Nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống dịch Lở mồm long móng trên đàn gia súc tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 20152020”.

Do có nhiều type và các type lại không gây miễn dịch chéo cho nhaunên trong một vụ dịch, trâu bò có thể mắc bệnh nhiều lần với các subtype khácnhau.Ở tỉnh Thanh Hoá trong những năm vừa q

LỜI CẢM ƠN

Được sự đồng ý của Ban tổ chức Tỉnh ủy tỉnh Thanh Hóa, Học việnChính trị khu vực I - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và của thầygiáo hướng dẫn PGS TS Nguyễn Bá Dương, tôi đã thực hiện đề án: “Nângcao hiệu quả công tác phòng, chống dịch Lở mồm long móng trên đàn gia súctỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2015-2020”

Để hoàn thành đề án này, trước tiên tôi xin chân thành cảm ơn các thầy

cô giáo Học viện Chính trị khu vực I - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ ChíMinh, những người đã mang hết tâm huyết chỉ dạy chúng tôi trong suốt quátrình học tập, nghiên cứu

Xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo Sở Nông nghiệp và PTNT, Chicục Thú y tỉnh Thanh Hóa, Trạm Thú y các huyện, thị xã, thành phố trên địabàn tỉnh Thanh Hóa đã tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ và cung cấp thông tincho tôi trong thời gian tôi thực hiện đề án này

Đặc biệt xin chân thành cảm ơn thầy giáo hướng dẫn PGS TS Nguyễn

Bá Dương đã tận tình, chu đáo hướng dẫn tôi thực hiện đề án này

Mặc dù đã có nhiều cố gắng để thực hiện đề án một cách hoàn chỉnhnhất, song do còn hạn chế về kiến thức và kinh nghiệm nên không thể tráchkhỏi những thiếu soát nhất định mà bản thân chưa thấy được Tôi rất mongnhận được sự góp ý của Quý Thầy, Cô giáo và các bạn đồng nghiệp để đề ánnày được hoàn chỉnh hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày tháng 8 năm 2015.

Tác giả

4.3 Khó khăn, thuận lợi và tính khả thi của đề án 45

TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG ĐỀ ÁN

1 LMLM Lở mồm long móng

A MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề án

Thanh Hoá là tỉnh rộng với 27 huyện, thị xã, thành phố; dân số lớnkhoảng 3,7 triệu người; ngành nông nghiệp vẫn là ngành chiếm tỷ trọng rấtlớn trong nền kinh tế của tỉnh; đặc biệt có ngành chăn nuôi gia súc lớn (Tổngđàn trâu bò: 402.173 con, lợn: 887.619 con; Sản lượng thịt hơi khoảng205.000 tấn/năm, Sữa 1.627 tấn), đối với một tỉnh còn nghèo, kinh tế còn phụthuộc nhiều vào ngành nông nghiệp, thì ngành chăn nuôi chiêm một vai trò rấtquan trọng trong công tác xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới vàphát triển kinh tế kinh tế xã hội

Tuy nhiên, trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa ngành chăn nuôi chủ yếu vẫncòn mang tỉnh tự phát, chăn nuôi nhỏ lẽ hộ gia đình chiếm tỷ lệ rất lớn, chănnuôi phân tán; người chăn nuôi chưa thật sự chú trọng đến công tác phòngbệnh Vì vậy, trong những năm qua liên tục xảy ra các loại dịch bệnh trên đàngia súc của tỉnh, đặc biệt là bệnh Lở mồm long móng (LMLM) gia súc gâythiệt hại rất lớn cho ngành chăn nuôi của tỉnh

Bệnh lở mồm long móng (Foot and Mouth disease - FMD) là một bệnhtruyền nhiễm cấp tính, lây lan rất nhanh, mạnh và rộng của các loài guốc chẵnnhư: trâu, bò, dê, cừu, lợn Ngoài ra, người cũng có thể mắc bệnh Bệnh gây

ra do một virus hướng thượng bì, đặc trưng của bệnh là con vật bị bệnhthường sốt cao, hình thành các mụn nước ở niêm mạc miệng, chân, kẽ móng,trên da và vú con cái Virus lở mồm long móng(LMLM) có 7 type: O; A; C;Asia 1; SAT1; SAT2; SAT3, các type này gây ra bệnh ở động vật với các triệuchứng lâm sàng giống nhau nhưng không gây miễn dịch chéo cho nhau

Bệnh gây thiệt hại về kinh tế rất lớn do gia súc bị bệnh mất sức sản xuất,giảm tăng trọng, xảy thai, giảm sản lượng sữa, chi phí cho việc dập dịch quálớn Virus lở mồm long móng có thể gây ra các ổ dịch rộng lớn, có tính chấtquốc gia và châu lục Động vật thụ cảm có tỷ lệ mắc bệnh cao gần như 100%

Ở Việt Nam đã phát hiện type O; type A; và Asia 1 nhưng thường gặp làtype O Do có nhiều type và các type lại không gây miễn dịch chéo cho nhaunên trong một vụ dịch, trâu bò có thể mắc bệnh nhiều lần với các subtype khácnhau.

Ở tỉnh Thanh Hoá trong những năm vừa qua dịch LMLM đã xãy ra ởnhiều địa phương trong tỉnh gây thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi gia súc củatỉnh ảnh hưởng đến chăn nuôi và công tác xóa đói giảm nghèo của tỉnh

Công tác phòng chống dịch bệnh cho đàn gia súc, gia cầm đóng vai tròrất quan trọng trong việc bảo vệ đàn gia súc, bảo vệ thành quả chăn nuôi, tạođiều kiện ổn định cho ngành chăn nuôi phát triển, cũng như đảm bảo an sinh

xã hội góp phần rất lớn cho Chương trình xây dựng nông thôn mới của tỉnhThanh Hóa Để thực hiện có hiệu quả công tác phòng chống dịch gia súc, giacầm nói chung, công tác phòng chống dịch LMLM trên địa bàn tỉnh nói riêngcần phải huy động được cả hệ thống chính trị, xã hội cùng tham gia, cũng nhưthực hiện đồng bộ các giải pháp trong thời gian dài, ở trên địa bàn toàn tỉnhthì công tác phòng chống dịch LMLM gia súc trên địa bàn tỉnh mới đạt kết quảcao, từ đó bảo vệ đàn gia súc, bảo vệ thành quả của ngành chăn nuôi của tỉnh

Xuất phát từ những yêu cầu cấp thiết trên mà tôi chọn vấn đề : “Nâng

cao hiệu quả công tác phòng chống dịch bệnh Lở mồm long móng trên đàn gia súc tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2015-2020” nhằm góp phần tạo điều kiện

ngành chăn nuôi phát triển, phục vụ công tác xóa đói giảm nghèo và xây dựng nôngthôn mới trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa là Đề án tốt nghiệp khóa học này

2 Mục tiêu của đề án

2.1 Mục tiêu chung

Chủ động thực hiện có hiệu quả các biện pháp phòng, chống dịchLMLM gia súc trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa; khống chế, dập tắt dịch bệnhngay khi còn ở diện hẹp, giảm thiểu nguy thiệt hại do dịch bệnh LMLM gây

ra trên đàn gia súc, bảo vệ thành quả của người chăn nuôi, bảo vệ sức khỏengười dân và phát triển kinh tế xã hội của tỉnh.

Thực hiện tiêm phòng vắc xin LMLM phòng bệnh cho đàn trâu bò, dê,lợn đực giống, nái định kỳ 01 năm 02 lần đạt tỷ lệ 89% diện tiêm trở lên

Tổ chức thông tin, tuyên truyền các biện pháp phòng chống dịch bệnhgia súc, gia cầm để người dân biết và tự giác thực hiện Tập huấn nâng caonghiệp vụ, chuyên môn những kiến thức về bệnh gia súc, gia cầm và các biệnpháp phòng chống dịch bệnh khi có dịch xảy ra

Quản lý dịch bệnh gia súc, gia cầm đến tận thôn, xóm, hộ gia đình, pháthiện sớm, bao vây, khống chế kịp thời, hiệu quả Khống chế tốt các ổ dịchmới phát sinh, không để lây lan ra diện rộng

Xây dựng và nhân rộng các mô hình cơ sở chăn nuôi, vùng chăn nuôi, xãchăn nuôi, huyện chăn nuôi gia súc an toàn dịch bệnh có năng xuất hiệu quả cao.Khống chế và dần đi đến thanh toán bệnh LMLM gia súc trên địa bàntỉnh Thanh Hóa vào năm 2020

3 Giới hạn của đề án

3.1 Về mặt thời gian

Đề án đánh giá tình hình dịch bệnh LMLM gia súc và công tác phòng,chống dịch bệnh LMLM gia súc trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa từ năm 2011 đến

2015 và từ đó đề xuất định hướng, giải pháp thực hiện cho giai đoạn 2016 - 2020

B NỘI DUNG

1 Cơ sở xây dựng đề án

1.1 Cơ sở khoa học của đề án

1.1.1 Một số khái niệm cơ bản

a) Bệnh lở mồm long móng (Foot and Mouth disease - FMD) là một bệnh

truyền nhiễm cấp tính, lây lan rất nhanh, rất mạnh và rất rộng của các loàiguốc chẵn như: trâu, bò, dê, cừu, lợn ngoài ra, người cũng có thể mắc bệnh.Bệnh gây ra do một virus hướng thượng bì, đặc trưng của bệnh là con vật bịbệnh thường sốt cao, hình thành các mụn nước ở niêm mạc miệng, chân, kẽmóng, trên da và vú con cái; mặc dù bệnh xuất hiện thường nhẹ, tỷ lệ tử vongthấp nhưng sự thiệt hại về kinh tế rất lớn do gia súc bị bệnh mất sức sản xuất,giảm tăng trọng, xảy thai, giảm sản lượng sữa, chi phí cho việc dập dịch quálớn Virus lở mồm long móng có thể gây ra các ổ dịch rộng lớn, có tính chấtquốc gia và châu lục; động vật thụ cảm có tỷ lệ mắc bệnh cao gần như 100%.Bệnh Lở mồm long móng và virus LMLM có một số đặc điểm như sau:

b) Virus gây bệnh LMLM

Virus lở mồm long móng là một loại virus có kích thước nhỏ nhất thuộc

họ Picornavirus, giống aphthovirus

Virus Lở mồm long móng

Virus lở mồm long móng có 7 type: O; A; C; Asia 1; SAT1; SAT2; SAT3,các type này gây ra bệnh ở động vật với các triệu chứng lâm sàng giống nhaunhưng không gây miễn dịch chéo cho nhau.

Sự phân bố virus trên thế giới như sau:

Bắc và Trung Mỹ, Caribe, Châu Đại dương Không có virus

Ở Việt Nam đã phát hiện type O; type A; và Asia 1 nhưng thường gặp là typeO.Các type lở mồm long móng này lại chia thành nhiều biến chủng(subtype) khác nhau; ví dụ type A có A1, A2, A3 type O có O1, O2, O3

Do có nhiều type và các type lại không gây miễn dịch chéo cho nhau nêntrong một vụ dịch trâu bò có thể mắc bệnh nhiều lần với các subtype khác nhau

Là virus có nhân ARN, với kích thước từ 10 - 20 nm (chỉ bằng kích thước củamột phần tử Albumin) do đó nó có thể qua được tất cả các màng lọc ngăn vi khuẩn.Virus lở mồm long móng là một virus có hướng thượng bì do đó có thểnuôi cấy virus trên tổ chức da của thai lợn, thai bò còn sống

Phương pháp nuôi cấy tốt nhất là trên tổ chức thượng bì của lưỡi bòtrưởng thành Sau nhiều lần tiếp đời, độc lực của virus vẫn luôn ổn định.Ngoài ra có thể nuôi cấy virus vào môi trường nuôi tế bào tổ chức như tếbào thận bê, thận cừu non hoặc tế bào thận của chuột Hamster Sau gây nhiễm

từ 24 - 72h virus sẽ gây huỷ hoại tế bào nuôi

Virus lở mồm long móng có sức đề kháng khá cao với ngoại cảnh Trongđất ẩm virus sống hàng năm, trên lông của súc vật virus tồn tại được 4 tuần,trong cỏ khô virus sống được 8 - 15 tuần Trong tuỷ xương và phủ tạng giasúc chết virus tồn tại 40 ngày Trong thịt và súc sản phẩm bảo quản lạnh virusđược bảo tồn rất lâu Virus sống 3 tháng trong thịt đông lạnh, 2 tháng trongthịt hun khói, giăm - bong, xúc xích; trong phân khô 14 ngày (mùa hè); trong

phân nhão 6 tháng (mùa đông) Trong nước tiểu virus sống được 39 ngày.Trong đất virus sống được 3 ngày (mùa hè) và 28 ngày (mùa đông).

Với nhiệt độ cao virus dễ bị tiêu diệt: ở 30 - 370C virus sống từ 4 - 9ngày Ở 500C virus chịu được 30 phút 700C sau 5 - 10 phút Nhiệt độ lạnhbảo quản virus lâu dài

Trong vùng dịch lở mồm long móng, ngoài trâu bò có thể thấy nhím,chuột, hươu, nai, hoẵng mắc bệnh và chết khá nhiều

Trong cơ thể mắc bệnh, virus có nhiều trong các mụn nước, ở hạchlympho, trong máu và các cơ quan nội tạng, và bắp thịt Sau khi nhiễm bệnh

18 giờ virus có trong máu và tồn tại khoảng 3 - 5 ngày, máu mất độc lực khicác mụn nước được hình thành

Virus còn có trong các chất bài xuất của vật bệnh như nước bọt, nướctiểu, phân, sữa, nước mắt và nước mũi Sự lan tràn của virus trong chất bàixuất có trước khi xuất hiện các triệu chứng lâm sàng

d) Phương thức truyền lây

Virus xâm nhập vào cơ thể động vật qua đường tiêu hoá là chủ yếu, cácchất ô nhiễm virus được súc vật vật ăn phải, virus sẽ qua niêm mạc miệng màxâm nhập

Virus cũng xâm nhập vào cơ thể qua các vết thương trên da, nhất là davùng vú Niêm mạc đường hô hấp và đường sinh dục cũng là nơi virus có thểxâm nhập.

Ở con cái có chửa, qua niêm mạc đường sinh dục, virus vào bào thai vàgây sảy thai

Bệnh có thể truyền trực tiếp do sự tiếp xúc giữa con ốm và con khỏe khinhốt chung chuồng, chăn cùng bãi chăn thả Con vật ăn phải các chất bài xuấtcủa con ốm (phân, nước tiểu, đờm dãi ) sẽ bị lây bệnh

Bệnh có thể truyền gián tiếp qua dụng cụ chăn nuôi, thức ăn, người chănnuôi Các động vật không cảm nhiễm khác như chó, mèo, gia cầm có thểmang virus từ nơi này sang nơi khác một cách cơ giới Bệnh cũng có thể dođộng vật chân đốt truyền (cơ học hoặc sinh học)

Những con vật sau khi khỏi bệnh vẫn mang virus cũng là nguồn tàng trữ

và gieo rắc mầm bệnh trong thiên nhiên Việc vận chuyển trâu bò trong cáckhu vực có lưu hành bệnh cũng làm cho bệnh lây lan nhanh và rộng Bệnh lâylan từ vùng này sang vùng khác, từ nước này sang nước khác qua biên giớitheo đường vận chuyển động vật, sản phẩm động vật ở dạng tươi sống (kể cảthịt ướp đông, da xương, sừng, móng, sữa )

Mùa phát bệnh ở nước ta thường xảy ra vào những tháng mưa phùn, ẩmướt, ánh sáng dịu đó là tháng 2 đến tháng 4 dương lịch

e) Bệnh ở trâu bò

Thời gian nung bệnh từ 2 - 7 ngày bệnh thường phát ra ở 2 thể: thể nhẹ

và thể nặng

Thể nhẹ: con vật mệt mỏi, ủ rũ, lông dựng, mũi khô, da nóng do sốt cao

40 - 420C, kéo dài trong 2 - 3 ngày Tiếp đó con vật tỏ ra khó khăn, nặng nềkhi nằm xuống đứng lên, ăn ít và ăn rất khó khăn Sau 3 - 4 ngày những mụnnước bắt đầu mọc ở niêm mạc mồm, chân và chỗ da mỏng

Ở miệng, khi con vật sốt, lưỡi dày lên và cử động khó Niêm mạc miệng,môi, lợi răng bị viêm đỏ khô nóng Mụn nước bằng hạt đỗ xanh, hạt ngô, cókhi lớn bằng đầu ngón tay bắt đầu mọc ở hàm trên phía trong má, mép, môi,lợi, răng và chân răng, trên mặt lưỡi và cuống lưỡi Mụn nước trong vàng, dầndần vẩn đục, sau vài ngày thì vỡ ra, làm cho niêm mạc bị bong ra từng mảngthượng bì, để lộ những vết loét đỏ Nếu không bị nhiễm tạp khuẩn, những vếtloét này trong 2 - 3 ngày sẽ hồi phục và thành sẹo Dịch từ các mụn loét hoàvới nước rãi chảy liên tục ra hai bên mép trắng như bọt xà phòng, đôi khi códính những tia máu.

Do bị mụn loét trên niêm mạc miệng và lưỡi nên vật bệnh ăn uống rất khó khăn, ít nhai lại Ở mũi, mụn nước cũng mọc trên niêm mạc và vỡ loét ra như ở niêm mạc miệng và lưỡi nhưng nhẹ hơn ở miệng Nước mũi chảy ra có mùi hôi thối Ở chân, mụn nước cũng xuất hiện cùng thời gian mọc mụn nước ở miệng Những mụn nước này nhỏ như hạt gạo, hạt đỗ xanh, hạt ngô mọc dầy đặc xung quanh da, móng, trong kẽ chân, làm thành những vết loét đỏ xung quanh móng chân Nhưng những vết loét này thành sẹo và hồi phục rất nhanh Ở vú súc vật cái thường bị mọc mụn ở núm vú, đầu vú, toàn bộ vú bị sưng, da vú tấy đỏ và đau Mụn to bằng đầu ngón tay, sau 2 - 6 ngày vỡ ra để lại những vết sẹo bằng phẳng, hồi phục nhanh Súc vật cái đang nuôi con sẽ ít cho con bú vì đau đớn và sữa bị cạn dần.

Bò bệnh, nước dãi trắng

như bọt xà phòng

Nốt loét ở lưỡi do mụn nước vỡ ra Móng bò bị bong Thể nặng: Bê, nghé thường mắc thể này Con vật thể hiện viêm cấp tính: ỉa

chảy nặng, xuất huyết đường tiêu hoá làm cho con vật chết trong 2 - 3 ngày

Bệnh cũng gây viêm phế quản và viêm phổi cấp làm cho bê nghé chết sau 2

-3 ngày Bê < 6 tháng có thể chết đột ngột do viêm cơ tim

g) Bệnh ở động vật khác và người

Bệnh ở lợn: Thời gian nung bệnh từ 2-12 ngày Lợn bệnh thể hiện triệu

chứng lâm sàng và bệnh tích ở miệng và ở móng chân Lợn sốt cao, kém ănhoặc bỏ ăn, thở nhiều Triệu chứng ở chân: nặng hơn ở trâu bò; con vật cóbiểu hiện què, đi khập khiễng; trường hợp bị bệnh nặng do nhiễm tạp khuẩn,lợn có thể bị loét móng và long móng Hình thành mụn nước ở mõm; Lợn conđang bú hoặc mới cai sữa ỉa chảy hoặc chết đột ngột Bệnh kéo dài 1 - 2 tuần

Móng lợn bệnh bị bong Bệnh ở dê cừu: Dê cừu mắc bệnh nhẹ Mụn nước mọc ở miệng rất nhỏ,

mất đi nhanh, nhiều khi không biết Mụn ở chân giống như ở bò, vỡ loét ra,làm cho con vật đau đớn, đi lại khó khăn và có thể làm long móng

Bệnh ở người: Bệnh rất ít khi xảy ra, với các triệu chứng nhẹ (sốt, mệt

mỏi, có mụn ở nơi virus xâm nhập) Người thường mắc ở type O (thường gặp),

C hoặc A (ít gặp) Người thường đóng vai trò truyền bệnh cho động vật vì virussống trong đường hô hấp người từ 1 – 2 ngày; đồng thời giầy dép, quần áo,phương tiện vận chuyển nhiễm bệnh có khả năng lây cho động vật mẫn cảm.Nếu người sử dụng sữa chưa qua chế biến hoặc các sản phẩm sữa của vậtmắc bệnh cũng có thể mắc bệnh

Người cũng bị lây bệnh khi tiếp xúc với vật bệnh và thể hiện:

Sốt cao, mụn nhỏ mọc ở lợi răng, niêm mạc miệng làm cho viêm loétmiệng Mụn nước vỡ ra và mất đi nhanh Bệnh kéo dài từ 10 - 20 ngày.Trường hợp nặng, người có thể bị nôn mửa, viêm ruột cấp: đi ỉa chảy dữ dội.Cần chú ý phân biệt với hội chứng Tay chân miệng ở người doCoxsackievirus A1-22 và A24, B1-6 thuộc giống Enterovirus gây ra.

1.1.2 Nội dung nâng cao hiệu quả công tác phòng chống dịch LMLM

Nâng cao hiệu quả phòng chống dịch LMLM thực chất là quá trình giatăng khả năng và chất lượng của hoạt động này Để giải quyết vấn đề trên cầntập trung vào những vấn đề chủ yếu sau đây:

a) Nâng cao nhận thức và tầm quan trọng của công tác phòng chống dịchNMLM không chỉ đối với cán bộ trong ngành thú ý mà quan trọng hơn là ởcác tầng lớp nhân dân, đặc biệt là người nông dân và người ban bán, mổ thịtgia súc

b) Đổi mới công tác quản lý và nâng cao hiệu quả của các nhiệm vụphòng chống dịch LMLM, cụ thể là:

- Giám sát, chẩn đoán phòng chống dịch

- Tiêm phòng vắc xin LMLM cho gia súc

- Kiểm dịch động vật, KSGM, KTVSTY

- Triển khai có hiệu quả các giải pháp thanh tra, kiểm tra

- Nâng cao trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo

- Khi có dịch xảy ra nhanh chóng, chủ động dập dịch theo kịch bản đã dự kiến

- Công tác vệ sinh tiêu độc, khử trùng

- Xây dựng cơ sở, vùng an toàn dịch bệnh

c) Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ thú ý trong toàn tỉnh thông quacác lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ phòng chống dịch

d) Đầu tư nâng cấp trang thiết bị hiện đại phục vụ công tác phát hiệndịch và chống dịch

Nghị quyết số 26 - NQ/T.Ư "Về nông nghiệp, nông dân, nông thôn”,

ngày 5/8/2008, Ban Chấp hành Trung ương đã đặt ra những yêu cầu mới vềvấn đề nông nghiệp, nông dân và nông thôn trong giai đoạn hiện nay Trong

19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới ở cấp cơ sở

Trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa

xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) Đảng ta khẳng định xây dựng nôngthôn mới là một nhiệm vụ quan trọng trong định hướng phát triển kinh tế xãhội của đất nước Nghị quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng đã nêu rõ phươnghướng, nhiệm vụ của xây dựng nông thôn mới đến năm 2020 là: Tiếp tục triểnkhai chương trình xây dựng nông thôn mới phù hợp với đặc điểm từng vùngtheo các bước đi cụ thể, vững chắc trong từng giai đoạn, giữ gìn và phát huynét văn hóa bản sắc của nông thôn Việt Nam

Nghị quyết số 16-NQ/TU, ngày 20-4-2015, củ Ban Chấp hành Đảng bộtỉnh Thanh Hóa ban hành về tái cơ cấu ngành nông nghiệp đến năm 2020,định hướng đến năm 2025 theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng, hiệuquả, khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững

Chiến lược phát triển chăn nuôi đến năm 2020 của tỉnh Thanh Hóa đã vàđang được các địa phương triển khai từ khâu quy hoạch vùng sản xuất chănnuôi, vùng nguyên liệu thức ăn chăn nuôi đến đến giết mổ chế biến tập trungcông nghiệp và phát triển thị trường sản phẩm chăn nuôi Bên cạnh đó lànhững chính sách cụ thể khuyến khích phát triển chăn nuôi trang trại côngnghiệp nhằm tăng năng xuất chăn nuôi, chất lượng sản phẩm chăn nuôi, đảmbảo vệ sinh an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường trong chăn nuôi.

2008 về nông nghiệp, nông dân, nông thôn

Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP ngày 27/12/2008 của Thủ tướng Chính phủ

về chương trình hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đối với các huyện nghèo.Pháp lệnh thú y ngày 29/4/2004;

Nghị định số 33/2005/NĐ-CP ngày 15/3/2005 của Chính phủ quy địnhchi tiết một số điều Pháp lệnh Thú y;

Quyết định số 975/QĐ-BNN-TY, ngày 16/5/2011 của Bộ trưởng BộNông nghiệp và Phát triển nông thôn về phê duyệt Chương trình quốc giakhống chế bệnh Lở mồm long móng (LMLM) giai đoạn 2011 – 2015

Quyết định số 63/2005/QĐ-BNN ngày 13/10/2005 của Bộ Nông nghiệp vàPhát triển nông thôn về việc tiêm phòng bắt buộc vắc xin cho đàn gia súc, gia cầm.Quyết định số 38/2006/QĐ-BNN ngày 16/5/2006 về quy định phòngchống bệnh LMLM gia súc của Bộ NN & PTNT

Hướng dẫn số 752/TY-DT ngày 16/6/2006 của Cục Thú y về việc hướngdẫn thực hiện quy định về phòng, chống bệnh LMLM gia súc

1.3 Cơ sở thực tiễn

Trong những năm qua tình hình dịch bệnh nói chung, đặc biệt là dịchLMLM gia súc trên địa bàn cả nước diễ biến rất phức tạp, dịch xảy ra ở nhiềuđịa phương, làm số lượng lớn gia súc của nhiều địa phương mắc bệnh, gâyhậu quả rất nặng nề cho ngành chăn nuôi ở những nơi xảy ra dịch bệnh, ảnhhưởng nghiêm trọng đến sản xuất chăn nuôi và phát triển kinh tế xã hội

Thanh Hoá là tỉnh rộng với 27 huyện, thị xã, thành phố; dân số lớnkhoảng 3,7 triệu người; ngành nông nghiệp vẫn là ngành chiếm tỷ trọng rấtlớn trong nền kinh tế của tỉnh; đặc biệt có ngành chăn nuôi gia súc lớn (Tổngđàn trâu bò: 402.173 con, lợn: 887.619 con; Sản lượng thịt hơi khoảng205.000 tấn/năm, Sữa 1.627 tấn) Từ năm 2011 đến 2015 tỉnh Thanh Hóa xảy ranhiều ổ dịch LMLM tại nhiều địa phương của tỉnh, gây ảnh hưởng lớn đến sảnxuất chăn nuôi của tỉnh

Trong những năm tới, ngành chăn nuôi tỉnh Thanh Hóa phát triển theohướng gia trại, trang trại tập trung, có quy mô lớn, bước đầu tạo điều kiệnthuận lợi cho việc ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào chăn nuôi nângcao giá trị thu nhập và từng bước thay đổi thói quen chăn nuôi truyền thốngsang chăn nuôi công nghệ cao Tuy nhiên, ngành chăn nuôi cũng đang gặpnhững khó khăn như việc chọn và tạo giống chưa được quản lý chặt chẽ, chấtlượng con giống chưa đảm bảo, chủ yếu là tự gây không tuân theo đúng quytrình kỹ thuật chăn nuôi tiên tiến, lai tạp quá nhiều giống đã ảnh hưởng lớnđến chất lượng đàn con sinh ra Một số dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cónguy cơ xuất hiện và lây lan do việc vận chuyển lưu thông qua địa bàn tỉnh rấtlớn, chăn nuôi nhỏ lẻ xen kẽ trong khu dân cư vẫn tồn tại

Những tồn tại yếu kém trong công tác phòng chống dịch LMLM ởThanh Hóa nếu không được giải quyết có hiệu quả sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến

vấn đề phát triển kinh tế của các hộ nông dân, dẫn đến những nguy cơ chongười tiêu dùng, tạo ra những hậu quả tiêu cực về mặt xã hội.

2 Nôi dung thực hiện đề án

2.1 Bối cảnh thực hiện đề án

Trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa trong những năm gần đây liên tục có xảy radịch LMLM gia súc, có những năm dịch xảy ra trên diện rộng làm số lượnggia súc mắc bệnh lớn, gây thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi của tỉnh, cụ thể:Năm 2011: DÞch lë måm long mãng (LMLM) gia sóc x¶y ra t¹i 28 x·cña 8 huyÖn Ngäc LÆc, Mêng L¸t, Quan S¬n, CÈm Thuû, Nh Thanh, Qu¶ngX¬ng, §«ng S¬n, Thêng Xu©n lµm 555 con tr©u bß, 210 con lîn m¾c bÖnh.Năm 2012: dịch Lở mồm long móng đã xảy ra trên đàn trâu, bò, lợn 15 hộtại 8 xã Liên Lộc, Quang Lộc, Cầu Lộc, Mỹ Lộc, Hoa Lộc, Hoà Lộc huyện HậuLộc; xã Định Thành huyện Yên Định; xã Cẩm Bình huyện Cẩm Thuỷ làm 153con lợn, 02 con bò mắc bệnh và buộc phải tiêu huỷ 139 con lợn

Năm 2013: dịch lở mồm long móng (LMLM) đã xảy ra tại 26 xã của 09huyện Vĩnh Lộc, Hậu Lộc, tp Thanh Hoá, Như Thanh, Thạch Thành, HoằngHoá, Tĩnh Gia, Nông Cống, Như Xuân làm tổng số 742 con gia súc mắc bệnh(Trong đó 332 con trâu bò, 410 con lợn) và đã tiêu huỷ 408 con lợn mắc bệnh.Đặc biệt trong năm 2013, trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã xuất hiện 04 ổ dịchLMLM type A, đây là type mới xảy ra trên đàn gia súc của tỉnh tại các xã QuảngLưu, Quảng Lộc (huyện Quảng Xương); xã Vạn Thắng (huyện Nông Cống); xãVĩnh Tân (huyện Vĩnh Lộc), xã Xuân Bình, Xuân Hoà (huyện Như Xuân)

Năm 2014: dịch LMLM xảy ra tại 13 xã Hòa Lộc huyện Hậu Lộc, xã HảiLĩnh huyện Tĩnh Gia, Thạch Cẩm huyện Thạch Thành, xã Hà Tiến, Hà Gianghuyện Hà Trung, 08 xã huyện Lang Chánh làm 118 con gia súc mắc bệnh vàbuộc phải tiêu hủy 19 con lợn mắc bệnh, 04 con bò mắc bệnh chết

Năm 2015: Từ đầu năm đến nay, dịch LMLM đã xảy ra tại 06 xã của 03huyện Thạch Thành, Quan Hóa, Quan Sơn làm 58 con trâu bò mắc bệnh

Bảng tổng hợp tình hình dịch bệnh trên địa bàn tỉnh từ 2011-2015

Số gia súc bệnh

(con)

Số gia súc chết

(con)

Số gia súc tiêu hủy

2.2 Thực trạng công tác phòng chống dịch LMLM trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa trong thời gia qua

Để chủ động công tác phòng chống dịch bệnh LMLM gia súc trên địabàn tỉnh hàng năm Chi cục Thú y đã tham mưu cho Sở Nông nghiệp và PTNTtrình Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Kế hoạch phòng chống dịchbệnh gia súc, gia cầm trên địa bàn tỉnh để chỉ đạo các ngành, các cấp thực hiệncác biện pháp phòng chống dịch cụ thể:

Công tác thông tin, tuyên truyền về phòng, chống dịch gia súc, gia cầm,dịch bệnh thủy sản, đã được các cơ quan thông tin tuyên truyền trong tỉnhquan tâm Đài phát thanh truyền hình tỉnh, Báo Thanh Hoá, các cơ quan thôngtin đại chúng trong tỉnh và các cơ quan thông tấn, báo chí Trung ương thườngtrực tại địa phương đã tập trung theo dõi diễn biến dịch, dành thời lượng thíchđáng cho công tác tuyên truyền phòng chống dịch Đồng thời mở rộng tuyêntruyền bằng nhiều hình thức: In tờ rơi, áp phích phát đến tận hộ nông dân, hệthống loa phát thanh

Công tác tiêm phòng vắc xin LMLM phòng bệnh cho đàn gia súc đượctỉnh Thanh Hóa đặc biệt quan tâm và chỉ đạo quyết liệt, kết quả tiêm phòngvắc xin LMLM trong các năm qua liên tục tăng đạt 85% diện tiêm, góp phầnkhống chế bệnh LMLM trên địa bàn tỉnh.

Công tác kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật trong tỉnh, ra ngoài tỉnh

và tại trạm kiểm dịch động vật đầu mối giao thông thực hiện đã có nhiềuchuyển biến tích cực Đã kiểm dịch được khoảng 30% lượng gia súc, gia cầmlưu thông trong tỉnh; 90% lượng gia súc, gia cầm lưu thông ra ngoài tỉnh và 95%lượng gia súc, gia cầm đi qua các trạm kiểm dịch động vật đầu mối giao thông.Công tác kiểm soát giết mổ, kiểm tra vệ sinh thú y đã có nhiều chuyểnbiến tích cực Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế, mới kiểm soát được mộtlượng nhỏ số gia súc, gia cầm được giết mổ trên địa bàn, chưa đáp ứng đượcyêu cầu kiểm soát dịch bệnh và an toàn thực phẩm do một số nguyên nhân sau:

Do Chính quyền một số nơi chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọngtrong công tác giết mổ nên thiếu sự quan tâm chỉ đạo quyết liệt của các cấp,các ngành; chưa xử lý nghiêm các trường hợp buôn bán, giết mổ động vậtchưa qua kiểm dịch thú y

Các điểm giết mổ trên địa bàn tỉnh chủ yếu là nhỏ lẻ hộ gia đình nêncông tác kiểm soát giết mổ không thể thực thi nghiêm túc bởi qui mô và thiết

kế mặt bằng của các cơ sở, điểm giết mổ quá nhỏ hẹp, trang thiết bị giết mổquá thủ công, đơn sơ (thao tác giết mổ từ khâu tháo tiết, cạo lông, chia cắtthịt, bóc tách phủ tạng được thực hiện trong một không gian rất chật hẹp) nênkhông thể thực hiện được đầy đủ đúng trình tự các thao tác khám trước giết

mổ và sau giết mổ theo đúng qui định; việc khám thân thịt, phủ tạng và đóngdấu kiểm soát giết mổ được thực hiện chưa tốt, mặt khác không đủ nguồn lựccán bộ thú y để thực hiện công tác này tại các thôn, xóm

Việc phối kết hợp trong công tác chỉ đạo kiểm soát giết mổ chỉ làm theotừng đợt, mang tính phong trào, chưa có phương án kết hợp lâu dài, thường

xuyên giữa các ngành, các cấp trong công tác quản lý kiểm soát giết mổ trênđịa bàn tỉnh.

2.2.1 Kết quả cụ thể đạt được trong công tác phòng, chống dịch

Trong những năm qua, với sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Ủy bannhân dân tỉnh, Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Thanh Hóa, cùng sự nổ lực củatoàn thể hệ thống thú y trên địa bàn tỉnh Công tác phòng chống dịch bệnhLMLM trên địa bàn tỉnh đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận cụ thể :Trung bình hàng năm, tuy vẫn còn xảy ra dịch bệnh nhỏ lẻ, rải rác xảy ra

ở nhiều địa phương, những quy mô ổ dịch, số lượng ổ dịch đã giảm rõ rệt, sốlượng gia súc mắc bệnh, tỷ lệ gia súc chết do dịch bệnh giảm rõ rệt

Công tác tiêm phòng vắc xin LMLM phòng bệnh cho đàn gia súc đượctỉnh Thanh Hóa đặc biệt quan tâm và chỉ đạo quyết liệt, kết quả tiêm phòngvắc xin LMLM trong các năm qua liên tục tăng đạt 85% diện tiêm, góp phầnkhống chế bệnh LMLM trên địa bàn tỉnh

Bảng tổng hợp kết quả tiêm phòng vắc xin LMLM từ 2011-2015

TT Năm Tổng gia súc trongdiện tiêm (con)

Số lượng gia súcđược tiêm phòng(con)

Công tác phát hiện và xử lý ổ dịch: Trong các năm qua, Chi cục Thú y

đã thực hiện công tác giám sát phát hiện sớm ổ dịch và tổ chức thực hiện các

biện pháp phòng, chống dịch kịp thời theo Quyết định số 38/2006/QĐ-BNNngày 16/5/2006 của Bộ NN&PTNT, nên dịch chỉ xảy ra trong thời gian ngắn

đã được bao vây, khống chế

Công tác kiểm soát vận chuyển: Chi cục Thú y duy trì thường xuyêncông tác kiểm dịch vận chuyển gia súc xuất nhập ra ngoài tỉnh Trạm thú ycác huyện, thị, thành phố luôn giám sát chặt chẽ việc xuất nhập gia súc ra vàođịa phương

Khi có dịch xảy ra ở một tỉnh, UBND các huyện, thị xã, thành phố códịch và các tỉnh giáp ranh đều thành lập các chốt kiểm dịch tạm thời, thườngtrực 24/24 giờ tại các điểm, đầu mối giao thông, kiểm soát chặt việc vậnchuyển gia súc và sản phẩm gia súc ra vào ổ dịch, cấm giết mổ gia súc cảmnhiễm với bệnh LMLM trên địa bàn xã có dịch

2.2.2 Các biện pháp đã thực hiện phòng chống dịch

Để ngăn chăn dịch bệnh LMLM trên địa bàn tỉnh trong các năm qua, Chicục Thú y đã thực hiện các biện pháp kỹ thuật phòng chống dịch bệnh LMLM

có hiệu quả trên địa cụ thể như sau:

Hàng năm, Chi cục thú y đã tham mưu với Sở Nông nghiệp và PTNT,UBND tỉnh xây dựng và phê duyệt kế hoạch phòng, chống dịch và chỉ đạocác địa phương thực hiện đồng bộ các biện pháp kỹ thuật Do đó, trong giaiđoạn 2011 - 2015, dịch bệnh LMLM gia súc trên địa bàn được kiểm soát cóhiệu quả

Trong công tác phòng chống dịch bệnh gia súc, gia cầm đã nhận đượcUBND tỉnh quan tâm thành lập Ban chỉ đạo PCD ở cả ba cấp (tỉnh, huyện, xã)

và huy động được sự vào cuộc của các tổ chức đoàn thể xã hội ở cơ sở nhưHội Nông dân, Hội Phụ nữ,… Tuy nhiên, ở một số địa phương chính quyềnvẫn phó mặc cho hệ thống thú y theo kiểu giao khoán công việc công tácphòng chống dịch bệnh gặp nhiều khó khăn

Phân công, cử cán bộ thường xuyên bám sát địa bàn, theo dõi diễn biếntình hình dịch bệnh; đôn đốc, hướng dẫn các địa phương thực hiện các biệnpháp phòng, chống dịch Đồng thời chỉ đạo hệ thống thú y huyện, xã phâncông cán bộ tăng cường giám sát dịch bệnh trên địa bàn đến tận thôn bản đểphát hiện sớm dịch bệnh và có biện pháp xử lý kịp thời.

Trạm Thú y các huyện: giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh, thông tinkịp thời về các ca bệnh, phát hiện sớm các ổ dịch; tham mưu kịp thời choUBND huyện thực hiện chỉ đạo cơ sở thực hiện các biện pháp phòng chốngdịch; trực tiếp bám sát địa bàn tham mưu, hướng dẫn, đôn đốc và tham gia trựctiếp vào các công tác chống dịch như tiêm phòng, tiêu huỷ, gác chốt, phun tiêuđộc tại các ổ dịch

Công tác tiêu hủy gia súc, gia cầm mắc bệnh được thực hiện kịp thời vàtriệt để Thực hiện quyết liệt công tác vệ sinh, tiêu độc khử trùng tại vùng códịch và vùng tiếp giáp

Tổ chức tiêm phòng định kỳ, bổ sung và khi có dịch tổ chức tiêm phòngbao vây ổ dịch bằng vắc xin tại các xã có dịch và các xã tiếp giáp một cách khẩntrương, có hiệu quả

Tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo các ngành, các cấp thườngxuyên vệ sinh môi trường, vệ sinh chuồng trại, nơi buôn bán giết mổ gia súc, giacầm, vùng có nguy cơ dịch bệnh cao, nhằm hạn chế triệt để nguồn gây bệnh Lập các trạm, chốt kiểm dịch động vật đã tăng cường kiểm soát vậnchuyển gia súc, gia cầm; ngăn chặn có hiệu quả việc vận chuyển gia súc, giacầm bệnh xâm nhập vào địa bàn tỉnh

Khi xảy ra dịch, tại các ổ dịch và vùng tiếp giáp đã lập chốt kiểm dịchtạm thời để kiểm soát dịch bệnh, các chốt hoạt động đã góp phần hiệu quảtrong việc ngăn chÆn dÞch bÖnh lan réng

Tăng cường công tác kiểm dịch động vật, kiểm soát chặt chẽ về thú y đốivới vận chuyển, tiêu thụ gia súc, gia cầm và sản phẩm gia súc, gia cầm trênđịa bàn quản lý; gia súc, gia cầm đưa từ ngoài vào địa bàn tỉnh được kiểmdịch nghiêm ngặt; Thực hiện quản lý nghiêm ngặt việc giết mổ ở các cơ sởgiết mổ.

Tích cực tuyên truyền tình hình dịch bệnh, các biện pháp phòng chốngdịch cúm gia cầm, bệnh Dại trên các phương tiện thông tin đại chúng để ngườidân biết và tự giác tham gia vào công tác phòng chống dịch

2.2.3 Bài học kinh nghiệm trong công tác phòng chống dịch

- Sự quan tâm chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và cam kết chính trị

là yếu tố quan trọng hàng đầu trong phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm nóichung và phòng, chống bệnh LMLM nói riêng

- Huy động cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến địa phương lấy thú y là lựclượng nòng cốt Sự phối hợp điều hành của Chính quyền các cấp, các địa phương

và sự hỗ trợ kinh phí, kỹ thuật của các Cục Thú y, các tổ chức quốc tế

- Sự quan tâm chỉ đạo của cấp ủy cơ sở và chính quyền địa phương đóngvai trò quan trọng để huy động sức mạnh của toàn bộ hệ thống chính trị vàocông tác phòng chống dịch Lực lượng thú y địa phương là nòng cốt, thammưu các biện pháp kỹ thuật, các lực lượng khác tùy theo chức năng, nhiệm vụphải chủ động phối hợp với ngành thú y triển khai các biện pháp tổng hợp phòngchống dịch

- Để phòng chống dịch bệnh phát sinh và lây lan, cần tiêm phòng triệt

để cho toàn bộ đàn gia súc ở vùng có nguy cơ cao Kết hợp với các biện pháptổng hợp khác để tăng hiệu quả của công tác phòng chống dịch Chú trọngcông tác phòng dịch: giám sát chặt để phát hiện sớm ổ dịch, cách ly gia súcmắc bệnh, thực hiện nghiêm ngặt kiểm dịch vận chuyển gia súc cảm nhiễm ravào ổ dịch; thực hiện chăn nuôi an toàn sinh học; giảm thiểu các tập quán,

thói quen mang nhiều rủi ro làm phát và lây lan dịch; tiêm phòng vắc xin;thường xuyên vệ sinh, tiêu độc chuồng trại, khu vực chăn nuôi,

- Tăng cường giám sát chủ động nhằm phát hiện ổ dịch kịp thời, khi xuấthiện týp vi rút gây bệnh mới, tiêu huỷ ngay số gia súc mắc bệnh, tránh lây lan,thưòng xuyên gửi mẫu bệnh phẩm gia súc mắc bệnh đến phòng thí nghiệmtham chiếu khu vực và phòng thí nghiệm tham chiếu thế giới (Pir – right) đễpháp hiện sub týp gây bệnh để cho vắc xin tiêm phòng phù hợp

2.2.4 Những thuận lợi, khó khăn và nguyên nhân

2.2.4.1 Những thuận lợi

Trong những năm qua, được sự quan tâm của Tỉnh ủy, UBND tỉnhThanh Hóa và Chỉ đạo chuyên môn của Bộ Nông nghiệp và PTNT Sở Nôngnghiệp và PTNT tỉnh Thanh Hóa chỉ đạo Chi cục thú y tỉnh tổ chức thực hiệntốt công tác phòng chống dịch bệnh động vật trên địa bàn tỉnh, chủ động xâydựng kế hoạch hàng năm trình UBND phê duyệt, bố trí ngân sách phục vụcông tác phòng chống dịch, tham mưu với UBND tỉnh ra các văn bản chỉ đạođịa phương, đồng thời tranh thủ được sự hỗ trợ về vật tư, hóa chất cần thiết.Công tác tuyên truyền về mối nguy hại của dịch bệnh động vật được tăngcường giúp người dân nâng cao nhận thức trong việc khai báo dịch bệnh, tổchức chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học,

2.2.4.2 Những khó khăn

Nguồn ngân sách cấp cho công tác phòng, chống dịch bệnh nói chung vàdịch bệnh LMLM nói riêng còn hạn hẹp;

Lực lượng thú y tham gia phòng chống dịch mỏng thể hiện: Trạm thú y

huyện, thành phố, thị xã thiếu cán bộ (mỗi Trạm huyện chỉ có 3 - 4 người),

đặc biệt lực lượng thú y cơ sở rất thiếu cả về con người và yếu về trình độchuyên môn, thú y thôn không có chế độ phụ cấp, nên việc giám sát phát hiệnbệnh và khai báo không được kịp thời

Trong điều kiện tỉnh Thanh Hóa đã xảy ra nhiều ổ dịch Lở mồm longmóng trên diện rộng Vì vậy, mầm bệnh tồn tại sẳn trong môi trường, lưu hànhtrên vật nuôi là rất nhiều; khi gặp điều kiện thuận lợi sẽ xâm nhập gây bệnh.Tỉnh có tổng đàn gia súc lớn, nhưng hình thức chăn nuôi chủ yếu là nhỏlẻ, phân tán khó kiểm soát; công tác kiểm dịch, kiểm soát giết mổ, kiểm tra vệsinh thú y còn nhiều hạn chế.

Việc chấp hành nghiêm các quy định của Nhà nước về thực hiện cácbiện pháp phòng chống dịch như áp dụng các biện pháp chăn nuôi an toànsinh học, tiêm phòng vắc xin cho gia súc, vệ sinh phòng bệnh ở nhiều khu vựcchăn nuôi còn nhiều hạn chế và chưa thực hiện triệt để

Vì vậy, trong thời gian tới nguy cơ dịch bệnh bùng phát, lây lan trên địabàn tỉnh là rất cao

2.2.4.3 Nguyên nhân của những tồn tại hạn chế

Chăn nuôi của tỉnh liên tục phát triển, mật độ gia súc tăng nhanh, dịchLMLM ở gia súc chưa được khống chế, trong khi đó sự giao lưu mua bán vànhu cầu vận chuyển gia súc giữa các địa phương tăng lên, làm cho khả nănglây lan dịch ngày càng tăng

Tập quán chăn nuôi nhỏ lẻ, ở những huyện miền núi có tập quán nuôitrâu, bò thả rông trong rừng, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nên rấtkhó tiêm phòng, thời gian qua nhiều ổ dịch xảy ra ở những huyện vùng sâuvùng xa, trâu bò thả rông không được tiêm

Tại một số địa phương, công tác phát hiện chậm, báo cáo dịch không kịpthời, khi dịch lây lan rộng mới phát hiện được dịch, công tác phòng, chốngdịch không quyết liệt nên dịch kéo dài lây lan rộng, gây thiệt hại và làm ảnhhưởng đến phát triển chăn nuôi của địa phương

Mặc dù Chi cục Thú y duy trì thường xuyên công tác kiểm dịch vậnchuyển gia súc xuất nhập ra ngoài tỉnh, việc kiểm dịch vận chuyển vẫn còn

một số tồn tại nhất định, đặc biệt là trong khâu kiểm soát cách ly và giám sátcách ly Các tồn tại này dẫn đến việc một số đàn trâu, bò nhiễm bệnh LMLMđược vận chuyển từ địa phương này sang địa phương khác làm lây lan cho giasúc tại địa phương.

Kinh phí ngân sách cấp có hạn, việc tiêm phòng chủ yếu ở các ổ dịch cũ,

do vậy có nhiều trâu bò không được tiêm phòng, không được miễn dịch là đốitượng dễ bị lây bệnh

Sự xuất hiện của vi rút LMLM type A gây khó khăn cho việc thay đổichủng loại vắc xin để phòng, chống bệnh

Kinh phí hỗ trợ cho người tham gia công tác phòng chống dịch quá thấpnên gặp rất nhiều khó khăn trong việc huy động nhân lực tham gia phòngchống dịch

2.3 Nội dung cụ thể đề án cần thực hiện

Để chủ động ngăn chặn dịch bệnh Lở mồm long móng xâm nhập, bùngphát trên đàn gia súc và tiên tới không chế, thanh toán bệnh LMLM gia súc

trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đề án “Nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống

dịch bệnh Lở mồm long móng trên đàn gia súc tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2015-2020” chúng tôi đề ra các nội dung cần thực hiện cụ thể sau:

2.3.1 Công tác thông tin tuyên truyền

Tập trung làm tốt công tác thông tin, tuyên truyền về phòng chống dịchbệnh gia súc, gia cầm, coi đây là nội dung quan trọng để nâng cao nhận thứccho nhân dân về công tác phòng chống dịch Làm chuyển biến một cách sâu sắc

và toàn diện cho các cấp, các ngành và nhân dân trong công tác phòng chốngdịch LMLM

In các văn bản hướng dẫn của trung ương, của tỉnh và xây dự tài liệuHướng dẫn các biện pháp phòng, chống dịch bệnh vật nuôi, cấp cho cáchuyện, thị xã, thành phố và các xã