Tiểu luận địa vị pháp lý của doanh nghiệp môi giới bảo hiểm và đại lý bảo hiểm

Vai trò của doanh nghiệp môi giới bảo hiểm trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm Hoạt động môi giới bảo hiểm là cầu nối giữa doanh nghiệp bảo hiểm và người mua bảo hiểm Doanh nghiệp môi

Danh mục tài liệu tham khảo

Luật Kinh doanh bảo hiểm 2000, sửa đổi bổ sung 2010

PAGE 3

CHƯƠNG 1 ĐỊA VỊ PHÁP LÝ CỦA DOANH NGHIỆP MÔI

GIỚI BẢO HIỂM

Tổ chức môi giới bảo hiểm ra đời đại diện cho

quyền lợi của người tham gia bảo hiểm, tư vấn

lựa chọn, thu xếp và ký kết hợp đồng bảo hiểm

với doanh nghiệp bảo hiểm

Trên thị trường bảo hiểm Việt Nam đã tồn tại một

số công ty môi giới bảo hiểm

Doanh nghiệp môi giới bảo hiểm đã ra đời, giúp

người mua thuận tiện trong việc đưa ra lựa chọn

tốt nhất cho mình.

SUCCESS

1.2 Vai trò của doanh nghiệp môi

giới bảo hiểm trong hoạt động kinh

doanh bảo hiểm

Hoạt động môi giới bảo hiểm là cầu nối giữa

doanh nghiệp bảo hiểm và người mua bảo hiểm

Doanh nghiệp môi giới bảo hiểm tư vấn, giúp khách

hàng đánh giá rủi ro, đưa ra thông tin cần thiết, giúp

lựa chọn doanh nghiệp bảo hiểm phù hợp

Các loại bảo hiểm sẽ được người có nhu cầu mua

bảo hiểm biết đến một cách nhanh chóng và đầy

đủ

Với thị trường bảo hiểm, hoạt động

môi giới bảo hiểm sẽ làm cho cung

cầu được chấp nối với nhau

1.3 Nội dung hoạt động

Cung cấp thông tin về loại hình bảo hiểm, điều kiện, điều khoản, phí bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm cho bên mua bảo hiểm

Tư vấn cho bên mua bảo hiểm trong việc đánh giá rủi ro, lựa chọn loại hình bảo hiểm, điều kiện, điều khoản, biểu phí bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm

Đàm phán, thu xếp giao kết hợp đồng bảo hiểm giữa doanh nghiệp bảo hiểm và bên mua bảo hiểm

Thực hiện các công việc khác có liên quan đến việc thực hiện hợp đồng bảo hiểm theo yêu cầu của bên mua bảo hiểm

PAGE 7

TẠI VIỆT NAM

Tổ chức, cá nhân Việt Nam, tổ chức, cá nhân nước ngoài góp vốn thành lập DNMGBH phải đáp ứng Điều 6, Nghị định

73/2016/NĐ-CP

Bộ Tài chính là cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép thành lập và hoạt động cho doanh nghiệp môi giới bảo hiểm

Thời hạn cấp giấy phép theo điều

65 LKDBH

Nhân viên của doanh nghiệp môi giới bảo hiểm trực tiếp thực hiện các nội dung hoạt động môi giới bảo hiểm quy định tại Điều 90 LKDBH

Cấp Giấy phép thành lập và hoạt

động của DNMGBH theo : Điều 62,

Điều 63, Khoản 1, 2, 3, 4 Điều 64,

các Điều 65, 66, 67, 68, 69 LKDBH.

Đối với doanh nghiệp môi giới

bảo hiểm dự kiến được thành

lập phải đáp ứng khoản 2 điều 6

Nghị định 73/2016/NĐ-CP

Hồ sơ xin cấp giấy phép thành

lập và hoạt động theo điều 64

Doanh nghiệp môi giới bảo hiểm

được hưởng hoa hồng môi giới bảo

hiểm Hoa hồng môi giới bảo hiểm

được tính trong phí bảo hiểm

Doanh nghiệp môi giới bảo hiểm có

nghĩa vụ quy định tại điều 91 LKDBH

Doanh nghiệp môi giới bảo hiểm

phải mua bảo hiểm trách nhiệm

nghề nghiệp hoạt động môi giới

bảo hiểm tại doanh nghiệp bảo

hiểm hoạt động ở Việt Nam

RIGHTS

OBLIGATIONS

1.5 Quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp môi giới bảo hiểm

1.6 Chế độ tài chính của doanh nghiệp môi giới bảo hiểm

Vốn pháp định: Khoản 6, điều 10,

Nghị định 73/2016/NĐ-CP

Vốn điều lệ: mức vốn điều lệ đã góp không thấp hơn vốn pháp định

Quỹ dự trữ bắt buộc: Quỹ dự trữ bắt buộc được trích hàng năm theo tỷ lệ 5% lợi nhuận sau thuế

Đầu tư vốn: mua trái phiếu chính phủ, mua cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp khác, kinh

doanh bất động sản, góp vốn vào các doanh nghiệp, cho vay, gửi tiền tại các tổ chức tín dụng

Điều 7, Thông tư 50/2017/TT-BTC

1.7 Nguyên tắc hoạt động môi giới bảo hiểm

Doanh nghiệp môi giới bảo hiểm thỏa thuận bằng văn bản với khách hàng khi thực hiện cung cấp dịch vụ môi giới bảo hiểm

DNMGBH được DNBH, chi nhánh nước ngoài ủy quyền thu phí bảo hiểm, trả tiền bồi thường hoặc trả tiền bảo hiểm, việc ủy quyền phải tuân thủ Đ7 TT 50/2017/BTC Đối với trường hợp doanh nghiệp môi giới bảo hiểm được doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài

ủy quyền trả tiền bảo hiểm hoặc trả tiền bồi thường

Doanh nghiệp môi giới bảo hiểm chỉ được thực hiện các hoạt động ủy quyền quy định tại điểm b, điểm c khoản 2 Điều 7 Thông tư 50/2017/TT-BTC

PAGE 11

Điều 8, Thông tư 50/2017/TT-BTC

1.8 Hoa hồng môi giới bảo hiểm

Doanh nghiệp môi giới bảo hiểm được hưởng hoa hồng môi giới bảo hiểm từ phí bảo hiểm

Tỷ lệ hoa hồng môi giới bảo hiểm gốc và việc thanh toán hoa hồng môi giới bảo hiểm gốc được xác định trên cơ sở thỏa thuận bằng văn bản

Trong mọi trường hợp, hoa hồng môi giới bảo hiểm gốc không được vượt quá 15% phí bảo hiểm

CHƯƠNG 2 ĐỊA VỊ PHÁP LÝ CỦA ĐẠI LÝ BẢO HIỂM

PAGE 13

Đối với doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ, lâu nay, đại lý là kênh phân phối chính

Nhiều doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ đang mở rộng

mô hình bancassurance

Điều 84, Luật Kinh

doanh bảo hiểm

Đối với khối doanh

nghiệp bảo hiểm

phi nhân thọ, hầu

2.2 Vai trò của đại lý bảo hiểm trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm

Đại lý bảo hiểm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp bảo hiểm trong việc tiếp xúc với khách hàng có

nhu cầu tham gia bảo hiểm, gia tăng số lượng

hợp đồng bảo hiểm được ký kết giữa doanh

nghiệp bảo hiểm và người có nhu cầu mua bảo

hiểm

Đồng thời, đại lý bảo hiểm cũng tăng cường sự

liên hệ chặt chẽ với khách hàng bảo hiểm, đảm bảo tính thường xuyên trong việc kiểm tra, tìm

hiểu tình hình của đối tượng bảo hiểm và tình

hình thực hiện hợp đồng của người bảo hiểm.

2.3 Nội dung hoạt động

Đại lý bảo hiểm có thể được doanh nghiệp bảo hiểm ủy quyền để tiến hành các hoạt động sau đây:

- Giới thiệu, chào bán bảo hiểm.

- Thu xếp việc giao kết hợp đồng bảo hiểm.

- Thu phí bảo hiểm.

- Thu xếp giải quyết bồi thường, trả tiền bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm.

- Thực hiện các hoạt động khác có liên quan đến việc thực hiện hợp đồng bảo hiểm.

Điều 85, Luật kinh doanh bảo hiểm

86 LKDBH

Là công dân Việt Nam

thường trú tại Việt Nam

Tham dự các lớp đào

tạo, bồi dưỡng, nâng

cao trình độ cho đại lý

bảo hiểm

Được cung cấp thông tin cần thiết cho các hoạt động của mình

Hưởng hoa hồng và các quyền,

lợi ích hợp pháp khác từ hoạt

động đại lý

Yêu cầu doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài hoàn trả tiền ký quỹ hoặc tài sản thế chấp theo thỏa

thuận

PAGE 18

Thực hiện cam kết trong hợp đồng

Ký quỹ hoặc thế chấp tài sản nếu có thỏa thuận

Giới thiệu, mời chào, bán bảo hiểm; cung cấp các thông tin đầy đủ, chính xác cho bên mua

Tham gia các khóa đào tạo nâng cao trình độ do các cơ sở đào tạo đại lý bảo hiểm tổ chức, vv

OBLIGATIONS

2.5.2 Nghĩa vụ của đại lý bảo hiểm

Điều 85, Nghị định 73/2016/NĐ-CP

PAGE 19

Tổ chức, cá nhân hoạt động đại lý

bảo hiểm phải có đủ điều kiện hoạt

động đại lý theo quy định tại Điều

86 Luật kinh doanh bảo hiểm và

phải ký hợp đồng đại lý bảo hiểm

theo quy định tại Điều 87 Luật kinh

doanh bảo hiểm

Tổ chức, cá nhân không được đồng thời làm đại lý cho doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài khác nếu không được chấp thuận bằng văn bản của doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài

mà mình đang làm đại lý

Điều 83, Nghị định 73/2016/NĐ-CP

2.6 Nguyên tắc hoạt động đại lý bảo hiểm

2.7 Hoa hồng đại lý bảo hiểm

Doanh nghiệp bảo hiểm trả hoa hồng cho đại

lý bảo hiểm sau khi đại lý bảo hiểm thực hiện

một hoặc một số nội dung hoạt động đại lý

bảo hiểm

Tỷ lệ hoa hồng đại lý bảo hiểm tối đa được trả trên phí bảo hiểm thực tế thu được của từng hợp đồng bảo hiểm mà doanh nghiệp bảo hiểm

Điều 5, Thông tư 50/2017/TT-BTC

PAGE 22

3.1 So sánh địa vị pháp lý của Doanh nghiệp môi giới bảo hiểm và Đại lý bảo

hiểm

Tiêu chí Doanh nghiệp môi giới bảo hiểm Đại lý bảo hiểm

Tư cách pháp nhân Doanh nghiệp môi giới bảo hiểm là các tổ chức kinh doanh độc lập

chuyên kinh doanh trong lĩnh vực môi giới bảo hiểm

Doanh nghiệp môi giới bảo hiểm là các tổ chức có tư cách pháp nhân.

Đại lý bảo hiểm là tổ chức, cá nhân được doanh nghiệp bảo hiểm ủy quyền trên cơ sở hợp đồng đại lý bảo hiểm để thực hiện hoạt động đại lý bảo hiểm.

Không yêu cầu đại lý bảo hiểm có tư cách pháp nhân Có thể là cá nhân hoặc tổ chức.

Hoạt động Doanh nghiệp môi giới bảo hiểm tự mình thực hiện các công việc:

- Cung cấp thông tin về loại hình bảo hiểm, điều kiện, điều khoản, phí bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm cho bên mua bảo hiểm.

- Tư vấn cho bên mua bảo hiểm trong việc đánh giá rủi ro, lựa chọn loại hình bảo hiểm, điều kiện, điều khoản, biểu phí bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm.

- Đàm phán, thu xếp giao kết hợp đồng bảo hiểm giữa doanh nghiệp bảo hiểm và bên mua bảo hiểm.

- Thực hiện các công việc khác có liên quan đến việc thực hiện hợp đồng bảo hiểm theo yêu cầu của bên mua bảo hiểm.

Đại lý bảo hiểm được doanh nghiệp bảo hiểm ủy quyền để tiến hành các hoạt động sau đây:

- Giới thiệu, chào bán bảo hiểm.

- Thu xếp việc giao kết hợp đồng bảo hiểm.

- Thu phí bảo hiểm.

- Thu xếp giải quyết bồi thuog72, trả tiền bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm.

- Thực hiện các hoạt động khác có liên quan đến việc thực hiện hợp đồng bảo hiểm.

PAGE 23

Trách

nhiệm

Doanh nghiệp môi giới bảo hiểm tự chịu trách nhiệm với thiệt hại do

hoạt động môi giới bảo hiểm gây ra đối với khách hàng.

Đại lý bảo hiểm có trách nhiệm thực hiện những nhiệm vụ bảo hiểm được yêu cầu bởi công ty bảo hiểm và công ty bảo hiểm sẽ chịu trách nhiệm về các hành vi gây thiệt hại của đại lý bảo hiểm, sau đó đại lý bảo hiểm có trách nhiệm bồi hoàn cho doanh nghiệp bảo hiểm

Hoa

hồng

Môi giới bảo hiểm sẽ được hưởng % hoa hồng từ phí bảo hiểm mà khách

hàng đóng cho công ty bảo hiểm, số tiền hoa hồng này sẽ thỏa thuận

theo từng hợp đồng bảo hiểm giữa doanh nghiệp môi giới bảo hiểm và

doanh nghiệp bảo hiểm trên cơ sở thõa thuận bằng văn bản.

Hoa hồng môi giới bảo hiểm không được quá 15% phí bảo hiểm mà

doanh nghiệp bảo hiểm thực tế thu được của mỗi nghiệp vụ bảo hiểm

thuộc từng hợp đồng bảo hiểm thu xếp qua doanh nghiệp môi giới bảo

hiểm.

Đại lý bảo hiểm sẽ được doanh nghiệp bảo hiểm trả hoa hồng sau khi thực hiện hoạt động đại lý bảo hiểm, tuy nhiên quy chế chi hoa hồng đại lý bảo hiểm được xây dựng theo quy định về tỷ lệ hoa hồng tối đa của nhà nước Tỉ lệ hoa hồng này sẽ được áp dụng giống nhau khi thực hiện nghiệp vụ bảo hiểm trong những lĩnh vực giống nhau, áp dụng thống nhất trong doanh nghiệp bảo hiểm.

Khách

hàng

Doanh nghiệp môi giới bảo hiểm tìm kiếm khách hàng và giới thiệu cho

các công ty bảo hiểm.

Ngoài ra khách hàng của doanh nghiệp môi giới bảo hiểm còn là những

người cần tư vấn thông tin trong việc đánh giá rủi ro, lựa chọn loại hình

bảo hiểm, điều khoản, phí bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm.

Đại lý tìm kiếm khách hàng và tư vấn trực tiếp sản phẩm bảo hiểm cho khách hàng.

PAGE 24

3.2 So sánh loại hình doanh nghiệp của doanh nghiệp

bảo hiểm và doanh nghiệp môi giới bảo hiểm

PAGE 26

RESPONSIBILITY

Trong trường hợp đại lý bảo hiểm

vi phạm hợp đồng đại lý bảo hiểm, gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người được bảo hiểm thì doanh nghiệp bảo hiểm vẫn phải chịu trách nhiệm về hợp đồng bảo hiểm do đại lý bảo hiểm thu xếp giao kết; đại lý bảo hiểm có trách nhiệm bồi hoàn cho doanh nghiệp bảo hiểm các khoản tiền mà doanh nghiệp bảo hiểm đã bồi thường cho người được bảo hiểm

Điều 88 Luật Kinh Doanh Bảo Hiểm

PAGE 27

Điều 597 Bộ Luật Dân sự 2015

Pháp nhân phải bồi thường thiệt hại do người của mình gây ra trong khi thực hiện nhiệm vụ được pháp nhân giao; nếu pháp nhân đã bồi thường thiệt hại thì có quyền yêu cầu người

có lỗi trong việc gây thiệt hại phải hoàn trả

một khoản tiền theo quy định của pháp luật

PAGE 28

1 2 3 4 5

Vậy tại sao Pháp luật Kinh doanh bảo hiểm lại quy định như vậy?

Trong bất kỳ trường hợp nào, nếu không có sự thống nhất về bồi thường, về bù đắp thiệt hại, thì đều dẫn tới tranh chấp

Pháp nhân phải chịu trách nhiệm dân sự về việc thực hiện quyền, nghĩa vụ dân sự do người đại diện xác lập, thực hiện nhân danh pháp nhân

Pháp luật kinh doanh bảo hiểm xem hành vi gây thiệt hại của đại lý bảo hiểm là “hành vi của các thành viên khác của pháp nhân gây ra”

Trách nhiệm dân sự của pháp nhân phát sinh từ quan hệ hợp đồng trong trường hợp pháp nhân không thực hiện hoặc thực hiện

không đúng, không đầy đủ nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng

Pháp nhân còn phải chịu trách nhiệm dân sự do hành vi của các thành viên khác của pháp nhân gây ra trong khi thực hiện nhiệm

vụ được pháp nhân giao

PAGE 29

BỘ LUẬT DÂN

SỰ 2015

LUẬT THƯƠNG MẠI 2005

ĐIỀU 166 ĐIỀU 585

Thiệt hại thực tế phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời Các bên có thể thỏa thuận về mức bồi thường, hình thức bồi thường bằng tiền, bằng hiện vật hoặc thực hiện một công việc, phương thức bồi thường một lần hoặc nhiều lần, trừ

trường hợp pháp luật có quy định khác

Để đảm bảo cho vấn đề bồi thường thiệt hại được toàn bộ và kịp thời thì trước hết doanh nghiệp bảo hiểm cần đứng ra bồi thường các khoản thiệt hại của khách hàng tham gia bảo hiểm để đảm bảo quyền lợi của họ

Đại lý thương mại là hoạt động thương

mại, theo đó bên giao đại lý và bên đại

lý thoả thuận việc bên đại lý nhân danh

chính mình mua, bán hàng hoá cho bên

giao đại lý hoặc cung ứng dịch vụ của

bên giao đại lý cho khách hàng để

hưởng thù lao

Bản chất của đại lý bán hàng là việc bên

đại lý nhận hàng của bên giao đại lý để

bán và hưởng thù lao do bên giao đại lý

trả trên cơ sở thỏa thuận giữa các bên

Quy định tại Điều 88 LKDBH là hợp lý và đồng nhất với

quy định của Bộ Luật Dân sự 2015

PAGE 30

LIÊN HỆ VỚI PHÁP LUẬT THÁI LAN

Một pháp nhân buộc phải bồi thường về bất cứ thiệt hại nào, do người quản lý hoặc những người đại diện khác của pháp nhân gây ra cho những người khác trong khi thi hành nhiệm vụ của mình, đồng thời dành quyền khiếu nại những người gây ra thiệt hại đó Nếu thiệt hại gây ra cho những người khác là do một hành vi không nằm trong phạm vi mục đích hoạt động của pháp nhân, thì những thành viên hoặc những người quản lý tán thành hành vi đó, những người quản lý và những người đại diện khác thực thi hành vi đó phải liên đới chịu bồi thường

Điều 76 Bộ luật Dân sự và thương mại Thái Lan năm 1925

PAGE 31

MỞ RỘNG DƯỚI GÓC ĐỘ KINH TẾ HỌC

Việc xây dựng uy tín của

doanh nghiệp bảo hiểm là rất

quan trọng Muốn có uy tín

thì doanh nghiệp bảo hiểm

phải xây dựng niềm tin với

người tham gia bảo hiểm.

Rõ ràng niềm tin vào uy tín của doanh nghiệp hiện nay được xem như là một tài sản quý giá cần được gìn giữ, nó đại diện cho sức mạnh cạnh tranh của doanh

nghiệp, nó hầu như không thể bắt chước, rất dễ đánh mất và rất khó khăn khi muốn gây dựng lại

Người ta sẽ không muốn mua bảo hiểm của một doanh nghiệp cứ trốn tránh trách nhiệm bồi thường thiệt hại Bởi lẽ, dù đại lý bảo

hiểm có hành vi gây thiệt hại nhưng uy tín lại thuộc về doanh nghiệp bảo hiểm Hậu quả về uy tín rõ ràng là doanh nghiệp bảo hiểm phải chịu.

Dưới vị trí của doanh nghiệp bảo hiểm, không ít trường hợp, họ

có xu hướng “đẩy” phần trách nhiệm sang cho đại lý bảo hiểm

Họ tìm mọi cách chứng minh quan hệ giữa đại lý và bên thiệt hại

là quan hệ độc lập

Cần quy phạm hóa các yếu tố pháp lý mà thực tế đã được sử dụng để xác định, bóc tách trách nhiệm của các bên

PAGE 33

CHƯƠNG 5.

THẢO LUẬN VỀ HOA HỒNG MÔI GIỚI BẢO HIỂM

PAGE 34

VẤN ĐỀ 1

Giả sử doanh nghiệp môi giới

bảo hiểm vẫn chưa nhận được

hoa hồng môi giới bảo hiểm

gốc từ doanh nghiệp bảo hiểm

thì hợp đồng bảo hiểm giữa

bên mua bảo hiểm và doanh

nghiệp bảo hiểm bị hủy do lỗi

của bên mua bảo hiểm thì

doanh nghiệp môi giới bảo

hiểm có được chi trả hoa hồng

môi giới bảo hiểm không?