phân tích những quan điểm của đảng trong xây dựng và phát triển văn hóa hiện nay giải pháp nào để xây dựng và phát triển văn hóa việt nam trong thời kì đấy mạnh cnh, hđh và hội nhập quốc tế

Tính nhân văn của nền văn hóa mà chúng ta xây dựng không phải là sự quantâm đến con người một cách chung chung trừu tượng mà là sự quan tâm cụ thể, thiếtthực, toàn diện và sâu sắc đối vớ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

 

ĐỀ TÀI: PHÂN TÍCH NHỮNG QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG TRONG XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA HIỆN NAY GIẢI PHÁP NÀO ĐỂ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA VIỆT NAM TRONG THỜI KÌ ĐẤY MẠNH CNH, HĐH VÀ HỘI NHẬP QUỐC TẾ

Môn học: Đường Lối Cách Mạng Đảng Cộng Sản Việt Nam

Giảng Viên Hướng Dẫn: Đào Thị Bích Hồng

CÂU 1: PHÂN TÍCH NHỮNG QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG TRONG XÂY DỰNG

VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA HIỆN NAY.

1 Xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội vừa là mục tiêu vừa là động lực phát triển kinh tế - xã hội để hội nhập quốc tế

Quan điểm này xác định vai trò đặc biệt quan trọng của văn hóa trong sự nghiệpđổi mới ở nước ta hiện nay Mục tiêu của sự nghiệp đổi mới là phấn đấu vì sự nghiệpdân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, trong đó phải giải quyếthài hoà giữa sự phát triển kinh tế và văn hóa, đảm bảo cho đất nước phát triển bềnvững và lâu dài Vì vậy, Đảng Cộng sản Việt Nam nhấn mạnh tới vai trò của việc xâydựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc Nền văn hóa này vừa phải là nềntảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh

tế - xã hội Mọi hoạt động kinh tế phải đặt con người ở vị trí trung tâm của sự pháttriển, vừa phải chú ý đến hiệu quả kinh tế, vừa phải chú ý đến hiệu quả xã hội và vănhóa Đồng thời, phải chú trọng khai thác văn hóa như một nguồn lực đặc biệt để pháttriển kinh tế - xã hội, nhất là phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, dịch vụ vănhóa và du lịch văn hóa… Như vậy, văn hóa không phải là kết quả thụ động của nềnkinh tế mà là nguyên nhân, động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội

2 Nền văn hóa việt nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc

Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc lànhằm xây dựng nền văn hóa Việt Nam hiện đại có sự thống nhất hữu cơ giữa tính tiêntiến và tính đậm đà bản sắc dân tộc Đây là kết quả của việc tổng kết kinh nghiệm lãnhđạo xây dựng và phát triển nền văn hóa mới của Đảng Cộng sản Việt Nam trong gần

80 năm qua Trong mỗi giai đoạn lịch sử cụ thể, Đảng ta đều đề ra phương hướng,nhiệm vụ phát triển văn hóa, phù hợp với yêu cầu và nhiệm vụ cách mạng Trong thời

kỳ đổi mới, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh côngnghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế, Đảng ta đã xác định nền vănhóa mà chúng ta xây dựng là nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc Trình độtiên tiến của nền văn hóa không mâu thuẫn với bản sắc văn hóa dân tộc, ngược lại, haiđặc tính thống nhất biện chứng với nhau, tác động qua lại và quy định lẫn nhau Tuynhiên, để tìm hiểu đặc trưng của nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, chúng

ta có thể cần làm rõ từng nội dung “tiên tiến” và “đậm đà bản sắc dân tộc”

Nền văn hóa tiên tiến trước hết là nền văn hóa yêu nước và tiến bộ mà nội dung cốtlõi là lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, dựa trên cơ sở của chủ nghĩa Mác -Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh nhằm mục tiêu tất cả vì con người, vì hạnh phúc và sựphát triển phong phú, tự do, toàn diện của con người trong mối quan hệ hài hoà giữa

tự nhiên với cá nhân và cộng đồng, giữa tự nhiên với xã hội

- Chủ nghĩa yêu nước là hệ thống quan niệm, tư tưởng, lý luận về địa vị và sự tồntại của đất nước, về độc lập dân tộc và toàn vẹn lãnh thổ, về tinh thần yêu nước vàtruyền thống đại đoàn kết dân tộc trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, về trách nhiệm,quyền lợi và nghĩa vụ của người dân đối với đất nước…, trong đó, lý tưởng độc lậpdân tộc là sợi chỉ đỏ xuyên suốt Đây là chủ nghĩa yêu nước chân chính, hoàn toàn xa

lạ với chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi hoặc chủ nghĩa sôvanh nước lớn Chủ nghĩa yêu nước

là giá trị cao nhất trong thang bậc giá trị của văn hóa Việt Nam Nó là cơ sở để liên kếtcộng đồng và liên kết thế hệ tạo thành sức sống liên tục của truyền thống văn hóa dântộc Trong sự nghiệp đổi mới hiện nay, chủ nghĩa yêu nước Việt Nam phải được nânglên tầm cao của thời đại và phải được bổ sung những nội dung mới gắn liền với lýtưởng tiến bộ và cách mạng của thời đại, thời đại quá độ lên chủ nghĩa xã hội Vì vậy,

lý tưởng độc lập dân tộc phải gắn liền với lý tưởng xã hội chủ nghĩa Đó là con đườngphát triển vững chắc của dân tộc, con đường đảm bảo hạnh phúc của toàn thể nhândân Vì vậy, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trở thành nội dung cốt lõi của nềnvăn hóa Việt Nam hiện đại

- Nền văn hóa tiến bộ là nền văn hóa thúc đẩy sự phát triển của đất nước dựa trên

tư tưởng cách mạng và khoa học dẫn đường Đó là chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng

Hồ Chí Minh Nền văn hóa tiến bộ cũng là nền văn hóa thể hiện tinh thần nhân văn vàdân chủ sâu sắc

Tính nhân văn thể hiện ở ngay trong mục tiêu, nội dung, nhiệm vụ xây dựng nền vănhóa mà Đảng ta đã đề ra Đây là nền văn hóa hướng tới đấu tranh, giải phóng cho conngười, trước hết là nhân dân lao động khỏi sự áp bức, bóc lột về phương diện giai cấp,dân tộc và xã hội; phấn đấu để không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thầncủa nhân dân; tạo điều kiện để nhân dân tham gia sáng tạo, hưởng thụ nhiều hơnnhững thành tựu văn hóa của dân tộc và nhân loại Văn kiện Đại hội lần thứ IX củaĐảng đã khẳng định: “Mọi hoạt động văn hóa nhằm xây dựng con người Việt Namphát triển toàn diện về chính trị, tư tưởng, trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo,

có ý thức cộng đồng, lòng nhân ái, khoan dung, tôn trọng nghĩa tình, lối sống có vănhóa, quan hệ hài hoà trong gia đình, cộng đồng và xã hội Văn hóa trở thành nhân tốthúc đẩy con người tự hoàn thiện nhân cách, kế thừa truyền thống cách mạng của dântộc, phát huy tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường xây dựng và bảo vệ Tổquốc”5

Tính nhân văn của nền văn hóa mà chúng ta xây dựng không phải là sự quantâm đến con người một cách chung chung trừu tượng mà là sự quan tâm cụ thể, thiếtthực, toàn diện và sâu sắc đối với con người, đối với các tầng lớp xã hội và các thànhphần dân cư khác nhau “nhằm mục tiêu tất cả vì con người, vì hạnh phúc và sự pháttriển phong phú, tự do, toàn diện của con người trong mối quan hệ hài hoà giữa cánhân và cộng đồng, giữa xã hội và tự nhiên”6

Tính dân chủ của nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc là dân chủ xãhội chủ nghĩa, gắn liền với chế độ chính trị - xã hội tiến bộ “của dân, do dân và vìdân” Nền văn hóa này khai thác động lực dân chủ trong nhân dân, tạo điều kiện đểphát huy tiềm năng sáng tạo của cá nhân và cộng đồng, đề cao trách nhiệm của côngdân trước nhân dân, dân tộc và thời đại Tính chất dân chủ của nền văn hóa thống nhấtvới việc đề cao ý thức công dân, đề cao trật tự kỷ cương xã hội và thống nhất giữaquyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm của công dân trước pháp luật Đồng thời phát huydân chủ phải gắn liền với việc nâng cao ý thức chính trị, đạo đức xã hội và trình độdân trí, tạo điều kiện để nhân dân tham gia xây dựng bộ máy nhà nước, chống lãngphí, tham nhũng, quan liêu và các tiêu cực khác trong bộ máy nhà nước và ngoài xãhội Phát huy dân chủ phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước,chống tư tưởng tự do vô chính phủ, tự do vô kỷ luật.

Nền văn hóa tiên tiến phản ánh trình độ phát triển cao mang tính hiện đại, cậpnhật với thành tựu văn hóa chung của khu vực và cộng đồng quốc tế Bên cạnh hệ tưtưởng tiên tiến là chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, các thành tố kháccủa nền văn hóa Việt Nam cũng phải được hiện đại hóa Cần phải phát triển giáo dục -đào tạo, khoa học - công nghệ, nâng cao trình độ dân trí, khả năng chiếm lĩnh và sửdụng những thành tựu của cuộc cách mạng khoa học - công nghệ hiện đại để thúc đẩyquá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Nền văn hóa mới phải tập trung xâydựng những phẩm chất mới, xây dựng đạo đức, lối sống của con người Việt Nam hiệnđại ngang tầm với công cuộc đổi mới Mặt khác, nền văn hóa Việt Nam phải tham giacùng cộng đồng quốc tế giải quyết những vấn đề đặt ra trong xu thế toàn cầu hóa,khẳng định bản lĩnh và bản sắc dân tộc trong giao lưu, hợp tác và hội nhập quốc tế

Nền văn hóa tiên tiến thể hiện ở nội dung phản ánh, đó là toàn bộ sự nghiệp đổimới vĩ đại của dân tộc vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ,văn minh, tiến bước vững chắc lên chủ nghĩa xã hội Nền văn hóa hướng tới đấu tranh

để khẳng định cái đúng, cái tốt, cái đẹp, phủ nhận cái xấu, cái ác, cái giả; góp phầnxây dựng con người phát triển toàn diện và tạo lập môi trường văn hóa lành mạnh choquá trình phát triển bền vững của đất nước Đây cũng là nền văn hóa có cơ sở vật chất

- kỹ thuật hiện đại, đáp ứng nhu cầu phát triển của nền văn hóa dân tộc trong thời kỳcông nghiệp hóa, hiện đại hóa và mở rộng giao lưu, hợp tác quốc tế

Bản sắc văn hóa dân tộc là các giá trị đặc trưng tiêu biểu phản ánh diện mạo,cốt cách, phẩm chất và bản lĩnh riêng của mỗi quốc gia, dân tộc; là dấu hiệu cơ bản đểphân biệt nền văn hóa của dân tộc này với dân tộc khác Bản sắc văn hóa dân tộc thểhiện tập trung trong truyền thống văn hóa dân tộc Truyền thống văn hóa là các giá trị

do lịch sử truyền lại, được các thế hệ sau kế thừa gìn giữ và phát huy trong thời đạicủa mình, tạo nên dòng chảy liên tục của lịch sử văn hóa Bản sắc văn hóa dân tộcViệt Nam là những giá trị bền vững, những tinh hoa của cộng đồng các dân tộc ViệtNam, được vun đắp nên qua lịch sử hàng ngàn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước

“Đó là lòng yêu nước nồng nàn, ý chí tự cường dân tộc, tinh thần đoàn kết, ý thứccộng đồng gắn kết cá nhân - gia đình - làng xã - Tổ quốc; lòng nhân ái, khoan dung,trọng nghĩa tình, đạo lý, đức tính cần cù, sáng tạo trong lao động, sự tinh tế trong ứng

xử, tính giản dị trong lối sống”7 Bản sắc văn hóa dân tộc là cơ sở để liên kết xã hội

và liên kết các thế hệ, tạo nên sức mạnh tinh thần của dân tộc Vì vậy, bản sắc văn hóadân tộc vừa được coi là “căn cước”, vừa được coi là “bộ gien” di truyền văn hóa dântộc Đứng trước sự bùng nổ của cách mạng khoa học - công nghệ và sự tác động của

xu thế toàn cầu hóa, khu vực hóa, các quốc gia, dân tộc, nhất là các nước đang pháttriển đều ý thức sâu sắc việc bảo vệ, giữ gìn các giá trị đặc sắc và đa dạng của văn hóadân tộc, chống nguy cơ bị đồng hóa Vì vậy, bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa dântộc trở thành yêu cầu khách quan và là mục tiêu của sự nghiệp xây dựng và phát triểnnền văn hóa Việt Nam hiện nay

Bản sắc văn hóa dân tộc là một khái niệm “động” và “mở”, mang tính lịch sử

cụ thể và vận động, đổi mới không ngừng trên cơ sở loại bỏ những yếu tố bảo thủ vàtiêu cực, tiếp thu và phát huy những yếu tố tích cực và tiến bộ, đồng thời tạo lập cácgiá trị mới để đáp ứng với yêu cầu phát triển của thời đại Không nên đồng nhất bảnsắc dân tộc với “cái cũ”, với quá khứ, với cái “nguyên gốc” do dân tộc mình tạo ra.Bản sắc văn hóa dân tộc vừa bao hàm các giá trị do dân tộc mình sáng tạo ra trong quákhứ và hiện tại, vừa bao hàm các giá trị tinh hoa của văn hóa nhân loại được dân tộctiếp nhận một cách sáng tạo, biến nó thành nguồn lực bên trong để xây dựng và bảo vệđất nước Cũng không nên đồng nhất bản sắc văn hóa dân tộc với một số yếu tố hìnhthức bên ngoài của nền văn hóa, mà đây là sự thống nhất giữa nội dung và hình thức,thống nhất giữa trình độ tư duy, tinh thần độc lập tự cường, ý chí và bản lĩnh dân tộcvới các hình thức biểu hiện bên ngoài của nó Bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa dântộc trước hết cần bảo vệ và phát huy truyền thống yêu nước và đại đoàn kết dân tộc,khẳng định ý chí và bản lĩnh của con người Việt Nam hiện đại trong xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc Đồng thời bảo vệ và phát huy các tài sản văn hóa vật thể và phi vật thể,các giá trị tinh hoa của văn hóa dân tộc, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh đểlàm động lực thúc đẩy sự phát triển của đất nước trong thời kỳ mới

3 Văn hóa việt nam là nền văn hóa thống nhất mà đa dạng trong cộng đồng các dân tộc việt nam

Mỗi thành phần dân tộc có truyền thống và bản sắc của mình, cả cộngđồng dân tộc Việt Nam có nền văn hoá chung nhất.

• Tính đa dạng là gì?

Tính đa dạng của nền văn hóa Việt Nam được thể hiện rất khác nhau giữa các lĩnh vựcphong tục tập quán, kinh tế -xã hội của cộng đồng các dân tộc Đây là nhân tố để giữgìn bản sắc truyền thống của dân tộc, là điểm để phân biệt vùng này với vùng khác,mỗi vùng có những nét riêng biệt tuỳ thuộc vào điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý, sự tiếpthu ảnh hưởng của văn hoá bên ngoài, tạo nên sự đa dạng, phong phú của vùng

 Nền văn hóa Việt Nam là nền văn hóa thống nhất mà đa dạng trong cộng đồngdân tộc

 Nền văn hóa Việt Nam là nền văn hóa thống nhất

Đất nước ta có 54 dân tộc từ cổ chí kim đều xuất phát từ truyền thốngcon lạc cháu hồng cùng chung tay góp sức tạo nên giá trị văn hóa và bản sắc văn hóariêng Bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam là tổng hợp các giá trị tinh thần của dân tộc.Nghị quyết Trung ương lần thứ 5 đã nêu rõ: “Bản sắc dân tộc bao gồm những giá trịvăn hóa truyền thống bền vững, những tinh hoa của những cộng đồng của các dân tộcViệt Nam được vun đắp nên qua lịch sử hàng ngàn năm đấu tranh dựng nước và giữnước”

Bản sắc dân tộc: “đó là lòng yêu nước nồng nàn, ý chí tự cường dân tộc, tinhthần đoàn kết, ý thức cộng đồng gắn kết cá nhân - gia đình - làng xã - Tổ quốc; lòngnhân ái khoan dung, trọng nghĩa tình, đạo lý, đức tính cần cù, sáng tạo trong lao động,

sự tinh tế trong ứng xử, tính giản dị trong lối sống… Bản sắc văn hóa dân tộc còn đậmnét trong các hình thức biểu hiện mang tính dân tộc độc đáo”

Mỗi thành phần dân tộc có truyền thống và bản sắc của mình, cả cộng đồng dântộc Việt Nam có nền văn hóa chung nhất Không có sự đồng hóa hoặc thôn tính, kỳ thịbản sắc văn hóa của các dân tộc Hơn 50 dân tộc sống trên đất nước ta đều có nhữnggiá trị và sắc thái văn hoá riêng Các giá trị và sắc thái đó bổ sung cho nhau, làmphong phú nền văn hoá Việt Nam và củng cố sự thống nhất dân tộc là cơ sở để giữvững sự bình đẳng và phát huy tính đa dạng văn hoá của các dân tộc anh em Khẳngđịnh một truyền thống đã trải qua hàng nghìn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước,

54 dân tộc anh em Việt Nam đã gắn bó keo sơn, đoàn kết một lòng, chung một khátvọng độc lập, tự do, hạnh phúc, đã vượt qua muôn vàn khó khăn gian khổ, hy sinh,cống hiến to lớn về sức người, sức của, máu xương cho sự nghiệp bảo vệ và xây dựngđất nước

Cũng trong suốt chặng đường lịch sử đầy gian khổ nhưng vô cùng vẻ vang ấy,các thế hệ cộng đồng 54 dân tộc anh em Việt Nam đã không ngừng xây dựng, bồi đắpnên nền văn hóa Việt nam - một nền văn hóa thống nhất, tiên tiến và đậm đà bản sắcViệt Nam, hội tụ và hòa quyện những phẩm chất, tinh hoa văn hóa các dân tộc trongđại gia đình các dân tộc Việt Nam.

Qua đó ta thấy rằng bản sắc văn hóa là tổng hợp các giá trị tinh thần sức mạnh

và sáng tạo của dân tộc ta cho giúp cộng đồng dân tộc Việt Nam giữ vững được tínhthống nhất, tính nhất quán so với bản thân mình trong quá trình phát triển được thểhiện:

• Bản sắc văn hóa dân tộc là những đặc trưng về văn hóa, về đời sống tinh thầndân tộc ấy, là những nét đặc biệt, độc đáo về tinh thần, về văn hóa, về cách sống vàsức sáng tạo để phân biệt dân tộc này với dân tộc khác Mất bản sắc văn hóa dân tộctức là dân tộc bị đồng hóa chỉ còn lại cái vỏ bề ngoài

• Bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam là hạt nhân của tinh thần sáng tạo của dântộc truyền từ đời này sang đời khác, được làm giàu thêm bằng kinh nghiệm cuộc sống

và sự sáng tạo của các thế hệ Đó là truyền thống được tạo ra và hun đúc trong lịch sựhình thành và phát triển của dân tộc

• Bản sắc văn hóa dân tộc còn biểu hiện cụ thể ở những giá trị văn hóa bền vữngcủa dân tộc Việt Nam, là tổng hợp các giá trị tinh thần của dân tộc, tiêu biểu là:

 Tinh thần yêu quê hương đất nước nồng nàn

 Tinh thần đoàn kết dân tộc

 Tính cộng đồng gắn kết giữa cá nhân, quê hương, Tổ quốc

 Tinh thần nhân nghĩa, nhân ái thấm nhuần chủ nghĩa nhân văn, nhân đạo sâusắc của con người Việt Nam: sống có nghĩa tình, thủy chung trong gia đình với làngxóm, với cộng đồng, yêu thương quý trọng con người, tinh thần trọng lẽ phải, yêu cáiđẹp, cái hay

 Tinh thần lao động cần cù sáng tạo của nhân dân ta

 Lối sống kinh tế, khiêm tốn, giản dị và trung thực của con người Việt Nam

 Sự tế nhị trong tâm hồn trong phong cách giao tiếp

Vì vậy tính thống nhất văn hóa các dân tộc còn đậm nét cả trong các hình thứcbiểu hiện mang tính dân tộc độc lập, là 1 tổng thể những phẩm chất, tính cách, khuynhhướng cơ bản thuộc về sức mạnh tiềm tàng và sức sáng tạo của cộng đồng dân tộcViệt Nam Chính sức mạnh và sức sáng tạo này đã giữ vững được tính thống nhất, có

mối liên hệ gốc rễ, lâu dài và bền vững với môi trường xã hội-tự nhiên và với quátrình lịch sử dân tộc đó đã tồn tại.

 Nền văn hóa Việt Nam là nền văn hóa đa dạng trong cộng đồng dân tộc

Nước Việt Nam là một nước đa dạng về sắc tộc-54 dân tộc, mỗi dân tộc ngườiViệt Nam có một giá trị văn hóa hoàn toàn khác nhau, có những nét riêng tạo nên vănhóa Việt Nam ngày càng đa dạng và phong phú Và quá trình hội tụ bắt nguồn từnhững trung tâm khác nhau nên nó không mang tính đơn tuyến trong sự biệt lập, mà là

đa tuyến trong sự tiếp xúc đan xen nhiều chiều, tạo nên những đường đồng quy,những cơ chế văn hóa tộc người đa thành phần

 Dân tộc Kinh:

Người Việt hay người Kinh là một dân tộc hình thành tại khu vực địa lý màngày nay là miền Bắc Việt Nam và miền nam Trung Quốc Đây là dân tộc chính,chiếm khoảng 86,2% dân số Việt Nam và được gọi chính thức là dân tộc Kinh để phânbiệt với những dân tộc thiểu số tại Việt Nam Người Kinh sinh sống trên khắp toàn thểnước Việt Nam và một số nước khác nhưng đông nhất vẫn là các vùng đồng bằng vàthành thị trong nước

 Ngôn ngữ chính: tiếng Việt

 Nhóm ngôn ngữ: Việt-Mường

 Tín ngưỡng: người Việt còn có những giá trị tâm linh như việc thờ cúng tổ tiên,giỗ và các lễ hội như Tết Các tôn giáo phổ biến như Phật giáo, Công giáo Rôma, đạoCao Đài

 Âm nhạc và văn học: Văn học của người Kinh đã từng tồn tại từ rất lâu và đượctruyền miệng qua truyển cổ, ca dao, tục ngữ Nghệ thuật phong phú như ca hát, âmnhạc, điêu khắc, hội họa, múa, diễn xướng

 Trang phục: Trang phục Việt Nam đa dạng và muôn màu qua khăn áo, váy,quần, khố, mũ, nón, trang sức…

 Hôn nhân và gia đình: Theo truyền thống thì người đàn ông là trụ cột gia đình.Các đứa con đều lấy họ cha và được coi là nối nghiệp tông đường Dòng họ của bố là

"họ nội" còn dòng họ bên mẹ là "họ ngoại" Đứa con trai đầu thường là người giaocho trọng trách nhiều nhất trong gia đình Mỗi họ đều có chỗ thờ họ và người trưởng

họ sẽ lo việc chung Hôn nhân chỉ được chấp nhận dưới dạng một chồng một vợ.Quan hệ đồng tính hiện chưa được chính phủ chấp nhận tại Việt Nam Việc cưới xinthì thưởng phải đi qua các nghi thức truyền thống của người Việt

 Dân tộc Tày

Người Tày là một trong 54 dân tộc ở Việt Nam, sinh sống chủ yếu ở vùng miền núithấp phía bắc Việt Nam Người Tày có dân số đông thứ 2 ở Việt Nam sau dân tộcKinh

 Nhóm ngôn ngữ: Thái-Kađai

 Tín ngưỡng: Người Tày thờ tổ tiên và bái vật giáo Bàn thờ tổ tiên của ngườiTày đặt chính giữa nhà và làm thành một không gian riêng và được cung kính hếtmực Khách và phụ nữ trong nhà chửa đẻ không được phép ngồi hay nằm trên ghế,giường trước bàn thờ Trong tôn giáo của người Tày, ngày 3/3 âm lịch là ngày tảo mộ,ngày lễ quan trọng nhất của người tày

 Âm nhạc và văn học: Hát then, hát lượn, hát sli được dùng vào các mục đínhsinh hoạt khác nhau, các thể loại dân ca nổi tiếng của người Tày Bộ nhạc cụ như Đàntính, Lúc lắc Đàn tính là loại nhạc cụ có mặt trong tất cả những sinh hoạt văn hoá tinhthần của người Tày, như linh hồn trong nghệ thuật dân ca dân vũ Tày Bao đời nayđàn tính có vai trò như một phương tiện giao tiếp mang đậm bản sắc

 Trang phục: Người Tày tày vận các bộ trang phục có màu chàm

 Hôn nhân và gia đình: Gia đình người Tày thường quý con trai hơn và có quiđịnh rõ ràng trong quan hệ giữa các thành viên trong nhà Vợ chồng yêu thương nhau,

ít ly hôn Đã từ lâu không còn tục ở rể

 Dân tộc Êđê

Dân tộc Êđê là dân tộc có nguồn gốc của nhóm tộc người Mã Lai, là mộtcộng đồng tộc người khá thống nhất, tập trung nhiều nhất ở vùng Tây Nguyên

 Nhóm ngôn ngữ: Mã Lai - Polynêdi (ngữ hệ Nam Ðảo)

 Tín ngưỡng: Phần lớn người Ê Đê theo đạo Tin Lành được các nhà truyền giáophương Tây truyền vào những năm đầu của thế kỷ XX

 Âm nhạc và văn học: Người Ê Đê có kho tàng văn học truyền miệng phongphú: thần thoại, cổ tích, ca dao, tục ngữ,… Người Ê Đê yêu ca hát, thích tấu nhạc vàthường rất có năng khiếu về lĩnh vực này Nhạc cụ có cồng chiêng, trống, sáo, khèn,Gôc, Kni, đàn, Đinh Năm, Đinh Tuốc là các loại nhạc cụ phổ biến của người Êđê vàđược nhiều người yêu thích

 Trang phục: Có đầy đủ các thành phần, chủng loại trang phục và phong cáchthẩm mỹ khá tiêu biểu cho các dân tộc khu vực Tây Nguyên Y phục cổ truyền củangười Êđê là màu đen, có điểm những hoa văn sặc sỡ

Nam để tóc ngắn quấn khăn màu đen nhiều vòng trên đầu Y phục truyền thống gồm

áo và khố Phụ nữ Ê Đê để tóc dài buộc ra sau gáy Họ mang áo váy trong trang phụcthường nhật Họ mang đồ trang sức bằng bạc hoặc đồng Vòng tay thường đeo thành

bộ kép nghe tiếng va chạm của chúng vào nhau họ có thể nhận ra người quen, thân

 Hôn nhân và gia đình: Trong gia đình người Ê Đê, chủ nhà là phụ nữ, theo chế

độ mẫu hệ, con cái mang họ mẹ, con trai không được hưởng thừa kế Đàn ông cư trútrong nhà vợ Nếu vợ chết và bên nhà vợ không còn ai thay thế theo tục nối dây thìngười chồng phải về với chị em gái mình

Tóm lại, văn hóa cộng đồng dân tộc Việt Nam đa dạng và phong phú Văn hóaViệt Nam dưới quan niệm là văn hóa dân tộc thống nhất trên cơ sở đa sắc thái văn hóatộc người được thể hiện ở ba đặc trưng chính:

• Đặc trưng thứ nhất: Việt Nam có một nền văn hóa phong phú và đa dạng trêntất cả các khía cạnh, người Việt cùng cộng đồng 54 dân tộc anh em có những phongtục đúng đắn, tốt đẹp từ lâu đời, có những lễ hội nhiều ý nghĩa sinh hoạt cộng đồng,những niềm tin bền vững trong tín ngưỡng, sự khoan dung trong tư tưởng giáo lý khácnhau của tôn giáo, tính cặn kẽ và ẩn dụ trong giao tiếp truyền đạt của ngôn ngữ, từtruyền thống đến hiện đại của văn học, nghệ thuật

• Đặc trưng thứ hai: Sự khác biệt về cấu trúc địa hình, khí hậu và phân bố dântộc, dân cư đã tạo ra những vùng văn hoá có những nét đặc trưng riêng tại Việt Nam

Từ cái nôi của văn hóa Việt Nam ở đồng bằng sông Hồng của người Việt chủ đạo vớinền văn hóa làng xã và văn minh lúa nước, đến những sắc thái văn hóa các dân tộcmiền núi tại Tây bắc và Đông bắc Từ các vùng đất biên viễn của Việt Nam thời dựngnước ở Bắc Trung bộ đến sự pha trộn với văn hóa Chăm Pa của người Chăm ở NamTrung Bộ Từ những vùng đất mới ở Nam Bộ với sự kết hợp văn hóa các tộc ngườiHoa, người Khmer đến sự đa dạng trong văn hóa và tộc người ở Tây Nguyên

• Đặc trưng thứ ba: Với một lịch sử có từ hàng nghìn năm của người Việt cùngvới những hội tụ về sau của các dân tộc khác, từ văn hóa bản địa của người Việt cổ từthời Hồng Bàng đã ảnh hưởng từ bên ngoài trong trong hàng nghìn năm nay Vớinhững ảnh hưởng từ xa xưa của Trung Quốc và Đông Nam Á đến những ảnh hưởngcủa Pháp từ thế kỷ 19, phương Tây trong thế kỷ 20 và toàn cầu hóa từ thế kỷ 21 ViệtNam đã có những thay đổi về văn hóa theo các thời kỳ lịch sử, có những khía cạnhmất đi nhưng cũng có những khía cạnh văn hóa khác bổ sung vào nền văn hóa ViệtNam hiện đại

 Tính thống nhất và đa dạng của văn hóa Việt Nam hiện nay

Người ta nói thế kỷ XXI là thế kỷ của văn hóa, thế kỷ của xã hội tri thức, củatoàn cầu hóa và đưa ra nhiều kịch bản khác nhau: văn hóa và phản văn hóa, đối thoại

và xung đột Nhân loại đang cổ vũ cho sự đa dạng văn hóa và đối thoại văn hóa để xâydựng một nền văn hóa của toàn hành tinh với tất cả những bản sắc văn hóa khác nhaucủa các cộng đồng

Với tình hình đó, Nghị quyết Trung ương lần thứ 5 vừa đáp ứng những đòi hỏibức xúc của cuộc sống, vừa là định hướng chiến lược cơ bản cho sự nghiệp xây dựng,cũng cố và không ngừng tăng cường nền tảng tinh thần xã hội văn hóa trên con đườngphấn đấu vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”.Với quyết tâm đó, toàn Đảng, toàn dân ta ra sức phấn đấu để tổ quốc ta mãi mãi làquốc gia văn hóa, dân tộc ta là một dân tộc văn hóa, nền văn hóa nước ta không ngừngphát triển, xứng đáng với tầm vóc dân tộc ta trong lịch sữ và trong thế giới hiện đại

Quán triệt quan điểm của Đảng về Xây dựng và phát triển nền văn hóa ViệtNam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, những năm gần đây, nền văn hóa dân tộc đãđạt đ¬ược những bư¬ớc phát triển đáng kể: các giá trị văn hóa của hơn 50 dân tộcđư¬ợc kế thừa và phát triển; giao l¬ưu, hợp tác văn hóa với n¬ước ngoài đư¬ợc mởrộng; một số nét mới trong chuẩn mực văn hóa của con ngư¬ời Việt Nam từng bư¬ớcđ¬ược hình thành; nhiều di sản văn hóa đ¬ược giữ gìn, tôn tạo; các phong trào “đền

ơn đáp nghĩa”, “uống nư¬ớc nhớ nguồn”, “lá lành đùm lá rách” phát triển rộngkhắp…, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu tinh thần lành mạnh, đa dạng của quầnchúng nhân dân, góp phần tích cực vào công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổquốc

Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay, mặt trái của cơ chế thịtrư¬ờng, xu thế xâm lăng văn hóa đã tác động tiêu cực đến tư¬ t¬ưởng, đạo đức, lốisống của một bộ phận quần chúng nhân dân Công tác quản lí các lĩnh vực hoạt độngvăn hóa, t¬ư t¬ưởng còn những biểu hiện buông lỏng, né tránh Một số lĩnh vực: báochí - xuất bản, văn học - nghệ thuật, giáo dục - đào tạo bị khuynh hư¬ớng “thư¬ơngmại hóa” chi phối, hoạt động xa rời tôn chỉ, mục đích Những yếu tố tiêu cực này đặtnền văn hóa Việt Nam ngày nay đối mặt nguy cơ phai nhạt bản sắc dân tộc, thoát linền tảng hệ tư¬ t¬ưởng chủ nghĩa Mac-Lenin, tư t-ưởng Hồ Chí Minh, từng b¬ước bịthay thế bằng các hệ tư¬ tư¬ởng tư¬ sản, hình thành quan điểm, tư tưởng, lối sốngtheo kiểu phương Tây

Và đứng trước tình hình đó, mỗi người dân Việt Nam và đặc biệt là thế hệthanh niên, trí thức trẻ càng phải nhận thức được vai trò của bản thân trong xây dựng

và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc theo định hướng

đã đề ra Chúng ta hãy cố gắng học tập, rèn luyện bản thân thật tốt để mỗi người đềutrở thành một bông hoa đẹp có ích, qua đó thể hiện được bản sắc văn hoá dân tộc

trong từng lời nói, hành động Làm được điều đó có nghĩa là chúng ta đã góp phần xâydựng hình ảnh đất nước Việt Nam thân thiện và đẹp đẽ trong mắt bạn bè quốc tế.

4 Xây dựng và phát triển văn hóa là sự nghiệp của toàn dân do Đảng lãnh đạo, đội ngũ tri thức giữ vai trò quan trọng

Ở Việt Nam, đội ngũ trí thức hiện đại chủ yếu xuất thân là con em nông dân, côngnhân, hoặc được hình thành trong quá trình trí thức hoá giai cấp công nhân và nôngdân Đây là một đặc điểm riêng của đội ngũ trí thức Việt Nam so với giới trí thức củanhiều nước đã trải qua giai đoạn phát triển chủ nghĩa tư bản Nhìn chung, chỉ có một

số rất ít trong số trí thức được thừa hưởng truyền thống của các gia đình trí thức lâuđời Đặc điểm đó đã tạo cho giới trí thức nước ta một ý thức gắn bó sâu sắc với nhândân lao động, thông cảm với người lao động vất vả, cực nhọc, với hoàn cảnh nghèonàn, lạc hậu của đất nước, thiết tha mong muốn xây dựng nước ta thành một quốc giadân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, có thể sánh vai với cácnước có nền kinh tế phát triển trên thế giới Từ thực tiễn lịch sử cũng có thể thấy, giớitrí thức Việt Nam nhận thức rõ rằng: chỉ có sát vai cùng giai cấp công nhân, giai cấpnông dân và nhân dân lao động nói chung mới có thể giải phóng cho họ, xóa đượcnghèo nàn, lạc hậu và xây dựng, phát triển đất nước

Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đã nhận thức rõ và đánh giá cao vai trò, vị trí củađội ngũ trí thức trong cách mạng giải phóng dân tộc cũng như trong công cuộc xâydựng đất nước Ngay từ những ngày đầu của chế độ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa,Người đã từng nói: "Những người trí thức tham gia cách mạng, tham gia kháng chiếnrất quý báu cho Đảng Không có những người đó thì công việc cách mạng khó khănthêm nhiều" Trả lời các nhà báo nước ngoài về vai trò, vị trí của đội ngũ trí thức trongnhận thức, chính sách của Chính phủ cũng như trong thực tiễn cách mạng ở Việt Nam,Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định : "Trí thức là vốn liếng quý báu của dân tộc ởnước khác như thế, ở Việt Nam càng như thế Chứng thực là trong cuộc kháng chiếncứu quốc này, những người trí thức Việt Nam đã chung một phần quan trọng Một sốthì trực tiếp tham gia vào công việc kháng chiến, hy sinh cực khổ, chen vai thích cánhvới bộ đội nhân dân Một số thì hăng hái hoạt động giúp đỡ ở ngoài"

Bản thân Hồ Chí Minh là một trí thức yêu nước đi làm cách mạng Người đã hếtsức trọng dụng tầng lớp trí thức ưu tú của dân tộc, tạo điều kiện cho họ được cốnghiến, được thể hiện đầy đủ nhất tài năng, vai trò và trách nhiệm của mình trong sựnghiệp chung của toàn dân Hàng loạt trí thức trẻ - những học sinh, sinh viên yêunước, giác ngộ cách mạng đã có mặt trong đội ngũ cán bộ lãnh đạo trung kiên, giữnhững vị trí quan trọng trong bộ máy Đảng, Nhà nước trong quá trình cách mạng giảiphóng dân tộc như: Trần Phú, Lê Hồng Phong, Nguyễn Văn Cừ, Nguyễn Đức Cảnh,

Lê Duẩn, Trường Chinh, Võ Nguyên Giáp, Phạm Văn Đồng, Tố Hữu, v.v Nhiều tríthức trưởng thành trong nước hay từ nước ngoài trở về như: Hồ Đắc Di, Đặng Văn