 2009
Môn thi: Địa lý
Thời gian làm bài: 150 ' (không kể thời gian
giao đề)
Câu 1: ( 3 điểm )
a) Các đới khí hậu là gì?
b)Nêu đặc điểm nổi bật của các đới khí hậu?
c) Nớc ta nằm ở đới khí hậu nào đã nêu trên?
Câu 2: ( 3 điểm )
Dựa vào atlát địa lý Việt Nam phần " Công nghiệp":
- Hãy kể tên các nhà máy nhiệt điện (chạy bằng than, khí)
và thuỷ điện ?
- Sự phân bố các nhà máy điện có đặc điểm gì chung ?
- Nêu ý nghĩa của nhà máy thuỷ điện Hoà Bình ?
Câu 3: ( 5 điểm )
Dựa vào vị trí, địa hình hớng gió và kiến thức đã học, trình bày về miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ với những nội dung sau:
a) Vì sao tính chất nhiệt đới của miền lại giảm sút khá mạnh
so với các miền khác?
b) Vì sao miền này, mùa đông thờng đến sớm và kết thúc muộn hơn các miền khác?
c) Vì sao mùa đông ở miền này thờng có ma phùn?
d) Đặc điểm khí hậu và thời tiết nêu trên đã ảnh hởng tới sản xuất và đời sống nh thế nào?
Câu 4: ( 2 điểm )
Dựa vào bảng số liệu dới đây:
Diện tích gieo trồng, phân theo nhóm cây ( Nghìn ha)
Năm
Các nhóm cây
Tổng số
Cây lơng thực
Cây công nghiệp
Cây thực phẩm, cây ăn quả,
cây khác
9040,0
6474,6 1199,3 1366,1
12831,4
8320,3 2337,3 2173,8 Hãy vẽ biểu đồ thích hợp thể hiện cơ cấu diện tích gieo trồng các nhóm cây?
Câu 5 : ( 2 điểm )
Đề
chính
thức
Trang 2Phát triển và phân bố công nghiệp chế biến có ảnh hởng
nh thế nào đến phát triển và phân bố nông nghiệp ?
Câu 6: ( 5 điểm )
Tại sao nói việc làm đang là vấn đề gay gắt ở nớc ta ? Để giải quyết việc làm cần tiến hành những biện pháp gì ?
………
Phòng gd & đt Đáp án đề thi Hsg cấp huyện
Năm học
2007-2008
Môn thi: Địa lý
Câu
1
(3
điểm
)
a) Các đới khí hậu là các dải đất đợc giới hạn bởi chí tuyến và các vòng cực bắc nam song song với xích
đạo, bao quanh trái đất và tơng đối đồng nhất về
nhiệt độ, gió, và ma ( 1đ )
b) Đặc điểm nổi bật của các đới khí hậu: ( 1,5đ )
- Nhiệt đới:nhiệt độ nóng quanh năm, gió mậu dịch là chính, ma từ 1000 mm trở lên
- Ôn đới: Nhiệt độ ôn hoà mát mẻ, gió tây thịnh hành,
ma trung bình từ 500- 1000 mm
- Hàn đới: Lạnh lẽo, có băng tuyết quanh năm, gió đông cực là chính, ma trung bình 250 mm
c) Nớc ta nằm hoàn toàn trong vòng đai nhiệt đới của nửa cầu bắc thiên về chí tuyến nhiều hơn xích đạo ( 0,5 đ )
Câu
2
(3
điểm
)
- Đặc điểm chung: Phân bố gần các nguồn năng
l-ợng" Sơ cấp" ( 0,5đ )
- Các nhà máy nhiệt điện than phân bố ở Quảng Ninh và đồng bằng sông Hồng ( 0,5đ )
Ví dụ: Phả Lại, Uông Bí, Ninh Bình
- Các nhà máy nhiệt điện khí phân bố ở Đông Nam
Bộ ( 0,5đ )
Ví dụ : Phú Mỹ, Bà Rịa, Thủ Đức
- Các nhà máy thuỷ điện phân bố trên các dòng sông
( 0,5đ )
Ví dụ: Hoà bình, Trị An, Y- a-Ly, Thác Bà,
* ý nghĩa của nhà máy thuỷ điện hoà bình:
Chí
nh thức
Trang 3( 1 đ )
- Công suất lắp máy là: 1920 MW, hàng năm sản xuất 8160KWh Một phần điện năm chuyển xuống phía nam
- Giá trị lớn về sản xuất điện năng, điều tiết lũ, cung cấp nớc tới cho mùa cạn vùng ĐBSH
Khai thác du lịch, nuôi trồng thuỷ sản và điều hoà khí hậu
Câu
3
(5
điểm
)
a.Tính chất nhiệtđới của miềm giảm sút mạnh so với các miền khác là do:
- Có sự hạ thấp đáng kể của nền nhiệt độ, nhất là
mùa đông do hoạt động của gió mùa Đông Bắc mang
đến khối không khí lạnh ở vùng cực đới ảnh hởng sâu sắc đến miền này, mặt khác do nằm ở vĩ độ cao nhất
so với các miền khác trong cả nớc, lại thêm các dãy núi
vòng cung mở ravề phía Bắc tạo điều kiện cho không khí lạnh dễ dàng xâm nhập gây ảnh hởng mạnh mẽ
( 1 điểm )
b) Mùa đông thờng đến sớm và kết thúc muộn hơn các miền khác là vì:
- Gió mùa đông bắc đem theo khối không khí lạnh ở vùng cực đới tràn vào nớc ta theo hớng đông bắc, do miền này nằm ở vĩ độ cao nhất, đã ảnh hởng trực tiếp
đem đến mùa đông sớm nhất so với các miền khác
- Gió mùa mùa hè đem theo các khối khí nóng ẩm vợt xích đạo tràn vào nớc ta theo hớng tây nam và đông nam phảI vợt qua hàng nghìn km đến miền này muộn hơn các miền khác, mùa đông thờng kết thúc muộn
( Mỗi ý đúng đợc 1
điểm, cộng 2 điểm )
c)Mùa đông thờng có ma phùn vì:
- Vào nửa sau mùa đông, trung tâm của vùng áp cao lục
địa châu á chuyển dịch sang phía đông khiến cho đ-ờng di chuyển của không khí cực đới vòng qua biển trớc khi tràn vào miền này đem theo độ ẩm tơng đối cao gây ma phùn và ma nhỏ rải rác Mặt khác, do tính chất
ổn định của khối khí này nên không có ma to
(1 điểm )
d) ảnh hởng của diễn biến khí hậu và thời tiết nêu trên.
- ảnh hởng tích cực: Do có mùa đông lạnh làm cho miền
có cơ cấu cây trồng và vật nuôi phong phú, bên cạnh cây trồng và vật nuôi xứ nóng, miền còn có thêm cây
Trang 4trồng và vật nuôi xứ lạnh, có thêm cơ cấu cây trồng vụ
đông Ma phùn làm hạn chế bớt sự khô hạn của mùa đông
- ảnh hởng tiêu cực: dễ phát sinh dịch bệnh, ẩm mốc, phảI phòng chống rét cho vật nuôI, cây trồng ( dẫn chứng )
( Mỗi ý đúng 0,5 điểm,
cộng 1 điểm)
Câu
4
(2điể
m)
Lập bảng số liệu đã sử lý theo mẫu:
trồng( %)
Tổng số
Cây lơng thực
Cây công nghiệp
Cây thực phẩm, ăn quả
100,0 71,6 13,3 15,1
100,0 64,8 18,2 17,0
Vẽ hình tròn:
Có ký hiệu cho từng loại
cây
Có bán kính là:2cm Có bán kínhlà: 2,4 cm
Câu
5
(2điể
m)
- Tăng giá trị và khả năng cạnh tranh của hàng nông sản
- Thúc đẩy sự phát triển các vùng chuyên canh
- Nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp
- Nông nghiệp nớc ta không thể trở thành ngành sản xuất hàng hoá nếu không có sự hỗ trợ tích cực của nông nghiệp chế biến
Trang 5Câu
6
(5điể
m)
* Việc làm đang là vấn đề kinh tế- xã hội gay gắt
ở nớc ta (1đ)
- Số ngời thiếu việc làm cao, số ngời thất nghiệp
đông, tỉ lệ thiếu việc làm ở nông thôn: 28,2%; Tỉ
lệ thất nghiệp ở thành phố:6,8% Mỗi năm tăng thêm 1,1 triệu lao động.( Số liệu năm 1998) Thiếu việc làm sẽ gây nhiều vấn đề phức tạp cho xã hội Hiện nay vấn đề việc làm gay gắt nhất ở đồng bằng sông Hồng và Bắc Trung Bộ
* Hớng giải quyết
(2đ)
- Phân bố lại dân c và nguồn lao động Chuyển từ
đồng bằng sông Hồng, duyên hảI miền Trung đến Tây Bắc và Tây Ngyuên
- Phát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần
- Đa dạng hoá các loại hình đào tạo, hoạt động dạy nghề
- Lập các trung tâm giới thiệu việc làm, đẩy mạnh h-ớng nghiệp ở trờng phổ thông
(1đ)
- Đẩy mạnh công tác kế hoạch háo gia đình
- Đa dạng hoá các loại hình hoạt động kinh tế ở nông
thôn
(1đ)
- Mở rộng các trung tâm công nghiệp, xây các khu công nghiệp mới
- Phát triển các hoạt động dịch vụ Chú ý các hoạt
động công nghiệp vừa và nhỏ để thu hút lao
động
Trang 6KỲ THI HỌC SINH GIỎI NĂM HỌC 2008 - 2009
MÔN: ĐỊA LÍ – LỚP 9
Thời gian làm bài: 150 phút Thí sinh được tham khảo Atlat Địa lí Việt Nam (NXB Giáo Dục)
Câu 1: (3 điểm)
Dựa vào lược đồ trên, hãy xác định từng hướng từ O đến A, B, C, D, E, F, G, H?
Câu 2: (6 điểm)
1) Phân tích tác động của dãy Trường Sơn Bắc đến địa hình, khí hậu, sông ngòi của vùng Bắc Trung Bộ?
2) Trình bày những khó khăn do các thành phần trên gây ra cho Bắc Trung Bộ?
Câu 3: (3 điểm)
Dựa và bảng số liệu:
Sản lượng công nghiệp năng lượng nước ta
Năm
Điện(triệu Kwh) 2428 3680 5683 5790 14665 26682 35562 46202 Hãy nhận xét và giải thích sự phát triển ngành công nghiệp năng lượng nước ta?
Câu 4: (5 điểm)
Hãy đánh giá tiềm năng phát triển kinh tế biển của vùng Duyên hải Nam Trung Bộ?
Câu 5: (3 điểm)
Cho bảng số liệu:
H
F O
A B C
D
E G
Trang 7GDP theo giá thực tế phân theo ngành kinh tế của nước ta (đơn vị: tỉ đồng)
Năm Nông, lâm nghiệp và thủy sản Công nghiệp và xây dựng Dịch vụ
1) Hãy vẽ biểu đồ thích hợp thể hiện sự chuyển dịch cơ cấu GDP theo số liệu trên? 2) Từ biểu đồ đã vẽ, hãy nhận xét sự chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế của nước
ta?
ĐÁP ÁN – THANG ĐIỂM
Câu 1 (1)Từ O đến C, E, G, H
O đến C: Hướng Tây
O đến E: Hướng Bắc
O đến G: Hướng Đông
O đến H: Hướng Nam
(2)Từ O đến A, B, D, F
O đến A: Hướng Tây Nam
O đến B: Hướng Tây-Tây Nam
O đến D: Hướng Tây Bắc
O đến F: Hướng Đông-Đông Bắc
Thí sinh trả lời được mục (1) mới chấm điểm mục (2)
0,5 0,5 0,5 0,5 0,25 0,25 0,25 0,25
Câu 2 1) Tác động của dãy Trường Sơn Bắc đến địa hình, khí hậu, sông ngòi
Bắc Trung Bộ
- Dãy Trường Sơn Bắc chạy liên tục dọc phía Tây vùng Bắc Trung Bộ từ
phía nam sông Cả đến dãy Bạch Mã theo hướng Tây Bắc-Đông Nam
Nó tác động mạnh đến các yếu tố tự nhiên của vùng
0,5
a, Địa hình
- Góp phần hình thành các dạng địa hình của vùng: đồng bằng, ven biển 0,5
- Chạy sát biển kết hợp các dãy núi đâm ngang: Đồng bằng nhỏ, hẹp
b, Khí hậu
- Kết hợp với hoàn lưu khí quyển, bức xạ Mặt Trời tạo nên sự khác biệt
Vào mùa hè, dãy Trường Sơn Bắc tạo thành bức chắn địa hình ngăn ẩm
do gió mùa Tây Nam đem tới tạo hiệu ứng phơn, thời tiết khô nóng 0,25 Vào mùa đông, kết hợp các dãy núi đâm ngang đón gió mùa Đông Bắc,
c, Sông ngòi
Dãy Trường Sơn Bắc là nhân tố quan trọng ảnh hưởng tới đặc điểm sông
ngòi của vùng, đặc biệt là chiều dài, diện tích lưu vực, hướng chảy và tốc 0,25
Trang 8độ dòng chảy.
- Núi chạy sát biển: sông ngắn, dốc, chuyển tiếp nhanh từ miền núi –
- Hướng núi Tây Bắc – Đông Nam làm cho hướng sông hầu hết là hướng
- Kết hợp với khí hậu, nhịp điệu mùa của sông trùng với mùa khí hậu, lưu
2) Những khó khăn
- Bắc Trung Bộ gánh chịu hầu hết các loại thiên tai của nước ta: 1
Hạn hán vào mùa khô: thiếu nước tưới tiêu, sinh hoạt
Lượng mưa lớn nhưng tập trung vào mưa: lũ lụt
Thiên tai khác: lở đất, cháy rừng, động đất,…
Câu 3 a) Nhận xét chung
Trong 30 năm, công nghiệp năng lượng phát triển nhanh, do:
- Nhu cầu năng lượng ngày càng cao, công nghiệp năng lượng phải đi
trước một bước để phục vụ nhu cầu Công nghiệp hóa, hiện đại hóa kinh
tế
0,5
- Thế mạnh tài nguyên đã được đẩy mạnh khai thác: thủy điện, than, dầu
b) Nhận xét cụ thể và giải thích
- Than:
1975-1990: Ổn định,1990: Giảm so với 1986 do thị trường cũ thu hẹp,
chưa thích ứng với thị trường mới
0,5
1995-2004:Tăng nhanh do nhu cầu cho các nhà máy nhiệt điện tăng
và thị trường xuất khẩu mở rộng
0,5
- Dầu thô:
1986: khai thác tấn dầu đầu tiên Sản lượng tăng nhanh chóng do đẩy
mạnh khai thác dầu trên thềm lục địa phía Nam, số mỏ đưa vào khái
thác ngày càng nhiều
0,5
- Điện:
Sản lượng tăng nhanh, đặc biệt từ năm 1990 trở lại đây do việc đưa
vào hoạt động của các tổ máy thủy điện Hòa Bình và xây dựng hàng
loạt nhà máy điện trên cả nước
0,5
Câu 4 Đánh giá tiềm năng phát triển kinh tế biển vùng Duyên hải Nam Trung
Bộ
Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ có tiềm năng lớn để phát triển tông hợp
kinh tế biển: Vị trí địa lí, tài nguyên biển, kinh tế xã hội 0,25 a) Vị trí-lãnh thổ
Cửa ngõ ra biển của Tây Nguyên, Nam Lào và Đông Bắc Campuchia 0,5
Vùng biển Nam Trung Bộ bao gồm thềm lục địa rộng lớn và hai quần 0,5
Trang 9đảo Trường Sa, Hoàng Sa vừa có ý nghĩa chiến lược về an ninh quốc phòng vừa có giá trị kinh tế
Nằm trong khu vực khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, ấm quanh năm 0,25
Đường bờ biển dài, nhiều vũng vịnh thuận lợi để xây dựng cảng, nuôi
trồng thủy hải sản
0,5
b) Tài nguyên biển
Trữ lượng thủy hải sản phong phú dồi dào với hai ngư trường lớn ở
cực Nam Trung Bộ và hai quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa Nhiều loại
có giá trị kinh tế cao, trữ lượng lớn
0,5
Dọc bờ biển có nhiều bãi tắm đẹp nỗi tiếng, các đảo ven bờ có thể
khai thác phát triển du lịch
0,5
Ven biển có một số khoáng sản có thể khai thác ở quy mô công
nghiệp như Titan, cát thủy tinh,…
0,5
c) Tiềm năng kinh tế - xã hội
Người dân có truyền thống nuôi trồng, đánh bắt thủy hải sản 0,25
Cơ sở chế biến thủy sản đa dạng: truyền thống, hiện đại 0,25
Tóm lại, vùng có thế mạnh vượt trội về phát triển kinh tế biển bao
gồm cả nuôi trồng đánh bắt thủy hải sản, du lịch biển, công nghiệp chế biến thủy sản, khai khoáng,…
0,25
Câu 5 1) Vẽ biểu đồ
- Kết quả xử lí số liệu(%)
Năm Tổngcộng Nông,lâm nghiệp Chia ra
và thủy sản Công nghiệp vàxây dựng Dịch vụ
1
- Vẽ biểu đồ miền, yêu cầu:
Chia chính xác khoảng cách năm, chia và ghi đầy đủ % ở trung tung, năm ở trục hoành
0,5
2) Nhận xét
Có sự chuyển dịch rõ rệt theo hướng Công nghiệp hóa 0,25
Nhóm nông,lâm nghiệp và thủy sản giảm tỉ trọng 0,25