Ngày 6/5/1946, sắc lệnh số 61/SL được chủ tịch Hồ Chí Minh ký đã đánh dấu sự ra đời của ngành thống kê Việt Nam ngay trong những năm đầu của cách mạng thành công. Tiếp theo Nha thống kê, ngày 20/2/1956, thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định 659/TTg thành lập cục thống kê Trung ương và sau đó một tháng là ban thống kê thành phố Hà Nội. Trong suốt những năm qua, ngành thống kê đã không ngừng phát triển về mọi mặt, ngày càng đáp ứng tốt hơn các nhu cầu về thông tin kinh tế xã hội của cấp các ngành, các cơ quan chuyên môn cũng như các nhu cầu sử dụng thông tin khác. Nói cách khác, thống kê đang thực sự trở thành “Công cụ sắc bén để nhận thức xã hội” Cục thống kê Hà nội là cơ quan trực thuộc Tổng cục thống kê đặt tại thành phố Hà nội để giúp tổng cục thống kê thống nhất quản lý Nhà nước về công tác thống kê. Qua quá trình xây dựng và phát triển của mình, Ngành Thống kê thành phố Hà Nội đã rút ra được những bài học kinh nghiệm nhằm hoàn thiện hơn nữa hoạt động của mình, đáp ứng ngày càng tốt hơn công tác thông tin theo chương trình, kế hoạch của Tổng cục Thống kê cũng như công tác chỉ đạo của Đảng và điều hành của Chính quyền các cấp; đóng góp một phần rất quan trọng trong sự phát triển ngành thống kê Việt Nam.
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Ngày 6/5/1946, sắc lệnh số 61/SL được chủ tịch Hồ Chí Minh ký đã đánh dấu
sự ra đời của ngành thống kê Việt Nam ngay trong những năm đầu của cách mạng thành công Tiếp theo Nha thống kê, ngày 20/2/1956, thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định 659/TTg thành lập cục thống kê Trung ương và sau đó một tháng là ban thống kê thành phố Hà Nội Trong suốt những năm qua, ngành thống kê đã không ngừng phát triển về mọi mặt, ngày càng đáp ứng tốt hơn các nhu cầu về thông tin kinh tế xã hội của cấp các ngành, các cơ quan chuyên môn cũng như các nhu cầu sử dụng thông tin khác Nói cách khác, thống kê đang thực sự trở thành “Công cụ sắc bén để nhận thức xã hội”
Cục thống kê Hà nội là cơ quan trực thuộc Tổng cục thống kê đặt tại thành phố Hà nội để giúp tổng cục thống kê thống nhất quản lý Nhà nước về công tác thống
kê Qua quá trình xây dựng và phát triển của mình, Ngành Thống kê thành phố Hà Nội đã rút ra được những bài học kinh nghiệm nhằm hoàn thiện hơn nữa hoạt động của mình, đáp ứng ngày càng tốt hơn công tác thông tin theo chương trình, kế hoạch của Tổng cục Thống kê cũng như công tác chỉ đạo của Đảng và điều hành của Chính quyền các cấp; đóng góp một phần rất quan trọng trong sự phát triển ngành thống kê Việt Nam
Trang 2PHẦN I: Cục Thống kê Hà Nội
Hà Nội là thủ đô của cả nước, là trung tâm kinh tế chính trị lớn đồng thời cũng là nơi thuận tiện cho sự phát triển của cơ cấu kinh tế theo chiều hướng đa dạng hóa, đa phương hóa của Việt Nam Với hệ thống đường giao thông hiện đại, đây là nơi tập trung của nhiều đầu mối giao thông quan trọng rất thuận lợi cho việc sản xuất, giao thương Dân số Hà Nội theo thống kê năm 2007 là 3.5 triệu dân, diện tích toàn thành phố là 920.97 km2 Hà Nội bao gồm 9 quận nội thành
là Ba Đình, Hoàn Kiếm, Tây Hồ, Long Biên, Cầu Giấy, Đống Đa, Hai Bà Trưng, Hoàng Mai, Thanh Xuân và 5 quận huyện ngoại thành là Sóc Sơn, Đông Anh, Gia Lâm, Từ Liêm, Thanh Trì Mật độ dân số bình quân 3513 người/km2 , thuộc loại cao nhất của cả nước
Hà Nội có bề dầy lịch sử lâu đời, sớm được nhận biết và nhanh chóng trở thành kinh đô của cả nước từ thời Lý, trở thành tụ điểm dân cư, nơi hội tụ của các thương gia, các xưởng sản xuất, ngành nghề thủ công và công nghiệp chế biến ra đời Hơn 1000 năm phát triển, ngày nay Hà Nội đang là điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư trong tương lai
Là thủ đô nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trung tâm văn hóa – kinh tế - chính trị của cả nước, Hà Nội giữ một vị trí đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển quốc gia Vì vậy Hà Nội luôn là trọng điểm trong quy hoạch phát triển của đất nước với nhiệm vụ then chốt là thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước (CNH – HĐH)
Việc nắm rõ đặc điểm vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên kinh tế - xã hội của Hà Nội là rất cần thiết cho công tác quản lý và hoạch định chính sách phát triển vùng, ngành, quốc gia, khai thác tiềm năng thế mạnh của vùng
Mục đích của chuyên đề này chỉ chú trọng khai thác mảng công nghiệp vì lý
do sau:
• Ngành công nghiệp là ngành chiếm tỷ trọng chủ yếu trong GDP của nền kinh tế quốc dân là ngành trực tiếp tạo ra sản phẩm vật chất phục vụ nhu cầu của xã hội, tạo ra sản phẩm là tư liệu sản xuất của các ngành khác trong nền kinh tế
• Hà Nội là thành phố có tỷ trọng công nghiệp lớn của cả nước, tốc độ tăng trưởng của thành phố luôn ở mức cao nhiều năm liền, là nơi dẫn đầu thực hiện thắng lợi sự nghiệp CNH – HĐH đất nước
Trang 3I Lịch sử hình thành và phát triển cục thống kê Hà Nội
1 Thống kê Hà Nội những năm đầu thành lập đến năm 1960
Những năm đầu thành lập, tổ chức thống kê Hà Nội còn rất sơ khai, chịu
sự quản lý của UBHC thành phố Hà Nội đồng thời chịu sự chỉ đạo về chuyên môn của Cục Thống Kê Trung ương Đội ngũ cán bộ hầu hết từ cán bộ chính trị
và quân đội chuyển sang với hoạt động chủ yếu là thực hiện công tác Thống kê tổng hợp
Ngày 8.4.1957 Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Nghị định số 142/TTg, quy định lại tổ chức, nhiệm vụ của cơ quan Thống kê các cấp, các ngành như sau:
- Cục Thống kê Trung ương (trong Ủy ban Kế hoạch Nhà nước)
- Các Chi cục Thống kê liên khu, Khu, Thành phố, Tỉnh
- Phòng Thống kê Huyện, Châu
- Ban Thống kê Xã
- Các tổ chức Thống kê của các Bộ, các ngành Trung ương và các
cơ quan, xí nghiệp trực thuộc
Căn cứ Nghị định trên, Ban Thống kê Thành phố Hà Nội được đổi tên thành Chi cục Thống kê thành phố Hà Nội
2 Thống kê Hà Nội trong kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1960 – 1965)
Bước vào kế hoạch 5 năm lần thứ nhất, Hà Nội được mở rộng lần thứ nhất với tổng diện tích 586 km2 , dân số 96 vạn người Thành phố được phân định thành 4 khu nội thành là Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa, Hai Bà Trưng; 4 huyện ngoại thành là: Đông Anh, Gia Lâm, Thanh Trì, Từ Liêm Lúc này, Hà Nội cùng
cả miền Bắc thực hiện kế hoạch xây dựng và phát triển kinh tế, văn hóa lần thứ
nhất với nội dung: “Thực hiện một bước công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa, xây
dựng bước đầu cơ sở vật chất và kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội, đồng thời hoàn thành cải tạo lớn xã hội chủ nghĩa”.
Phương hướng nhiệm vụ công tác thống kê giai đoạn này đã được xác định:
“Ra sức phát triển công tác Thống kê một cách toàn diện, đồng thời không ngừng nâng cao chất lượng của tài liệu Thống kê, phải làm nhanh, làm nhiều và làm tốt công tác điều tra tình hình kinh tế - xã hội
Bám sát phương hướng của ngành và yêu cầu quản lý của Đảng bộ địa phương, ngành Thống kê Hà Nội đang từng bước đáp ứng được tình hình mới
3.Ngành Thống kê Hà Nội giai đoạn 1965 – 1975
Sau sự kiện “Vịnh Bắc Bộ”, đế quốc Mỹ ném bom ồ ạt miền Bắc, chính thức tiến hành cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân ra hậu phương
Trang 4lớn của cả nước Cả dân tộc bước vào thời kỳ mới, và Thủ đô Hà Nội giữ một vai trò hết sức quan trọng, là tượng trưng cho sức mạnh của cả miền Bắc XHCN, là thể hiện ý chí và quyết tâm của cả dân tộc ta: quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược Vì vậy, Hà Nội có ý nghĩa rất lớn về chính trị, tinh thần đối với nhân dân cả nước và quốc tế.
Mặc dù bị đánh phá dữ dội, song sản xuất Thủ đô tiếp tục phát triển Các phong trào thi đua: thanh niên “Ba sẵn sàng”, phụ nữ “Ba đảm đang”, công nhân
“vững tay búa, chắc tay súng”, nông dân “chắc tay súng, vững tay cày” dấy lên mạnh mẽ Hà Nội đã chuyển hướng mạnh mẽ về kinh tế và tổ chức phù hợp với hoàn cảnh thời chiến
Cùng với sự biến chuyển của xã hội, ngành Thống kê Hà Nội cũng có những đổi mới đáng kể Nhiệm vụ trong giai đoạn này là việc thống nhất hạch toán Thống kê - Kế toán trong các hoạt động sản xuất và kinh doanh Đây là trọng trách mới mà ngành Thống kê được Đảng và Nhà nước giao cho trong điều kiện Thủ đô trăm ngàn khó khăn của việc vừa sản xuất vừa chiến đấu Công việc của các ngành Thống kê nghiệp vụ trong giai đoạn này cuũng dần được mở rộng, ngành Thống kê Hà Nội đã từng bước áp dụng và tính toán một số chỉ tiêu kinh tế tổng hợp theo phương pháp luận Bảng cân đối vật chất (MPS) như: Tổng sản phẩm xã hội và Thu nhập quốc dân, giá trị Tổng sản lượng các ngành sản xuất vật chất … Những chỉ tiêu tổng hợp này đã phản ánh được tốc độ phát triển của kinh
tế Hà Nội trong giai đoạn này
4.Ngành Thống kê Hà Nội giai đoạn 1975 – 1986
• Đặc điểm tình hình thủ đô sau chiến tranhCuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân 1975 mà đỉnh cao là chiến dịch
Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng hoàn toàn miền Nam, đưa cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta đến thắng lợi hoàn toàn, non sông thu về một mối Hà Nội cùng cả nước chuyển sang giai đoạn cách mạng mới, tiến lên xây dựng Chủ nghĩa xã hội Đảng bộ Hà Nội đã lãnh đạo nhân dân Thủ đô vừa làm vừa rút kinh nghiệm, từng bước đưa Hà Nội vượt qua khó khăn và đi lên
Trong thời kỳ khôi phục và phát triển kinh tế với kế hoạch 5 năm lần thứ hai (1976 – 1980) và lần thứ ba (1981 – 1985), vết thương chiến tranh chưa kịp hàn gắn, Hà Nội và cả nước lại phải đối mặt với những khó khăn mới đặc biết là chiến ctranh biên giới phía Bắc và biên giới phía Tây Nam Trong khôi phục và phát triển kinh tế, những năm 1978 – 1979 trở đi, do thiếu vật tư, nguyên liệu, nhiên liệu cho sản xuất công nghiệp nên hoạt động bị giảm sút Tuy Hà Nội vẫn phấn đấu đạt được một số thành tựu quan trọng nhưng nhìn tổng quát, tình hình kinh tế
Trang 5xã hội Hà Nội vẫn chưa ổn định, nhiều vấn đề vừa cấp bách, vừa cơ bản chưa được giải quyết.
Những yếu kém của giai đoạn này là: lạm phát phi mã, những hạn chế của
cơ chế kế hoạch hóa quan liêu bao cấp, sức sản xuất bị kìm hãm, sản phẩm hàng hóa nghèo nàn, tình trạng không có việc làm có xu hướng tăng lên…
Trước thực tiễn khắc nghiệt của những năm đầu thập kỷ 80 đặt ra một yêu cầu khách quan: muốn thoát khỏi khó khăn, Thủ đô Hà Nội cùng cả nước tất yếu phải tiến hành công cuộc đổi mới một cách toàn diện Đó là bước đi có ý nghĩa sống còn với đất nước và Thủ đô
• Ngành Thống kê Hà Nội giai đoạn 1975 – 1986Cùng với bước chuyển đổi lịch sử của đất nước, ngành Thống kê cũng có bước chuyển đổi quan trọng được đánh dấu bằng Nghị định 72/CP của Hội đồng Chính Phủ ban hành về Điều lệ Tổ chức và hoạt động của Tổng cục Thống kê, theo đó Thống kê địa phương được quản lý tập trung thống nhất hệ thống Thống
kê Thống kê Nhà nước theo ngành dọc từ cấp huyện trở lên Với mô hình này, thống kê thành phố có nhiệm vụ thực hiện chương trình kế hoạch công tác hàng năm do Tổng cục Thống kê giao, đồng thời phải đáp ứng yêu cầu về thông tin kinh tế - xã hội cho sự điều hành của Đảng bộ, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân Thành phố
Năm 1976, trong bối cảnh khó khăn về biên chế, cán bộ ngành Thống kê Hà Nội đã có nhiều cố gắng hoàn thành nhiệm vụ Để chào mừng Đại hội Đảng toàn quốc thống nhất lần thứ IV và chào mừng Đại Hội đại biểu Đảng bộ thành phố Hà Nội, Chi cục thống kê Hà Nội đã biên soạn và phát hành cuốn số liệu “20 năm xây dựng và phát triển kinh tế văn hóa Thủ đô”
Ngành Thống kê Hà Nội đã tập trung thu thập, tổng hợp các thông tin phản ánh tình hình phát triển kinh tế, xã hội Thủ đô, giúp lãnh đạo Thành phố có căn cứ đánh giá kết quả thực hiện công cuộc xây dựng và phát triển thủ đô Các thông tin
do ngành Thống kê thu thập được
Từ những năm 1980 trở đi, tình hình mọi mặt thực sự khó khăn, vật tư nguyên liệu thiếu hụt nặng nề… Tình hình kinh tế - xã hội rất phức tạp, yêu cầu của việc nắm bắt thông tin ngày càng lớn và đa dạng, đòi hỏi ngành Thống kê phải đổi mới phương pháp thu thập và tổng hợp thông tin Trước thực tiễn này,
Tổng cục Thống kê đã ban hành chế độ ghi chép ban đầu cho phù hợp với tình
hình mới
Nền kinh tế đất nước và Thủ đô tiếp tục suy thoái Bên trong chịu ảnh hưởng trực tiếp của cảnh thiếu vật tư, nguyên liệu sản xuất Bên ngoài, cuộc chiến tranh
Trang 6biên giới phía Bắc luôn rình rập Đất nước lại bị cấm vận tuyệt đối Các biện pháp quản lý hành chính lại xuất hiện: cơ quan quản lý Nhà nước để quản lý quỹ tiền mặt, yêu cầu các doanh nghiệp và các đơn vị hành chính hàng tuần phải báo cáo
số dư tiền mặt của đơn vị mình quản lý để có biện pháp điều tiết Chi cục Thống
kê có trách nhiệm tổng hợp, báo cáo tình hình số dư tiền mặt hàng tuần ở các doanh nghiệp và cơ quan cho Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội
Để đáp ứng được yêu cầu về quản lý, điều hành công tác, ngành Thống kê thành phố Hà Nội đã tăng cường cử cán bộ (chủ yếu là lãnh đạo Chi cục và cấp Phòng) tham gia các lớp bồi dưỡng kiến thức quản lý kinh tế Ngành Thống kê được Thành phố cử tham gia nhiều chương trình phát triển kinh tế Thủ đô:
- Xây dựng hệ thống ALATS Hà Nội, cơ quan Thống kê làm trực Ban
- Tham gia Tiểu ban sắp xếp lại sản xuất
- Tham gia Ban chỉ đạo thí điểm xây dựng chính quyền cấp phường
Thời kỳ này, bộ máy tổ chức của ngành Thống kê Hà Nội được kiện toàn Chi cục đã xây dựng và ban hành Nội quy làm việc, quy định rõ chức năng, nhiệm vụ của từng Phòng, Ban Thực hiện tốt công tác điều động, luân chuyển cán bộ
Ngày 8/3/1984 Chi cục Thống kê Thành phố Hà Nội đổi tên thành Cục Thống kê Thành phố Hà Nội
5.Ngành Thống kê Hà Nội giai đoạn từ 1986 đến nay
Sau những yếu kém, khuyết điểm, sai lầm trong 10 năm xây dựng đất nước thống nhất, với tinh thần nhìn thẳng vào sự thật Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ
VI được tiến hành Đại hội đã đề ra chủ trương đổi mới, giải pháp đổi mới đất nước Đối với ngành, Tổng cục Thống kê đã ban hành chế độ báo cáo riêng cho từng chuyên ngành: công nghiệp, xây dựng cơ bản…
Trước khó khăn lớn trong công tác thu thập thông tin, Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh Kế toán và Thống kê (năm 1988) Đây là sách lược giúp ngành giải quyết trước mắt sự mâu thuẫn này Tiếp đó, Tổng cục Thống kê đã ban hành một
hệ thống chế độ báo cáo cho từng chuyên ngành để thực hiện thu thập thông tin kinh tế, xã hội và các cuộc điều tra
Năm 1990, Hà Nội lại có sự thay đổi về địa giới, ngành Thống kê Hà Nội có nhiệm vụ bàn giao các công việc thuộc ngành quản lý cho các tỉnh nhận tiếp quản Bước vào thời kỳ đổi mới, yêu cầu đặt ra đối với ngành Thống kê hết sức nặng
nề, công tác Thống kê mang tính pháp lý rõ hơn Công tác thanh tra Thống kê
Trang 7ngày càng được hoàn thiện và tăng cường Chính phủ và các Bộ, Ngành đã ban hành hàng loạt văn bản quy định hướng dẫn thực hiện công tác này.
Từ năm 1994, Tổng cục Thống kê ban hành nhiều Quyết định thay đổi các chế độ biểu mẫu báo cáo cơ sở của các ngành và các cuộc điều tra chuyên ngành, đối với đơn vị quốc doanh Năm 1999, Chính phủ quyết định Tổng điều tra Dân
số và nhà ở toàn quốc Cục Thống kê Thành phố Hà Nội là cơ quan thường trực cuộc Tổng điều tra tại địa bàn
Cùng với sự đổi mới toàn diện và sâu sắc của nền kinh tế Thủ đô 10 năm sau đổi mới, dưới sự thay đổi ngày càng cao của Tổng cục Thống kê và sự quan tâm của các cấp các ngành, ngành Thống kê Hà Nội đã có những bước chuyển đổi đáng kể về phương pháp luận Thống kê, về nội dung hệ thống chỉ tiêu Thống kê
và phương pháp thu thập, xử lý thông tin Giai đoạn này có sự thay đổi căn bản là chuyển từ sử dụng phương pháp luận Bảng cân đối vật chất (MPS) sang sử dụng phương pháp luận Hệ thống tài khoản Quốc gia (SNA) cho phù hợp với thông lệ quốc tế và Thống kê Khu vực Ngành Thống kê Hà Nội đã tính toán được một số chỉ tiêu theo cách này như: Giá trị sản xuất, Chi phí trung gian, Giá trị tăng thêm theo các ngành và các thành phần kinh tế cùng với các chỉ tiêu tích lũy và tiêu dùng, Vốn đầu tư phát triển …
Cùng với sự thay đổi phương pháp luận nêu trên, ngành Thống kê Hà Nội có nhiều cố gắng trong thu thập thông tin của hàng ngàn doanh nghiệp sản xuất – kinh doanh cá thể Song song với thu thập thông tin qua hệ thống báo cáo Thống
kê định kỳ, ngành Thống kê Hà Nội đã mở rộng việc thu thập thông tin qua các cuộc Tổng điều tra hoặc điều tra chọn mẫu theo chuyên đề như: Tổng điều tra dân
số và nhà ở năm 1989, 1999… Kết quả của những cuộc điều tra trên cùng báo cáo Thống kê định kỳ đã cung cấp cho Tổng cục Thống kê và Lãnh đạo địa phương, cùng các cấp, các ngành một bức tranh khá toàn diện về Thủ đô trong thời kỳ đổi mới
Trong quá trình đổi mới cùng đổi mới Thủ đô, Thống kê Hà Nội đã phối hợp với các ngành nghiên cứu, đánh giá một số đề tài và chương trình lớn, mang tính thực tiễn như: Đề án xây dựng hệ thống chỉ tiêu báo cáo cho các Sở, ban, ngành, quận huyện…
Giai đoạn thập niên 2000, sự nghiệp đổi mới đã đạt được nhiều thành tựu Vào cuối năm 2002, ngành Thống kê thay đổi toàn bộ chế độ báo cáo của cơ sở
và hệ thống biểu mẫu báo cáo từ cấp Tỉnh, Thành phố lên Tổng cục Thống kê
Trụ sở làm việc của Cục Thống kê Thành phố Hà Nội qua các thời kỳ
Trang 8- Số 26 phố Bà Triệu, quận Hoàn Kiếm.
- Số 17 phố Trần Nguyên Hãn, quận Hoàn Kiếm
- Số 32 phố Gia Ngư, quận Hoàn Kiếm
- Số 1 Hàn Thuyên, quận Hai Bà Trưng
II Cơ cấu tổ chức, chức năng nhiệm vụ của Cục Thống kê Hà Nội
1 Tổ chức và hoạt động
• Biên chế của Cục Thống kê thành phố Hà Nội do Tổng cục Thống
kê giao
• Cơ cấu tổ chức:
Cơ quan Cục Thống kê thành phố Hà Nội gồm có 7 phòng:
- Phòng Tổng hợp: bao gồm các nghiệp vụ thống kê tổng hợp và tài khoản
quốc gia
- Phòng Thống kê Nông nghiệp: bao gồm các nghiệp vụ thống kê nông nghiệp,
lâm nghiệp và thuỷ sản
- Phòng Thống kê Công nghiệp: bao gồm các nghiệp vụ thống kê công nghiệp
và xây dựng
- Phòng Thống kê Thương mại: bao gồm các nghiệp vụ thống kê thương mại,
khách sạn, nhà hàng, du lịch, dịch vụ, giao thông, bưu điện và giá cả
- Phòng Thống kê Dân số-Văn xã: bao gồm các nghiệp vụ thống kê dân số, lao
động, mức sống, xã hội và môi trường
- Phòng Phương pháp chế độ - Thanh tra - Thi đua: bao gồm các nghiệp vụ
phương pháp chế độ, công nghệ thông tin, thanh tra và thi đua
- Phòng Tổ chức-Hành chính: bao gồm các nghiệp vụ về tổ chức cán bộ, đào
tạo, hành chính, quản trị và tài vụ cơ quan
• Mỗi quận, huyện thuộc thành phố có 1 phòng Thống kê
Phòng Thống kê quận, huyện là phòng nghiệp vụ của Cục Thống kê đặt tại quận, huyện; là đơn vị dự toán phụ thuộc, có con dấu để giao dịch theo hướng dẫn của Tổng cục Thống kê
Việc thành lập mới, giải thể, tách nhập các Phòng tại cơ quan Cục Thống kê thành phố và các Phòng Thống kê quận, huyện thuộc thành phố do Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê quyết định theo đề nghị của Cục trưởng Cục Thống kê
và Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ
Trang 9Các Phòng có từ 4 cán bộ, công chức, viên chức trở lên được bố trí một Trưởng phòng và một Phó Trưởng phòng Các Phòng có từ 3 cán bộ, công chức, viên chức trở xuống chỉ bố trí một Trưởng phòng.
Lãnh đạo Cục Thống kê thành phố gồm có Cục trưởng và các Phó Cục
trưởng Cục trưởng chịu trách nhiệm trước Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê
về toàn bộ các hoạt động của Cục Thống kê Phó Cục trưởng giúp việc Cục trưởng và chịu trách nhiệm trước Cục trưởng về nhiệm vụ được giao
2 Vị trí và chức năng
Cục Thống kê thành phố Hà Nội là cơ quan trực thuộc Tổng cục Thống kê, giúp Tổng cục trưởng thống nhất quản lý công tác thống kê tại thành phố Hà Nội theo quy định của pháp luật Cục Thống kê thành phố có trách nhiệm tổ chức thực hiện hoạt động thống kê theo chương trình, kế hoạch công tác do Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê giao; đồng thời đáp ứng nhu cầu thông tin thống kê trên địa bàn, phục vụ sự lãnh đạo, quản lý và điều hành của các cấp lãnh đạo Đảng, chính quyền địa phương
Cục Thống kê thành phố chịu sự quản lý trực tiếp về nghiệp vụ chuyên môn,
tổ chức, biên chế, quỹ lương, tài chính của Tổng cục Thống kê
Cục Thống kê thành phố là đơn vị dự toán của Tổng cục Thống kê, có con dấu và tài khoản riêng theo quy định của Nhà nước
3 Nhiệm vụ và quyền hạn
- Tổ chức thực hiện và quản lý thống nhất công tác thống kê ở địa phương; thu thập, tổng hợp, phân tích, công bố, lưu trữ số liệu và dự báo thống kê, thực hiện chương trình, kế hoạch công tác của Tổng cục Thống kê giao và đáp ứng nhu cầu thông tin thống kê trên địa bàn, phục vụ sự quản lý, điều hành của các cấp lãnh đạo Đảng, chính quyền địa phương
- Hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ thống kê đối với Thống kê các ngành; Thống kê doanh nghiệp và Thống kê xã, phường tổ chức, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc các phòng Thống kê quận, huyện thuộc thành phố
- Biên soạn và xuất bản niên giám thống kê, các sản phẩm thống kê khác; thống nhất quản lý việc công bố, cung cấp số liệu thống kê kinh tế - xã hội ở địa phương theo quy định của Tổng cục Thống kê; chịu trách nhiệm về độ tin cậy của
số liệu thông tin công bố và cung cấp
Trang 10- Xây dựng và quản lý cơ sở dữ liệu thống kê kinh tế - xã hội của thành phố,
tổ chức khai thác, phổ biến thông tin thống kê công khai, nhanh chóng, thuận tiện đến mọi đối tượng sử dụng theo quy định của Tổng cục Thống kê
- Thực hiện các dịch vụ thống kê trên phạm vi địa bàn của thành phố theo quy định của pháp luật và hướng dẫn của Tổng cục Thống kê
- Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành luật pháp về công tác thống kê trên địa bàn của thành phố Thẩm định chuyên môn nghiệp vụ theo quy định phân cấp của Tổng cục Thống kê
- Thực hiện công tác nghiên cứu ứng dụng khoa học vào công tác thống kê nhằm góp phần cải tiến, đổi mới phương pháp thống kê để áp dụng có hiệu quả trong công tác chuyên môn Nghiên cứu, ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác thống kê theo quy định của Tổng cục Thống kê
- Quản lý tổ chức, biên chế, lao động, tiền lương và tuyển chọn, quản lý đội ngũ cộng tác viên thống kê theo sự phân cấp của Tổng cục Thống kê Có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức thống kê ở địa phương theo các tiêu chuẩn của ngạch công chức ngành Thống kê
- Lập dự toán kinh phí hàng năm theo hướng dẫn của Tổng cục Thống kê; quản lý tài chính, tài sản được giao và tổ chức thực hiện ngân sách được phân bổ theo quy định của pháp luật
- Thường xuyên củng cố tổ chức thống kê ở địa phương, tăng cường mối quan
hệ hợp tác giữa Cục Thống kê với các Sở, ngành ở thành phố và Uỷ ban nhân dân các quận, huyện thuộc thành phố
- Thực hiện các nhiệm vụ khác do Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê và lãnh đạo Đảng, chính quyền địa phương giao
4 Hiệu lực thi hành.
Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký và thay thế Quyết định
số 39/QĐ-TCCB, ngày 18/4/1994, Quyết định số 235/QĐ-TCTK, ngày 23/4/1998 của Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê
5 Trách nhiệm thi hành
Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, Chánh Văn phòng, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch tài chính, Cục trưởng Cục Thống kê thành phố Hà Nội chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này /
Trang 11PHẦN II: PHÒNG THỐNG KÊ CÔNG NGHIỆP
triển
1 Giai đoạn 1956 – 1975
Từ những đặc điểm kinh tế - xã hội giai đoạn này đặt ra cho công tác Thống
kê Công nghiệp thời kỳ này là:
Trang 12Cung cấp những thông tin cơ bản về hoạt động sản xuất ngành công nghiệp đáp ứng cho thời kỳ tiếp quản khôi phục, cải tạo Công Thương nghiệp, xây dựng
cơ sở vật chất kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội và chuyển hướng kinh tế trong thời chiến Muốn vậy cần phải xây dựng và ban hành hệ thống chỉ tiêu, phương pháp tính toán và tổ chức thu thập, tổng hợp báo cáo số liệu sao cho phù hợp với tình hình thực tế của mỗi thời kỳ Cụ thể:
Phải có chế độ báo cáo thống kê chuyên ngành Công nghiệp mang tính pháp
lý của Nhà nước và được thực hiện thống nhất giữa các ngành và các địa phương,
đó là những chế độ báo cáo định kỳ cơ sở, chế độ điều tra Thống kê và chế độ báo cáo tổng hợp
Cần phải có các bảng danh mục phân tổ phục vụ cho tổng hợp số liệu Thống
kê Các danh mục phân tổ cũng phải có tính pháp lý Nhà nước và đáp ứng được yêu cầu đòi hỏi của nhiệm vụ, mục tiêu phát triển và quản lý ngành công nghiệp mỗi thời kỳ Ví dụ như danh mục phân nghành công nghiệp, phân nhóm, phân cấp quản lý và phân theo vùng, địa phương…
Để đảm bảo cho những hoạt động trên và đáp ứng được nhiệm vụ đặt ra, phải xây dựng tổ chức bộ máy và chức năng nhiệm vụ của hệ thống Thống kê Công nghiệp thích ứng với mỗi thời kỳ
Hệ thống chế độ báo cáo định kỳ cho xí nghiệp được ban hành và từng bước được cải tiến, sửa đổi vào các năm 1960, 1963, 1970 Chế độ điều tra thường là điều tra toàn bộ nhưng được áp dụng hạn chế với các đơn vị ngoài quốc doanh và các hộ chuyên sản xuất cá thể Điều tra được thực hiện năm 2 kỳ vào 1/1 và 1/7 hàng năm
Một số bảng phân ngành công nghiệp, bảng danh mục sản phẩm công nghiệp chủ yếu, bảng thành phần kinh tế được ban hành, áp dụng thống nhất cả nước…
Những hoạt động chủ yếu của Thống kê công nghiệp trong giai đoạn:
Ngày 31/12/1960, Thủ tướng Chính Phủ đã ra Nghị định số 337/TTg phê chuẩn chế độ báo cáo Thống kê định kỳ về công nghiệp hàng tháng, quý và năm – gồm các loại biểu mẫu sau:
- Biểu mẫu báo cáo của xí nghiệp công nghiệp quốc doanh, công
ty hợp doanh loại lớn: gồm 5 biểu báo cáo tháng và 1 biểu báo cáo quý
- Báo cáo của các xí nghiệp công nghiệp địa phương loại nhỏ chia ra: báo cáo của xí nghiệp quốc doanh địa phương, báo cáo của các HTX, tổ sản xuất tiểu thủ công nghiệp
Trang 13Thực hiện chế độ báo cáo này, thông tin về xí nghiệp công nghiệp đã phản ánh đầy đủ quá trình sản xuất kinh doanh đáp ứng được các yêu cầu của lập và kiểm tra kế hoạch của các ngành các cấp, từ khâu nhập, xuất tồn kho nguyên nhiên vật liệu, sử dụng thiết bị sản xuất, nguồn vốn, lao động tiền lương, năng suất lao động, tới sản xuất tồn kho sản phẩm, chất lượng sản phẩm, định mức vật
tư, giá thành sản phẩm, giá trị sản lượng doanh thu, lỗ, lãi…
Một trong những cải tiến quan trọng có tác động đến nâng cao chất lượng số liệu thống kê là cùng với Bộ Tài chính ra Quyết định liên bộ số 583/LB ngày 1/9/1967 ban hành chế độ ghi chép ban đầu về kế toán và thống kê Bốn nhóm chỉ tiêu: về lao động tiền lương, vật tư, tài sản cố định, tiền mặt này áp dụng cho tất
cả các đơn vị sản xuất kinh doanh cơ sở quốc doanh, công ty hợp doanh do Trung ương và địa phương quản lý, thuộc tất cả các ngành kinh tế quốc dân
Chế độ ghi chép ban đầu được ban hành đã có tác dụng thống nhất các loại hạch toán kế toán, hạch toán Thống kê và hạch toán kỹ thuật nghiệp vụ, là cơ sở cung cấp các thông tin ban đầu đầy đủ đáng tin cậy cho việc thực hiện các chế độ báo cáo Thống kê Kế toán thống nhất của các xí nghiệp
Từ năm 1964, Thống kê công nghiệp nhận thêm chức năng: xét duyệt hoàn thành kế hoạch hàng năm cho các xí nghiệp theo Nghị định số 112/CP ngày 22/7/1964 của Hội đồng Chính phủ và quy định tại Thông tư số 71/TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định về việc công nhận các đơn vị hoàn thành kế hoạch, không loại trừ yếu tố khách quan và phải thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo Thống
kê – kế toán cho các ngành chức năng của Nhà nước, công tác thu thập thông tin của Công nghiệp có bước thuận lợi nhất định
2.Giai đoạn 1976 – 1986
Trước yêu cầu thực tế của quản lý ngành công nghiệp, hoạt động Thống kê Công nghiệp thời kỳ này vừa phải giữ nguyên chế độ, nội dung báo cáo, phương pháp tính toán, tổ chức thu thập, cùng hệ thống bảng phân ngành, danh mục sản phẩm được thực hiện; mặt khác phải nghiên cứu bổ sung chỉ tiêu, biểu mẫu báo cáo, phương pháp tính toán để đáp ứng yêu cầu quản lý chung
- Sau khi hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 156/HĐBT ngày 30/11/1984 về cải tiến quản lý công nghiệp quốc doanh, Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê đã có Thông tư số 206/TCTK – CN ngày 20/2/1985 hướng dẫn công tác hạch toán và phương pháp tính các chỉ tiêu kế hoạch pháp lệnh được sửa đổi và các phần của chỉ tiêu kế hoạch, làm căn cứ cho việc Thống kê xét duyệt và công bố thực hiện kế hoạch pháp lệnh mới cho các xí nghiệp công nghiệp quốc doanh