Đảng bộ huyện an dương (hải phòng) lãnh đạo phát triển kinh tế thời kỳ 1986 2005 (tt)

Tính cấp thiết của đề tài Là một huyện nằm ở cửa ngõ phía Tây bắc của Thành phố, từ lâu An D-ơng đóng một vị trí khá quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội của thành phố H

Ch-ơng I: Đảng bộ huyện An D-ơng lãnh đạo xây dựng

1.1 Những b-ớc đi đầu tiên trong công cuộc đổi mới

2.2.2 Thực trạng và những thành tựu của việc thực hiện công

nghiệp hoá nông nghiệp nông thôn 61 2.2.2.1 Tình hình phát triển và chuyển dịch cơ cấu kinh tế

2.2.2.2 Tình hình phát triển các ngành kinh tế thời kỳ

3

Ch-ơng III: Tổng quát thành tựu phát triển kinh tế của

huyện An D-ơng sau 20 năm đổi mới, những bài học kinh nghiệm và ph-ơng h-ớng kinh tế

3.1 Những kết quả đạt đ-ợc và yếu kém tồn tại

3.1.1 những kết quả đạt đ-ợc

3.2.1 Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng bộ

3.2.2 Trong khi quán triệt thực hiện đ-ờng lối chủ tr-ơng của

Đảng, của thành uỷ phải xuất phát từ điều kịên thực tế

của địa ph-ơng phải tôn trọng hiện thực khách quan

3.2.3 Tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân ,thực

3.2.4 Không ngừng củng cố tăng c-ờng sức mạnh đoàn kết của

tổ chức Đảng, chính quyền với nhân dân 84 3.3 Định h-ớng phát triển

4

danh mục chữ viết tắt

CNH - HĐH Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá

5

A Mở đầu

1 Tính cấp thiết của đề tài

Là một huyện nằm ở cửa ngõ phía Tây bắc của Thành phố, từ lâu An D-ơng đóng một vị trí khá quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội của thành phố Hải Phòng Với vị trí của miền đất liền tiếp giáp với biển Đông có nhiều cửa sông, nhiều đầu mối giao thông quan trọng theo đ-ờng sông đ-ờng bộ, đ-ờng sắt nối Hải Phòng với các tỉnh làm cho đời sống kinh tế xã hội trên địa bàn An D-ơng có điều kiện hoà nhập với

đời sống kinh tế xã hội đô thị Những con ng-ời sống trên mảnh đất này vốn có đức tính cần cù, nhẫn nại trong chinh phục thiên nhiên, khai hoang lấn biển càng củng cố thêm ý thức về trào l-u đô thị hoá Hơn thế nữa là huyện ven đô càng làm cho An D-ơng có

điều kiện phát triển kinh tế xã hội thoát khỏi sự trì trệ của địa bàn thuần tuý nông nghiệp

Kế thừa truyền thống lịch sử, phát huy vị trí địa lý thuận lợi, miền đất và con ng-ời nơi đây đang tích cực hoà nhập cùng sự phát triển kinh tế xã hội của thành phố và đất n-ớc Trên cái nền độc đáo đó Đảng bộ An D-ơng ra đời đảm đ-ơng trách nhiệm lãnh

đạo quần chúng nhân dân tiến lên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ quê h-ơng đất n-ớc Thực tiễn lịch sử đã chứng minh sự lãnh đạo của Đảng bộ An D-ơng là nhân tố cơ bản hàng đầu quyết định thành công của sự nghiệp cách mạng Những thành quả mà An D-ơng đạt đ-ợc hôm nay là một minh chứng về vai trò lãnh đạo của Đảng bộ đặc biệt trong xây dựng và phát triển kinh tế Tr-ớc đổi mới nằm trong bối cảnh chung của cả n-ớc An D-ơng rơi vào khủng hoảng kinh tế xã hội, là một huyện có tỷ trọng nông nghiệp chiếm hơn 90% nh-ng l-ơng thực thực phẩm không đáp ứng đủ yêu cầu của nhân dân, sản xuất đỉnh đốn, hàng hoá khan hiếm ảnh h-ởng trực tiếp đến đời sống của ng-ời dân Sau khi Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng diễn ra Đảng bộ huyện An D-ơng tích cực triển khai cụ thể hoá đ-ờng lối đổi mới của Đảng thành những ch-ơng trình, mục tiêu cụ thể phù hợp với thực tế địa ph-ơng D-ới sự lãnh đạo của Đảng bộ, An D-ơng từng b-ớc ra khỏi khó khăn và bắt đầu phát triển, bộ mặt nông

đạo của mình và phát triển những kinh nghiệm của 20 năm lãnh đạo xây dựng phát triển kinh tế xã hội theo đ-ờng lối đổi mới trên cơ sở đó phát triển lên một tầng cao mới Để làm sáng tỏ hơn nữa vai trò lãnh đạo của Đảng bộ An D-ơng trong sự nghiệp đổi mới và

đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp CNH - HĐH đề tài: “Đảng bộ huyện An D-ơng (Hải Phòng) lãnh đạo phát triển kinh tế thời kỳ 1986 – 2005” được chọn làm đề tài nghiên

cứu

2 Tình hình nghiên cứu

Đây là một vấn đề ch-a có công trình nghiên cứu nào đề cập tới Trong những năm qua có một số công trình khoa học viết về huyện An D-ơng nh-ng mới chỉ tập trung nghiên cứu thực trạng phát triển kinh tế- xã hội của địa ph-ơng mà ch-a đề cập tới vai trò lãnh đạo của Đảng bộ cơ sở cũng nh- những bài học rút ra từ những thành công và hạn chế, trên cơ sở đó đề ra những ph-ơng h-ớng giải pháp phát triển trong thời gian tới

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích: Trên cơ sở trình bày quá trình Đảng bộ huyện An D-ơng lãnh

đạo phát triển kinh tế thời kỳ 1986 - 2005 Đánh giá những kết quả đạt đ-ợc, những bài học kinh nghiệm, và những ph-ơng án giải pháp phát triển của huyện trong chặng đ-ờng mới

Để đạt đ-ợc mục đích trên, luận văn tập trung giải quyết bốn nhiệm vụ sau: + Làm sáng tỏ sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng bộ huyện An D-ơng trong phát triển kinh tế thời kỳ 1986 - 2005

+ Tổng kết đánh giá những kết quả làm đ-ợc, những yếu kém tồn tại

+ Tình hình trong n-ớc và thế giới tác động đến chiến l-ợc phát triển kinh tế xã hội của Hải Phòng nói chung và An D-ơng nói riêng

5 Cơ sở lý luận và ph-ơng pháp nghiên cứu

* Cơ sở lý luận: Chủ nghĩa Mác - Lênin, t- t-ởng Hồ Chí Minh về đảng cầm quyền trong thời kì công nghiệp hoá hiện đại hoá

Thông qua quá trình nghiên cứu, luận văn góp phần làm sáng tỏ vai trò lãnh

đạo của Đảng đặc biệt là Đảng bộ cơ sở trong phát triển kinh tế Từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm trong quá trình lãnh đạo

* ý nghĩa thực tiễn :

Luận văn sẽ là tài liệu tham khảo khi nghiên cứu về quá trình phát triển kinh

tế của địa ph-ơng, góp phần cung cấp luận cứ khoa học để xây dựng các ph-ơng án phát triển kinh tế của Đảng bộ Huyện

- Khẳng định vai trò của Đảng bộ cơ sở trong khi quán triệt thực hiện đ-ờng lối chủ tr-ơng của Đảng

- Thông qua việc làm sáng tỏ quá trình lãnh đạo phát triển kinh tế của Đảng

bộ huyện đã tác động đến sự phát triển xã hội

- Những kinh nghiệm đ-ợc rút ra góp phần quan trọng vào ph-ơng h-ớng phát triển kinh tế – xã hội của huyện giai đoạn tiếp theo

8

7 KÕt cÊu cña luËn v¨n

Ngoµi phÇn më ®Çu, kÕt luËn, danh môc tµi liÖu tham kh¶o, néi dung luËn v¨n gåm cã 3 ch-¬ng:

9

B Nội dung Ch-ơng I: Đảng bộ huyện An D-ơng lãnh đạo xây dựng và

phát triển kinh tế thời kỳ 1986 - 1996

1.1 Những b-ớc đi đầu tiên trong công cuộc đổi mới (1986-1990)

1.1.1 Sơ l-ợc lịch sử hình thành và phát triển của Huyện An D-ơng

Lịch sử hình thành và phát triển của vùng đất An D-ơng đã có từ hàng nghìn năm nay Trong cuốn lịch sử địa lí đầu tiên của n-ớc ta Nguyễn Trãi viết: Tỉnh

Đông (sau đó gọi là Hải D-ơng) tức bộ D-ơng Tuyền đứng đầu phên dậu phía

Đông có huyện An D-ơng có 63 xã, An Lão có 59 xã, 2 trang Hai huyện An D-ơng và An Lão có sản vật là giống gà chọi ( tục gọi là kê ổ ).Đến thế kỷ XVII Phạm Đình Hổ viết tác phẩm Vũ Trung tuỳ bút đã ghi: Phủ Hải D-ơng đất rộng nhiều ng-ời các huyện Thuý Đ-ờng ,An Lão ,An D-ơng ,Nghi D-ơng, Tiên Minh là những nơi đất liền với biển Đông Chính bộ Đại Nam Thực Lục d-ới Triều Nguyễn cũng ghi các địa danh huyện An D-ơng, Ninh Hải là một dải đất tiếp giáp giữa hai tỉnh Hải D-ơng và Hải Ninh Do vị trí địa lí thuận lợi cuối thế kỷ XVI, XVII có nhiều thuyền buôn của n-ớc ngoài ghé bến Ninh Hải Trong cuốn

“Đại Nam nhất thống chí” chợ Gia Biên là một trong hai chợ đứng đầu huyện An D-ơng Bến Cấm nằm ở ngã ba sông Tam Bạc Sông Cấm nối liền với Thủy Nguyên trở thành một bến lớn ngày càng sầm uất D-ới thời nhà Nguyễn triều đình rất chú ý đến vùng đất ven biển phía đông bến Ninh Hải, nhà Nguyễn đã cử một số viên quan đến nghiên cứu vị trí kinh tế quốc phòng của Bến Ninh Hải và xây dựng

đề án mở mang bến Ninh Hải thành một quân cảng kiêm th-ơng cảng Tuy nhiên

do chính sách “trọng nông, ức thương” của nhà Nguyễn nên đề án không được thực hiện

Ngày 11 tháng 9 năm 1887 thực dân Pháp lập ra tỉnh Hải Phòng bao gồm 3 huyện: Nghi D-ơng, An Lão, An D-ơng Bến Ninh Hải thuộc huyện An D-ơng nay

10

trở thành trung tâm của tỉnh Hải Phòng Tháng 10 năm 1888 vua Đồng Khánh cắt tỉnh Hải Phòng cho Pháp cũng từ đây thành phố Hải Phòng ra đời và huyện An D-ơng bị thu hẹp

Ngày 16/12/1901 thống sứ Bắc Kỳ ra Nghị định cắt một số xã nằm trong địa giới hành chính của Huyện An Dương ra khỏi tỉnh Phú Liễn “Kiến An” để thành lập ngoại ô Hải Phòng Ngày 29/2/1924 chính quyền thực dân bãi bỏ việc thành lập khu ngoại ô Hải Phòng trả lại các xã trên cho tỉnh Kiến An để thành lập Huyện Hải

An Ngày 19/8/1945 chính quyền cách mạng thành lập Huyện An D-ơng quản lý các đơn vị hành chính phía tây Huyện, ngày 24/8/1945 thành lập Huyện Hải An quản lý các đơn vị hành chính phía đông Huyện Về mặt địa lý cả An D-ơng và Hải

An trở thành vị trí “áo giáp” với thành phố Hải Phòng Những năm đầu của Thế kỷ

XX Hải Phòng trở thành một trung tâm công nghiệp và buôn bán lớn của xứ Bắc

Kỳ với hệ thống giao thông đi các tỉnh thuận lợi và hầu hết đi qua địa bàn An D-ơng Do vậy Hải An và An D-ơng càng gắn bó với thành phố Hải Phòng Ngày 7/4/1966 Hội đồng Chính Phủ ra quyết định hợp nhất hai Huyện An D-ơng và Hải

An thành Huyện An Hải Năm 1993 Chính Phủ quyết định cắt thị trấn Quán Toan, xã Hùng V-ơng, một phần của xã Nam Sơn và An H-ng về quận Hồng Bàng Tháng 12/2003 theo quyết định số 106 Chính Phủ đổi tên Huyện An Hải thành Huyện An D-ơng Trải qua nhiều lần thay đổi địa danh, địa giới , đến nay Huyện

An D-ơng có 15 xã - 1 Thị trấn Là một Huyện thuộc vùng đồng bằng ven biển nằm ở phía Tây Bắc của thành phố Hải Phòng, phía Bắc giáp Huyện Thuỷ Nguyên, phía Nam – Tây Nam giáp quận Kiến An, phía Đông giáp quận Lê Chân, Hồng Bàng và phía Tây giáp Huyện Kinh Môn Hải D-ơng

Huyện An D-ơng ôm lấy ba mặt của nội thành Hải Phòng nh- một tấm áo giáp , hầu hết các đ-ờng giao thông quan trọng nối Hải Phòng với các tỉnh thành trong khu vực đều chạy qua Huyện Vì vậy từ An D-ơng có thể đi Hà Nội theo quốc lộ 5 cũng nh- đi các tỉnh vùng duyên hải Bắc bộ theo quốc lộ 10 Và ngay sát Huyện là cảng Biển Hải Phòng một trong những Cảng biển lớn và quan trọng nhất

11

của Miền Bắc Với vị trí nh- vậy An D-ơng có điều kiện thuận lợi để hoà nhập với

đời sống kinh tế xã hội đô thị, tiếp nhận trực tiếp kỹ thuật, chuyển giao công nghệ

và thông tin qua thành phố Đồng thời góp phần cung cấp nguồn lao động, nông sản hàng hoá cho thành phố Mặt khác Huỵên còn là thị tr-ờng tiêu thụ một phần không nhỏ các mặt hàng công nghiệp

An D-ơng là nơi có truyền thống lịch sử lâu đời Sống ở nơi đầu sóng ngọn gió, trấn giữ một vùng phên dậu của Tổ Quốc, ng-ời dân An D-ơng vừa phải đấu tranh với thiên nhiên khắc nghiệt của vùng đất chua mặn giáp biển, vừa tham gia chiến đấu bảo vệ cửa ngõ phía Đông Bắc của Tổ Quốc

Ngay từ thời xa x-a, ng-ời dân An D-ơng đã có những kinh nghiệm sản xuất rất phong phú khắc phục chua mặn trồng lúa n-ớc, hoa màu, dệt lụa, dệt vải, trồng hoa, cây cảnh, … Cùng với nghề nông, công nghiệp và thủ công nghiệp cũng hình thành và phát triển nhanh Đến những năm đầu của thế kỷ XX bên cạnh những cơ

sở sản xuất cổ truyền nh- nghề làm n-ớc mắm, làm muối, đánh cá đã xuất hiện những cơ sở sản xuất công nghiệp của ng-ời Âu nh- x-ởng Thuỷ tinh Cống Mỹ, nhà máy gạch Quỳnh c-, nhà máy Xi măng, nhà máy Dệt chiếu, nhà máy len Tapie Hàng Kênh, nhà máy giặt Niệm Nghĩa Mặc dù còn hạn chế nh-ng những cơ sở sản xuất công nghiệp này đã b-ớc đầu tạo ra sự biến đổi về kinh tế - xã hội của cả Huyện Những chuyển biến mới về kinh tế – xã hội đó làm nổi bật đặc điểm của An D-ơng: Là vùng nông thôn rộng lớn với những ng-ời nông dân cần cù, có những xóm thợ đông đúc, giao thông thuận tiện đ-ờng thuỷ, bộ, sắt càng làm cho đời sống kinh tế – xã hội trên địa bàn hoà nhập với đời sống kinh tế – xã hội đô thị hơn các

địa ph-ơng khác

Sau giải phóng Miền nam thống nhất đất n-ớc, An D-ơng cùng cả n-ớc b-ớc vào xây dựng chủ nghĩa xã hội M-ời năm đầu đi lên CNXH với tinh thần phấn khởi nhân dân An D-ơng đã đạt đ-ợc những thành tựu quan trọng nh-: Cơ sở vật chất kỹ thuật b-ớc đầu đ-ợc xây dựng, sản xuất đi vào nề nếp bên cạnh những thành tựu đạt đ-ợc An D-ơng nằm trong bối cảnh chung của cả n-ớc lúc bấy giờ

12

nền kinh tế đứng tr-ớc những khó khăn gay gắt, l-ơng thực, năng l-ợng, ngoại tệ, vật t-, tài chính rất căng thẳng Với An D-ơng trong những năm 1975-1980 hậu quả của cuộc chiến tranh để lại rất nặng nề, do cơ chế bao cấp làm cho sản xuất sa sút nghiêm trọng An Dương “bị tuột” mất danh hiệu Huyện 5 tấn, chăn nuôi chững lại, nhiều hợp tác xã thiếu sức kéo nghiên trọng Về kinh tế biển và thuỷ sản trong nhiều năm Đảng bộ có chủ tr-ơng khắc phục những mặt yếu kém nh-ng vẫn ch-a phát triển so với tiềm năng vốn có Với những cố gắng lớn Thành phố và huyện giành kinh phí đầu t- cho các cơ sở quốc doanh và tập thể nuôi cá n-ớc ngọt, n-ớc

lợ, nh-ng các hợp tác xã triển khai còn chậm và kém hiệu quả, diện tích bỏ hoang nhiều

Thủ công nghiệp mặc dù Huyện có nhiều cố gắng nh-ng do cơ chế chính sách cũ đã cản trở tới sự phát triển của ngành Ng-ời sản xuất không gắn liền đ-ợc với sản phẩm, giá và thị tr-ờng Nguồn nguyên liệu do Nhà n-ớc quản lý, phân phối, giá do Nhà n-ớc quy định và thu mua sản phẩm Những năm này nguyên liệu không đ-ợc cung cấp đủ, điện thiếu, l-ơng thực không đảm bảo, quản lý lỏng nẻo đã dẫn đến tình trạng tham ô hối lộ… năng suất lao động thấp

Để khắc phục khó khăn, Đảng bộ Huyện An D-ơng có nhiều cố gắng tập trung chỉ đạo thực hiện các chỉ tiêu kinh tế đề ra nh-: Đẩy mạnh công tác xây dựng Đảng, củng cố chính quyền, giáo dục bồi d-ỡng nâng cao nhận thức đ-ờng lối chủ tr-ơng chính sách của Đảng, kiện toàn tổ chức cơ sở Đảng

Nh-ng so với yêu cầu nhiệm vụ mới công tác xây d-ng Đảng của Đảng bộ còn nhiều hạn chế, ch-a quan tâm củng cố các tổ chức chính quyền, công tác đào tạo bồi d-ỡng còn yếu kém B-ớc sang những năm 1980 –1985 tình hình kinh tế xã hội An D-ơng cũng nh- các địa ph-ơng khác trong cả n-ớc lâm vào khủng hoảng ảnh h-ởng trực tiếp đến đời sống nhân dân, l-ơng thực không đủ ăn, thực phẩm hàng hoá khan hiếm, giá cả đắt đỏ Nền kinh tế yếu kém kéo theo những tiêu cực

Trong tình hình chung ấy Thành uỷ Hải Phòng vận dụng một cách sáng tạo những t- t-ởng mới ở Đồ Sơn đề ra Nghị quyết 24 (tháng 6/1980) về “Khoán sản phẩm đến nhóm và người lao động” trên toàn Thành phố Hải Phòng Ngày 30/7/1980 Huyện uỷ An Dương ra chỉ thị số 21

về việc “tổ chức thực hiện Nghị quyết số 24 của Ban thường vụ Thành uỷ “ chỉ thị chỉ rõ thực hiện chế độ khoán trong hợp tác xã là một biện pháp phân công lao động, khuyến khích mọi ng-ời hăng hái lao động, đẩy mạnh sản xuất nhằm nâng cao năng suất, tăng sản phẩm cho hợp tác xã, tăng thu nhập cho ng-ời lao động và làm đầy đủ nghĩa vụ đối với Nhà n-ớc Với các cấp bộ Đảng chỉ thị cũng nêu rõ Đảng uỷ các xã phải tăng c-ờng lãnh đạo bảo đảm sự điều hành của ban quản trị hợp tác xã, đáp ứng yêu cầu về cơ sở vật chất tạo điều kiện cho các đội viên và xã viên Trọng tâm của sản xuất nông nghiệp thời kỳ này là l-ơng thực – thực phẩm, toàn Huyện phấn đấu đạt năng suất 5 tấn thóc/ha D-ờng nh- mục tiêu đặt ra của thời kỳ này là một n-ớc thụt lùi nh-ng đó là việc làm cần thiết để từng b-ớc khắc phục khó khăn trong giai đoạn này Qua 5 năm thực hiện cơ chế khoán sản phẩm đến nhóm và ng-ời lao động đã thực sự phát huy hiệu quả Năm 1985 có 85% số hộ đủ l-ơng thực, đời sống nhân dân đ-ợc cải thiện một b-ớc Những thắng lợi ban đầu đó đã tạo cơ sở quan trọng để Đảng bộ và nhân dân quyết tâm v-ơn lên trong công cuộc đổi mới của

Đảng