- Tìm kiếm, xử lý thông tin qua bài viết, hình vẽ về lớp đất, các thành phần của đất và các nhân tố hình thành đất.. Khởi động: Hs quan sát lớp đất cho biết làm sao biết đất tốt hay xấu?
Trang 1BÀI 26 ĐẤT NHÂN TỐ HÌNH THÀNH ĐẤT
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức
- Trình bày được khái niệm đất, 2 thành phần chính của đất Trình bày được một số nhân tố hình thành đất
- Biết nguyên nhân làm giảm độ phì của đất và suy thoái đất Biết một số biện pháp làm tăng độ phì của đất và hạn chế sự ô nhiễm đất
2 Kĩ năng
- Sử dụng tranh ảnh để mô tả một phẩu diện đất, một số cảnh quan tự nhiên trên thế giới Mô tả một phẩu diện đất: vị trí, màu sắc và độ dày của các tầng đất
- Nhận biết đất tốt, đất xấu qua tranh ảnh và thực tế
- Tìm kiếm, xử lý thông tin qua bài viết, hình vẽ về lớp đất, các thành phần của đất
và các nhân tố hình thành đất
- Giao tiếp: phản hồi lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ, hợp tác khi giao tiếp làm việc nhóm
- Tự nhận thức: tự tin khi làm việc cá nhân, trình bày 1’.
- Làm chủ bản thân: đảm nhận trách nhiệm khi làm việc nhóm
3 Thái độ
- Ủng hộ các hành động bảo vệ đất Phản đối các hành động tiêu cực làm suy thóai đất
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
- GV: sgk, tranh ảnh về các tầng của đất
- HS: sgk
III TỔ CHỨC CÁC HỌAT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1 Kiểm tra bài cũ
2 Khởi động: Hs quan sát lớp đất cho biết làm sao biết đất tốt hay xấu? Hs trả lời
Gv dẫn HS vào bài
Trang 23 Kết nối
* Hoạt động 1: Tìm hiểu lớp đất trên
bề mặt các lục địa
* Cá nhân
Gv: Giới thiệu khái niệm đất (thổ
nhưỡng)
Phân biệt đất trồng? Đất trong địa lí?
Hs: QS H66 nhận xét về màu sắc và
độ dày của các lớp đất khác nhau?
Gv: Lưu ý Hs màu sắc của tầng A và
tầng B của lớp đất
Gv: Tầng A có giá trị gì đối với sự
sinh trưởng của thực vật
Hs: Dựa vào hiểu biết trả lời
* Hoạt động 2: Tìm hiểu thành phần
và đặc điểm của thổ nhưỡng
(GDMT)
* Nhóm
Gv: Cho H thảo luận nhóm 4’ (4
nhóm) dựa vào nội dung phần 2 SGK
và kiến thức đã học cho biết đất có
các thành phần nào? Đặc điểm? Vai
trò của từng thành phần?
Hs: Trình bày
Gv: Chuẩn xác
- Thành phần của đất
+ Chất khóang 90- 95%
1 Lớp đất trên bề mặt các lục địa:
- Lớp đất là lớp vật chất mỏng, vụn
bở bao phủ trên bề mặt các lục địa (còn gọi là thổ nhưỡng)
2 Thành phần và đặc điểm của thổ nhưỡng
Đất có 2 thành phần chính: thành phần khoáng và thành phần hữu cơ, chất khoáng chiếm tỉ lệ lớn nhất
- Thành phần khóang chiếm phần lớn trọng lượng của, gồm các hạt khóang
có màu sắc loang lổ và kích thước to nhỏ khác nhau
- Thành phần hữu cơ chiếm tỉ lệ nhỏ, tồn tại chủ yếu trong tầng trên cùn của lớp đất; chất hữu cơ tạo thành chất mùn có màu đen hoặc xám thắm
Trang 3+ Chất hữu cơ.
+ Nước, không khí
- Nguồn gốc:
+ Chất khóang: Từ các sản phẩm
phong hóa đá gốc
+ Chất hữu cơ: Từ xác động, thực vật
phân hủy
- Vai trò: Chất hữu cơ có vai trò quan
trọng đối với chất lượng đất
Tại sao chất mùn lại là thành phần
quan trọng nhất của chất hữu cơ?
Gv: Nêu sự giống và khác của đất và
đá
Gv: Lấy thí dụ thực tế để minh họa
độ phì của đất, tại sao lại gọi là đất
tốt, đất xấu
Gv: Giới thiệu sản xuất nông nghiệp
→ độ phì của đất tăng
Hs: Nêu 1số biện pháp làm tăng độ
phì của đất
Ngoài ra con người cũng làm giảm
độ phì của đất, phá rừng, sử dụng
hóa chất không hợp lí,
Gv giáo dục bảo vệ môi trường,
chống hoang mạc hóa làm đất xấu
Liên hệ VN
* Hoạt động 3: Tìm hiểu các nhân tố
hình thành đất
* Cá nhân
3 Các nhân tố hình thành đất
- Đá mẹ là nguồn gốc tạo ra thành phần khóang trong đất Đá mẹ có ảnh hưởng đến màu sắc và tính chất của đất
- Sinh vật là nguồn gốc sinh ra thành phần hữu cơ
- Khí hậu, đặc biệt là nhiệt độ và lượng mưa tạo điều kiện thuận lợi hoặc khó khăn cho quá trình phân giải các chất khóang và chất hữu cơ trong đất
Trang 4Gv: Giới thiệu các nhân tố hình
thành đất, đá mẹ, sinh vật, khí hậu,
địa hình, thời gian và con người
Gv: Trong các nhân tố đó, nhân tố
nào quan trọng?
Tại sao đá mẹ là một trong những
nguồn nhân tố quan trọng nhất?
Sinh vật có vai trò gì?
Hs: Giúp cho sự phân hủy các chất
khoáng trong đất diễn ra nhanh
Tại sao nói khí hậu là nhân tố tạo
thuận lợi hoặc khó khăn trong quá
trình hình thành đất?
IV CỦNG CỐ, HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC Ở NHÀ
* Thực hành:
- Đất được hình thành do những nguyên nhân nào? Nhân tố nào quan trọng?
- Đất có mấy thành phần chính? Thành phần nào quan trọng đối với sinh vật trên Trái Đất?
* Vận dụng:
- HS: về học bài, trả lời các câu hỏi SGK, vở bài tập
- Chuẩn bị trước bài 27: Lớp vỏ sinh vật, các nhân tố ảnh hưởng đến sự phân bố thực, động vật trên Trái Đất
- Sinh vật trên Trái Đất tồn tại ở đâu? Những nhân tố nào ảnh hưởng đến sự phân
bố thực, động vật trên Trái Đất ntn?