ứng dụng kỹ thuật thi công trong công tác sơn vôi

Eggshell bóng nhẹ 35%Low sheen bóng mờ 35-45% Flat mờ 40-80% Chất liên kết trong sơn nước có thành phần từ nhựa cây ở dưới dạng phân tửthật nhỏ, có thể hòa tan trong nước và tạo thành ch

ỨNG DỤNG KỸ THUẬT THI CÔNG TRONG

CÔNG TÁC SƠN VÔI

NỘI DUNG CHÍNH

1 Mục đích

2 Vật liệu thiết bị thường sử dụng

3 Phạm vi ứng dụng và phương pháp thi công

4 Phương pháp nghiệm thu và kiểm tra

5 Sai sót thường gặp và cách xử lí

1. Mục đích

Sơn quét lên bộ phận công trình nhằm bảo vệ các bộ phận chống lại tác hại thời tiết, tăng độ bền cơ học, chống rỉ cho kim loại, chống ẩm và chống mục cho gỗ, bảo vệ khỏi tác động của một số hoá chất, đảm bảo điều kiện vệ sinh và để tăng nétđẹp thẩm mỹ cho sản phẩm

2. Vật liệu thiết bị thường sử dụng

2.1 Vật liệu

Vật liệu chính là vôi, nước bột bã và sơn

Vôi dùng để quét tường trần là vôi sạch, trắng nhuyễn và nở hết khi tôi

Bột matic thường dùng loài bột tan, cacbonat, canxi,thạch cao… đều ở dạng bột mịn khô

Vật liệu sơn là vật liệu có nguồn gốc từ thiên nhiên, nhân tạo hoặc tổng hợp ở dạnglỏng

Tùy thuộc nguyên vật liệu được chọn lựa để đặc chế mà mỗi loại sơn có chứcnăng khác nhau cho việc sử dụng Bốn thành phần chính để đặc chế ra sơn baogồm:

Tinh màu, chất liên kết, dung môi và phụ gia

TINH MÀU:

1 Tinh màu gốc:

a.Titanium Dioxide là tinh màu chính rất đắt, có tác dụng làm màu sơn trắng

và tạo ra độ phủ cao cho cả sơn mờ và bóng

b.Tinh màu tạo nên màu sắc, độ phủ của sơn qua sự hấp thụ ánh sáng đượcchọn lọc Có hai loại tinh màu:

• Tinh màu hữu cơ thể hiện màu sắc rực rỡ, không được bền cho ngoại thất

• Tinh màu vô cơ không chói như màu hữu cơ tạo độ phủ cao hơn và bềnhơn cho ngoại thất

2 Tinh màu phụ:

Một số bột dẻo không đắt như Titanium Dioxide :

a Đất sét Aluminum Silicate thường dùng trong nội thất giúp giảm dơ bẩn

b Silica and Silicates tạo độ cứng cho sơn Chất Diatomaceous Silica thườngdùng để khống chế độ bóng trong sơn và trong verni

c Bột đá Calcium Carbonate cũng thường được sử dụng, loại này không tạo

độ phủ cao

d.ZincOxidegiúpchốngrêu mốc,ngănbàomònvàcảnsựhoenố

CHẤT LIÊN KẾT:

Giúp dàn trải các tinh màu gốc và tinh màu phụ, đồng thời liên kết các phân tử

để tạo thành màng sơn Chất liên kết sẽ tự tạo thành một màng cứng rồi bámdính vào bề mặt được sơn Nếu trong sơn không có đủ chất liên kết sẽ làm chochức năng của sơn yếu, màng sơn không bền vững Ngoài ra chất liên kết cònảnh hưởng rất nhiều về độ bóng của sơn Nếu như tăng độ rắn của sơn và dùngcác phân tử có độ nhuyễn sẽ ảnh hưởng đến độ bóng như sau:

Type of paint

Typical PigmentVolume ContentGloss (thật

Semigloss

Eggshell (bóng nhẹ) 35%

Low sheen (bóng mờ) 35-45%

Flat (mờ) 40-80%

Chất liên kết trong sơn nước có thành phần từ nhựa cây ở dưới dạng phân tửthật nhỏ, có thể hòa tan trong nước và tạo thành chất trắng đục sệt.Trong quá trình sơn và khô, chất liên kết sẽ bám vào nhau tạo ra một một màng

co giãn, vì trong lúc khô không bị ôxy hóa nên sơn giữ được độ co giãn trong

DUNG MÔI:

Nước là thành phần chính trong sơn đóng vai trò quyện, trộn các ngyên liệu và làm lỏng để dễ thi công Tuy nước không hòa tan được chất liên kết nhưng làm cho tất cả các phần tử được trộn lẫn vào nhau, vì thế không được gọi là dung môi trong sơn Tỷ lệ độ rắn của sơn sẽ được thể hiện sau khi sơn hoàn toàn được khô qua độ dày trên lớp phủ và điều này sẽ đánh giá độ bền của sơn Sơn tốt thường có độ rắn cao và giúp cho độ bền của sơn được lâu hơn

Dầu thông, dung môi than đá, spirit trắng, etxăng là những loại dung môi

thường được dùng pha với sơn

PHỤ GIA:

Chiếm một tỷ lệ nhỏ trong công thức pha chế sơn với mục đích làm tăng thêmnhững đặc tính riêng biệt hoặc bổ sung cho những thành phần trong sơn đangthiếu

1) Làm đặc, giảm sự văng sơn trong lúc thi công

2) Chất nhờn làm giảm độ lắng của các phân tử màu trong lúc thi công

3) Chất kháng khuẩn giúp cho sơn được giữ lâu hơn và giảm bớt rêu mốc sinhsản trên bề mặt của sơn.

4) Chất chống bọt sẽ phá vỡ những bong bóng tạo ra từ lúc pha chế sơn, quậysơn trước khi thi công hoặc trong lúc thi công sơn

Tuy nhiên việc trộn thêm phụ gia để tăng những đặc tính riêng thường sẽ gâyành hưởng đến chất lượng sơn và dẫn đến nguy hại cho sơn nếu không thậntrọng và không am hiểu về hóa chất

Ngoài ra, để tăng nhanh quá trình khô cứng (đóng rắn) cho sơn hoặc vecni, người

ta còn sử dụng các chất làm khô.Chất làm khô thường được sử dụng 5- 8% trong sơn và đến 10% trong vecni Trong sơn xây dựng hay dùng dung dịch muối chì- mângn của axit naftalen

Sơn được chia ra các loại: sơn dầu, sơn men, sơn pha nước, sơn pha nhựa bay hơi.

Sơn dầu: là hỗn hợp của chất tạo màu và chất tạo màu được nghiền mịn trong máy

nghiền cùng với dầu thực vật, được sản xuất dưới hai dạng: Sơn đặc chứa 12 -25%dầu (trước khi dùng pải dùng dầu pha loãng ) và loãng chứa 30-35% dầu so vớikhốilượng chất tạo màu Chất lượng sơn dầu được đánh giá bằng hàm lượng chấttạo màu và dầu sơn, được sử dụng phổ biến để sơn các sản phẩm gỗ trang trí nộithất

Sơn men: là huyền phù chất tạo màu vô cơ hoặc hữu cơ với vecni tổng hợp hoặc

vecni dầu Sơn men chứa nhiều chất kết dính nên bề mặt rất dễ bong tróc, bên cạnh

đó sơn men có độ bền ánh sáng và chống mài mòn tốt, thường dùng để sơn các bềmặt kim loại, bê tông và gỗ phía trong và ngoài nhà Sơn Ankit và Epoxit là hailoại sơn men phổ biến hiện nay

Sơn nước (sơn pha nước): được chia ra làm nhiều loại ( tuỳ thuộc vào mục đích

sử dụng), phổ biến có các loại: sơn vôi, sơn silicat và sơn xi măng

Sơn vôi: gồm có vôi, bột màu, clorua natri, clorua canxi hoặc muối canxi, axit, dầu

lanh Dùng để sơn tường gạch, bê tông trong và ngoài nhà Nhược điểm của loạinày là dễ bị rêu và mảng bám nếu ở sử dụng ở môi trường nhiều độ ẩm và dễ bạcmàu dưới tác động của áng sáng mặt trời

Sơn silicat: được chế tạo từ bột đá phấn nghiền mịn, bột tan, bột kẽm trắng và bột

màu bền kiềm với dung dịch thủy tinh lỏng kali hoặc natri Sơn silicat rất kinh tế

và có tuổi thọ cao hơn sơn peclovinyl sơn vôi và sơn cazein

Sơn xi măng: là loại sơn có dung môi và nước, sơn polime – xi măng được chế

tạo từ chất tạo màu bền kiềm, bền ánh sáng, cùng với xi măng và nhựa tổng hợp

2.2 Thiết bị

3. Phạm vi ứng dụng và phương pháp thi công

3.1 Phạm vi ứng dụng

Dùng cho mặt trong, mặt ngoài, trần công trình kiến trúc. Ngoài sơn nước cho công trình, sơn còn dùng để sơn cửa đi, cửa sổ, những cấu kiện cần trang trí màu……

3.2 Phương pháp thi công

3.2.1 Công tác quét vôi

3.2.1.1.Pha chế nước vôi

• Nước vôi màu:

Cứ 2,5¸3,5kg vôi nhuyễn cộng với 0,1kg muối ăn pha được 10l nước vôi sữa,

phương pháp chế tạo như trên Bột màu cho vào từ từ, mỗi lần cho phải cân đo, và sau

mỗi lần phải quét thử, khi đảm bảo màu sắc theo thiết kế thì ghi lạiliều lượng pha trộn

để không phải thử khi trộn mẻ khác Sau đó cũng được lọc qua sàng 255 mắt/cm2.Nếu pha với phèn chua thì cứ 1kg vôi cục pha với 0,12kg bột màu và 0,02kg phènchua

Nước vôi phải pha sao cho không đặc quá hoặc loãng quá, bởi vì nếu đặc quá thìquét khó đều và thường để lại vết chổi, nếu loãng quá thì bị chay, không đẹp

3.2.1.2.Phương pháp quét:

Khi đã làm xong những công việc về xây dựng và lắp đặt những thiết bị thì tiếnhành quét vôi Trước khi quét vôi phải cạo rửa, làm sạch mặt quét, không được quét

vôi lên bề mặt trát còn ướt, bề mặt trát khô quét vôi mới đều, đồng màu

Quét vôi bằng chổi đót bó tròn và chặt bằng đầu, quét nhiều lớp (tối thiểu 3 lớp) : lớp lót và lớp

mặt

Lớp lót quét bằng sữa vôi pha loãng hơn so với lớp mặt, quét lớp lót có thể quét 1hay 2 lượt, lượt trước khô mới được quét lớp sau và phải quét liên tục thành một lượt

mỏng

Quét tường thì đưa chổi theo chiều ngangvà quét từ trên xuống, quét trần thì đưachổi song song với cửa Trình tự quét từ trên cao xuống thấp, quét trần trước, tườngquét sau, quét các đường biên, đường góc làm cơ sở để quét các mảng trần tiếp theo Phải đảm bảo mặt quét không bị loang lổ, không lộ ra vết chổi hay giọt vôi đọng lại trên bề mặt làm giảm tính thẩm mỹ công trình, tránh để người đi va chạm vào bề mặt mới quét làm giảm độ đồng đều của màu sắc lớp bên ngoài

Quét lớp mặt: khi lớp lót đã khô, lớp mặt phải quét 2 hoặc 3 lượt, lượt trước khô

mới được quét lớp sau, lớp mặt chổi đưa vuông góc với lớp lót, nghĩa là khi quéttường chổi đưa lên xuống theo chiều thẳng đứng, khi quét trần chổi đưa theo chiềuvuông góc với cửa Nếu quét vôi màu thì lớp lót quét bằng vôi trắng, lớp mặt quétbằng vôi màu.

3.2.2. Công tác sơn

Tuờng được xây trát xong sau 21 - 28 ngày mới tiến hành thi công phần sơn, thời gian này được gọi là thời gian bảo dưỡng tường, để cho các tạp chất bị nhiễm khuẩn có trong gạch, đá, hồ vữa tự phân huỷ và cho bề mặt thi công ổn định

Kiểm tra và tiến hành chống thấm cho tất cả các bề mặt thi công dễ bị thấm nước như bồn bông, hộp gen, chú ý nhất là những bề mặt ngoại thất như sàn bê tông, mặtđứng, phải được xử lý thật kỹ từ hai mặt, từ ngoài vào trong và từ trong ra ngoài

Bề mặt thi công phải được khô ráo và sạch sẽ, không bám bụi, dầu mỡ hay những tạp chất khác

Độ ẩm của tường không quá 15%, độ ẩm cao là nguyên nhân chính gây ra sự xuống cấp của màng sơn một cách nhanh chóng như phồng giộp, bong tróc, màu sắc loang lổ, trong kỹ thuật gọi là hiện tượng cháy kiềm

Phần chân tường rất dễ bị hút ẩm nên thường có hiện tượng nứt, bong tróc, biến màu sơn, nên dùng CR7 CTD11 trộn xi-măng để chống thấm phần này trước rồi mới sơn hoặc bả mastic

Bề mặt thi công phải đạt được độ bằng phẳng cần thiết truớc khi bả mastic Lớp bả mastic dày quá 3 mm sẽ dẫn đến hiện tượng nứt, bong tróc và làm biến dạng màu sơn

3.2.2.1 Thi công bả matic

a Chuẩn bị bề mặt:

bề mặt mới khô quá thì nên làm ẩm trước khi thi công

b Pha trộn bột:

- Tỷ lệ pha trộn là 1:3, tức là từ 16 đến 18 lít nước cho 1 bao bột trét 40Kg

- Nên đổ từ từ bột vào nước để tránh vón cục

- Sau khi pha trộn, nên chờ khoảng 7-10 phút cho hóa chất phát huy tác dụng

- Trộn lại một lần nữa rồi bắt đầu thi công

- Bột trộn quá 03 giờ không được dùng

c Thi công bột trét:

Nên dùng bay trét thép dày không quá 03mm trét (bả) lớp thứ nhất sau đó đểkhô 2 giờ và dùng giấy nhám loại vừa làm phẳng bề mặt Dùng dẻ sạch hay máy nén khí làm sạch các bụi bột để tiến hành bả (lưu ý thi công bả sau khi trộn với nước trong vòng 1-2h)

Tiếp tục trét (bả) lớp thứ hai Sau 24 giờ dùng loại giấy nhám mịn, giáp phẳng bề mặt (lưu ý: không dùng giấy nhám thô ráp làm xước bề mặt mịn màng của matít)

- Có thể dùng đèn chiếu sáng để kiểm tra độ phẳng của tường đã bả

- Bả sửa tối đa 2 lần vào những chỗ lồi lõm sau đó tiến hành vệ sinh bề mặt tường đã bả

- Sau đó dùng dẻ sạch hay máy nén khí để làm sạch các hạt bụi phấn

- Để khô bề mặt tường đã bả sau 24 giờ và tiến hành sơn các bước sơn phủ

3.2.2.2 Thi công sơn nước

a.Chuẩn bị bề mặt:

- Đối với bề mặt cũ: Bề mặt cũ được quét vôi thì phải làm sạch lớp vôi cũ Dùng giấy nhám hoặc đá mài làm phẳng những chỗ gợn Dùng chổi cỏ và nước để làm sạch bụi Bề mặt có lớp sơn cũ nhưng đã bong tróc cả lớp mastic thì phải cạo bỏ hết, cho đến khi lộ ra lớp tô hồ xi măng Dùng chổi cỏ làm sạch hết lớp bụi bám

Xử lý bề mặt cần sơn thật phẳng, mịn bằng lớp mastic mới Nên sử dụng các loại bột tốt như bột Nippon, Jotun, Dulux

Nếu như lớp mastic cũ còn tốt và để tiết kiệm vật tư thì cũng phải làm sạch hết lớp sơn cũ, lộ ra lớp mastic đó Làm nhẵn, mịn lại bằng giấy nhám sau đó loại hết bụi bám và các chất làm giảm độ bám dính như dầu mỡ, sáp

- Đối với bề mặt mới: Dùng giấy nhám và đá mài làm nhẵn những chỗ gợn Dùng chổi cỏ và nước để làm sạch hết bụi bám và các chất làm giảm độ bám như dầu

mỡ, sáp Xử lý bề mặt cần sơn thật phẳng, mịn bằng lớp mastic mới Nên sử dụng các loại bột tốt như Nippon, Jotun hay Dulux

b Pha sơn

Không cần pha trong sử dụng thông thường hoặc pha theo tỉ lệ ghi trên thùng sơn Trong trường hợp sơn bằng máy phun sơn thì có thể pha thêm nước sạch, nhưng không được vượt quá 10% theo thể tích

c Thi công sơn

Sơn lót: Bề mặt đã chuẩn bị xong thì đợi cho khô ráo cứng chắc Bắt đầu từ việc sơn từ 1 đến 2 lớp sơn lót Việc này rất quan trọng vì lớp sơn lót có tác dụng chống được kiềm từ trong xi măng đi ra phá hỏng lớp sơn phủ bên ngoài Lớp sơn lót sẽ tăng cường độ bám dính và tăng tuổi thọ cho lớp sơn hoàn thiện

Dùng Rulo hay máy phun thông thường sơn một lớp (01 lớp) sơn lót chốgn thấm và chống kiềm hoá Dulux Weathershield Chống kiềm (A936-75230) cho tường ngoài nhà và Dulux Interior Primer (A934-75007) cho tường trong nhà

- Sơn một lớp sơn ướt với độ dày tiêu chuẩn 100 micro

- Có thể pha thêm tối đa 10% dung môi thích hợp theo thể tích trong quá trình thi công

- Sơn cách lớp sau 1 đến 2 giờ (tuỳ vào nhiệt độ)

- Rửa sạch dụng cụ thi công bằng dung môi thích hợp

Sau khi các lớp sơn lót đã khô, tiếp tục sơn 2 lớp sơn hoàn thiện, lớp nọ cáchlớp kia ít nhất là 2 đến 3 tiếng

* Lưu ý quan trọng:

- Đặt thùng sơn ở vị trí an toàn, đậy chặt nắp và để xa tầm với của trẻ em.

- Mang khẩu trang thích hợp trong lúc trà nhám hay lăn sơn.

- Đảm bảo thông thoáng tốt khi thi công và chờ sơn.

- Tránh hít bụi sơn Trong trường hợp thi công không đủ thông thoáng, phải mang thiết bị trợ khí Các thiết bị trợ khí phải đạt tiêu chuẩn phù hợp.

- Khi sơn nên mang kính bảo hộ (bảo vệ mắt) Khi mắt bị dính sơn nên rửa với thật nhiều nước sạch và đi đến bác sĩ kiểm tra.

- Dùng xà phòng và nước sạch hoặc các chất làm sạch da được công nhận để rửa sạch các vết sơn bám trên da Cẩn thận khi vận chuyển Đặt thùng sơn thẳng đứng an toàn Trong trường hợp

bị đổ sơn, thu gom lại bằng đất và cát.

- Không được đổ sơn vào cống rãnh hay nguồn nước Xử lý sơn thải theo đúng các quy định về bảo vệ môi trường.

- Tránh tồn trữ ở nhiệt độ khắc nghiệt Bảo quản sơn ở những nơi khô ráo và thoáng mát.

4. Phương pháp nghiệm thu và kiểm tra

Kiểm tra quá trình thi công sơn, vôi :

Việc quét vôi hay sơn đều phải tuân theo số lớp sơn hoặc quét vôi qui định trong hồ sơ mời thầu hay chỉ dẫn của thiết kế

Thông thường phải sơn hay quét vôi làm ba lớp Lớp đầu là lớp để lót và hai lớp sau ngoài nhiệm vụ bảo vệ công trình còn tạo màu cho công trình hoặc kết cấu

Thời gian gián cách giữa lúc sơn hoặc quét vôi các lớp phải đủ cho lớp dưới phải khô mới thi công đè lớp trên Nếu yêu cầu cao, sau mỗi lớp sơn lại lấy giấy nhám đánh cho mặt lớp sơn nhẵn mới sơn tiếp lớp sau.

Vết chổi sơn lớp trước được vạch thẳng, vết chổi sau phải đè lên một phần của vết chổi trước cho kín mặt sơn, vôi Đến lớp sau, vết chổi lại quét vuông góc với lớp đã sơn hoặc quét vôi để các lớp sơn, vôi phủ kín khắp mặt tường hay mặt gỗ, mặt kim loại cần phủ

Nghiệm thu công tác sơn , vôi

- Bề mặt lớp sơn, vôi phải đồng màu, không có vết ố, vết loang lổ, vết chổi sơn

- Bề mặt phải phẳng, nhẵn, không bị nứt hay cộm sơn Mặt lớp sơn phải bóng

- Không để lộ màu của lớp sơn, vôi nằm dưới lớp phủ trên cùng

- Bề mặt lớp sơn không được có bọt bong bóng khí Không được có hạt bột sơn vón cục Không được có vết rạn nứt bề mặt lớp sơn

- Nếu mặt sơn có hoa văn, hoa văn phải theo đúng thiết kế về hình dạng, kích thước, độ đồng đều và nhất là màu sắc

- Không biến màu theo thời gian

- Không bị bong, phồng rộp, gợn hay biến đổi hình dạng trong quá trình sử dụng công trình

- Chịu được mọi tác động của thời tiết và các điều kiện phơi lộ của môi

trường

- Nghiệm thu công tác sơn theo tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN 5674:1992)

5. Sai sót thường gặp và cách xử lí

1. Lớp mastic bị bụi phấn:

Nguyên nhân: Do bề mặt áp dụng bị quá khô, nước trong hỗn hợp nhão đã bị hút hết vào bề mặt, do đó quá trình ninh kết (chín) của hỗn hợp không xảy ra nên lớp mastic biến thành bụi phấn Có thể khi pha trộn đã dùng lượng nước quá thấp cộng với việc trộn không đều cũng gây ra hiện tượng trên Cũng có thể khi pha trộn xong đã thi công ngay, không chờ cho hoá chất phát huy tác dụng.

Giải pháp: Buộc phải cạo bỏ hết lớp mastic này, làm sạch bụi bám bằng nước

và chổi cỏ, Chuẩn bị bề mặt thật kỹ, nếu bề mặt khô quá thì nên làm ẩm Lượng nước pha trộn cần theo đúng tỉ lệ là nước 1, bột 3 (trong khoảng 16 -18 lít nước sạch cho một bao 40kg) Trộn cho thật kỹ và chờ ít nhất là từ 7 đến 10 phút cho hoá chất phát huy tác dụng sau đó quậy lại một lần nữa rồi mới bắt đầu thi công.

Nguyên nhân: Do lớp mastic này đã được trát quá dày, vượt độ dày cho phép là 3mm.

Giải pháp: Cạo bỏ hết những chổ nứt chân chim Nếu bề mặt vùng đó màl õm