Bài 6. Ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào trong nhân giống cây trồng nông, lâm nghiệp

Bài 6. Ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào trong nhân giống cây trồng nông, lâm nghiệp tài liệu, giáo án, bài giảng ,...

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 1: Trình bày mục đích và hệ thống sản xuất giống cây trồng?

Câu 2: So sánh qui trình sản xuất giống cây

trồng tự thụ phấn và cây trồng thụ phấn chéo?

I KHÁI NIỆM VỀ PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ TB

Tế bào (rễ, thân, lá)

Nuôi cấy

Cây hoàn chỉnh

Môi trường nuôi cấy có những đặc điểm gì?

I KHÁI NIỆM VỀ PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO

Môi trường nuôi cấy là môi trường dinh

dưỡng gồm:

Nguyên tố đa lượng: N, S, Ca, K, P

Nguyên tố vi lượng: Fe, B, Mo, I, Cu

Đường: Glucozơ, Saccarozơ

Chất điều hòa sinh trưởng: Auxin, Cytokinin

Môi trường nuôi cấy

Thành tựu của nuôi cấy mô tế bào

I KHÁI NIỆM VỀ PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO

II CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO

- Tính toàn năng của TB

- Khả năng phân hóa, phản phân hóa

Tế bào th

ực vật

Tế bào th

ực vật

Nghiên cứu SGK và cho biết cơ sở

khoa học của nuôi cấy mô tế bào ?

II CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO

1 Tính toàn năng của tế bào

Theo em, thế nào là tính toàn năng

của tế bào thực vật?

- TB chứa hệ gen quy định kiểu gen loài

đó, mang toàn bộ lượng thông tin di truyền của loài

- Có khả năng sinh sản vô tính để tạo thành cây hoàn chỉnh.

Sơ đồ thể hiện tính toàn năng của TBTV

II CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO

Quá trình phân hóa

Tế bào phôi sinh Tế bào chuyển hóa

Quá trình phản phân hóa

(Rễ, thân, lá)

II CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA PHƯƠNG PHÁP

NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO

2 Khả năng phân hóa và phản phân hóa

Quan sát sơ đồ cho biết thế nào là sự phân hóa và phản phân hóa tế bào?

 Phân hóa TB: là quá trình từ tế bào phôi sinh biến đổi thành TB chuyên hóa đảm bảo các chức năng khác nhau

 Phản phân hóa TB: Là quá trình chuyển tế bào chuyên hóa về TB phôi sinh trong điều kiện thích hợp và tiếp tục phân chia mạnh mẽ.

Tế bào chuyên hóa đặc biệt

TB phôi sinh

TB chuyên hóa

Tế bào hợp tử phân chia Tế bào phôi sinh

Quá trình phân hóa

Quá trình phản phân hóa

(2)(2)(2)

II CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA PHƯƠNG PHÁP

NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO

Mô, cơ quan

Cây hoàn chỉnh

• Nhân với số lượng lớn, trên quy mô CN

• Sản phẩm sạch bệnh và đồng nhất về di truyền

• Hệ số nhân giống cao

• Khôi phục một giống cây trồng quý hiếm có nguy

cơ tuyệt chủng

• VD: 1 củ khoai tây sau 8 tháng nhân giống thu

được 2 tỷ mầm giống đủ trồng cho 40 ha

1 chồi dứa sau 1 năm tạo được 116.649 cây

III QUI TRÌNH CÔNG NGHỆ NHÂN GIỐNG BẰNG NUÔI CẤY MÔ TB

1 Ý nghĩa:

b2

b6

b4b3

b5III QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ NHÂN GIỐNG BẰNG NUÔI CÂY MÔ TẾ BÀO

Chọn vật liệu nuôi cấy

Tạo chồi Khử trùng

- Vật liệu nuôi cấy được lấy từ mô

phân sinh, có thể từ tế bào phấn hoa

- Phải đảm bảo không nhiễm bệnh và

phải giữ ở buồng cách li để tránh

nguồn gây bệnh

Vật liệu nuôi cấy lấy từ bộ phận nào của

cây? Phải đảm bảo yêu cầu gì?

Bước1: Chọn vật liệu nuôi cấy

Tạo mô sẹo từ thân cây Tạo mô sẹo từ lá

Bước 2: Khử trùng

Phân cắt đỉnh sinh trưởng của vật liệu nuôi cấy thành các phần tử nhỏ được rửa bằng nước sạch và khử trùng

Bước 3: Tạo chồi

Bước 4: Tạo rễ

Khi chồi đạt tiêu chuẩn về chiều cao, số lá thì chuyển sang MT tạo rễ, bổ sung chất kích thích auxin, IBA…

Bước 5: Cấy cây vào môi trường thích ứng

Bước 6:Trồng cây trong vườn ươm

Tổng kết bài học

Câu 1: nuôi cấy mô tế bào là phương pháp:

a Tách tế bào thực vật, rồi nuôi cấy trong môi trường cách li

dể tế bào thực vật có thể sống và phát triển thành cây trưởng thành

b Tách tế bào thực vật, nuôi cấy trong môi trường dinh dưỡng thích hợp giống như trong cơ thể sống, giúp tế bào phân chia, biệt hóa thành mô, cơ quan và phát triển thành cây hoàn chỉnh

c Tách mô tế bào, giâm trong môi trường có chất kích thích

để mô phát triển thành cơ quan và cây trưởng thành.

d Tách mô tế bào, nuôi dưỡng trong môi trường có các chất kích thích để tạo chồi, tạo rễ và phát triển thành cây trưởng

Tổng kết bài học

Câu 2: đặc điểm của tế bào thực vật chuyên biệt là:

a Mang thế hệ gen giống nhau, có màng xenlulô,

có khả năng phân chia

b Có tính toàn năng, có khả năng phân chia vô tính

c Có tính toàn năng, đã phân hóa nhưng không mất khả năng biến đổi và có khả năng phản phân hóa

d Có tính toàn năng, nếu được nuôi dưỡng trong môi trường thích hợp sẽ phân hóa thành cơ quan

Thành tựu của nuôi cấy mô tế bào

Hoa lan