MỞ ĐẦULập hiến, lập pháp là những hoạt động quan trọng của nhà nước vì hiến pháp và luật tác động đến mọi mối quan hệ xã hội trên phạm vi cả nước; liên quan đến chế độ chính trị, kinh tế
Trang 1Trường: Đại học Luật Hà Nội
Lớp: 3901 Nhóm: B1
Trang 2Đề bài • Hoạt động lập hiến, lập pháp của Quốc hội - hiện trạng và giải pháp
Trang 4MỞ ĐẦU
Lập hiến, lập pháp là những hoạt động quan trọng của nhà nước vì hiến pháp và luật tác động đến mọi mối quan hệ
xã hội trên phạm vi cả nước; liên quan đến chế độ chính trị, kinh tế, văn hóa, tổ chức
bộ máy nhà nước; lợi ích của mọi cá nhân,
tổ chức.
Trang 5Quốc hội thực hiện quyền lập hiến, quyền lập pháp, quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước và giám sát tối cao đối với hoạt động của nhà nước.”
Trang 7II Hoạt động lập hiến, lập pháp của
Quốc hội
1 Hoạt động lập hiến
Quốc hội khóa I, kì họp thứ 2: bản Hiến phápđầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đờingày 09/11/1946
Quốc hội khóa I, kì họp thứ 11: Hiến pháp năm
Trang 8Quy trình làm Hiến pháp, sửa đổi Hiến pháp được quy định một cách chặt chẽ, đặc biệt.
Quy định tại điều 120, Hiến pháp năm 2013:
“1 Chủ tịch nước, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ hoặc ít nhất một phần ba tổng số đại biểu Quốc hội có quyền đề nghị làm Hiến pháp, sửa đổi Hiến pháp Quốc hội quyết định việc làm Hiến pháp, sửa đổi Hiến pháp khi có ít nhất hai phần ba tổng số đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành.
2 Quốc hội thành lập Ủy ban dự thảo Hiến pháp Thành phần, số lượng thành viên, nhiệm vụ và quyền hạn của Ủy ban dự thảo Hiến pháp do Quốc hội quyết định theo đề nghị của Uỷ ban thường vụ Quốc hội.
3 Ủy ban dự thảo Hiến pháp soạn thảo, tổ chức lấy ý kiến Nhân dân và trình Quốc hội dự thảo
Trang 9Quốc hội khóa XIII, kỳ họp thứ sáu họp thông qua Hiến pháp năm 2013 của
nước Việt Nam
Trang 102 Hoạt động lập pháp
Hiện nay trong nửa đầu nhiệm kỳ khóa XIII,Quốc hội đã thông qua 37 luật, bộ luật và 7 pháp lệnh,nhằm ngày càng hoàn thiện hệ thống luật pháp
Quốc hội quyết định chương trình xây dựng luật(điều 2, Luật tổ chức Quốc hội)
Dự án chương trình xây dựng luật do Ủy banthường vụ Quốc hội lập và trình Quốc hội Ủy banthường vụ Quốc hội thành lập ban soạn thảo, phân công
cơ quan thẩm tra các dự án luật và pháp lệnh theo quyđịnh của luật (điều 9, Luật tổ chức Quốc hội)
Trang 11Hội đồng dân tộc và các Ủy ban của Quốc hộithẩm tra các dự án luật.
Quốc hội xem xét, thảo luận, thông qua các dự
án luật trong các kỳ họp Quốc hội
Luật, nghị quyết của Quốc hội phải được quá nửa tổng số đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành Đối với các nghị quyết về việc bãi nhiệm đại biểu Quốc hội, rút ngắn hoặc kéo dài nhiệm kỳ của Quốc hội, sửa đổi Hiến pháp thì phải được ít nhất hai phần ba tổng số đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành
Trang 143 Hoạt động giám sát việc tuân theo Hiến
pháp và pháp luật.
Quốc hội thực hiện quyền giám sát tối cao việctuân theo Hiến pháp, luật và nghị quyết của Quốc hội;xét báo cáo hoạt động của Chủ tịch nước, Ủy banThường vụ Quốc hội, Chính phủ, Tòa án nhân dân tốicao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao (điều 2, Luật tổ chứcQuốc hội)
Trang 15Như vậy
Trong hoạt động lập hiến, Quốc hội đã cho ra đời
5 bản Hiến pháp, thực hiện nhiệm vụ Cách mạng trongtừng thời kỳ
Đặc biệt, Hiến pháp 2013 là cột mốc đánh dấu sựphát triển, tiến bộ của nền lập hiến Việt Nam về tư tưởngdân chủ, về tổ chức, kiểm soát quyền lực nhà nước về bảo
vệ các quyền con người, quyền công dân và về kĩ thuậtlập hiến
Trang 16Các văn bản pháp luật được ban hành trong thờigian qua đã góp phần đáng kể vào việc phục vụ đổi mới
cơ chế quản lý kinh tế và từng bước thực hiện việc đổimới bộ máy nhà nước, giữ gìn trật tự kỷ cương, bảo đảm
an ninh, quốc phòng, đẩy mạnh hoạt động đối ngoại, từ
đó thức đấy đất nước phát triển, tiến tới hoàn thành côngcuộc công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước
Trang 17Tuy nhiên, Uỷ ban thường vụ Quốc hội được giao thẩm quyền giải thích Hiến pháp, luật, pháp lệnh Tuy nhiên, trên thực tế trong thời gian qua, Uỷ ban thường vụ Quốc hội hiếm khi sử dụng thẩm quyền này vì nhiều lý do khác nhau như: Uỷ ban thường vụ Quốc hội là cơ quan thường trực của Quốc hội hiện đang đảm nhận một phần không nhỏ công việc lập pháp do Quốc hội giao (ban hành pháp lệnh về những vấn đề được Quốc hội giao) Thành viên Uỷ ban thường vụ Quốc hội là các đại biểu Quốc hội; số lượng thành viên Uỷ ban thường vụ Quốc hội là chuyên gia pháp luật là rất ít, không phải
là các thẩm phán chuyên nghiệp.
Trang 18Công tác xây dựng pháp luật vẫn chưa đáp ứngkịp với yêu cầu của việc tiếp tục xây dựng và hoàn thiệnNhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và việcquản lý nhà nước, quản lý xã hội bằng pháp luật.
Hệ thống pháp luật vẫn chưa thật hoàn chỉnh,chưa đồng bộ, vẫn còn có chỗ chồng chéo, mâu thuẫn
Nhiều văn bản thi hành, áp dụng được ngay, màcòn phải ban hành nhiều văn bản cụ thể hoá, hướng dẫnthi hành Trong khi đó, các văn bản này lại ban hànhkhông kịp thời nên pháp luật chậm đi vào cuộc sống vàkhông tránh khỏi có những cách hiểu, cách làm khácnhau, dẫn đến sơ hở, lợi dụng trong việc thi hành phápluật
Trang 20Hoạt động giám sát mới dừng lại ở mức độ phát hiện và phân tích vấn đề, vụ việc rồi động viên, đôn đốc, nhắc nhở các ngành các cấp ở địa phương quan tâm, xem xét giải quyết chứ chưa
có những biện pháp thật sự hữu hiệu, chưa có các chế tài cần thiết.
Trang 214 Nguyên tắc bảo đảm tính khách quan.
5 Nguyên tắc đảm bảo tính minh bạch
Một số nguyên tắc trong hoạt động lập hiến, lập pháp:
Trang 22• Tổ chức nghiên cứu lý luận và thực tiễn
để xác lập cơ sở khoa học cho việc xây dựng cơ chế lập hiến của Việt Nam
• Tổ chức tổng kết thực tiễn hoạt động lập hiến ở nước ta trong thời gian qua để có cơ sở cho việc tiếp tục nâng cao và hoàn thiện cơ chế lập hiến của Việt Nam
• Cần sớm nghiên cứu thành lập cơ quan bảo hiến chuyên trách.
Trang 23• Cần coi trọng việc lập chương trình xây dựng luật, pháp lệnh dài hạn và hàng năm của Quốc hội
• Tổ chức lấy ý kiến các ngành, các cấp và
ý kiến của nhân dân đối với các dự án luật, pháp lệnh.
• Nâng cao chất lượng đại biểu Quốc hội,
tăng cường đại biểu Quốc hội chuyên trách T
• Tiếp tục củng cố và tăng cường bộ máy giúp việc của Quốc hội
• Nâng cao hiệu quả giám sát
Trang 24TIỂU KẾT
Như vậy, hoạt động lập hiến, lập pháp của Quốc hội có ý nghĩa vô cùng quan trọng, mang tính quyết định trong việc xây dựng và phát triển đất nước, hướng tới nhà nước pháp quyền-nhà nước tiến bộ.
Trong thực thế hiện nay, hoạt động lập hiến, lập pháp của quốc hội có vai trò ngày càng lớn, vì vậy quốc hội phải có những giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động lập hiến, lập pháp phù hợp với tình hình điều kiện phát triển của đất nước.
Trang 25HẾT