Tình hình các tội xâm phạm sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh (tt)

Tình hình các tội xâm phạm sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh (tt)Tình hình các tội xâm phạm sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh (tt)Tình hình các tội xâm phạm sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh (tt)Tình hình các tội xâm phạm sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh (tt)Tình hình các tội xâm phạm sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh (tt)Tình hình các tội xâm phạm sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh (tt)Tình hình các tội xâm phạm sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh (tt)Tình hình các tội xâm phạm sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh (tt)Tình hình các tội xâm phạm sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh (tt)Tình hình các tội xâm phạm sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh (tt)

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN XUÂN TUẤN

TÌNH HÌNH CÁC TỘI XÂM PHẠM SỞ HỮU TẠI CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN

Công trình được hoàn thành tại:

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

Người hướng dẫn khoa học: TS Lê Xuân Sang

hồi 15 giờ 00 ngày 2 tháng 11 năm 2017

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

Thư viện Học viện Khoa học xã hội

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong những năm gần đây, Bắc Ninh là tỉnh có sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội Tuy nhiên cùng với tốc độ phát triển kinh tế, xã hội tình hình tội phạm tình hình các tội xâm phạm sử hữu tại các khu công nghiệp nói riêng có xu hướng ngày càng gia tăng, ảnh hưởng không nhỏ đến phát triển kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân trên địa bàn tỉnh

Nhận thức được vấn đề trên cả hệ thống chính trị tỉnh Bắc Ninh, trực tiếp là các cấp ủy Đảng, Chính quyền, các cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp và nhân dân tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh đang cùng nhau thực hiện nhiều biện pháp nhằm khắc phục nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tội xâm phạm sở hữu Tuy nhiên công tác phòng, chống các loại tội phạm xâm phạm sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh thời gian qua vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập, hiệu quả đấu tranh còn thấp, chưa đạt yêu cầu và mục tiêu đề ra

Nhằm tăng cường hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tình hình các tội xâm phạm sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh, tác giả lựa chọn đề tài: “Tình hình các tội xâm phạm sở hữu tại các KCN trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh”

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Trong thời gian vừa qua tình hình các tội xâm phạm sở hữu

đã được đề cập đến trong nhiều công trình khoa học, các bài viết tạp chí, bài nghiên cứu như:

- Luận án tiến sĩ Luật học “Tội trộm cắp tài sản và đấu tranh phòng, chống tội phạm này ở Việt Nam” của nghiên cứu sinh Hoàng Văn (năm 2007)

- Luận văn thạc sĩ “Các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng: Tình hình, nguyên nhân và giải pháp phòng ngừa” của tác giả Nguyễn Kiến Thức (năm 2015)

- Luận văn thạc sĩ “Định tội danh các tội xâm phạm sở hữu

từ thực tiễn tỉnh Quảng Bình” của tác giả Nguyễn Văn Sáng (năm 2016)

Có thể thấy rằng các công trình nghiên cứu trên đã tiếp cận nghiên cứu về các tội xâm phạm sở hữu dưới nhiều góc độ khác nhau Đó là những tri thức quan trọng mà luận văn sẽ kế thừa trong quá trình thực hiện nghiên cứu đề tài

Nhằm góp phần vào công tác phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm, đảm bảo an ninh, trật tự nhất là các loại tội phạm xâm phạm sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh, bản

thân tôi quyết định chon đề tài “Tình hình các tội xâm phạm sở hữu

tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh” để làm luận

- Đề xuất, kiến nghị hoàn thiện các quy định của pháp luật và các giải pháp phòng ngừa, tổ chức đấu tranh phòng ngừa các tội xâm phạm sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Khái quát những vấn đề lý luận chung về tình hình các tội xâm phạm sở hữu

- Nghiên cứu, khảo sát thực tiễn tình hình các tội xâm phạm

sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh giai đoạn

2012 – 2016

- Tìm hiểu nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tội xâm phạm sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh; đánh giá thực trạng công tác đấu tranh phòng, chống các loại tộ phạm xâm phạm sở hữu từ đó chỉ ra những hạn chế, yếu kém trong công tác đấu tranh phòng, chống và tình hình hình các tội xâm phạm

sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh

- Dự báo tình hình các tội xâm phạm sở hữu; kiến nghị, đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật và hoàn thiện các giải pháp phòng ngừa, tổ chức phòng ngừa các loại tội phạm xâm phạm

sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Thực tiễn phần hiện, phần ẩn của tình hình các tội xâm phạm sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2012– 2016

- Các giải pháp phòng ngừa, tổ chức đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm xâm phạm sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi về không gian: Các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh

- Phạm vi về thời gian: Từ năm 2012 đến năm 2016

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận

Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về đấu tranh phòng, chống tội phạm và đảm bảo trật tự an toàn xã hội

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu như nghiên cứu lý luận, phân tích, so sánh, bình luận, thống kê, nghiên cứu bản án mỗi nội dung cụ thể của luận văn được sử dụng những phương pháp phù hợp với đối tượng và nhiệm

tài liệu tham khảo hữu ích cho các cán bộ, giảng viên, sinh viên trong các cơ sở đào tạo luật

sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh

7 Cơ cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu thành 3 chương:

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ TÌNH HÌNH CÁC

TỘI XÂM PHẠM SỞ HỮU 1.1 Khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa nghiên cứu tình hình các tội xâm phạm sở hữu

1.1.1 Khái niệm tình hình các tội xâm phạm sở hữu

Tình hình các tội xâm phạm sở hữu là một bộ phận của tình hình tội phạm nói chung bao gồm các hành vi xâm phạm đến quyền

sở hữu tài sản của Nhà nước, tập thể hoặc cá nhân được thực hiện trong một xã hội (quốc gia) nhất định và trong một khoảng thời gian nhất định

1.1.2 Đặc điểm của tình hình các tội xâm phạm sở hữu

Đặc điểm của tình hình các tội xâm phạm sở hữu là những hiện tượng, những biểu hiện ra bên ngoài xã hội của tình hình các tội xâm phạm sở hữu, bao gồm các yếu tố định lượng (mức độ và diễn biến) và các yếu tố định tính (cơ cấu và tính chất)

1.1.3 Ý nghĩa nghiên cứu tình hình các tội xâm phạm sở hữu

Nhận định chính xác tình hình các tội phạm xâm phạm sở hữu và chỉ ra những đặc điểm định tính (cơ chế bên trong của tội phạm và người phạm tội phản ánh mức độ nghiêm trọng của tội phạm đã xảy ra)

Đánh giá mức độ nghiêm trọng của tình hình các tội xâm phạm sở hữu; phân tích các nguyên nhân, điều kiện của tình hình các tội xâm phạm sở hữu đang diễn ra và dự báo tình hình các tội xâm phạm sở hữu trong thời gian tới Trên cơ sở đó xây dựng các biện pháp phòng ngừa và tổ chức phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm

sở hữu đạt hiệu quả cao

1.2 Tình hình hiện của các tội xâm phạm sở hữu

1.2.1 Mức độ (thực trạng) của tình hình các tội xâm phạm

sở hữu

Mức độ của tình hình các tội xâm phạm sở hữu là số lượng các tội phạm xâm phạm sở hữu và những người phạm tội xâm phạm sở hữu

ở một địa hình nhất định và trong một khoảng thời gian nhất định

Khi xác định mức độ của tình hình các tội xâm phạm sở hữu cần tính tổng cộng các số lượng sau: Số lượng các tội xâm phạm sở

hữu và những người bị Tòa án xét xử, tuyên án có tội; số lượng các

Phân tích diễn biến của tình hình các tội xâm phạm sở hữu trong một khoảng thời gian dài sẽ giúp cho việc nhận thức một cách chính xác và đầy đủ về thực trạng và cơ cấu của tình hình các tội xâm phạm sở hữu

1.2.3 Cơ cấu của tình hình các tội xâm phạm sở hữu

Cơ cấu của tình hình các tội xâm phạm sở hữu là tỷ trọng và mối tương quan của các loại tội xâm phạm sở hữu

Khi xem xét cơ cấu của tình hình các tội xâm phạm sở hữu cần nghiên cứu các chỉ số sau: (1) Mối tương quan của các tội phạm

ít nghiêm trọng, nghiêm trọng, rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng; (2) mối tương quan của các tội cố ý và tội vô ý

1.2.4 Tính chất của tình hình các tội xâm phạm sở hữu

Tính chất của tình hình các tội xâm phạm sở hữu được làm sáng tỏ thông qua mức độ, diễn biến và cơ cấu của tình hình các tội xâm phạm sở hữu Trên cơ sở nghiên cứu làm rõ mức độ, diễn biến,

cơ cấu cho thấy số lượng của các tội phạm nguy hiểm nhất cho xã hội, đặc điểm nhân thân của những người thực hiện và tỷ trọng của chúng trong tổng số các tội xâm phạm sở hữu

1.3 Tình hình ẩn của các tội xâm phạm sở hữu

1.3.1 Các loại tội phạm ẩn của tình hình các tội xâm phạm

sở hữu

- Tội phạm ẩn khách quan

- Tội phạm ẩn chủ quan

- Tội phạm ẩn thống kê

1.3.2 Nguyên nhân ẩn của tình hình các tội xâm phạm sở hữu

- Nguyên nhân của tội phạm ẩn khách quan

- Nguyên nhân của tội phạm ẩn chủ quan

- Nguyên nhân của tội phạm ẩn thống kê

1.4 Những yếu tố tác động đến tình hình các tội xâm phạm sở hữu

1.4.1 Những yếu tố kinh tế - xã hội

- Sự phát triển của kinh tế thị trường và những mặt trái của nó

- Các vấn đề xã hội có liên quan khác: Phân hóa giàu nghèo, thất nghiệp, an sinh xã hội

1.4.2 Những yếu tố văn hóa – giáo dục

- Ảnh hưởng của các yếu tố văn hóa tiêu cực, ngoại lai

- Vấn đề giáo dục con người trong gia đình và nhà trường

1.5 Mối quan hệ giữa tình hình các tội xâm phạm sở hữu với nhân thân người phạm tội và nguyên nhân, điều kiện của tình hình các tội xâm phạm sở hữu

1.5.1 Mối quan hệ giữa tình hình các tội xâm phạm sở hữu và nhân thân người phạm tội

Nhân thân người phạm các tội xâm phạm sở hữu là tổng thể tất cả các dấu hiệu, đặc điểm có ý nghĩa về mặt xã hội, trong sự kết hợp với các điều kiện và hoàn cảnh bên ngoài ảnh hưởng đến hành vi phạm tội của người phạm các tội xâm phạm sở hữu

Nhân thân người phạm tội tác động nhiều mặt đến tình hình các tội xâm phạm sở hữu: Định tội, định khung hình phạt, xác định nguyên nhân làm phát sinh tội phạm, trên cơ sở đó áp dụng các biện pháp phòng ngừa

1.5.1 Mối quan hệ giữa tình hình các tội xâm phạm sở hữu với nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tội xâm phạm

Chương 2 THỰC TIỄN TÌNH HÌNH CÁC TỘI XÂM PHẠM SỞ HỮUTẠI CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC NINH

2.1 Tổng quát về tình hình các tội xâm phạm sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh

Tỉnh Bắc Ninh thuộc đồng bằng sông Hồng, có diện tích 822,7 km2; dân số 1.214.000 người mật độ dân cư 1.545 người/km2 Toàn tỉnh hiện có 15 khu công nghiệp tập trung với tổng diện tích khoảng 6.874 héc ta (ha) nằm sát cạnh các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ quan trọng rất thuận tiện về giao thông đi lại, giao lưu và xuất nhập khẩu hàng hoá Nhưng đây cũng là những tuyến, địa bàn trọng điểm dễ phát sinh tội phạm

Tình hình phạm pháp hình sự nói chung xảy ra tại các KCN trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh có xu hướng gia tăng, trong đó các vụ phạm pháp hình sự liên quan đến tài sản có sự gia tăng nhanh chóng Các vụ việc phạm tội xâm phạm sở hữu xảy ra nhiều hơn, số tài sản thiệt hại do tội phạm gây ra có dấu hiệu gia tăng cả về số lượng và giá trị tài sản

2.2 Thực tiễn phần hiện của tình hình các tội xâm phạm

sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh

2.2.1 Mức độ của thực tiễn tình hình các tội xâm phạm sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh

Tình hình tội phạm nói chung, các tội xâm phạm sở hữu nói

tác hại nghiêm trọng và đáng báo động đối với các hoạt động kinh tế

- xã hội của tỉnh Bắc Ninh, số vụ và số bị cáo phạm tội xảy ra tại các KCN trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh hầu hết đều là tội phạm xâm phạm

sở hữu

2.2.2 Diễn biến của thực tiễn tình hình các tội xâm phạm

sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh

Trong giai đoạn từ 2012 – 2016 tình hình các tội xâm phạm

sở hữu tại các KCN trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh mặc dù có tăng, có giảm nhưng xu hướng chung là tăng khá nhanh cả về số vụ và số bị cáo Nếu lấy năm 2012 làm mốc so sánh thấy rằng tình hình các tội xâm phạm sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh có tăng, có giảm tuy nhiên xu hướng chủ đạo là tăng

2.2.3 Cơ cấu của thực tiễn tình hình các tội xâm phạm sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh

* Cơ cấu theo địa bàn hành chính – lãnh thổ của tỉnh Bắc Ninh Tình hình các tội xâm phạm sở hữu diễn ra ở hầu hết các địa bàn có KCN tập trung đang hoạt động hay nói cách khác là tại các KCN trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh đều xảy ra các vụ phạm tội xâm phạm sở hữu, trong đó nhiều nhất là ở hai huyện Tiên Du và huyện Yên Phong số vụ và số bi cáo phạm các tội xâm phạm sở hữu tại các KCN ở các địa bàn khác nhau là không giống nhau, tỷ lệ tăng, giảm cũng sẽ khác nhau

* Cơ cấu theo tội danh

Tình hình các tội xâm phạm sở hữu xảy ra tại các KCN trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh diễn ra hầu hết là các tội có tính chất chiếm

đoạt, gồm có 6 tội danh sau: Cướp tài sản, cưỡng đoạt tài sản, cướp giật tài sản, trộm cắp tài sản, lừa đảo chiếm đoạt tài sản và tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản, các tội danh còn lại hầu hết đều không xảy ra * Cơ cấu theo chế tài xử phạt

Có nhiều mức hình phạt khác nhau được áp dụng đối với các

bị cáo phạm tội xâm phạm sở hữu tại các KCN trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh trong gia đoạn từ năm 2012 đến 2016, bao gồm phạt tù nhưng cho hưởng án treo và và các hình phạt tù có thời hạn cao nhất đến 20 năm, trong đó nhiều nhất là các bị cáo bị áp dụng hình phạt tù từ trên

3 năm đến 7 năm

* Cơ cấu theo đặc điểm nhân thân người phạm tội

- Về giới tính: Các bị cáo phạm các tội xâm phạm sở hữu tại các KCN trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh chủ yếu vẫn là nam giới, số đối tượng nữ giới phạm tội tuy không nhiều nhưng so với các khu vực khác thì chiếm tỷ lệ lớn hơn

- Về độ tuổi: Các bị cáo phạm các tội xâm phạm sở hữu tại các KCN trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh chủ yếu là công nhân, người lao động trong các công ty, doanh nghiệp, nhà máy có độ tuổi từ 18 đến

30 tuổi

- Về số bị cáo tái phạm tội: Trong số các bị cáo phạm các tội xâm phạm sở hữu tại các KCN trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh thì số bị cáo tái phạm tội chiếm tỷ lệ thấp và thường là những bị cáo có tiền sử phạm tội trước đó tại các địa phương khác

2.2.4 Tính chất của thực tiễn tình hình các tội xâm phạm

sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh

Tình hình các tội xâm phạm sở hữu tại các KCN trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh có xu hướng gia tăng cả về số vụ và số người phạm tội Sự gia tăng có thể không đồng đều ở các địa bàn khác nhau, trong những khoảng giời gian khác nhau cũng như đối với từng loại tội khác nhau tuy nhiên xu hướng chung đều là gia tăng

Phần lớn người phạm các tội xâm phạm sở hữu tại các KCN trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh đều là phạm tội lần đầu nhưng thường phạm tội có tổ chức Động cơ, ý định phạm tội của các đối tượng hầu hết đều là vụ lợi cá nhân

Địa bàn gây án của các đối tượng phạm tội xâm phạm sở hữu tại các KCN thường ở những khu vực, địa bàn của các nghiệp, tập đoàn kinh doanh lớn như Samsung, Canon

Về phương thức, thủ đoạn phạm tội thì đa số các vụ việc phạm tội xâm phạm sở hữu tại các KCN trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh đều là phạm tội có tổ chức, có đồng phạm, được bàn bạc, lập kế hoạch phạm tội từ trước và thường lợi dụng sơ hở, thiếu sót trong công tác quản lý, bảo vệ tài sản của các công ty, doanh nghiệp, nhà máy để thực hiện thành công hành vi phạm tội

2.3 Thực tiễn phần ẩn của tình hình các tội xâm phạm sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh

2.3.1 Các loại ẩn của tình hình các tội xâm phạm sở hữu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh

* Tội phạm ẩn khách quan