Sử dụng bài tập trong dạy học các bài ôn tập, sơ kết, tổng kết môn Lịch Sử lớp 12

Sử dụng bài tập trong dạy học các bài ôn tập, sơ kết, tổng kết môn Lịch Sử lớp 12Sử dụng bài tập trong dạy học các bài ôn tập, sơ kết, tổng kết môn Lịch Sử lớp 12Sử dụng bài tập trong dạy học các bài ôn tập, sơ kết, tổng kết môn Lịch Sử lớp 12Sử dụng bài tập trong dạy học các bài ôn tập, sơ kết, tổng kết môn Lịch Sử lớp 12Sử dụng bài tập trong dạy học các bài ôn tập, sơ kết, tổng kết môn Lịch Sử lớp 12Sử dụng bài tập trong dạy học các bài ôn tập, sơ kết, tổng kết môn Lịch Sử lớp 12

th c a m nh u tr nh dạy học ở tr n h th n h n nay à tậ c c là hâu

cơ n và c uy nh tr n hân h ch ơn tr nh

Bà tậ n chun và à tậ tr n dạy học l ch s n r ên c va trò h t s c uan trọn tr n v c h nh thành tr th c h n và nh m v d c t t ởn

t nh c m nhân c ch ây h n th học tậ và h t tr n t duy ch học s nh Bà tậ

Đặc m c a n th c l ch s man tính h n lặ lạ c v th an h n

an nhân vật d ễn n t u ý n hĩa…V vậy học s nh chỉ c học n th c

m t l n duy nh t tr n m t c học nhữn t t học sau à học sau nhữn n th c

v c mớ h ơn h dạy học tr n th an n ây r n thực t ễn u tr nh

s d n à tậ tr n dạy học l ch s n chun và nh t là vớ c c à n tậ sơ

t t n t n r ên ở tr n trun học h th n ( HP ) v n còn nh u hạn ch

ch a c uan tâm n m c thậm chí còn ua

rên cơ sở v mặt lý luận và thực t ễn u tr nh dạy học cũn nh c n c và

m c t êu d c d ỡn và h t tr n ch n t chọn v n “Sử dụng bài tập trong dạy học các bài ôn tập, sơ kết, tổng kết môn Lịch Sử lớp 12” làm tà dự

thi: Chương trình Tri thức trẻ vì giáo dục năm 2017

2 Lịch sử vấn đề

ên uan n tà này c c c à v t c c c n tr nh n h ên c u tr n và

n à n ớc cậ ch y u n ha hía cạnh C c c n tr nh n h ên c u mặt lí luận v

à tậ à tậ l ch s và n h ên c u u tr nh s d n à tậ tr n dạy học m n

ch S ; C c c n tr nh n h ên c u v va trò c a c c à n tậ sơ t t n t và

c c n h n tậ tr n dạy học l ch s

2 1 à l u n ớc n à

r n cu n “Bà tậ nhận th c l ch s ” V n Kh a học d c, Hà N (1968) t c I Ia ecne tr nh ày h n m v à tậ à tậ nhận th c l ch s Đồn th hân l ạ c c l ạ h nh à tậ nhận th c và va trò c a à tậ nhận th c

tr n dạy học l ch s

c N G Đa r tr n cu n “Chuẩn học l ch s nh th nà ?” NXB Giáo d c Hà N (1980), cũn cậ n v c chuẩn học nh m h t huy c suy n hĩ c lậ và tích cực tr n h ạt n nhận th c c a học s nh n các hình

th c s d n câu h nêu v n à tậ nh m hơ dậy t duy c lậ c a học s nh

tr n dạy học l ch s

c Kh clam tr n cu n “Ph t huy tính tích cực học tậ c a học s nh nh

th nà ” NXB G d c Hà N (1978), tr nh ày v n h h t huy tính tích cực c a học s nh tr n học tậ tr n c cậ n v c s d n à tậ u tr nh

thực hành nh sau: hi m vụ n tr ng c á trình d h c c ng c cho h c inh m t h th ng i n thức ho h c hi n i v th gi i v m i nh v c c c ng

c con ngư i C ng v i h th ng tri thức th t n i tr n á trình d h c c n

h i r n n hình th nh cho h c inh h th ng năng v n dụng th t v o

Các i n t c n c n i d ng r r ng c tác dụng m r ng tri thức, hát tri n tư d v r n n năng o c h c inh

T th o trình n m tri thức năng o c h c inh m t chức cho các m th c hi n nh ng ho t ng c nh m gi các m v n dụng áng

t o nh ng tri thức v năng i t

h c inh n m v ng tri thức c n thư ng n n t tri thức c v n dụng

ch ng gi i t nh ng v n n inh trong i i n m i th o nh ng hương há m i

á trình d h c h i r n n tr t h c inh ng cách cho các m gi i

t nh ng v n ng c ng hức t ngh m cho năng c tr t c các m hát tri n i n tục[25, tr153-154]

G tr nh “Ph ơn h dạy học l ch s ” (tậ 2) NXB Đạ học S hạm Hà

N (2002) c c t c Phan N ọc ên r nh Đ nh ùn N uyễn h C ành

ha ch ơn tr nh ày cơ sở lí luận c a à học l ch s tr n c à n tậ sơ t

t n t Đồn th cũn tr nh ày v n s d n à tậ và va trò c a à tậ tr n dạy học l ch s

G tr nh “M t s chuyên h ơn h dạy học l ch s ” NXB Đạ học S hạm, Hà N (2002) c c t c Phan N ọc ên r nh Đ nh ùn N uyễn h C

r n Vĩnh n ành h n m t chuyên tr nh ày v mặt lí luận và thực t ễn

u tr nh s d n à tậ tr n dạy học l ch s ở tr n h th n

C c t c r n Vĩnh n Đặn V n Hồ N uyễn h y r n h Vinh,

Đ nh h an tr n uy n “H th n à tậ nhận th c tr n dạy học l ch s ở tr n Trun học h th n ” NXB Đạ học u c a, Hà N (2005) ớ th u c c l ạ

va trò và v trí c a à tậ l ch s G tr nh xây dựn c m t h th n à tậ

l ch s ồn th nêu ra c c h ơn h s d n nh m h n mớ h ơn

h dạy học the h ớn tích cực h a h ạt n nhận th c c a học s nh nân ca

2001) Đ cậ n h n m “Bà tậ l ch s ” v trí ý n hĩa c a à tậ l ch s

c c l ạ à tậ l ch s và v c s d n à tậ l ch s ở tr n run học cơ sở (THCS) tuy nh ên còn ở m c h u t [5, tr33,44]

N h ên c u c c tà l u trên ch n t r t ra m t s t luận h u t nh sau:

h nh t c c nhà d c học và d c l ch s u h n nh va trò uan trọn c a à tậ tr n u tr nh dạy học xem là m t tr n nhữn h ơn h c

h u u nân ca ch t l n dạy học h n nay Bà tậ l ch s c t n hành ở t t

c c c hâu c a u tr nh dạy học n h ên c u tà l u mớ ; c n c h u t h a h

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Đ u tra x h học t m h u thực trạn v c dạy học ở c c à n tậ sơ

t t n t m n ch S lớ 12 và v c s d n à tậ dạy học l ạ à này

- N h ên c u lý luận v à tậ và s d n à tậ tr n dạy học l ch s

- N h ên c u lý luận v va trò c c à n tậ sơ t t n t tr n dạy học

+ N h ên c u tà l u tà l u âm lí học G d c học c học ý luận dạy học n chun và dạy học l ch s n r ên lý luận v à tậ à n tậ sơ t t n

t tr n m n ch s s ch h a (SGK) s ch v ên (SGV) c c à v t chuyên kh c l ên uan n tà

+ S d n h ơn h uan s t u tra h n v n thực t ễn dạy học l ch s

8 Cấu trúc của đề tài

Ngoài h n mở u t luận tài l u tham h h l c tà c hai ch ơn

Ch ơn 1 Cơ sở lý luận và thực t ễn c a v c s d n à tậ tr n dạy học à

n tậ sơ t t n t m n ch s ở tr n h th n

Ch ơn 2: H th n à tậ và n h s d n à tậ tr n dạy học à n

tậ sơ t t n t m n ch s lớ 12 hực n h m s hạm

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC SỬ DỤNG BÀI TẬP TRONG DẠY HỌC BÀI ÔN TẬP, SƠ KẾT, TỔNG KẾT

MÔN LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG 1.1 Bài tập lịch sử và vai tr của bài tập trong dạy học Lịch sử

1 1 1 n ni m v i t ch

r n dạy học ở tr n h th n n chun à tậ c c là hâu cơ n

c a u tr nh dạy học n ch m m t v trí uan tr n tr n hân h ch ơn tr nh

tr n m t lên lớ ch n hạn nh c c m n V n n H a ý… uy nh c c luy n tậ à tậ …

he n hĩa chun nh t thuật n ữ i t (t n Anh là E rci t n

Ph E rcic t n N a là U r jni ) dùn chỉ m t h ạt n nh m rèn

luy n th ch t và t nh th n a ồm c c l ạ à nh à tậ x ớn âm à tậ th

d c… Kh dùn tr n lĩnh vực d c (dạy học) the “ ừ n n V t” thuật

n ữ i t c n hĩa là: i r cho h c inh m v n dụng nh ng i h c

dụ i t i r i t m i t Nhữn nh n hĩa trên mớ thích v mặt n ữ n hĩa ch ch a làm rõ n ch t h n m i t

he G s N uyễn N ọc uan h xem x t h n m i t ta h n

r n c c tà l u G d c học G d c l ch s h n m i t c n

dun r n lớn hơn nh u a ồm c à tậ nhận th c Theo I.Ia Lecne à tậ

th n c dùn the n hĩa là m t nh m v c n h c thực h n h ặc m t m c ích c n h ạt tớ

rên cơ sở nh n hĩa i t tr n dạy học n sĩ r n u c u n uan

n m: i t ch hái ni m ch m t h th ng tin ác nh v t chức á trình

d h c ch trư ng h th ng hi i m tr ánh giá t h c t c h c inh

tr n các nh v c nh n thức ( ho h c v tư tư ng) c c m – tình c m v năng

Đây là l ạ à tậ c yêu c u ca vớ học s nh h làm à ạ à tậ này

ò h học s nh h tr nh ày lậ luận m t c ch chặt ch nhữn v n c nêu thành m t à v t h àn chỉnh C c dạn à tậ tự luận th n ặ nh à tậ hân tích tính ch t c a sự n h n t n nhân vật l ch s ; à tậ ch n m nh lí nhữn nhận nh v l ch s ; à tậ hân tích m uan h ữa c c sự n l ch s ; à

tậ t m h u n uyên nhân ý n hĩa sự n à học nh n h m…

Ví d

Câu 1 C n cu c c c ch mở c a c a run u c t u từ n m 1978 n nay ạt c nhữn thành tựu ? V sa run u c lạ c th h c hồ nh t và

h t tr n vớ t c nhanh nh vậy? Phân tích nhữn nhân t th c ẩy sự h t tr n

nh t c a run u c

Câu 2 r nh ày u tr nh thành lậ ASEAN và uan h ữa ASEAN vớ V t Nam từ h thành lậ ch n nay V t Nam c n làm h t tr n hơn nữa m uan h h t c vớ c c n ớc tr n hu vực Đ n Nam Á tr n u tr nh h nhậ

Câu 5 Sự h n h n c a ch x h ch n hĩa (XHCN) ở ên X t

n uồn từ nhữn n uyên nhân nà ? he em sự s m h nh nhà n ớc XHCN ở

x c nh n – sa ; à tậ yêu c u lựa chọn n n ; à tậ x c nh m uan

h ữa c c y u t c nêu ( ch u cặ ); à tậ n huy t

- i t th c h nh

ạ à tậ này vớ m c ích làm ch học s nh t vận d n nhữn n th c học và cu c s n học tậ la n và c c c n t c x h Đồn th ch c c

em tạ u t n m t c ch chân x c v sự n l ch s rèn luy n ĩ n n ĩ x

h trương hình thức giáo i á t [16 tr96] Vớ t c ch là m t h ơn

t n cun c tran tr th c l ch s ch học s nh à tậ l ch s c va trò uan trọn tr n v c d c t nh c m hẩm ch t ạ c ch học s nh mà c c h ơn

t n dạy học h c h c th thay th c Đ u này c th h n rõ th n ua u

tr nh vận d n m t c ch s n tạ n th c l ch s uy t m t v n ặt ra học sinh s t cận vớ chân lí h n nh c h n thực và ua xây dựn c n m

t n vữn ch c và sự h t tr n h uy luật c a l ch s N à ra th n ua v c

c c l ạ à tậ l ch s học s nh c rèn luy n nhữn c tính t t v t nh th n tự lực tính cẩn thận ên tr v t h tính chân thực…

Bà tậ l ch s h n rèn luy n ỹ n n thực hành m n ch học s nh èn luy n ỹ n n m n ( a ồm ỹ n n học tậ và ỹ n n thực hành) là m t nh m

v uan trọn tr n v c dạy học l ch s ở tr n h th n Đây là m t tr n nhữn

1.2 Quan niệm về bài ôn tập, sơ kết, tổng kết trong dạy học lịch sử

r n dạy học l ch s ở tr n h th n c c nhà lí luận v h ơn h dạy học hân ch a à học thành c c l ạ à h c nhau

Bài c ng c i n thức m i: ây là l ạ à học ch y u c a u tr nh dạy học ở

tr n h th n N dun c a à học này là nhữn n th c cơ n mà học s nh

c n n m vữn h u rõ l ch s dân t c hay l ch s th ớ tr n m t a ạn nh t

nh, trên c c lĩnh vực h c nhau c a s n x h u tranh a c h ạt n

nh t s n chính tr v n h a… N c xây dựn trên cơ sở t h sự tr nh

ày c a v ên vớ h và tr l ữa v ên và học s nh ữa học s nh vớ nhau

và nhữn h ạt n c lậ c a học s nh h t nhận c c n uồn tr th c Kh t n hành à n h ên c u n th c mớ c th s d n nh u h ơn h a dạn h n

Bà m tra n th c cũn là d v ên xem x t lạ v c n dạy c a

m nh Kh l n tr nh n th c h ơn h tr nh ày v c tạ u n

h t huy trí th n m nh nhận th c s n tạ c a học s nh tr n học tậ Đồn th

v ên cũn h u c t nh h nh học tậ c a từn học s nh th ỡ c c em

Đ vớ à l ch s n h a c ha h nh th c m tra:

từn em và nhữn u c n s a chữa sun n sâu hơn ch học s nh Đây là

cơ sở nh t àn d n c c à học tr ớc Đồn th m tra v t cũn rèn luy n

x h ồ d ỡn và h t tr n c c ĩ n n c uy nh tr n ch ơn tr nh l ch s ở

tr n h th n

Nh vậy nh m v c a l ạ à học n tậ sơ t t n t uy nh n dun

c u tr c và h ơn h t n hành h c vớ à n h ên c u n th c mớ ây

v ên h n tr nh ày n th c mớ mà h ớn d n học s nh nhớ lạ nhữn u học

u n n n nhữn h u t sa B sun h u t h a r t ra nhữn t luận nhận

th c sâu s c t àn d n hơn Đ vớ học s nh v c n tậ t n t sơ t c c n th c học h n t n h l n mà ch y u nân ca ch t l n học tậ l ch s ở ha mặt c n c nhữn n th c t thu n m vữn sự n l ch s m t c ch c h

th n tr n m uan h hữu cơ ữa ch n

V mặt lí luận ch n ta th y r n à học l ch s c ch a thành n l ạ

tr n c à n tậ sơ t t n t uy nh ên tr n thực t dạy học h n h c

l ạ à n tậ sơ t t n t chun mà t ch ra làm 3 à r ên t

- i n t h n c t n hành h t th c m t t n tr nh h t tr n c a

l ch s ch n hạn nh l ch s c ạ trun ạ cận ạ Bà n tậ nh m m c ích h

th n lạ n th c học trên cơ sở c n c nhữn u học m t c ch sâu s c hơn Bên cạnh à n tậ cũn rèn luy n h n n nh sự n a ạn l ch

s và nêu ra nhữn t luận c a n thân

Ví d nh à 12 Ôn tậ l ch s th ớ n uyên th y c ạ và trun ạ ở lớ

10 ch ơn tr nh chuẩn hay à 8 Ôn tậ l ch s th ớ cận ạ ở lớ 11 ch ơn

tr nh chuẩn

- i ơ t Đ c thực h n sau h t th c m t a ạn hay th l ch s

ví d nh l ch s V t Nam a ạn 1858 – 1918, 1919 – 1930 …Bà học này cũn

nh m m c ích h th n lạ n th c ồn th a ra nhữn nhận nh h u t học s nh nh n nhận c c c d n c a từn a ạn l ch s rèn luy n h n n hân tích nh sự n nhân vật l ch s

Ví d nh à Sơ t l ch s V t Nam (1858 – 1918) lớ 11 ch ơn tr nh chuẩn hay ở à 41 lớ 11 ch ơn tr nh nân ca

- i t ng t Bà t n t cũn c t n hành h t th c m t a ạn

m t th l ch s nh l ch s th ớ từ 1945 n 2000 l ch s V t Nam từ 1919

n 2000 Bà t n t trên cơ sở h th n lạ n th c học s nh rèn luy n c c ĩ

n n c n th t còn r t ra nhữn t luận h u t v t n tr nh h t tr n c a l ch s dân t c cũn nh l ch s th ớ

Ví d nh à 11 n t l ch s th ớ h n ạ từ n m 1945 n n m 2000

à 27 n t l ch s V t Nam từ n m 1919 n n m 2000 lớ 12 ch ơn tr nh chuẩn

ừ sự hân ch a trên ch n ta th y r n c c nhà lý luận dạy học l ch s

a l ạ bài trên thành m t à chun là à n tậ sơ t t n t ua n h ên c u

tà l u và từ thực t ễn dạy học ch n t nhận th y mặc dù h c nhau v tên ọ c a

a l ạ à s n u n nhau ở m c ích n t c ng c h th ng h i n thức cho h c inh v r n n năng o trong á trình d h c Nh vậy ch n ta

c th th n nh t v c a l ạ à trên thành m t à chun là h lí M c ích c a

à n tậ sơ t t n t là nh m học s nh c n c lạ n th c học giáo vi n h ng trình i n thức m i m hư ng d n h c inh nh i nh ng

d n hơn nhữn n d n học Chính v lí d trên h s d n à tậ tr n dạy học

à n tậ sơ t t n t s ạt h u u “ ” c n hĩa là vừa h t huy c u th

c a à tậ vừa n c m c ích c a l ạ à học này Kh à tậ thực h n

nh m v c a m nh cũn ồn th thực h n nh m v c a à n tậ sơ t t n t

ây chính là cơ sở lí luận và là m c ích c a v c s d n à tậ và thực t ễn dạy học l ạ à học này Nh vậy ch n ta c th nhận th y r n v c s d n à tậ là yêu c u xu t h t từ chính n thân c a c c à n tậ sơ t t n t

1.3 Các hình thức ôn tập, sơ kết, tổng kết trong dạy học lịch sử ở trường trung học phổ thông

n th c học làm cơ sở t thu n th c mớ r n dạy học l ch s c nh u

n h n tậ c tậ trun ở nhữn h nh th c ch y u sau ây

Ví d h dạy m c II 2 à 13 (SGK – ch s 12 ch ơn tr nh chuẩn) “H

n h thành lậ Đ n C n s n V t Nam” K n th c c a m c này c l ên uan n

n th c cũ v vậy ch n ta c n n tậ ch học s nh n c ch ặt câu h ạ sa

n Đ n ra là s n hẩm c a sự t h c a a y u t h n trà c n nhân

h n trà yêu n ớc và ch n hĩa M c – ên n? r l câu h này học s nh n

tậ lạ nhữn n th c cũ c l ên uan Sự h t tr n c a h n trà c n nhân h n trà yêu n ớc c n vớ sự truy n ch n hĩa M c – ên n chuẩn v mặt t ch c

t t ởn c a N uyễn Á u c là c n n d n tớ sự ra c a Đ n C n s n V t Nam

- Sơ t h t th c m t m c c a à học chuy n san m c mớ

Ví d sau h t th c m c II 1 à 13 (SGK – ch s 12 ch ơn tr nh chuẩn) “Sự xu t h n c a c c t ch c c n s n n m 1929” ch n ta c th t n hành

sơ t chuy n san m c mớ Nh vậy ch n cu n m 1929 nhữn t n ch sự

ra c a Đ n c chuẩn m t c ch y v c c mặt t ch c t t ởn chính

tr vớ sự ra c a a t ch c c n s n vớ sự h t tr n c a h n trà c n nhân

n n dân t u t s n và c c t n lớ nhân dân yêu n ớc h c t thành làn s n dân t c dân ch n ày càn lan r n Đ h u rõ hơn v sự ra c a Đ n ch n ta cùn t m h u n dun m c 2 “ H n h thành lậ Đ n C n s n V t Nam”

- n t h t th c à học

Ví d h t th c à 17 “N ớc V t Nam Dân ch C n hòa từ sau n ày 2 –

9 – 1945 n tr ớc n ày 19 – 12 – 1946” ch n ta c th t n hành t n t ch học

s nh n c ch h th n h a nhữn n th c cơ n mà học s nh học Sau h c ch mạn th n m n m 1945 thành c n n ớc ta h mặt vớ v vàn h h n th

th ch “thù tr n ặc n à ” ẩy ch n ta n tr ớc t nh th “n àn cân tre s

1 2 Ôn t ơ t t ng t trong d h c i ngo i h

Ôn tậ tr n dạy học à n ạ h a th n c thực h n d ớ m t s h nh

th c sau

- ch c n tậ n v c ch học s nh s u t m t l u v n dun ch lựa chọn sau tr nh ày tạ nơ t n hành à học (thực a)

Ví d tr ớc h t n hành dạy à l ch s a h ơn tạ u n N ch n ta

ch học s nh t m h u v sự thành lậ du ích Ba ơ hở n hĩa Ba ơ…sau

ch c c em tr nh ày tạ thực a

- ch c n tậ n h nh th c trò chơ l ch s Đ n va nhân vật l ch s chữ nhận d n nhân vật l ch s sự n l ch s

Ví d trò chơ nhận d n m t s nhân vật l ch s tạ a h ơn u n N

h t ớn Phạm V n Đồn Anh hùn Hồ G ch n sĩ ê run Đ nh… n va nhân vật l ch s va anh hùn Hồ G tr n u lễ h n tặn danh h u Anh hùn Lao n

- ch c t n t n h nh th c tr nh ày n dun l ch s c a v ên the

ch chọn tr ớc tạ thực a

Ví d v ên chuẩn tà l u tr nh ày v ch n th n Vạn n h

ch học s nh học tạ thực a…

1 Ôn t ơ t t ng t thi T t nghi

Đ vớ ch ơn tr nh lớ 12 n à c c h nh th c n tậ sơ t t n t trên còn c thêm h nh th c n tậ chuẩn th t n h

n lên va trò c a ên X và Mỹ ( rật tự ha cực Ianta) Vớ sự th n l c a c c

cu c c ch mạn dân ch nhân dân ở c c n ớc Đ n Âu ch n hĩa x h v t ra

h hạm v m t n ớc trở thành m t h th n th ớ ừ ch học s nh nhận th c c t nh h nh th ớ vớ nhữn n n lớn la vớ nh u xu th an

d n h nh thành nh n ồn th cũn th y rõ xu th h t tr n t t y u c a x h tr n

t ơn la

Bà n tậ sơ t t n t ch học s nh c th hân tích c n ch t nhữn m uan h thích sâu hơn nhữn h n m h c tạ mà m nh c học tr ớc nân ca tr nh lý thuy t h lí c c v n l ch s Ch n hạn

tr n à n t l ch s V t Nam từ n m 1919 n n m 2000 ch ơn tr nh lớ 12

ch học s nh th y rõ hơn t n tr nh h t tr n lên c a c ch mạn V t Nam ừ học s nh c th h u sâu hơn thích rõ hơn nhữn v n nh xu h ớn v s n dân ch t s n, trong qu tr nh u tranh thành lậ Đ n c n s n V t Nam

Bà n tậ sơ t t n t c va trò h t s c uan trọn tr n v c h t tr n t duy và rèn luy n ĩ n n thực hành m n ch học s nh ch c t t l ạ à học này

là u n uan trọn nân ca ch t l n n th c h nh thành ch học s nh nhữn h u t h a học v l ch s và tính uy luật c a sự h t tr n x h ồ

c con ngư i C ng v i h th ng tri thức th t n i tr n á trình d h c c n

h i r n n hình th nh cho h c inh h th ng năng v n dụng th t v o

c c ng [34, tr78]

r n uy n Nhữn v n cơ n G d c học h n ạ h Duy uyên

tr nh ày n uyên t c v sự n vữn c a tr th c: h ng tri thức cơ n c t i

h i ư c gi i thi t m v ư c c ng c thư ng n o ng nhi hương

Dạy học l ch s tr ớc h t là cun c ch học s nh nhữn n th c cơ n v

u tr nh h t tr n c a x h l à n từ n uồn c n nay trên t t c c c lĩnh vực

nh t chính tr v n h a x h Nh n u h c a x h l à n là m t h n thực h ch uan x y ra từn tồn tạ s n h n h n c D tr n học tậ

l ch s học s nh h n th tr c n inh ng c c c sự n h n t n c a

u h , i u này gây khó kh n cho quá trình nhận th c c a các em

Nhận th c l ch s a cũn h h n và h c tạ s vớ nhận th c c c h a học h c ở v c n n vừa là ch th nhận th c vừa là t n c a nhận th c

n uồn tà l u còn l u lạ h ặc trên cơ sở hân tích suy luận từ nhữn sự n t ơn

tự

N u nh ở tr n c c m n h a học tự nh ên học s nh c th trực t uan s t

c c thí n h m c c h n t n h nh thành tr th c th tr n m n l ch s ch n ta

h n th dựn lạ u h l ch s ua D vậy v c dạy học ặ nh u h h n hơn c c m n học h c vậy nên nhữn h u t c a học s nh v c c sự n l ch s c n

c th n xuyên c n c , ôn tậ tr nh t nh trạn “h n ạ h a” l ch s

K n th c l ch s man tính h n lặ lạ , c n n h nh hành tr th c l ch s

ch học s nh t u từ v c cun c c c sự n l ch s r n h sự n l ch s

h n lặ lạ v m sự n h n t n l ch s chỉ x y ra tr n m t h n an th

an nh t nh r n ch ơn tr nh m n ch s ở tr n h th n học s nh c học m t h th n c c sự n l n l t the tr nh tự th an d ễn ra ở nh u th ạ

h c nhau ở nh u n ớc h c nhau C c sự n dù c m n nhau nh n

h n a lặ lạ n uyên x mà lặ lạ trên cơ sở thừa và h t tr n C c sự n

th n chỉ c học m t l n duy nh t rồ sau h n lặ lạ nữa u này làm ch

v c h nhớ sự n c a học s nh ặ nh u h h n ính h n lặ lạ c a n

th c l ch s ò h v ên h th n xuyên h ớn d n c n c n tậ lạ n

th c ch học s nh v c h nhớ c a học s nh trở nên vữn ch c

K n th c l ch s man tính t ơn ở v học s nh c t nhận tr th c

l ch s h n h là trực t mà th n ua thành tựu n h ên c u c a c c nhà h a học Nh vậy ữa h n thực h ch uan c a sự n vớ nhận th c c a c c nhà h a học c m t h n c ch u này là h n th tr nh h v sự n x y ra và ây

th c a m u c a dân t c c u tr nh d ễn n t u ý n hĩa tr n nhữn h àn

c nh l ch s r ên ồn th lạ h t tr n the uy luật chun c a t n tr nh l ch s nhân l ạ D vậy h dạy n th c l ch s mớ v ên c n tr nh ày sự n h n

t n l ch s thật c th s nh n tạ cơ sở ch v c h ớn d n học s nh n tậ h nhớ c c sự n l ch s c th dựa trên nhữn h nh nh nhữn n uồn t l u chính x c

Học s nh h n th chỉ nhớ và nêu nhữn n t chun chun v c c sự n học mà h nhớ chính x c th an a m d ễn ra sự n y cũn nh vận d n

l ên h c c sự n l ch s học hân tích s s nh ch n m nh rên cơ sở y nêu lên c nhữn ặc m r ên c a c c sự n h n t n l ch s và c th h

r n u tr nh học tậ c c m n học ở tr n h th n n chun m n ch s n

r ên v c n tậ c n c n th c ch m v trí uan trọn nh t là vớ c c à n

tậ sơ t t n t Đ làm t t nh m v này v n s d n à tậ càn c th t hơn học s nh h t tr n t àn d n c v n th c và ĩ n n

1 5 1 4 Căn cứ v o mục ti ng n hương há giáo dục c ng t

M c t êu c th h n tr n uật d c: gi h c inh hát tri n to n

di n v o ức tr t th ch t th m m v các năng cơ n hát tri n năng c

cá nh n t nh năng ng áng t o hình th nh nh n cách con ngư i i t m h i

ch ngh d ng tư cách v trách nhi m c ng d n ch n cho h c inh ti tục

n dun mà còn c c h ơn h dạy học và c c nhân t h c nữa V c mớ

n dun h n l n vớ mớ v h ơn h mà tr n th an n ây là

mớ the h ớn tích cực h a h ạt n nhận th c c a học s nh

Đ mớ v c dạy học l ch s the n uyên t c h t huy tính tích cực nhận th c

c a học s nh hù h vớ m c t êu à tạ và yêu c u mớ h ơn h d c –

à tạ c a Đ n Đ mớ h ơn h dạy học l ch s the h ớn tích cực h a h ạt

n nhận th c c a học s nh th v c s d n à tậ n va trò uan trọn h n

h àn thành m c t êu m n học Nh t là vớ c c à n tậ sơ t t n t v c s

d n à tậ càn c ý n hĩa hơn rèn luy n ĩ n n thực hành m n ch học s nh

1 5 1 Căn cứ v o c t o chương trình m n ch trư ng trung h c

ặ h h n tr n v c h nhớ sự n ở v nhữn n th c c học h n

lặ lạ tr n c c t t học sau à học sau ừ n dun tr n dạy học v ên c n

ành th an c n c n tậ n th c học s nh nhớ lâu và n vữn nhữn u mà m nh học nh t là tr n c c à n tậ sơ t t n t

u tr nh h ạt n trí tu h n h t u từ c ch a c mà h dựa và nhữn nh n h m thực t ễn nhữn n th c mà học s nh t thu từ tr ớc C c

em h nhớ h u vận d n t t n th c và nh n h m c a m nh mớ làm à tậ

c N c lạ v c làm à tậ ch h c c em h u n th c sâu s c hơn nhớ và vận d n t t hơn nhữn i u học

Đ vớ m n ch s d ặc tr n r ên nên h dạy v ên h ch học s nh nhớ c c c sự n h n an th an nhân vật l ch s h n m, quy luật à học l ch s Đ làm c u tr n u tr nh n dạy v ên n à cun c ch học s nh n th c cơ n h h c lạ u h n nh n tồn tạ

ặt ra c này n th c trở thành c a r ên c c em c c em th y m nh lớn mạnh hơn tr n v c uy t c c v n tự nh ên và x h

c a học s nh nh m nhận th c n u h h u rõ h n tạ và dự n sự h t tr n

h uy luật c a t ơn la duy l ch s th h n rõ nh t tậ trun nh t ở v c vận

d n n th c học m t c ch th n m nh tích cực và s n tạ

Bà tậ l ch s h n chỉ h t tr n v mặt t duy mà còn h nh thành c n n lực hành n h n ua c c à tậ v n ồ lậ n ên u c c em s c nhữn

u t n l ch s s nh n và chân thực h t tr n ở c c em c s n tạ ồn th

v c học vớ hành cũn nh m n yêu c u và c n n n ch n c a sự nhận th c ừ trực uan s nh n n t duy trừu t n và từ t duy trừu t n uay trở v thực t ễn

t n t ở tr n h th n h y c t m uan trọn và ý n hĩa c a à tậ nh vậy nên tà này ch n t tậ trun t m h u u tr nh s d n à tậ tr n dạy học c c

- Ph ơn h u tra ch n t trực t n c c tr n t m h u uan s t dự

t x c tra vớ v ên và c n u n lí t tr ởn chuyên m n Sau

h t h u u tra và thu h u u tra x lí th n t n c cơ sở t luận t nh h nh thực t ễn c a v n s d n à tậ tr n dạy học à n tậ

1 2 i d ng i tr

ừ hía v ên ( Xem Ph l c 1 P1)

Ch n t xây dựn 4 câu h và 3 h u th m dò l y ý n 12 v ên

n dạy ch s và 6 c n u n lí ở a tr n h th n trên the 4 n dun sau:

N dun 1 m h u uy tr nh t n hành à n tậ sơ t t n t c a

v ên c n vớ ặc tr n dạy học c a m n hay h n

N dun 2 h m dò ý n v ên v n uyên nhân học s nh ch a n m vữn

n th c cơ n và ĩ n n thực hành m n

N dun 3 m h u n uyên nhân và h h n h s d n à tậ tr n u

tr nh dạy c c à n tậ sơ t t n t

N dun 4 m h u nhữn n h s hạm d v ên xu t nh m nân ca h u u à n tậ

ừ hía học s nh (Xem h l c 2 P2)

Ch n t xây dựn 5 câu h tr c n h m h ch uan nh u lựa chọn và 2

h u th m dò m tra 60 học s nh ở 3 tr n h th n n trên vớ 4 n dun sau:

N dun 1 r n à n tậ c c em c học n dun

N dun 2 M c h nhớ n dun à học c a c c em nh th nà

N dun 3 m h u m c s d n à tậ dạy c c à n tậ c a viên

N dun 4 h m dò m c h n th học tậ tr n n tậ va trò c a à

n tậ sơ t t n t

1 t i tr

i v i giáo vi n: H u h t v ên u nhận th c c t m uan trọn v trí

c a à n tậ sơ t t n t tr n dạy học l ch s uy nh ên tr n thực t à n

h ớn d n học s nh c ch t thu tr th c làm ch học s n s ạt h u u ca hơn

i v i h c inh: ua th m dò và x lí th n t n chỉ 37% học s nh tr l thích

học m n S và chỉ c 29 % thích học n tậ sơ t t n t

Đa s học s nh tr l tr n n tậ v ên r t ít t ch c c c h ạt n nhận th c mà ch y u là nh c lạ n th c cũ sau ặt ra m t s câu h học s nh

tr l cu cùn v ên chỉ nhận x t và sun n u học s nh tr l th u Đ u này

ây h h n ch c c em tr n v c h u t h th n n th c học ch nên học s nh h n c h n th tr n n tậ M t s em ch r n c th tự học tr n

n tậ n c ch ọc lạ à n c a th y và ọc SGK u này h n nh

n thực trạn c a n tập sơ t t n t

ua c n t c u tra và x lí th n t n ch n t r t ra m t s t luận h quát sau:

V c s d n à tậ tr n dạy học à n tậ sơ t t n t c v ên nhận th c n v t m uan trọn và va trò c a v c s d n à tậ tr n dạy học

h h u t h a n th c học s nh dễ t thu ồn th h t huy c tính

c lậ s n tạ c a học s nh

Đ nân ca h u u à n tậ sơ t t n t c n h t ch c h ạt n nhận th c ch học s nh m t c ch a dạn tr n c v c s d n à tậ Bên cạnh

h h ớn d n học s nh c ch làm v c c lậ (tự làm v c vớ tà l u) tham a

h ạt n nh m … tạ h n th học tậ ch c c em c c em c th n n

vớ n tậ