Tư tưởng hồ chí minh về thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí tt

Nhất là khi Bộ Chính trị khóa XII đã cho ra đời Chỉ thị 05 về “Đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” thì tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành tiết ki

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

KIỀU VĂN NAM

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ THỰC HÀNH TIẾT KIỆM,

CHỐNG THAM Ô, LÃNG PHÍ

Chuyên ngành: Chính trị học

Mã số: 60310201

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH TRỊ HỌC

Công trình được hoàn thành tại:

Học viện Khoa học Xã hội

Người hướng dẫn khoa học:

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Thư viên Học viện Khoa học Xã hội

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhà hoạt động chính trị lỗi lạc và nhà tư tưởng lớn của dân tộc Việt Nam Dù đã đi xa nhưng vẫn để lại cho dân tộc Việt Nam một di sản quý giá là hệ thống tư tưởng của Người Thấu hiểu giá trị to lớn trong tư tưởng của Người, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng Cộng sản Việt Nam (năm 1991)

đã tuyên bố tư tưởng Hồ Chí Minh cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin

là nền tảng tư tưởng, là kim chỉ nam hành động của Đảng ta

Một nội dung nổi bật trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh chính là thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí - một biểu hiện

cụ thể của đạo đức cách mạng Qua tác phẩm cũng như hoạt động cách mạng, sinh hoạt đời thường của Người, chúng ta thấy rõ cái mà Người ghét cay, ghét đắng, ghét vào tận tâm là thói quan liêu, tham nhũng, xa hoa, lãng phí tiền bạc và thời gian của nhân dân

Sau khi cách mạng tháng 8 năm 1945 thành công, đất nước ta rơi vào cảnh “thù trong giặc ngoài” với muôn vàn khó khăn, phức tạp Nhiệm vụ cấp bách trong lúc này là bảo vệ nền độc lập dân tộc

và xây dựng chế độ mới nhưng muốn đạt được các mục đích đó thì phải xây dựng đạo đức mới, lối sống mới, nếp sống mới Người nhấn

mạnh:“Chế độ thực dân đã đầu độc dân ta với rượu và thuốc phiện

Nó đã dùng mọi thủ đoạn hòng hủ hóa dân tộc chúng ta bằng những thói xấu, lười biếng, gian giảo, tham ô và những thói xấu khác

ta Chúng ta phải làm cho dân tộc chúng ta trở nên một dân tộc dũng cảm, yêu nước, yêu lao động, một dân tộc xứng đáng với nước Việt Nam độc lập Tôi đề nghị mở một chiến dịch giáo dục lại tinh thần nhân dân bằng cách thực hiện: Cần, kiệm, liêm, chính” Ngay sau đó, Người đã phát động toàn dân thực hiện “Đời sống mới” vì cho rằng hoàn cảnh đất nước khó khăn, “toàn dân ai cũng khó nhọc vất vả… thì càng phải thực hành đời sống mới là Cần, Kiệm, Liêm, Chính” Đặc biệt, Người luôn cho rằng “Kiệm” là một phẩm chất căn cốt của đạo đức cách mạng, người cán bộ phải là tấm gương luôn đi đầu trong phong trào toàn dân tiết kiệm Dù trong thời chiến hay thời bình thì sự nghiệp cách mạng Việt Nam đều gặp rất nhiều khó khăn, tiềm lực kinh tế của đất nước rất hạn chế nên trong mọi thời điểm, để thực hiện mọi công việc, tiết kiệm, chống lãng phí, tham ô luôn là

“quốc sách” Với một nhà tưởng lớn như Hồ Chí Minh, yêu cầu của thực tiễn khách quan tất yếu phải trở thành nội dung tất yếu trong suy ngẫm của Người Vì thế, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, tham ô

là một nội dung quan trọng trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh nói riêng, tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung Nghiên cứu nội dung này trong tư tưởng của Người giúp chúng ta hiểu sâu hơn về tư tưởng cũng như cuộc đời “trong như ánh sáng của Người”

Kế thừa tư tưởng Hồ Chí Minh, trong 30 năm Đổi mới Đảng

ta không chỉ tìm các biện pháp “đánh thức” các tiềm năng của dân tộc mà còn luôn nhấn mạnh chủ trương thực hành tiết kiệm để dồn sức xây dựng đất nước Nhờ đó, nền kinh tế Việt Nam đã có bước

phát triển vượt bậc, đưa đất nước ta không chỉ thoát ra khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế xã hội mà còn trở thành một nước có thu nhập trung bình thấp Tuy nhiên, chính khi kinh tế có sự “khởi sắc nhất định” thì vấn đề lãng phí, tham nhũng lại nổi lên và trở thành “quốc nạn” Do đó, thực hành tiết kiệm, chống tham nhũng là vấn đề vô cùng cấp bách hiện nay Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI tại Đại hội XII của Đảng đã xác định: “Đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí là nhiệm vụ thường xuyên, quan trọng, đồng thời là nhiệm vụ khó khăn, phức tạp, lâu dài; là trách nhiệm của các cấp ủy Đảng, trước hết là người đứng đầu cấp

ủy, chính quyền và toàn bộ hệ thống chính trị Kiên quyết phòng, chống tham nhũng, lãng phí với yêu cầu chủ động, phòng ngừa, không để xảy ra tham nhũng, lãng phí; xử lý kịp thời, nghiêm minh các hành vi tham nhũng, lãng phí, bao che, dung túng, tiếp tay cho các hành vi tham nhũng, lãng phí, can thiệp, ngăn cản việc chống

tham nhũng, lãng phí” Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII còn ghi rõ: “Tình trạng tham nhũng, lãng phí vẫn còn nghiêm

trọng với biểu hiện ngày càng tinh vi, phức tạp, gây bức xúc trong dư luận, ảnh hưởng đến niềm tin của nhân dân với Đảng và Nhà nước” Quá trình CNH – HĐH đất nước sẽ được rút ngắn đáng kể, sức mạnh phòng vệ đất nước sẽ được nâng cao, đời sống của nhân dân sẽ được cải thiện nếu chúng ta tiêu diệt được “quốc nạn” tham nhũng, lãng phí tràn lan hiện nay Để chống thứ “giặc nội xâm” hết sức nguy hiểm này thì cần có rất nhiều quyết tâm, nhiều giải pháp – những vấn

đề mà chúng ta có thể tìm thấy sự gợi mở trong tư tưởng Hồ Chí

Minh Nhất là khi Bộ Chính trị khóa XII đã cho ra đời Chỉ thị 05 về

“Đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách

Hồ Chí Minh” thì tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm,

phòng chống tham ô, lãng phí và cuộc đời giản dị, trong sáng rất mực của Người càng là cơ sở lý luận và thực tiễn cho công tác phòng chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm ở nước ta hiện nay

Đó là 2 lý do chính thúc đẩy tôi lựa chọn đề tài " Tư tưởng

Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí ” làm

đề tài luận văn của mình

2 Tình hình nghiên cứu của đề tài

2.1 Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Hồ Chí Minh (1947): “Sửa đổi lề lối làm việc” Hồ Chí Minh

đã chỉ rõ ''Bệnh tham lam - những người mắc bệnh này thì đặt lợi ích của mình lên trên lợi ích của Đảng, của dân tộc do đó mà chỉ ''tự tư tự lợi" dùng của công làm của tư

Hồ Chí Minh (1952): “Thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí, chống bệnh quan liêu” Người đã bàn về tham ô, lãng phí,

khẳng định rằng đây là cuộc đấu tranh khó khăn, phức tạp

Võ Thị Thúy Hà (1996): “Tư tưởng Hồ Chí Minh về đấu tranh và phòng chống tham nhũng”.Tác giả đã khái quát những quan

điểm lớn của Hồ Chí Minh về vấn đề thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, tham ô khi nước ta mới giành được độc lập

Đào Trí Úc (1996): “Tham nhũng, nhận diện từ khía cạnh pháp lý và cơ sở pháp lý mới của đấu tranh chống tham nhũng ở nước ta”.Trong công trình này, tác giả đã nhìn nhận vấn đề tham

nhũng từ góc độ pháp luật và trên cơ sở đó xác định cơ sở pháp lý mới trong đấu tranh chống tham nhũng ở nước ta hiện nay

Vũ Quốc Hùng (2005): “Đấu tranh phòng, chống quan liêu, tham nhũng dưới ánh sáng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh” Tác giả

đã chỉ ra tình trạng tham nhũng ở nước ta càng trầm trọng, gây nhiều tác hại đến nhà nước và đề ra một số giải pháp khắc phục tình trạng này

Bùi Mạnh Cường, Nguyễn Thị Tố Như (2005): “Về phòng, chống tham nhũng” Các tác giả đã tập hợp những bài nói, bài viết

của Chủ tịch Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng; thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí và quan liêu

Đỗ Nhật Tân (2007): “Tham nhũng và phòng, chống tham nhũng” đăng trênTạp chí Triết học, số 10 (197), tháng 10 - 2007 Trong bài viết này, tác giả đã nêu một cách khái quát về thực trạng, quy mô và tác hại của tham nhũng đối với sự phát triển của xã hội; về cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng trong thời gian qua ở nước

ta

Hoàng Chí Bảo (2013): “Văn hóa đạo đức Hồ Chí Minh”

Tác giả đã phân tích những đặc điểm nổi bật trong đạo đức Hồ Chí

Minh cũng như trong quan điểm của Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng

Ban Nội chính Trung Ương (2016): “ Một số vấn đề lý luận – thực tiễn 30 năm đổi mới về phòng, chống tham nhũng, lãng phí (1986 – 2016)”.Công trình này đã chỉ ra sự phát triển nhân thức của

Đảng về phòng, chống tham nhũng, lãng phí; chỉ ra những thành tựu, hạn chế, nguyên nhân, bài học kinh nghiệm rút ra rồi đưa ra một số kiến nghị, đề xuất nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí

Nguyễn Xuân Trường (2016): “Phòng, chống tham nhũng trong các tập đoàn kinh tế nhà nước ở Việt Nam hiện nay” Tác

giả đi sâu phân tích và nhận dạng tình trạng tham nhũng, lãng phí trong các tập đoàn kinh tế Nhà nước và thực trạng công tác phòng, chống tham nhũng ở đó

Phạm Ngọc Hiền và Phạm Anh Tuấn (2016): “Hỏi - đáp về phòng, chống tham nhũng” Nhóm tác giả đã đưa ra nhận thức chung

về tham nhũng, tội phạm tham nhũng, thực trạng công tác phòng chống tham nhũng ở quốc tế và Việt Nam

Trần Thị Minh Tuyết (2016): “Tư tưởng Hồ Chí Minh về tiết kiệm” Trong bài báo này, tác giả đã phân tích quan điểm của Hồ Chí

Minh về vai trò của tiết kiệm đối với sự phát triển của đất nước cũng như đối với việc tu dưỡng đạo đức cá nhân

2.2 Các luận văn, luận án, đề tài nghiên cứu khoa học

liên quan đến đề tài

Lê Văn Cương (1993): “Tham nhũng ở nước ta hiện nay và biện pháp khắc phục”, Luận án Tiến sĩ Trong đề tài này,trên cơ sở

phân tích thực trạng tham nhũng ở nước ta, tác giả đã đưa ra quan điểm của mình về bản chất, biểu hiện, hậu quả và nguyên nhân của tham nhũng

Trần Công Phàn (2002): “Tình hình, nguyên nhân và các biện pháp đấu tranh chống tội phạm tham nhũng”, Luận án tiến sĩ

luật Từ góc độ luật pháp, tác giả đã đưa ra thực trạng và nguyên nhân của tội phạm tham nhũng, từ đó đề ra các biện pháp đấu tranh chống lại bọn tội phạm này

Phạm Thị Huệ (2006): “Thanh tra và vấn đề phòng chống tham nhũng”, luận văn Trong luận văn của mình, tác giả đã đưa ra

khái niệm tham nhũng và vai trò của công tác thanh tra trong PCTN qua các thời kỳ lịch sử

Kiều Thị Yến (2016): “Tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng chống tham ô và sự vận dụng của Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay”, luận văn khoa học Chính trị Trong công trình này, tác giả làm

rõ sự lên án gay gắt của Hồ Chí Minh đối với vấn nạn tham ô và phân tích những giải pháp cơ bản của Người về công tác phòng chống tham ô

Đề tài nghiên cứu khoa học do Bộ Công an chủ trì năm 2001:

“Tham nhũng và phòng chống tham nhũng trong xây dựng cơ bản”

Ngoài việc phân tích những vấn đề lý luận về tham nhũng, đề tài đã

đi sâu nghiên cứu những dấu hiệu, nguyên nhân, điều kiện thực hiện hành vi tham nhũng trong xây dựng cơ bản và đề xuất các giải pháp phòng, chống Đề tài nhiên cứu chủ yếu trên cơ sở lý luận về tội phạm và khoa học điều tra hình sự để phân tích và đưa ra giải pháp

Đề tài khoa học Ban Nội chính Trung ương năm 2003:

“Tham nhũng và giải pháp chống tham nhũng ở Việt Nam hiện nay”

Đề tài đã phân tích rõ bản chất, đặc điểm, nguyên nhân và điều kiện thực hiện hành vi tham nhũng, đồng thời luận chứng các giải pháp về PCTN

Ban Nội chính trung ương do SIDA tài trợ kết thúc năm

2005, dự án: “Nghiên cứu đấu tranh chống tham nhũng” Dự án

nhìn nhận tham nhũng ở góc độ nghiên cứu tình hình thực tế, từ đó đưa ra giải pháp phù hợp trong công cuộc PCTN

Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước năm 2006: “Luận

cứ khoa học cho việc xây dựng chiến lược phòng ngừa và nâng cao hiệu quả đấu tranh chống tham nhũng ở Việt Nam hiện nay đến năm 2020” của Ban Thanh tra Chính phủ Đề tài luận chứng hết sức sâu

sắc cơ sở lý luận – thực tiễn cho việc hoạch định chiến lược PCTN ở Việt Nam

Khi khảo sát tình hình nghiên cứu đề tài, học viên nhận thấy có rất ít công trình đề cập đến tư tưởng Hồ Chí Minh với cả 2 nội dung là

“thực hành tiết kiệm” và “chống tham ô, lãng phí”nên đây cũng là lý do

để học viên quyết tâm lựa chọn đề tài này mặc dù biết rằng việc triển đây là đề rài khó khăn

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

3.1 Mục đích nghiên cứu

Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí để từ đó đưa ra giải pháp về công tác phòng chống tham nhũng ở nước ta

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu một số khái niệm có liên quan và nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, phòng chống tham ô, lãng phí

- Nghiên cứu thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thực hành tiết kiệm, đấu tranh chống lãng phí, tham nhũng theo tư tưởng Hồ Chí Minh ở nước ta hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm và thực trạng công tác phòng chống lãng phí, tham nhũng ở nước ta hiện nay

4.2 Phạm vi nghiên cứu của đề tài

- Hệ thống các quan điểm của Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, tham ô mà Hồ Chí Minh đã đề ra trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam

- Hoạt động thực tiễn chống lãng phí, tham ô của Hồ Chí Minh

- Thực trạng công tác thực hành tiết kiệm và phòng chống

tham nhũng ở nước ta từ năm 1986 đến 2016

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận

Để thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu đề tài, tôi sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cũng như quan điểm của Đảng, chính sách của nhà về công tác phòng chống tham nhũng ở nước ta

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Tác giả sử dụng các phương pháp khai thác văn bản, chú giải học, logic và lịch sử, phân tích và tổng hợp, quy nạp và diễn dịch cùng các phương pháp liên ngành để nghiên cứu đề tài

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

6.1 Ý nghĩa lý luận

Luận văn góp phần làm sáng tỏ tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, phòng, chống lãng phí tham ô cũng như thực trạng của công tác này trong giai đoạn hiện nay

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Từ kết quả của quá trình nghiên cứu, luận văn cung cấp một số phương hướng, giải pháp cho công tác thực hành tiết kiệm, chống tham nhũng ở nước ta hiện nay

Luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho những người nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề có liên quan cũng như cung cấp tư liệu cho việc thực hiện chỉ thị 05 của Bộ Chính trị khóa XII về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, tham ô

7 Cơ cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, danh mục từ viết tắt, luận văn được cấu trúc thành 2 chương, 5 tiết

Chương 1: Những nội dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí

Chương 2: Nâng cao hiệu quả công tác thực hành tiết kiệm, đấu tranh phòng chống lãng phí, tham nhũng theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay

Chương 1 NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ THỰC HÀNH TIẾT KIỆM, CHỐNG THAM Ô,

LÃNG PHÍ