đường lối cách mạng của đảng cộng sản việt nam

Kinh tếtri thức có vai trò ngày càng nổi bật trong quá trình phát triển lực lượng sảnxuất.Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại tác động sâu rộng tới mọilĩnh vực của đời sống xã

TRƯỜNG ĐẠI NGOẠI NGỮ-ĐHQGHN

Câu 1: Trình bày những quan điểm về CÔNG NGHIỆP HÓA - HIỆN ĐẠI HÓA của Đảng trong thời kì đổi mới Quan điểm nào là quan trọng nhất? Tại sao?

I QUAN ĐIỂM CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA.

1.Công nghiệp hóa gắn với hiện đại hóa và công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức

Từ thế kỷ XVII, XVIII, các nước Tây Âu đã tiến hành công nghiệp hóa Khi đó,công nghiệp hóa được hiểu là quá trình thay thế lao động thủ công bằng lao động

sử dụng máy móc Nhưng trong thời đại ngày nay, Đại hội X của Đảng nhận định:

" Khoa học và công nghệ sẽ có bước tiến nhảy vọt và những đột phá lớn" Kinh tếtri thức có vai trò ngày càng nổi bật trong quá trình phát triển lực lượng sảnxuất.Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại tác động sâu rộng tới mọilĩnh vực của đời sống xã hội.Bên cạnh đó, xu thế hội nhập và tác động của quátrình toàn cầu hóa đã tạo ra nhiều cơ hội cũng như thách thức đối với đất nước.Trong bối cánh đó, nước ta cần phải và có thể tiến hành công nghiệp hóa theo kiểurút ngắn thời gian khi biết lựa chọn con đường phát triển kết hợp công nghiệp hóavới hiện đại hóa

Nước ta thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa khi trên thế giới kinh tế tri thức đãphát triển.Chúng ta có thể và cần thiết không trải qua các bước phát triển tuần tự từkinh tế nông nghiệp lên kinh tế công nghiệp rồi mới phát triển kinh tế tri thức.Đó

là lợi thế của các nước đi sau, không phải là nóng vội duy ý chí Vì vậy, Đại hội Xcủa Đảng chỉ rõ: đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tếtri thức, coi kinh tế tri thức là yếu tố quan trọng của nền kinh tế và của công nghiệphóa, hiện đại hóa

Đại hội XI của Đảng nhấn mạnh thêm: "Thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóađất nước gắn với phát triển kinh tế tri thức và bảo vệ tài nguyên, môi trường, xâydựng cơ cấu kinh tế hợp lý, hiện đại, có hiệu quả và bền vững, gắn chặt chẽ côngnghiệp, nông nghiệp, dịch vụ"

Kinh tế tri thức là gì? Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) đưa ra địnhnghĩa: Kinh tế tri thức là nền kinh tế trong đó sự sản sinh ra, phổ cập và sử dụng trithức giữ vai trò quyết định nhất đối với sự phát triển kinh tế, tạo ra của cải, nângcao chất lượng cuộc sống Trong nền kinh tế tri thức, những ngành kinh tế có tác

động to lớn tới sự phát triển là những ngành dựa nhiều vào tri thức, dựa vào cácthành tựu mới của khoa học, công nghệ Đó là những ngành kinh tế mới dựa trêncông nghệ cao như công nghệ thông tin, công nghệ sinh học và cả những ngànhkinh tế truyền thống như nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ được ứng dụng khoahọc, công nghệ cao.

2 Công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế

Kinh tế thị trường là 1 kiểu tổ chức kinh tế xã hội trong đó quá trình sản xuất phânphối trao đổi tiêu dùng đều được thực hiện thông qua thị trường

Kinh tế thị trường định hướng XHCN thực chất là kiểu tổ chức nền kinh tế XHCNvừa dựa trên những nguyên tắc và quy luật của kinh tế thị trường vừa dựa trênnhững nguyên tắc và bản chất của CNXH

Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa được thể hiện qua 3 luận điểm.Thứnhất là chế độ đa sở hữu đa thành phần kinh tế Thứ hai, kết hợp nhiều hình thứcphân phối trong đó phân phối theo kết quả lao động và hiệu quả kinh tế là chính

Ba là, Nhà nước XHCN là nhà nước của dân do dân vì dân thực hiện chức năngquản lí nền kinh tế thị trường dưới sự lãnh đạo của ĐCS Việt Nam

Quan điểm công nghiệp hóa , hiện đại hóa gắn với phát triển nền kinh tếthị trườngđịnh hướng XHCN & hội nhập kinh tế quốc tế:Đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiệnđại hoá, xây dựng nền kinh tế độc lập tựchủ, đưa nước ta trở thành một nước côngnghiệp.Nhiệm vụ trung tâm của cách mạng nước ta trong suốt thời kỳ quá độ lênchủ nghĩa xã hội, không qua chế độ tư bản chủ nghĩa là phải xây dựng cơ sở vậtchất và kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội, trong đó có công nghiệp và nông nghiệphiện đại, văn hoá và khoa học tiên tiến Muốn thực hiện thành công nhiệm vụquantrọng đó, nhất thiết phải tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá, tức làchuyển nềnkinh tế nông nghiệp lạc hậu thành nền kinh tế công nghiệp vănminh.Thực chất củacông nghiệp hoá, hiện đại hoá là chuyển toàn bộ nền sảnxuất xã hội từ lao động thủcông là chính sang lao động với phương tiện vàphương pháp tiên tiến có năng suấtcao.Công nghiệp hoá, hiện đại hoá nền kinh tế quốc dân trong bối cảnh toàncầuhoá kinh tế, chúng ta phải xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ Nền kinh tế độclập, tự chủ, trước hết là độc lập, tự chủ về đường lối, chủ trương, chínhsách phát

triển kinh tế - xã hội, không lệ thuộc vào những điều kiện kinh tế -chính trị dongười khác áp đặt, đồng thời có tiềm lực kinh tế đủ mạnh, có mứctích luỹ ngàycàng cao từ nội bộ nền kinh tế…có năng lực nội sinh về khoa học và công nghệ,bảo đảm an ninh lương thực, an toàn năng lượng, tài chính, môitrường…Xây dựngnền kinh tế độc lập, tự chủ đi đôi với chủ động hội nhập kinh tế quốc tế và khuvực, từ đó phấn đấu đến năm 2020 đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệptheo hướng hiện đại.Ưu tiên phát triển lực lượng sản xuất, đồng thời xây dựngquan hệ sảnxuất phù hợp theo định hướng xã hội chủ nghĩa.Theo quy luật chungnhất về sự phù hợp của quan hệ sản xuất với tínhchất và trình độ của lực lượng sảnxuất thì bất cứ sự thay đổi nào của quan hệsản xuất, cũng đều là kết quả tất yếu sựphát triển của lực lượng sản xuất.Trong suốt cả quá trình thực hiện công cuộc đổimới, Đảng và Nhà nước ta rất chú trọng ưu tiên phát triển lực lượng sản xuất,nhiều ngành kinh tế được đầu tư, từng bước hiện đại Mặt khác, chúng ta cũngkhông coi nhẹ việc xâydựng và hoàn thiện quan hệ sản xuất mới phù hợp.Thực tếnhững năm vừa qua,trong nông nghiệp, nông thôn, sự thích ứng giữa trình độ pháttriển của lựclượng sản xuất với quan hệ sản xuất mới đã tạo ra những bước pháttriển quantrọng trong khu vực kinh tế này.Phát huy cao độ nội lực, đồng thời tranhthủ nguồn ngoại lực và chủ độnghội nhập kinh tế quốc tế để phát triển nhanh, cóhiệu quả và bền vững.Trong bối cảnh khu vực hoá và toàn cầu hoá kinh tế, Đảng tachỉ rõ phải pháthuy cao độ nội lực, coi nội lực là quyết định, nhưng không đượccoi nhẹ nguồnngoại lực, tranh thủ nguồn vốn, khoa học và công nghệ, kinh nghiệmquản lý…được xem là nguồn bổ sung quan trọng cho sự phát triển của đấtnước.Chủ động hội nhập kinh tế quốc tế giúp chúng ta rút ngắn khoảng cáchchênhlệch với các nước trong khu vực và trên thế giới, thuận lợi trong việc mởrộng thịtrường tiêu thụ hàng hoá trong nước (những mặt hàng có lợi thế).

Chủ động hội nhập kinh tế quốc tế để phát triển nhanh, có hiệu quả và bềnvững,điều này cần phải được quán triệt trong tất cả các ngành, các lĩnh vực của nềnkinh tế quốc tế và khu vực, từ đó phấn đấu đến năm 2020 đưa nước ta cơ bảntrởthành nước công nghiệp theo hướng hiện đại.Ưu tiên phát triển lực lượng sản xuất,đồng thời xây dựng quan hệ sảnxuất phù hợp theo định hướng xã hội chủnghĩa.Theo quy luật chung nhất về sự phù hợp của quan hệ sản xuất với tínhchất vàtrình độ của lực lượng sản xuất thì bất cứ sự thay đổi nào của quan hệ sản xuất,cũng đều là kết quả tất yếu sự phát triển của lực lượng sản xuất

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn liền với hội nhập kinh tế quốc tế bảo đảm kếthợp tăng trưởng kinh tế với bảo vệ vững chắc độc lập tự chủ của đất nước Kết hợpsức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại và phù hợp với đặc điểm thời đại, phốihợp với xu hướng quốc tế hóa, khu vực hóa kinh tế,khai thác những ưu thế về vốncông nghiệp thị trường của thế giới, đẩy nhanh sự tăng trưởng kinh tế, hiện đại hóađất nước.

3 Lấy phát huy nguồn lực con người là yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh

và bền vững.

Thời kì phát triển mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước theo địnhhướng xã hội chủ nghĩa,bên cạnh các yếu tố như vốn,khoa học và công nghệ, cơcấu kinh tế, chúng ta phải lấy việc phát huy nguồn lực con người Việt Nam hiệnđại làm yếu tố cơ bản cho việc phát triển nhanh và bền vững

Nguồn lực con người là tổng thể những yếu tố thuộc về thể chất, tinh thần, đạođức,trình độ tri thức,…tạo nên năng lực của con người,của cộng đồng người có thể

sử dụng, phát huy trong quá trình phát triển kinh tế -xã hội của đất nước và trongnhững hoạt động xã hội Con người trở thành yếu tố cơ bản và quyết định bởi cácnguồn lực khác không có khả năng tự thân mà phải thông qua con người mới pháthuy được tác dụng Bên cạnh đó các nguồn lực khác dùng thì hết, còn nguồn lựccon người càng dùng càng phát triển Chính bởi vậy,việc phát huy nguồn lực conngười cần được đặc biệt chú ý, đặc biệt được thể hiện rõ qua quan điểm của Đảng

và nhà nước trong việc phát huy nguồn lực con người trong sự nghiệp công nghiệphóa, hiện đại hóa :

+ Để phát huy được nguồn lực con người thì trong sự nghiệp đổi mới đất nướchiện nay thì phải xây dựng nguồn lực con người trên 4 nội dung cơ bản sau: xâydựng con người về mặt thể chất, về mặt trình độ chuyên môn nghề nghiệp, tri thứckhoa học, về bản lĩnh chính trị, về mặt đạo đức lối sống

+ Để phát huy được nguồn lực con người thì phải có chính sách giải quyết đứngđắn các quan hệ lợi ích cho con người và phải kết hợp hài hòa các lợi ích giữa lợiích xã hội và lợi ích tập thể và lợi ích chính đáng của cá nhân người lao động.Trong điều kiện kinh tế thị trường hiện nay thì lợi ích chính đáng của người lao

động phải được đặt ra và giải quyết trực tiếp, nhằm mang lại sự công bằng hơn về

cơ hội phát triển cũng như việc hưởng thụ các lợi ích của sự phát triển

+Bên cạnh đó về mặt xã hội phải thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, xóa đóigiảm nghèo, lấy chỉ số phát triển con người làm mục tiêu cao nhất của sự phát triển

xã hội Ở đây, vị trí trung tâm của con người nổi lên với tư cách là mục tiêu caonhất của sự phát triển xã hội Mục tiêu của phát triển bền vững không phải là tạo ranhiều hàng hóa, của cải mà nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống con người, khôngphân biệt tầng lớp, chủng tộc, giới tính, vùng miền Để phát triển con người mộtcách bền vững, hay làm tăng năng lực và phạm vi lựa chọn của con người để họ cómột cuộc sống đầy đủ và hạnh phúc

Sự công nghiệp hóa hiện đại hóa nước ta đòi hỏi phải có nguồn nhân lực, vốn vàtài nguyên Đối với Việt Nam cả hai nguồn lực tài chính và tài nguyên thiên nhiênđều rất hạn chế nên nguồn lực con người đóng vai trọng Nguồn nhân lực ViệtNam đang phát triển dồi dào Trong đó số người trong độ tuổi lao động tăng nhanh

và chiếm tỉ lệ khá cao khoảng 79% dân số cả nước, đang ở thời kì dân số vàng Rõràng Việt Nam đang có cơ hội “ vàng” khi sử dụng một lực lượng trẻ trong giaiđoạn tăng trưởng kinh tế như hiện nay

Hiện nay ở Việt Nam có thể thấy nguồn nhân lực có những đặc điểm sau:

- Nguồn nhân lực khá dồi dào, nhưng chưa được quan tâm đúng mức, chưa đượcquy hoạch, khai thác, đào tạo hiệu quả, đúng cách

- Tỷ trọng lao động trong nông nghiệp còn cao, lao động thiếu việc làm và khônglàm còn nhiều

- Chất lượng nguồn nhân lực chưa cao, dẫn đến tình trạng mâu thuẫn giữa chất vàlượng

- Cơ cấu phân bố lao động theo ngành nghề và vùng miền mất cân đối

- Sự kết hợp và bổ sung , đan xen giữa nguồn nhân lực từ nông dân ,công nhân, tríthức …chưa tốt, còn chia cắt, thiếu sự cộng lực để cùng phối hợp thực hiện sựnghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước

Trước thực trạng nguồn nhân lực Việt Nam như vậy, ta cần có những biện pháp cụthể và nhanh chóng để phát triển nguồn lực, góp phần thúc đẩy sự nghiệp hiện đạihóa, công nghiệp hóa đất nước Một số giải pháp phát triển nguồn nhân lực ở nước

ta như sau :

- Phải xác định rõ nguồn nhân lực là tài nguyên quý giá nhất của Việt Nam trongcông cuộc đổi mới và phát triển đất nước Điều này đã được làm rõ qua câu nói “Hiền tài là nguyên khí quốc gia” hay như lời dạy của chủ tịch Hồ Chí Minh “ Vìlợi ích mười năm trồng cây , vì lợi ích trăm năm trồng người”

- Không ngừng nâng cao chính sách chăm sóc sức khỏe người dân, chính sáchlương thưởng, bảo đảm an sinh xã hội Chất lượng con người trước hết phải tínhđến chất lượng sinh đẻ Không thể nói đến việc phát triển nguồn nhân lực khi sinh

ra những đứa trẻ còi cọc, ốm yếu Khi có chất lượng con người, phải tính đến chấtlượng cuộc sống, có nghĩa là phải nuôi dưỡng về vật chất và tinh thần con ngườisinh ra, bảo đảm cho họ có thể lực dồi dào, có trí tuệ minh mẫn

- Phát triển giáo dục, đào tạo, không ngừng nâng cao trình độ học vấn, tay nghềhiểu biết pháp luật Nhà nước phải có kế hoạch phối hợp tạo nguồn nhân lực từ ácdụng các nguồn nhân lực phù hợp, giảm thiểu thất nghiệp cũng như các chi phíphát sinh khác

- Đặc biệt cần đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương pháp giáo dục, đào tạo.Đổimới công tác quản lí giáo dục, đào tạo một cách cơ bản và toàn diện cả về tư duylẫn phương thức quản lí.Đầu tư hợp lí và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực chogiáo dục và đào tạo, đưa ngành giáo dục thoát khỏi tình trạng chậm phát triển sovới khu vực và thế giới

- Xây dựng chiến lược nguồn nhân lực gắn với chiến lược phát triển kinh tế-xãhội, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập kinh tế quốc tế, xác định rõxây dựng nguồn nhân lực là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị

- Nhà nước có kế hoạch phối hợp đào tạo nguồn nhân lực từ công nhân , nông dân,trí thức, có kế hoạch khai thác, đào tạo và bồi dưỡng, sử dụng các nguồn nhân lựccho đúng

- Đảng và nhà nước có chính sách rõ ràng, đúng đắn đối với việc sử dụng và bồidưỡng nhân tài, trọng dụng nhân tài, đặc biệt là các nhà khoa học và các nhàchuyên gia thật sự có tài năng, cống hiến.

- Chính phủ cần có những quyết định đúng đắn về việc được phép đầu tư vào cái

gì trong nguồn nhân lực, cải thiện chính sách tiền tệ và tài chính, phát triển cơ sở

hạ tầng, hiện đại hóa giáo dục

- Cải thiện thông tin về nguồn nhân lực theo hướng rộng rãi và dân chủ, làm chomọi người thấy được tầm quan trọng của phát triển nguồn nhân lực của nước ta vàtrên thế giới Mở những đợt tuyên truyền rộng rãi về nguồn nhân lực, chất lượngsinh sống, thông tin về học tập, giáo dục ngành nghề cho các tầng lớp nhân dân,nhất là thanh niên, học sinh

- Mỗi cá nhân cũng phải tự nhận thức được giá trị của bản thân, tự mình đánh giánăng lực của bản thân, tìm ra được điểm mạnh điểm yếu của bản thân để từ đókhắc phục điểm yếu và phát huy những điểm mạnh

Bên cạnh đó, là một con người của thời đại mới, chúng ta nên chủ động hơn trongviệc học hỏi những điều mới từ mọi người, tham gia vào các hoạt động xã hộinhằm tăng vốn hiểu biết và các mối quan hệ.Ngoài ra, trong khi nguồn lực đấtnước ta còn nhiều hạn chế, sự cạnh tranh từ các quốc gia trong thời kỳ hội nhậpngày càng gay gắt và khốc liệt, nếu chúng ta không có tinh thần sẻ chia, đoàn kết,giúp đỡ nhau cùng tiến bộ, thì sớm muộn gì nền kinh tế nước nhà cũng bị lệ thuộcvào các nước lớn Bởi vậy mỗi cá nhân cần cố gắng tự hoàn thiện mình, góp phầnvào việc thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Bước sang thế kỉ 21, xã hội đã chú trọng hơn nhiều về vấn đề văn hóa, con người,các vấn đề kinh tế - xã hội và các vấn đề mang tính toàn cầu Tất cả đều tập trungvào mục tiêu phát triển con người bền vững Con người có phát triển tốt thì mới cóthể toàn lực xây dựng một xã hội văn minh, hiện đại, một đất nước giàu đẹp và bềnvững

4 Khoa học và công nghệ là nền tảng và động lực của công nghiệp hoá, hiện đại hoá

Thế giới đã bước vào thế kỷ 21 với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học -côngnghệ( KHCN) Ngày nay khoa học công nghệ được ứng dụng rất nhiều vào cuộcsống của con người Ứng dụng tri thức KHCN trong phát triển kinh tế là mộthướng đi đúng bởi hầu hết các nước phát triển hiện nay đều có nền kinh tế pháttriển nhờ việc ứng dụng KHCN Đối với Việt Nam đang trong quá trình phát triểnnền kinh tế theo định hướng XHCN, mặc dù đã đạt được những thành tựu to lớntrong 15 năm đổi mới vừa qua, song nền kinh tế vẫn còn kém phát triển so với cácnước khu vực và thế giới, đồng thời đang gặp phải những thách thức không nhỏ:

đó là nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế so với nhiều nước trong khu vực do xuấtphát của Việt Nam quá thấp, lại phải phát triển trong môi trường cạnh tranh quyếtliệt Vậy làm thế nào để kinh tế việt nam có thể bắt kịp với sự phát triển kinh tế ởcác nước bạn?

Có thể nói, cuộc chạy đua phát triển kinh tế - xã hội trên thế giới hiện nay thựcchất là cuộc chạy đua về khoa học, công nghệ, chạy đua nâng cao chất lượng vàhiệu quả lao động trên cơ sở hiện đại hóa nguồn nhân lực.Cương lĩnh xây dựng đấtnước thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) cũng đãxác định: “KHCN giữ vai trò then chốt trong việc phát triển lực lượng sản xuấthiện đại, bảo vệ tài nguyên và môi trường, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệuquả, tốc độ phát triển và sức cạnh tranh của nền kinh tế Phát triển KHCN nhằmmục tiêu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) đất nước”

KHCN có vai trò quyết định đến tăng năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất,nâng cao lợi thế cạnh tranh và tốc độ phát triển kinh tế nói chung

Tương tự như nhiều nước khác, quá trình công nghiệp hoá hiện đại hoá ở nước tacũng có mục đích và nhiệm vụ trước tiên là phải phát triển sản xuất Tuy nhiên từmột nước công nghiệp còn nghèo nàn, lạc hậu để có thể đi vào nền sản xuất hiệnđại, chúng ta cần tiến hành một quá trình chuyển đổi căn bản và toàn diện tất cảcác hoạt động xã hội, trước hết là hoạt động sản xuất – từ chủ yếu là lao động thủcông, sang chủ yếu là lao động có kỹ thuật – nhằm nâng cao năng suất lao động xãhội Điều này đã được khẳng định tại Hội nghị lần thứ bảy Ban chấp hành Trungương khoá VII, khi Đảng ta chủ trương gắn quá trình công nghiệp hoá với hiện đạihoá “ Công nghiệp hoá, hiện đại hoá là quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện cáchoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế - xã hội từ sử dụng lao

động thủ công là chính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động cùng vớicông nghệ, phương tiện và phương pháp tiên tiến, hiện đại dựa trên sự phát triểncủa công nghiệp và tiến bộ KHCN, tạo ra năng suất lao động xã hội cao Như vậy,CNH, HĐH là quá trình chuyển đổi căn bản và toàn diện nền sản xuất xã hội từ sửdụng lao động thủ công là chính với năng suất, chất lượng và hiệu quả thấp sang sửdụng lao động được đào tạo ngày càng nhiều hơn cho năng suất chất lượng và hiệuquả cao hơn dựa trên phương pháp sản xuất công nghiệp, vận dụng những thànhtựu mới của KHCN tiên tiến.

Tiếp theo, KHCN có vai trò quyết định trong việc trang bị máy móc, trang bị kỹthuật, công nghệ hiện đại, tiên tiến cho nền sản xuất xã hội nói riêng, cho tất cả cácngành kinh tế quốc dân nói chung nhằm tăng cường sức cạnh tranh của các sảnphẩm hàng hoá Việt Nam trên thị trường thế giới, v.v… với mục tiêu không ngừngcải thiện và nâng cao mức sống của người dân, sự phồn vinh và sức mạnh của xãhội Việt Nam.Trên thực tế, nước ta đã tiến hành công nghiệp hoá từ đầu nhữngnăm 60 của thế kỷ XX.Tuy nhiên do nhiều nguyên nhân chủ quan và khác quan,đặc biệt là chưa gắn kết được với công nghiệp hoá, hiện đại hoá, mà cho đến naylực lượng sản xuất của nước ta vẫn chủ yếu ở trong tình trạng lạc hậu, các trangthiết bị chủ yếu là thủ công, thủ công bán cơ giới Nhìn chung trình độ phát triểncông nghệ ở nước ta chỉ mới đạt ở giai đoạn 1 và 2 trong 7 giai đoạn phát triểncông nghệ mà các nước công nghiệp phát triển đã phải trải qua – đó là nhập côngnghệ để thoả mãn nhu cầu tối thiểu ( nhập toàn bộ hoặc nhập phụ tùng các trangthiết bị và cả rây chuyền lắp ráp), và mới chỉ có tổ chức hạ tầng kinh tế ở mức tốithiểu để tiếp thu công nghệ nhập Do vậy, cả năng suất lao động và chất lượng sảnphẩm do nền sản xuất xã hội tạo ra vẫn còn rất thấp so với mặt bằng chung của thếgiới, không đủ sức cạnh tranh trên thị trường toàn cầu

CNH, HĐH cũng là quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng nhanhcác ngành sản xuất có hàm lượng KHCN cao, giá trị gia tăng cao Thực chất và nộidung cơ bản của CNH, HĐH là sáng tạo và ứng dụng tri thức do giáo dục - đào tạo

và KHCN tạo ra vào phát triển kinh tế - xã hội, tạo nên sự phát triển nhanh và bềnvững của đất nước

Vì vậy, với tư cách là một thành tố cơ bản của nền văn hóa dân tộc, KHCN có một

vị trí trọng yếu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Phát triển giáo dục

-đào tạo cùng với phát triển KHCN là quốc sách hàng đầu, không chỉ có ý nghĩa lớnlao trong lĩnh vực sản xuất vật chất, mà còn là cơ sở để xây dựng nền văn hóa tinhthần của chế độ xã hội chủ nghĩa.

Theo quan điểm của Đảng thì KHCN là quốc sách hàng đầu có nghĩa là chủtrương, chính sách phát triển đất nước, kinh tế - xã hội cũng như bảo vệ Tổ quốcđều phải dựa vào KHCN và thực hiện bằng KHCN Chỉ có phát triển KHCN,chúng ta mới phát triển được kinh tế - xã hội, giữ vững được độc lập dân tộc, xâydựng thành công chủ nghĩa xã hội.Để KHCN nhanh chóng phát huy được vai trò lànền tảng và động lực đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, Đảng, Nhà nước luôn cónhững chính sách quan tâm đặc biệt đến phát triển KHCN

KHCN là nội dung then chốt trong mọi hoạt động của tất cả các ngành, các cấp, lànhân tố chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và củng cố quốc phòng an ninh Hoạtđộng KHCN không chỉ là nhiệm vụ của các nhà KHCN, các nhà quản lý khoa học

mà là công việc của mọi ngành, mọi cấp, mọi người Mọi hoạt động kinh tế - xãhội đều đòi hỏi phải có nội dung KHCN để nâng cao năng suất, chất lượng và hiệuquả.Mọi hành động phải xác định cơ sở khoa học của nó, phải điều tra, nghiên cứu,tìm ra quy luật, dự báo sự phát triển, đề xuất các giải pháp phù hợp với quy luậtkhách quan

Các chủ trương, quyết định, chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội quantrọng phải có luận cứ xác đáng về KHCN Các nhiệm vụ KHCN phải hướng vàogiải quyết có hiệu quả các mục tiêu kinh tế - xã hội Mọi ngành, mọi cấp phải đẩymạnh việc triển khai nghiên cứu và ứng dụng rộng rãi thành tựu KHCN vào hoạtđộng kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, từ việc định hướng chiến lược pháttriển, hoạch định chính sách, xây dựng quy hoạch, kế hoạch đến việc tổ chức thựchiện

Đặc biệt, trong sự nghiệp CNH, HĐH nông nghiệp nông thôn, cần phải làm thayđổi tư duy, cách nghĩ, cách làm, nhanh chóng ứng dụng khoa học kỹ thuật, tạo racác ngành nghề mới, các sản phẩm mới, tạo nên sự chuyển dịch cơ cấu kinh tếnông nghiệp và kinh tế nông thôn Bên cạnh đó, phải đẩy mạnh việc chọn lọc nhậpcông nghệ, mua sáng chế kết hợp với phát triển công nghệ nội sinh để nhanh chóngđổi mới và nâng cao trình độ công nghệ, nhất là công nghệ thông tin, công nghệsinh học và công nghệ vật liệu mới

Phát triển KHCN không phải chỉ nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn nhằmbảo vệ môi trường sinh thái, giải quyết tốt mối quan hệ giữa phát triển kinh tế vớiphát triển văn hóa, bảo vệ môi trường ngay trong từng bước đi và từng chính sáchphát triển.

5 Phát triển nhanh và bền vững; tăng trưởng kinh tế đi đôi với phát triển văn hoá, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội.

5.1 Phát triển kinh tế phải nhanh và bền vững

Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta thực chất là nhằm thực hiện mục tiêu dângiàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh Để thực hiện mục tiêu đó, trướchết kinh tế phải phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững

Thế giới ngày nay, sau sự sụp đổ của nhiều mô hình quản lý kinh tế với nhữngcuộc khủng hoảng mang tính toàn cầu, với hàng loạt sự trả giá của con người dophát triển kinh tế không được đặt trong tổng thể gắn với văn hóa – môi trườngsống, đã đặt ra cho nhân loại một bài toán mới: phát triển bền vững

Khái niệm phát triển bền vững và quan điểm về phát triển bền vững đến nay còn cónhiều cách tiếp cận khác nhau tùy thuộc vào điều kiện kinh tế - xã hội ở mỗi quốcgia, khu vực Nhưng, hiểu một cách chung nhất thì phát triển bền vững là một kháiniệm nhằm định nghĩa một sự phát triển về mọi mặt trong hiện tại mà vẫn bảo đảm

sự tiếp tục phát triển trong tương lai xa Phát triển bền vững phải bảo đảm có sựphát triển kinh tế hiệu quả, xã hội công bằng và môi trường được bảo vệ, gìn giữ.Đối với Việt Nam, phát triển bền vững hiểu khái quát là sự cân bằng giữa 3 vấn đề:tăng trưởng - bảo vệ môi trường - bảo đảm an sinh xã hội

Văn kiện Đại hội XI đã nêu quan điểm của Đảng về phát triển bền vững là:

- Coi chất lượng, năng suất, hiệu quả, sức cạnh tranh là yêu cầu ưu tiên hàng đầu,chú trọng phát triển theo chiều sâu, phát triển kinh tế tri thức

- Tăng trưởng kinh tế phải kết hợp hài hòa với phát triển văn hóa, thực hiện tiến bộ

và công bằng xã hội, không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống