Bài 5. Sông núi nước Nam (Nam quốc sơn hà)

Bài 5. Sông núi nước Nam (Nam quốc sơn hà) tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất c...

Nhiệt liệt chào mừng các thầy cô giáo về dự

tiết dạy tốt chào mừng

Giáo viên dạy: Nguyễn Thế Quyên

TrườngưTHCSưcaoưnhân

1 Đọc một trong bốn bài ca dao “Những câu hát châm biếm”

Và chọn đáp án đúng.

Nhận xét về sự giống nhau của bốn bài ca dao châm biếm, em đồng ý với ý kiến nào dưới đây:

a Cả bốn bài đều có hình ảnh ẩn dụ, tượng trưng.

b Tất cả đều sử dụng biện pháp phóng đại.

c Cả bốn bài đều có nội dung và nghệ thuật châm biếm.

d Nghệ thuật tả thực có trong bốn bài.

GIỚI THIỆU CHUNG VỀ THƠ TRUNG ĐẠI VIỆT NAM

Tiếp nhận tinh hoa từ suối

nguồn văn học dân gian,

văn học viết dân tộc đã

sáng tạo nên không ít

những áng danh thi vừa

mang vẻ đẹp uyên bác, trau

chuốt của ngôn ngữ bác

học, vừa mang nét trong

sáng, tinh tế của văn học

bình dân Bài học hôm nay

và nhiều bài sau nữa, chúng

ta sẽ có dịp đến với những

tác phẩm bất hủ ấy của văn

học viết thời kỳ trung đại,

trước hết là thơ ca thời Lý -

Trần với: “Sông núi nước

Nam và Phò giá về kinh"

S«ng nói n íc Nam

(Nam quèc s¬n hµ)

Lý th êng kiÖt ( ? )

Trong sách báo, ngoài xã hội cũng như trong nhà trường trước đây đều cho rằng Lý Thường Kiệt

chính là tác giả của bài thơ Những, trong một

công trình khảo cứu của nhà nghiên cứ Bùi Duy Tân lại cho rằng không phải của Lý Thường Kiệt

mà là vô danh vì tra cứu trong 30 văn bản Hán

Nôm xưa có in bài thơ này thì không một bản nào

có ghi tên tác giả là Lý Thường Kiệt Tuy nhiên ông vẫn có công lao rất lớn với bài thơ và

những chiến công hiển hách.

2 Hoàn cảnh sáng tác :

Theo “Việt điện u linh tập” và

“Đại Việt sử kí toàn thư”, bài thơ gắn với hoàn cảnh chống giặc Tống xâm lược đời nhà Lý qua hình thức truyền thuyết năm 1077, quân Tống do Quách Quỳ chỉ huy xâm lược nước ta Vua Lý Nhân Tông sai Lý Thường Kiệt đem quân chặn giặc ở phòng tuyến sông Như Nguyệt Bỗng một đêm, quân sĩ chợt nghe từ trong đền thờ hai anh Trương Hống, Trương Hát- hai vị tướng đánh giặc giỏi của Triệu Quang Phục, được tôn

là thần sông Như Nguyệt, có tiếng ngâm bài thơ này.

PHIÊN ÂM

Nam quốc sơn hà Nam đế cư

Tiệt nhiên định phận tại thiên thư Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư

DỊCH THƠ

Sông núi nước Nam vua Nam ở

Vằng vặc sách trời chia xứ sở

Giặc dữ cớ sao phạm đến đây

Chúng mày nhất định phải tan vỡ.

- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt

( bài thơ có 4 câu, mỗi câu 7 chữ, thường gieo vần chân – cuối câu 1, 2, 4 )

Thể thơ

II Tìm hiểu văn bản :

Bài này được xem là bản Tuyên ngôn Độc lập đầu tiên của nước ta.

Vậy Tuyên ngôn Độc lập là gì ?

1 Tuyên ngôn Độc lập là lời tuyên

bố chủ quyền độc lập của đất

nước và khẳng định không một

thế lực nào được xâm phạm

Nội dung Tuyên ngôn Độc lập của

bài thơ này là gì ?

Nam Điều đó đã được sách trời định sẵn.

phạm, nếu xâm phạm thì sẽ chuốc lấy thất bại

Sông núi nước Nam là bài thơ thiên về

3 Ý nghĩa văn bản :

Bài thơ thể hiện niềm tin vào sức

mạnh chính nghĩa của dân tộc ta và có thể xem là bản Tuyên ngôn Độc lập đầu tiên của nước ta.

III/ Tổng kết IV/ Luyện tập

PHÒ GIÁ VỀ KINH

( TỤNG GIÁ HOÀN KINH SƯ )

TRẦN QUANG KHẢI

I Đọc - chú thích

1 Tác giả : Trần Quang

Khải ( 1241-1294 ), ông có công lớn trong hai cuộc

kháng chiến chống quân

Mông - Nguyên lần 2 và lần 3.

Trần Quang Khải (1241-1294), con trai thứ ba vua Trần Thái Tông, được phong thượng tướng, có công rất lớn trong hai cuộc kháng chiến chống Mông Nguyên, đặc biệt là trong hai trận chiến thắng ở Hàm Tử và Chương Dương Ông không chỉ là một võ tướng kiệt xuất mà còn là người có những vần thơ “Sâu xa lý thú”

2 Đọc

II Tìm hiểu văn bản :

1 Nội dung bài thơ :

+ Hai câu đầu : Sự chiến thắng hào hùng của dân tộc trong cuộc kháng chiến chống giặc Nguyên -

Mông xâm lược.

+ Hai câu sau : Lời động viên xây dựng, phát triển đất nước trong hoà bình và niềm tin sắt đá vào sự bền vững muôn đời của đất nước

2 Sự giống nhau của hai bài thơ :

Cả hai bài đều thể hiện bản lĩnh, khí phách của dân tộc ta và diễn đạt ý tưởng cô đúc, dồn nén bên trong.

3 Ý nghĩa văn bản :

Hào khí chiến thắng và khát vọng về một đất nước thái bình thịnh trị của

dân tộc ta thời đại nhà Trần.

III/ Tổng kết : GN/ 68

IV/ Luyện tập : Theo SGK

C Say sưa với hai trận thắng Chương Dương và Hàm Tử.

D Thể hiện hào khí chiến thắng và khát vọng thái bình thịnh trị của đất nước.

D

2 Văn bản Phò giá về kinh được làm

theo thể thơ nào ?

3/ Văn bản Sông núi nước Nam thường

4/ Nghệ thuật nổi bật của văn bản Sông núi Nghệ thuật nổi bật của văn bản

A

DẶN DÒ

- Học thuộc và đọc diễn cảm bài thơ.

- Nhớ được 8 yếu tố Hán Việt trong bài thơ.

- Trình bày suy nghĩ về ý nghĩa thời sự của hai câu thơ cuối trong cuộc sống hôm nay.

Xem và trả lời các câu hỏi SGK/ 54  57