ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC LẠI TRƯỜNG GIANG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN KIM BẢNG, TỈNH HÀ NAM THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG LUẬN VĂ
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
LẠI TRƯỜNG GIANG
PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG
CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN KIM BẢNG,
TỈNH HÀ NAM THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI – 2016
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
LẠI TRƯỜNG GIANG
PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG
CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN KIM BẢNG,
TỈNH HÀ NAM THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 14 01 14
Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Thị Thu Hằng
HÀ NỘI – 2016
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Đề tài “Phát triển đội ngũ Hiệu trưởng các trường Trung học cơ sở huyện Kim
Bảng tỉnh Hà Nam theo Chuẩn hiệu trưởng" là một nội dung nhỏ của Khoa học Quản
lý Giáo dục, nhưng là kết quả của một quá trình nghiên cứu của bản thân tác giả sau một thời gian học tập, nghiên cứu tại Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
Có được kết quả này, ngoài sự nỗ lực của bản thân, tác giả đã nhận được sự giúp đỡ, động viên của các cơ quan, đơn vị, trường học và các thầy, cô giáo Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
Với tình cảm chân thành, tác giả xin được bày tỏ lời cảm ơn đến quý thầy cô trong Ban Chủ nhiệm Khoa, các thầy giáo, cô giáo trong Khoa Quản lý Giáo dục và các thầy cô giáo trong và ngoài Trường Đại học Giáo dục đã trực tiếp giảng dạy, giúp đỡ và tạo điều kiện cho tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu tại trường
Đặc biệt, tác giả xin bày tỏ biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hằng - Trưởng phòng Sau Đại học, trường ĐHSP Hà Nội đã tận tụy giúp đỡ, hướng dẫn tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành bản luận văn
Xin chân thành cảm ơn Ban giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nam, lãnh đạo Huyện ủy, HĐND, UBND huyện Kim Bảng, Lãnh đạo và chuyên viên Phòng GD&ĐT Kim Bảng đã động viên, khuyến khích, tạo điều kiện cho tác giả trong quá trình học tập
Chân thành cảm ơn các đồng chí Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng, giáo viên các trường THCS trên địa bàn huyện Kim Bảng đã cộng tác, giúp đỡ và cung cấp thông tin giúp tác giả hoàn chỉnh luận văn
Cảm ơn các bạn học viên trong lớp Cao học quản lý giáo dục QH-2014-S-03 đã trao đổi, thảo luận, chia sẻ những vấn đề cùng quan tâm, hỗ trợ, động viên, khích lệ tác
giả hoàn thiện luận văn này
Mặc dù đã cố gắng rất nhiều nhưng luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót Kính mong nhận được sự chỉ bảo của quý thầy cô giáo và ý kiến đóng góp của các bạn đồng nghiệp
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 12 năm 2016
Trang 4Tác giả luận văn
Lại Trường Giang DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
TT Từ viết tắt Nghĩa của từ
1 CB-GV-CNV Cán bộ, giáo viên, công nhân viên
2 CBQL Cán bộ quản lý
3 CNH- HĐH Công nghiệp hóa hiện đại hóa
4 CNTT Công nghệ thông tin
5 CSTĐ Chiến sĩ thi đua
6 CSVC Cơ sở vật chất
8 GD&ĐT Giáo dục và đào tạo
9 HĐND Hội đồng nhân dân
12 KT-XH Kinh tế - xã hội
13 NXB Nhà xuất bản
15 QLGD Quản lý giáo dục
17 TCCN Trung cấp chuyên nghiệp
18 THCS Trung học cơ sở
19 THPT Trung học phổ thông
20 TNCS HCM Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
Trang 521 UBND Ủy ban nhân dân
MỤC LỤC
Lời cảm ơn i
Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt ii
Danh mục các bảng số vii
Danh mục các biểu đồ ix
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 4
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4
4 Nhiệm vụ nghiên cứu 4
5 Giả thuyết khoa học 4
6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 5
7 Câu hỏi nghiên cứu 5
8 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn 5
9 Phương pháp nghiên cứu 5
10 Cấu trúc của luận văn 6
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG THCS THEO QUY ĐỊNH CHUẨN HIỆU TRƯỞNG 7 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 7
1.1.1 Ở nước ngoài 7
1.1.2 Ở Việt Nam 8
Trang 61.2 Một số khái niệm cơ bản 11
1.2.1 Quản lý 11
1.2.2 Quản lý giáo dục 13
1.2.3 Quản lý trường học 14
1.2.4 Cán bộ quản lý giáo dục, Hiệu trưởng, Chuẩn Hiệu trưởng 15
1.3 Đội ngũ Hiệu trưởng trường THCS ……… 18
1.3.1 Đội ngũ ……… 18
1.3.2 Đội ngũ HT trường THCS ……… 18
1.4 Phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường THCS theo quy định Chuẩn hiệu trưởng 19
1.4.1 Phát triển ……… 19
1.4.2 Phát triển đội ngũ HT ……… 20
1.4.3 Phát triển đội ngũ HT trường THCS theo Chuẩn HT ……… 20
1.5 Vai trò của Phòng Giáo dục và Đào tạo trong công tác phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường THCS ……… 22
Tiểu kết chương 1 27
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ VÀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG THCS HUYỆN KIM BẢNG, TỈNH HÀ NAM THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG 28
2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội của huyện Kim Bảng 28
2.1.1 Vài nét về điều kiện tự nhiên 28
2.1.2 Đặc điểm về kinh tế-xã hội 29
2.2 Khái quát về giáo dục THCS của huyện Kim Bảng 29
2.2.1 Khái quat về sự nghiệp giáo dục của huyện Kim Bảng 29
2.2.2 Thực trạng giáo dục THCS huyện Kim Bảng 30
2.3 Tổ chức khảo sát thực trạng đội ngũ Hiệu trưởng trường THCS huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam 37
2.3.1 Mục đích khảo sát … 37
Trang 72.3.2 Nội dung khảo sát 37
2.3.3 Phương pháp khảo sát … 37
2.3.4 Địa bàn khảo sát và khách thể khảo sát 38
2.4 Kết quả khảo sát 38
2.4.1 Thực trạng về đội ngũ HT trường THCS huyện Kim Bảng 38
2.4.2 Thực trạng công tác phát triển đội ngũ Hiệu trưởng các trường THCS huyện Kim Bảng giai đoạn 2010-2015 50
2.5 Đánh giá chung 53
2.5.1 Thành tựu 53
2.5.2 Thuận lợi và khó khăn ……… 54
Tiểu kết chương 2 58
CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG THCS HUYỆN KIM BẢNG, TỈNH HÀ NAM THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG 59
3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp 59
3.2 Đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường THCS huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam theo Chuẩn hiệu trưởng 60
3.2.1 Tăng cường sự lãnh đạo của Huyện ủy, UBND huyện Kim Bảng trong công tác phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường THCS theo Chuẩn hiệu trưởng 60
3.2.2 Tăng cường trách nhiệm của Phòng GD&ĐT theo hướng phân cấp quản lý đối với công tác phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường THCS theo Chuẩn hiệu trưởng 62
3.2.3 Đổi mới quy hoạch Hiệu trưởng trường THCS theo Chuẩn hiệu trưởng 65
3.2.4 Xây dựng kế hoạch phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường THCS theo Chuẩn hiệu trưởng 68 3.2.5 Nâng cao hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng, khuyến khích tự đào tạo bồi
Trang 8dưỡng đối với Hiệu trưởng và cán bộ kế cận theo Chuẩn hiệu trưởng …… 71
3.2.6 Tổ chức thực hiện tốt quy trình lựa chọn, bổ nhiệm, luân chuyển và miễn nhiệm Hiệu trưởng trường THCS gắn với Chuẩn hiệu trưởng ……… 74
3.2.7 Đổi mới công tác thanh tra, kiểm tra đánh giá HT dựa trên Chuẩn HT đảm bảo khách quan, thường xuyên, chính xác và dân chủ ……… 76
3.2.8 Xây dựng môi trường thuận lợi cho sự phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường THCS theo Chuẩn hiệu trưởng 78
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 82
3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường THCS 83
Tiểu kết chương 3 90
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 91
1 Kết luận 91
2 Khuyến nghị 92
TÀI LIỆU THAM KHẢO ……… 94
PHỤ LỤC ……… 97
Trang 9DANH MỤC CÁC BẢNG SỐ
Bảng 2.1 Mạng lưới trường THCS huyện Kim Bảng năm học 2015-2016 31
Bảng 2.2 Quy mô phát triển số lượng học sinh THCS (2013-2016) 32
Bảng 2.3 Thống kê học sinh bỏ học (2013-2016) 32
Bảng 2.4 Kết quả xếp loại hai mặt giáo dục của học sinh THCS 33
Bảng 2.5 Kết quả xét công nhận tốt nghiệp THCS 33
Bảng 2.6 Kết quả thi học sinh giỏi 34
Bảng 2.7 Thống kê học sinh lưu ban 34
Bảng 2.8 Chất lượng, cơ cấu đội ngũ giáo viên THCS năm học 2015-2016 35 Bảng 2.9 Thống kê cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học năm học 2015-2016 36
Bảng 2.10 Phân loại Hiệu trưởng trường THCS theo độ tuổi, năm học 2015-2016 39
Trang 10Bảng 2.11 Phân loại thâm niên giảng dạy và quản lý trường học của đội ngũ Hiệu trưởng trường THCS tính đến năm học 2015-2016 39 Bảng 2.12 Đánh giá về năng lực chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm của đội ngũ Hiệu trưởng trường THCS huyện Kim Bảng 41 Bảng 2.13 Đánh giá về thực hiện chức năng quản lý theo Chuẩn hiệu trưởng 44 Bảng 2.14 Đánh giá về thực hiện nhiệm vụ quản lý của Hiệu trưởng theo Điều lệ trường THCS ở huyện Kim Bảng 45 Bảng 2.15 Đánh giá phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp của Hiệu trưởng trường THCS huyện Kim Bảng 46 Bảng 2.16 Tổng hợp kết quả đánh giá về mức độ thực hiện các biện pháp được đánh giá để phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường THCS huyện Kim Bảng theo quy định chuẩn hiệu trưởng 51 Bảng 2.17 Tổng hợp kết quả đánh giá hiệu quả các biện pháp đang thực hiện phát triển đội ngũ HT trường THCS huyện Kim Bảng 52 Bảng 2.18 Tổng hợp ý kiến đánh giá những thuận lợi và khó khăn ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường THCS huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam 55 Bảng 3.1 Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường THCS huyện Kim Bảng 84 Bảng 3.2 Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường THCS huyện Kim Bảng 85 Bảng 3.3 Tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường THCS huyện Kim Bảng theo quy định Chuẩn hiệu trưởng 87
Trang 11TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Ban Bí thƣ Trung ƣơng Đảng khoá IX (2004), Chỉ thị số 40-CT/TW ngày 15/6/2004,
về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục
2 Ban Chấp hành Trung ƣơng Đảng khóa XI (2016), Báo cáo chính trị của Ban Chấp
hành Trung ương Đảng khóa XI tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII
3 Ban Chấp hành Trung ƣơng Đảng khóa VIII (1996), Nghị quyết Hội nghị lần thứ
hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá VIII) về định hướng chiến lược phát triển giáo dục - đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá và nhiệm vụ đến năm
2000
4 Đặng Quốc Bảo (2007), Cẩm nang nâng cao năng lực quản lý nhà trường Nxb Chính
trị Quốc gia, Hà Nội
5 Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Đắc Hƣng (2004), Giáo dục Việt Nam hướng tới tương lai:
Vấn đề và giải pháp Nxb Chính Trị Quốc Gia, Hà Nội
6 Đặng Quốc Bảo, Bùi Đức Thiệp, Đặng Bá Lãm, Nguyễn Lộc, Phạm Quang Sáng
(2010), Đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục Việt Nam : Dành cho hiệu
trưởng và cán bộ quản lý giáo dục Nxb Giáo dục, Hà Nội
7 Bộ Chính trị (2004), Nghị quyết số 42-NQ/TW ngày 30/11/2004 về công tác quy
hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
8 Bộ Chính trị (2009), Thông báo Kết luận số: 242-TB/TW ngày 15/4/2009 của về tiếp
tục thực hiện nghị quyết trung ương 2 (Khóa VIII), phương hướng phát triển giáo dục và đào tạo đến năm 2020
9 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2009), Thông tư số: 29/2009/TT-BGDĐT ngày 22/10/2009
Ban hành Quy định Chuẩn hiệu trưởng trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học
10 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2010), Công văn số: 430/BGDĐT-NGCBQLGD ngày
26/01/2010 về việc Hướng dẫn đánh giá, xếp loại hiệu trưởng trường trung học theo Thông tư số: 29/2009/TT-BGDĐT
Trang 1211 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2011), Thông tư số: 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28/3/2011
Ban hành Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học
12 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nội vụ (2006), Thông tư liên tịch số:
35/2006/TTLT-BGDĐT-BNV ngày 23/8/2006 Hướng dẫn định mức biên chế viên chức ở các cơ sở giáo dục phổ thông công lập
13 Bộ Nội vụ (2006), Quyết định số: 06/2006/QĐ-BNV ngày 21/3/2006 Ban hành Quy
chế đánh giá, xếp loại giáo viên mầm non và giáo viên phổ thông công lập
14 Chính phủ (2010), Nghị định 115/2010/NĐ-CP ngày 24/12/2010 Ban hành Quy định
trách nhiệm quản lý nhà nước về giáo dục
15 Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI
16 Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020
(Văn kiện Đại hội XI)
17 Đảng Cộng sản Việt Nam (2013), Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 Hội
nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo
18 Phạm Minh Hạc (1986), Một số vấn đề giáo dục và khoa học giáo dục Nxb Giáo
dục, Hà Nội
19 Vũ Ngọc Hải (2003), Hệ thống giáo dục hiện đại trong những năm đầu thế kỷ XXI
Nxb Giáo dục, Hà Nội
20 Huyện ủy Kim Bảng (2013), Công văn số: 17-HD/HU ngày 07/8/2013 về việc
Hướng dẫn công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý nhiệm kỳ 2015-2020 và những nhiệm kỳ tiếp theo
21 Huyện ủy Kim Bảng (2015), Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Đảng bộ huyện
Kim Bảng khóa XXIV tại Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ XXV
22 Trần Kiểm (2012), Những vấn đề cơ bản của khoa học quản lý giáo dục Nxb Đại
học Sư phạm, Hà Nội
23 Hồ Chí Minh (1976), Tuyển tập về nhân cách người cán bộ Nxb Giáo dục, Hà Nội
24 Chu Mạnh Nguyên (2005), Giáo trình bồi dưỡng Hiệu trưởng trường THCS Nxb
Hà Nội, Hà Nội
Trang 1325 Nguyễn Ngọc Quang (1989), Những khái niệm cơ bản về lí luận quản lí giáo dục
Trường Cán bộ Quản lí giáo dục Trung ương I, Hà Nội
26 Quốc Hội khóa 11 (2005), Luật Giáo dục
27 Quốc Hội khóa 12 (2009), Luật Sửa đổi, bổ sung một số Điều của Luật Giáo dục
28 Quốc hội khóa 13 (2013), Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam
2013
29 Tỉnh ủy Hà Nam (2013), Công văn số: 08-HD/BTCTU ngày 22/7/2013 về việc
Hướng dẫn công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý nhiệm kỳ 2015-2020 và những nhiệm kỳ tiếp theo
30 UBND Tỉnh Hà Nam (2013), Quyết định số: 1102/QĐ-UBND ngày 24/9/2013 về việc
Phê duyệt Quy hoạch phát triển giáo dục và đào tạo Hà Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030
31 UBND Tỉnh Hà Nam (2013), Kế hoạch số: 1913/KH-UBND ngày 31/10/2013 về việc
Triển khai thực hiện Quy hoạch phát triển giáo dục và đào tạo Hà Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030
32 UBND huyện Kim Bảng (2013), Quyết định số 419/2013/QĐ-UBND ngày
18/01/2013 về việc Quy định vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Kim Bảng