Qua phân tích bài văn Mưa rào, hiểu thêm quan sát và chọn lọc chi tiết trong một bài văn tả.. Biết chuyển những điều đã quan sát được về một cơn mưa thành một dàn ý với các ý thể hiện sự
Trang 1Giáo án Tiếng việt 5
Tập làm văn
Luyện tập tả cảnh
I Mục tiêu
1 Qua phân tích bài văn Mưa rào, hiểu thêm quan sát và chọn lọc chi
tiết trong một bài văn tả
2 Biết chuyển những điều đã quan sát được về một cơn mưa thành một
dàn ý với các ý thể hiện sự quan sát của riêng mình; biết trình bày dàn ý
trước các bạn rõ ràng tự nhiên
II Đồ dùng dạy - học
- Những ghi chép của HS khi quan sát một cơn mưa
- Một số bút dạ và giấy rô-ki khổ to để hai đến ba HS lập dàn ý chi tiết
cho bài văn tả cảnh cơn mưa của mình, để cả lớp nhận xét
III Các hoạt động dạy - học
A Kiểm tra bài cũ
- Yêu cầu HS đọc lại đoạn văn tả cảnh (Bài tập
2) tiết Tập làm văn trước mà HS đã hoàn thiện
ở nhà
- Một đến hai HS lên bảng thực hiện theo yêu cầu của GV
- GV nhận xét, cho điểm
B Bài mới
1 Giới thiệu bài
- Để hiểu thêm về quan sát và chọn lọc chi tiết
trong một bài văn tả cảnh, chuyển những điều
đã quan sát được về một cơn mưa thành một
dàn ý thể hiện sự quan sát của riêng mình, hôm
nay chúng ta cùng học bài Luyện tập tả cảnh.
- HS lắng nghe
Trang 22 Hướng dẫn HS luyện tập
Bài tập 1
- Gọi một HS đọc to toàn bộ nội dung bài tập - Một HS đọc to toàn bộ bài tập Cả
lớp theo dõi đọc thầm trong SGK
- GV yêu cầu HS đọc thầm, làm bài vào vở
nháp, sau đó trao đổi với bạn theo nhóm đôi
kết quả bài làm của mình
- HS đọc thầm, ghi ra vở nháp những câu trả lời cho các ý a, b, c, d sau đó trao đổi với bạn
Một HS trình bày cả lớp theo dõi, nhận xét
+ Những dấu hiệu nào báo hiệu cơn mưa sắp
đến + Những dấu hiệu cơn mưa sắp đến là:* Mây: bay về, mây lớn, nặng, đặc xịt,
lổm ngổm đầy trời; mây tản ra rồi san đều trên một nền đen xám xịt.
* Gió: thổi giật, đổi mát lạnh, nhuốm
hơi nước; khi mưa xuống, gió càng mạnh mặc sức điên đảo trên cành cây
+ Tìm những từ ngữ tả tiếng mưa và hạt mưa
từ lúc bắt đầu đến lúc kết thúc cơn mưa + Những từ ngữ tả tiếng mưa và hạtmưa là:
* Tiếng mưa: Lúc đầu lẹt đẹt lẹt đẹt,
lách tách Về sau mưa ù xuống, rào rào, sầm sập, đồm độp, đập bùng bùng
vào lòng lá chuối; giọt gianh đổ ồ ồ
* Hạt mưa: Những giọt nước lăn xuống mái phên nứa rồi tuôn rào rào; mưa
xiên xuống, lao xuống, lao vào bụi cây;
hạt mưa giọt ngã, giọt bay, tỏa bụi
nước trắng xóa.
+ Cây cối, con vật, bầu trời trong và sau trận
mưa được miêu tả thế nào? + Cây cối, con vật, bầu trời trong vàsau trận mưa:
Trang 3* Trong mưa:
Cây cối: lá đào, lá na, lá sói vẫy tai
run rẩy.
Con vật: Con gà trống ướt lướt thướt
ngật ngưỡng tìm chỗ trú.
Bầu trời: Cuối cơn mưa, vòm trời tối
thẫm vang lên một hồi ục ục ì ầm những tiếng sấm.
* Sau cơn mưa:
Con vật: Chim chào mào hót râm ran Cây cối: Vòm lá bưởi lấp lánh.
Bầu trời: Trời rạng dần, mặt trời ló
ra chói lọi.
+ Tác giả đã quan sát cơn mưa bằng những
* Bằng mắt nhìn (thị giác) nên thấy những đám mây biến đổi trước cơn mưa; thấy mưa rơi; những đổi thay của cây cối, con vật, bầu trời, cảnh tượng xung quanh khi mưa tuôn, lúc mưa ngớt
* Bằng tai nghe (thính giác) nên nghe thấy tiếng gió thổi, sự biến đổi của tiếng mưa, nghe tiếng sấm, tiếng hót của chào mào
* Bằng cảm giác của làm da (xúc giác) nên cảm thấy sự mát lạnh của làn gió nhuốm hơi nước trước cơn mưa
* Bằng mũi ngửi (khứu giác) nên biết được mùi nồng ngái ngái, xa lạ man mác của những trận mưa mới đầu mùa
Trang 4- GV nói thêm: Tác giả đã miêu tả cơn mưa
theo một trình tự từ khi cơn mưa bắt đầu cho
đến khi kết thúc với tất cả các giác quan Sự
quan sát của tác giả rất tinh tế Quan sát cơn
mưa từ lúc có dấu hiệu báo mưa cho đến khi
mưa tạnh, tác giả đã nhìn thấy, nghe thấy, ngửi
và cảm thấy sự biến đổi của cảnh vật, âm
thanh, không khí, tiếng mưa, Nhờ khả năng
quan sát tinh tế, cách dùng từ ngữ miêu tả
chính xác và độc đáo, tác giả đã viết được một
bài văn miêu tả cơn mưa rào đầu mùa rất chân
thực và thú vị, khiến cho người đọc, người
nghe như cảm thấy cơn mưa đang hiển hiện
trước mắt
- HS lắng nghe
Bài tập 2
trong SGK
- GV gọi một vài HS đọc lại kết quả quan sát
một cơn mưa Cả lớp mở vở ghi để GV kiểm
tra
- HS thực hiện theo yêu cầu của GV
- Yêu cầu HS làm bài cá nhân GV phát bút dạ,
giấy khổ to, cho một vài HS khá giỏi làm bài - HS làm việc cá nhân làm bài vào vởnháp, một vài HS làm bài lên giấy khổ
to
- Yêu cầu HS trình bày kết quả GV và cả lớp
nhận xét, đánh giá cao những HS có khả năng
quan sát tinh tế, phát hiện được nét độc đáo;
biết trình bày theo một dàn ý hợp lí những gì
mình đã quan sát được một cách rõ ràng ấn
tượng
- HS lần lượt đứng dậy trình bày bài làm của mình Những HS làm bài trên giấy khổ to dán kết quả bài làm trên bảng lớp Cả lớp theo dõi nhận xét
- GV chốt lại bằng cách lựa một bài HS làm
bài tốt nhất trên giấy khổ to đang dán trên bảng
lớp, hướng dẫn HS nhận xét, bổ sung, xem như
là một dàn ý mẫu để cả lớp tham khảo
- HS thực hiện theo yêu cầu của GV Sau khi nghe các bạn trình bày và đóng góp ý kiến, mỗi HS tự sửa lại dàn ý của mình
Trang 53 Củng cố, dặn dò
- GV nhận xét giờ học, tuyên dương những
- Dặn HS về nhà hoàn chỉnh lại dàn ý và chọn
trước một phần dàn ý để chuyển thành một
đoạn văn hoàn chỉnh trong tiết học tới
- HS lắng nghe và về nhà thực hiện theo yêu cầu của GV