giao an khai quat ve lich su tieng viet

giao an khai quat ve lich su tieng viet tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả c...

Tiếng Việt: Khái quát về lịch sử Tiếng Việt

I Mục tiêu bài học

Giúp HS:

- Nắm được một cách khái quát nguồn gốc, các mối quan hệ họ hàng, quan hệ tiếp xúc, tiến trình phát triển của Tiếng Việt và hệ thống chữ viết của TV

- Thấy rõ lịch sử phát triển của TV gắn bó với lịch sử phát triển của đất nước, của dân tộc

- Bồi dưỡng tình cảm quý trọng TV – tài sản lâu đời và vố cùng qúy báu của dân tộc

II Kiến thức trọng tâm

- Hiểu được nguồn gốc của TIếng Việt, quá trình hình thành và phát triển

III Phương tiện thực hiện

- SGK, SGV, thiết kế bài học

IV Cách thức tiến hành

- GV tổ chức giờ dạy theo cách kết hợp các hình thức trao đổi thảo luận, thực hành

V Tiến trình dạy học

1 Kiểm tra bài cũ: Thế nào là ẩn dụ? Cho ví dụ minh hoạ?

Trả lời:

- Ẩn dụ: là phép so sánh ngầm, so sánh rút gọn, dựa trên pháp liên tưởng tương đồng

- VD: Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng, thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ Ngày ngày mặt trời đi trong thương nhớ, kết tràng hoa dâng bảy mười chín mùa xuân…”

→ Liên tưởng hình ảnh mặt trời ngoài nói về thiên nhiên còn nói về hình ảnh của Bác

Hồ Người là vị cha già của dân tộc, một người CM lỗi lạc của đất nước Là niềm tin,

niềm hi vọng của dân tộc, cũng là Mặt trời soi sáng đường CM đến hoà bình cho quê hương dân tộc

2 Bài mới:

* HĐ1: GV giới thiệu sơ qua về lịch sử

phát triển của TV

- Thế nào là Tiếng Việt?

- Tại sao lại có một lịch sử dày truyền

thống về TV như vậy?

* HĐ2: TV trong thời kì dựng nước được

phát triển như thế nào?

- TV có nguồn gốc từ đâu?

- Sự phát triển TV có mối quan hệ như thế

nào đối với lịch sử đất nước?

- TV Ptriển dựa trên điều kiện gì?

- TV thuộc họ ngôn ngữ gì?

- Quan hệ họ hàng của TV?

I Lịch sử phát triển của Tiếng Việt

- TV là tiếng nói của dân tộc Việt - dân tộc trong đại đa số gia đình 54 dân tộc anh em trên đất nước VN

- Là ngôn ngữ toàn dân, dùng chính thức trong các lĩnh vực hành chính, ngoại giao, giáo dục,… sd chung trong giao tiếp

1 TV trong thời kì dựng nước

a) Nguồn gốc TV

- Có nguồn gốc từ tiếng bản địa

- Nguồn gốc và tiến tình phat triển của TV gắn bó với nguồn gốc và tiến trình phát triển của dân tộc Việt

- Phát triển trên nền văn minh lúa nước Đông Nam á tiền sử

- TV thuộc họ ngôn ngữ Nam á

b) Quan hệ họ hàng của TV

- Thuộc học ngộ ngữ Nam á được phân

+ Có mối quan hệ như thế nào với tiếng

Môn - Khmer?

+ Quan hệ với tiếng Việt Mường?

* HĐ3: Tiếng Việt trong thời kì Bắc thuộc

và chống Bắc thuộc

- Có quan hệ và tiếp xúc với những ngôn

nào trên TG?

- Tại sao lại chịu ảnh hưởng nặng nề của

ngôn ngữ Hán?

- Chữ viết chủ yếu thời kì này là gì?

chia thành các dòng + Môn - Khmer (Nam Đông Dương và phụ cận Bắc Đông Dương) → là hai ngôn ngữ Môn và Khmer được lấy tên cho cách gọi chung vì là 2 ngôn ngữ sớm có chữ viết + Môn-Khmer lại được tách ra thành tiếng Việt Mường chung (tiếng Việt cổ)

- Cuối cùng tiếng Việt Mường lại được tách ra thành Tiếng Việt và Tiếng Mường

2 Tiếng Việt trong thời kì Bắc thuộc và chống Bắc thuộc

Trong sự phát triển, TV đã có quan hệ tiếp xúc với nhiều ngôn ngữ khác trong khu vực như tiếng Thái (ngữ âm và ngữ nghĩa)

- Ảnh hưởng sâu rộng nhất phải kể đến tiếng Hán Có sự vay mượn và Việt hoá ngôn ngữ Hán về âm đọc, ý nghĩa…

- Chữ viết chủ yếu là chữ nho

3 TV dưới thời kì dộc lập tự chủ

* HĐ4: TV dưới thời kì độc lập tự chủ

- Vai trò của chũ nho?

- Ngôn ngữ được phát triển ở thời kì này?

- Tại sao chữ Nôm lại ra đời?

- Khẳng định điều gì?

* HĐ5:TV trong thời kì Pháp thuộc

- Vị trí của chữ Hán như thế nào gđ này?

-Ngôn ngữ được sd thường xuyên?

- Chữ Quốc ngữ ra đời có vai trò như thế

nào?

- Tác dụng, ý nghĩa của chữ Quốc Ngữ ra

đời?

- Nho học được đề cao và giữ vai trò độc tôn (nhà nước PK được độc lập)

- Ngôn ngữ - văn tự Hán được chủ động đẩy mạnh

- Nhờ quá trình Việt hoá từ chữ Hán→ chữ Nôm được ra đời trên nền tự chủ, tự cường của dân tộc lên cao

- Với chữ Nôm, TV ngày càng được khẳng định những ưu thế của mình trong sáng tác văn chương (âm thanh, màu sắc, hình ảnh…)

4 TV trong thời kì Pháp thuộc

- Chữ Hán mất vị trí độc tôn, nhưng TV vẫn bị chèn ép

- Ngôn ngữ: ngoại giao, gd, hành chính lúc này bằng tiếng Pháp

- Chữ quốc ngữ ra đời, thông dụng và phát triển đã nhanh chóng tìm thế đứng

- TV góp phần cổ vũ và tuyên truyền CM, kêu gọi toàn dân đoàn kết đấu tranh giành độc lập, tự do cho dân tộc

- TV phong phú hơn về các thể loại

5 TV từ sau CMT8 đến nay

- Phiên âm thuật ngữ KH của phương Tây

* HĐ6: TV từ sau CMT8 đến nay

- Phiên âm thuật ngữ KH chủ yếu?

- Vay mượn thuật ngữ KHKT của tiếng

nước nào?

- Từ ngữ ngày nay có tính chất như thế

nào?

* HĐ7: Chữ viết của TV trải qua qtrình

đấu tranh & ptriển như thế nào?

- Chữ Hán?

- Chữ Nôm?

- Chữ Quốc ngữ?

→ Sự kết hợp này khẳng định điều gì?

(chủ yếu qua tiếng Pháp)

- Vay mượn thuật ngữ KH-KT qua tiếng

TQ (đọc theo âm Hán-Việt)

- Đặt thuật ngữ thuần Việt

→ Nhìn chung TV đã đạt đến tính chuẩn xác, tính hệ thống, phù hợp với tập quán sử dụng ngôn ngữ của người VN

II Chữ viết của TV

- Chữ Hán: do ảnh hưởng hơn 1000 năm

Bắc thuộc (pk phương Bắc TQ)

- Chữ Nôm: khi ý thức tự chủ tự cường của

dân tộc lên cao, đòi hỏi cần cs một thú chữ ngôn ngữ của dtộc riêng

- Chữ quốc ngữ: do giáo sĩ phương Tây

đến truyền giáo vào VN

→ Sự kết hợp và Việt Hoá dần chữ viết, chữ viết TV ngày nay là cả một quá trình phát triển lâu dài của dân tộc theo chiều dài lịch sử xh Việt Nam

3 Củng cố và dặn dò:

- Hiểu được vai trò của chữ Nôm là thành qủa lớn nhất biểu hiện đc ý thức tự chủ, tự cường của dân tộc lên cao

- Chữ Quốc ngữ là một hệ thống ưu việt, có vai trò quan trọng trong đ/s xh và sự phát triển của đất nước

- Làm bài tập: 1, 2, 3/tr40 (SGK)

- Giờ sau học: “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” (2 tiết)