ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC NGUYỄN XUÂN BÌNH QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ PHỦ LÝ, TỈNH HÀ NAM ĐÁP ỨNG YÊU CẦU PHÁT TRIỂN
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
NGUYỄN XUÂN BÌNH
QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ PHỦ LÝ, TỈNH HÀ NAM ĐÁP ỨNG YÊU CẦU PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14
Người hướng dẫn khoa học: TS Dương Giáng Thiên Hương
HÀ NỘI - 2016
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thiện luận văn, tác giả
đã nhận được sự động viên, khuyến khích và sự giúp đỡ nhiệt tình của các cấp lãnh đạo, của các thầy giáo, cô giáo, bạn bè đồng nghiệp và gia đình
Với tình cảm chân thành, tác giả xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến:
- Tiến sĩ Dương Giáng Thiên Hương, giảng viên Trường ĐHSP Hà Nội, người đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận văn
- Khoa Quản lí giáo dục Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội, các thầy cô giáo đã giảng dạy lớp Cao học Quản lí QH-2014-S3, các phòng chuyên môn của Trường Đại học Giáo dục đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu
- Phòng GD&ĐT thành phố Phủ Lý, cán bộ quản lí, giáo viên các trường trung học cơ sở thành phố Phủ Lý đã nhiệt tình cộng tác, cung cấp thông tin, số liệu, góp ý và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình nghiên cứu thực tế để làm luận văn
Mặc dù đã rất cố gắng, nhưng chắc chắn luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót Tác giả rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến chân thành của các thầy cô giáo, các nhà khoa học và các bạn đồng nghiệp để luận văn này có giá trị thực tiễn
Xin chân thành cảm ơn !
Hà Nội, tháng 10 năm 2016
Tác giả
Nguyễn Xuân Bình
Trang 3DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
BDGV Bồi dưỡng giáo viên BDTX Bồi dưỡng thường xuyên BPQL Biện pháp quản lí
CBQL Cán bộ quản lí
CSVC Cơ sở vật chất
GDPT Giáo dục phổ thông GD&ĐT Giáo dục và đào tạo
GVCN Giáo viên chủ nhiệm HĐSP Hội đồng sư phạm
KT-XH Kinh tế - xã hội
QLGD Quản lí giáo dục
THCS Trung học cơ sở
XHCN Xã hội chủ nghĩa
Trang 4MỤC LỤC
Lời cảm ơn i
Danh mục chữ viết tắt ii
Mục lục iii
Danh mục bảng vii
Danh mục sơ đồ, biểu đồ viii
MỞ ĐẦU 9
Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG
GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP Error! Bookmark not defined
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề Error! Bookmark not defined
1.1.1 Nghiên cứu ở nước ngoài Error! Bookmark not defined
1.1.2 Nghiên cứu ở trong nước Error! Bookmark not defined
1.2 Một số vấn đề lí luận cơ bản về quản lí, quản lí giáo dục và quản lí nhà
trường Error! Bookmark not defined
1.2.1 Quản lí Error! Bookmark not defined
1.2.2 Quản lí giáo dục Error! Bookmark not defined
1.2.3 Nhà trường và quản lí nhà trường Error! Bookmark not defined
1.2.4 Trường trung học cơ sở và yêu cầu về năng lực nghề nghiệp của giáo
viên trung học cơ sở Error! Bookmark not defined
1.3 Hoạt động bồi dưỡng giáo viên trung học cơ sởError! Bookmark not defined
1.3.1 Tầm quan trọng của hoạt động bồi dưỡng giáo viên trung học cơ sởError! Bookmark not defined 1.3.2 Nội dung bồi dưỡng giáo viên Error! Bookmark not defined
1.3.3 Hình thức bồi dưỡng giáo viên Error! Bookmark not defined
1.3.4 Lực lượng bồi dưỡng giáo viên Error! Bookmark not defined
1.4 Quản lí hoạt động bồi dưỡng giáo viên ở trường trung học cơ sởError! Bookmark not defined
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động bồi dưỡng giáo viên trung
học cơ sở Error! Bookmark not defined
1.5.1 Các yếu tố khách quan Error! Bookmark not defined
Trang 51.5.2 Các yếu tố chủ quan Error! Bookmark not defined
1.6 Vai trò quản lí của hiệu trưởng đối với hoạt động bồi dưỡng giáo viên
trường trung học cơ sở Error! Bookmark not defined
1.7 Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined
Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG
GIÁO VIÊN CỦA CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ
PHỦ LÝ, TỈNH HÀ NAM ĐÁP ỨNG YÊU CẦU PHÁT TRIỂN NĂNG
LỰC NGHỀ NGHIỆP Error! Bookmark not defined
2.1 Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội, giáo dục và đào tạo thành phố Phủ
Lý, tỉnh Hà Nam Error! Bookmark not defined
2.1.1 Tình hình kinh tế - xã hội Error! Bookmark not defined
2.1.2 Những thành tựu cơ bản về giáo dục và đào tạo cấp trung học cơ sởError! Bookmark not defined 2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng Error! Bookmark not defined
2.2.1 Mục đích, khách thể, quy mô khảo sát Error! Bookmark not defined
2.2.2 Nội dung khảo sát Error! Bookmark not defined
2.2.3 Phương pháp và kĩ thuật tiến hành Error! Bookmark not defined
2.3 Kết quả khảo sát Error! Bookmark not defined
2.3.1 Thực trạng hoạt động bồi dưỡng giáo viên của các trường trung học cơ
sở thành phố Phủ Lý Error! Bookmark not defined
2.3.2 Thực trạng quản lí hoạt động bồi dưỡng giáo viên của các trường trung
học cơ sở thành phố Phủ Lý Error! Bookmark not defined
2.4 Nhận định chung về thực trạng bồi dưỡng và quản lí hoạt động bồi dưỡng
giáo viên của các trường trung học cơ sở thành phố Phủ LýError! Bookmark not defined
2.4.1 Những ưu điểm và hạn chế Error! Bookmark not defined
2.4.2 Nguyên nhân của những hạn chế Error! Bookmark not defined
2.5 Tiểu kết chương 2 Error! Bookmark not defined
Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG GIÁO
VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ PHỦ LÝ, TỈNH
Trang 6HÀ NAM ĐÁP ỨNG YÊU CẦU PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGHỀ
NGHIỆP Error! Bookmark not defined
3.1 Định hướng phát triển giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp
hoá, hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa và hội nhập quốc tế Error! Bookmark not defined
3.1.1 Định hướng chiến lược của Đảng Error! Bookmark not defined
3.1.2 Định hướng phát triển đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 về giáo
dục và đào tạo tỉnh Hà Nam Error! Bookmark not defined
3.2 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp Error! Bookmark not defined
3.2.1 Đảm bảo tính khả thi Error! Bookmark not defined
3.2.2 Đảm bảo tính thực tiễn Error! Bookmark not defined
3.2.3 Đảm bảo tính đồng bộ Error! Bookmark not defined
3.3 Một số biện pháp quản lí hoạt động bồi dưỡng giáo viên trường trung học
cơ sở thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực
nghề nghiệp Error! Bookmark not defined
3.3.1 Chỉ đạo thực hiện tốt công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức về hoạt
động bồi dưỡng giáo viên cho đội ngũ cán bộ, giáo viên và các lực lượng giáo
dục khác Error! Bookmark not defined
3.3.2 Chỉ đạo thực hiện khảo sát nhu cầu, nguyện vọng của giáo viên về bồi
dưỡng nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực nghề nghiệpError! Bookmark not defined
3.3.3 Nâng cao chất lượng công tác kế hoạch hóa đối với hoạt động bồi
dưỡng giáo viên Error! Bookmark not defined
3.3.4 Huy động các nguồn lực cho hoạt động bồi dưỡng giáo viênError! Bookmark not defined
3.3.5 Đánh giá kết quả bồi dưỡng và sử dụng hợp lí kết quả trong đánh giá
giáo viên và công tác phát triển đội ngũ Error! Bookmark not defined
3.4 Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lí đề xuấtError! Bookmark not defined
3.5 Khảo nghiệm về mức độ cần thiết và khả thi của các biện pháp quản lí đề
xuất Error! Bookmark not defined
3.5.1 Tổ chức khảo nghiệm Error! Bookmark not defined
Trang 73.5.2 Kết quả khảo nghiệm Error! Bookmark not defined 3.6 Tiểu kết chương 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined
1 Kết luận Error! Bookmark not defined
2 Khuyến nghị Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO 10 PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
Trang 8DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1 Quy mô trường lớp, đội ngũ ngành GD&ĐT thành phố Phủ LýError! Bookmark not defined Bảng 2.2 Xếp loại văn hoá cấp THCS thành phố Phủ LýError! Bookmark not defined
Bảng 2.3 Xếp loại hạnh kiểm cấp THCS thành phố Phủ LýError! Bookmark not defined
Bảng 2.4 Mức độ phù hợp về nội dung và thời lượng của chương trình BDTX
giáo viên THCS do Bộ GD&ĐT quy định Error! Bookmark not defined
Bảng 2.5 Thực trạng BDGV đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ năm học
cấp THCS áp dụng trong cả nước theo từng năm họcError! Bookmark not defined
Bảng 2.6 Thực trạng BDGV đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ phát triển
giáo dục THCS của địa phương theo từng năm họcError! Bookmark not defined
Bảng 2.7 Thực trạng bồi dưỡng nhằm phát triển năng lực nghề nghiệp của
GV THCS Error! Bookmark not defined
Bảng 2.8 Thực trạng về các hình thức BDGV của các trường THCSError! Bookmark not defined
Bảng 2.9 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động bồi dưỡng giáo viên
trường trung học cơ sở thành phố Phủ Lý Error! Bookmark not defined
Bảng 2.10 Thực trạng thực hiện các nội dung xây dựng kế hoạch bồi dưỡng
giáo viên của các trường trung học cơ sở thành phố Phủ LýError! Bookmark not defined
Bảng 2.11 Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng giáo viên của
các trường trung học cơ sở thành phố Phủ Lý Error! Bookmark not defined
Bảng 2.12 Thực trạng chỉ đạo, điều phối các hoạt động bồi dưỡng giáo viên
của các trường trung học cơ sở thành phố Phủ LýError! Bookmark not defined
Bảng 2.13 Thực trạng việc cung ứng các điều kiện cho hoạt động bồi dưỡng
giáo viên của các trường trung học cơ sở thành phố Phủ LýError! Bookmark not defined
Bảng 2.14 Thực trạng việc kiểm tra, giám sát các hoạt động bồi dưỡng giáo
viên của các trường trung học cơ sở thành phố Phủ LýError! Bookmark not defined
Bảng 2.15 Thực trạng thực hiện các biện pháp quản lí hoạt động bồi dưỡng
giáo viên của các trường trung học cơ sở thành phố Phủ LýError! Bookmark not defined
Bảng 2.16 Thực trạng việc đánh giá, công nhận và sử dụng kết quả bồi dưỡng
giáo viên của các trường trung học cơ sở thành phố Phủ LýError! Bookmark not defined
Bảng 3.1 Kết quả khảo nghiệm về tính cần thiết của các biện pháp QL đề
xuất Error! Bookmark not defined
Bảng 3.2 Kết quả khảo nghiệm về tính khả thi của các biện pháp QL đề xuấtError! Bookmark not defined Bảng 3.3 Mối tương quan về tính cần thiết và tính khả thi của các biện phápError! Bookmark not defined
Trang 9DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Sơ đồ 1.1 Các chức năng quản lí Error! Bookmark not defined
Biểu đồ 2.1 Nhận thức của cán bộ quản lí và giáo viênError! Bookmark not defined
về tầm quan trọng của hoạt động bồi dưỡng giáo viênError! Bookmark not defined
Biểu đồ 2.2 Nhận thức của cán bộ quản lí và giáo viên về tầm quan trọng của
quản lí hoạt động bồi dưỡng giáo viên Error! Bookmark not defined
Biểu đồ 3.1 Mối tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các BPQL
đề xuất Error! Bookmark not defined
Trang 10MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Giáo dục và đào tạo là yếu tố quyết định cho sự phát triển phồn thịnh của quốc gia Do đó các quốc gia trên thế giới đều tập trung các nguồn lực cho giáo dục và đào tạo nhằm mục tiêu tạo ra nguồn lực với các phẩm chất và năng lực đáp ứng các yêu cầu phát triển kinh tế xã hội của đất nước Muốn phát triển giáo dục
và đào tạo, cần tập trung trước hết vào đội ngũ nhà giáo và CBQL với phẩm chất chính trị và đạo đức chuẩn mực, năng lực chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm vững vàng cùng những kiến thức bổ trợ khác
Bước vào thế kỉ XXI, Đảng và Nhà nước đã xác định chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo, trong đó nhấn mạnh vai trò quan trọng của đội ngũ nhà giáo và CBQL đối với sự nghiệp GD&ĐT Chỉ thị số 40/CT-TƯ ngày 15/6/2004 của Ban
Bí thư về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục
đã nêu rõ: “Mục tiêu của chiến lược phát triển giáo dục là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục được chuẩn hóa, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo, thông qua việc quản lí, phát triển đúng định hướng và có hiệu quả sự nghiệp giáo dục để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” [7] Điều 15 Luật Giáo dục đã khẳng định: “Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục” [26] Nghị quyết
29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Hội nghị lần thứ 8 BCH Trung ương Đảng khoá
XI về đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT tiếp tục khẳng định “xây dựng quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, quốc phòng và hội nhập quốc tế” [23] là một giải pháp quan trọng để đổi mới căn bản và toàn diện
GD&ĐT Vì vậy, xây dựng, phát triển và nâng cao chất
Trang 11TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Thành Vinh (2011), Quản lí nhà trường Nxb giáo dục,
Hà Nội
2 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2009), Quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học
cơ sở, giáo viên trung học phổ thông (ban hành kèm theo thông tư số
30/2009/TTBGDĐT của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT)
3 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2011), Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học (ban hành kèm theo Thông tư số
12/2011/TT-BGD&ĐT ngày 28/3/2011 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT)
4 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2011), Chương trình bồi dưỡng thường xuyên giáo viên trung học cơ sở (ban hành kèm theo Thông tư số 31/2011/TT-BGD&ĐT ngày
08/8/2011 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT)
5 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2012), Quy chế bồi dưỡng thường xuyên giáo viên mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên (ban hành kèm theo Thông tư số
26/2012/TT-BGD&ĐT ngày 10/7/2012 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT)
6 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Ngân hàng phát triển Châu Á (2013), Một số vấn đề lí luận và thực tiễn về lãnh đạo và quản lí giáo dục trong thời kì đổi mới Nxb Văn
hoá thông tin, Hà Nội
7 Chỉ thị số 40/CT-TƯ ngày 15/6/2004 của Ban Bí thư về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục
8 Vũ Cao Đàm (2006), Phương pháp nghiên cứu khoa học Nxb khoa học và kỹ
thuật, Hà Nội
9 Đảng cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện đại hội X Nxb Chính trị quốc gia, Hà
Nội
10 Đảng cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện đại hội XI Nxb Chính trị quốc gia, Hà
Nội
11 Nguyễn Minh Đạo (1996), Cơ sở khoa học quản lí Nxb Giáo dục, Hà Nội
12 Đặng Xuân Hải, Nguyễn Sĩ Thư (2012), Quản lí giáo dục, quản lí nhà trường trong bối cảnh thay đổi Nxb Giáo dục Việt Nam
13 Phạm Minh Hạc (1986), Một số vấn đề về giáo dục và khoa học giáo dục Nxb
Trang 1214 Phạm Minh Hạc (2002), Giáo dục thế giới đi vào thế kỉ XXI Nxb Chính trị quốc
gia, Hà Nội
15 Bùi Minh Hiền, Vũ Ngọc Hải, Đặng Quốc Bảo (2006), Quản lí giáo dục Nxb Đại
học sư phạm Hà Nội
16 Bùi Minh Hiền (2009) Giáo dục học so sánh và quốc tế, Đề cương bài giảng, Đại
học sư phạm Hà Nội
17 Học viện Quản lí giáo dục Việt Nam (2011), Tài liệu bồi dưỡng cán bộ quản lí, công chức nhà nước ngành giáo dục và đào tạo - Phần I, Hà Nội
18 Học viện Quản lí giáo dục Việt Nam (2011), Tài liệu bồi dưỡng cán bộ quản lí, công chức nhà nước ngành giáo dục và đào tạo - Phần II, Hà Nội
19 Học viện Quản lí giáo dục Việt Nam (2011), Tài liệu bồi dưỡng cán bộ quản lí, công chức nhà nước ngành giáo dục và đào tạo - Phần III, Hà Nội
20 Trần Kiểm (2004), Khoa học quản lí giáo dục - một số vấn đề lí luận và thực tiễn
Nxb Giáo dục, Hà Nội
21 Trần Kiểm (2011), Khoa học tổ chức và tổ chức giáo dục Nxb Đại học sư phạm
Hà Nội
22 Michel Develay (1994), Một số vấn đề về đào tạo giáo viên (Bản dịch của Nguyễn
Kỳ, Vũ Văn Tảo, Phan Hữu Chân - 1998) Nxb Giáo dục, Hà Nội
23 Nghị quyết 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Hội nghị lần thứ 8 BCH Trung ương Đảng khoá XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo
24 Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Quốc Chí (2014), Lý luận đại cương về quản lý Nxb
Đại học Quốc gia Hà Nội
25 Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Trọng Hậu, Nguyễn Quốc Chí,
Nguyễn Sĩ Thư (2015), Quản lý giáo dục - một số vấn đề lí luận và thực tiễn Nxb
Đại học Quốc gia Hà Nội
26 Luật Giáo dục (2009) Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
27 Trần Thị Tuyết Oanh, Phạm Khắc Chương, Phạm Viết Vượng, Bùi Minh Hiền,
Nguyễn Ngọc Bảo, Bùi Văn Quân, Phan Hồng Vinh, Từ Đức Văn (2008), Giáo trình giáo dục học - tập 1 Nxb Đại học sư phạm Hà Nội
28 Trần Thị Tuyết Oanh, Phạm Khắc Chương, Phạm Viết Vượng, Nguyễn Văn Diện, Lê
Tràng Định (2008), Giáo trình giáo dục học - tập 2 Nxb Đại học sư phạm Hà Nội