giao an ngu van 10 bai chon su viec chi tiet tieu bieu trong van tu su tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án,...
Trang 1Tiết 19 + TT Ngày soạn:
CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU BIỂU
TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Biết chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu để viết bài văn tự sự
II TRỌNG TÂM, KIẾN THỨC, KỸ NĂNG:
1 Kiến thức:
- Khái niệm sự việc, chi tiết tiêu biểu trong văn bản tự sự
- Vai trò, tác dụng của sự việc, chi tiết tiêu biểu trong một bài văn
2 Kỹ năng:
- Nhận diện sự việc, chi tiết trong một số bài văn tự sự đã học
- Lựa chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu để tạo lập văn bản theo yêu cầu cụ thể
3 Phương tiện:
SGV, SGK, chuẩn kiến thức kỹ năng, thiết kế bài giảng
III NỘI DUNG LÊN LỚP:
1 Kiểm tra (3 phút): Kiểm tra vở soạn của học sinh
2 Bài mới (40 phút):
Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tìm
hiểu khái niệm
- GV: Cho học sinh đọc GSK
- GV: Thế nào là tự sự ?
- HS: trả lời
- GV: Thế nào là sự việc tiêu biểu ?
- HS: trả lời
- GV: bổ sung
Sự việc là cái xẩy ra được nhận thức có
ranh giới rõ ràng, phân biệt với những cái
xẩy ra khác.Trong văn tự sự, sự việc tiêu
biểu những sự việc quan trọng góp phần
hình thành cốt truyện: Tấm biến hóa nhiều
lần (Tấm Cám), sự việc người chồng tỉnh
ngộ (Người con gái Nam Xương), sự việc
con trai Lão Hạc phẫn chí bỏ nhà ra đi (Lão
Hạc)
Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh cách
chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu
- GV: Các thao tác chọn văn bản
- GV:Cho học sinh đọc văn bản 1
+ Tác giả dân gian kể chuyện gì ?
+ Chi tiết: Khi chia tay với Mị Châu, Trọng
I Khái niệm:
1 Tự sự
- Là kể chuyện, dùng ngôn ngữ kể chuyện trình bày một chuỗi sự việc, cuối cùng kết thúc thể hiện một ý nghĩa
-Tự sự giúp người kể giải thích sự việc, tìm hiểu con người, nêu vấn đề và bày tỏ thái độ khen, chê
2 Sự việc
- Thường là những cái xẩy ra có liên quan đến con người (trong cuộc sống hàng ngày) hoặc liên quan đến nhân vật (trong văn bản
tự sự)
- Mỗi sự việc thường bao gồm một số chi tiết
II Cách chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu
1 Văn bản 1:
a Tác giả dân gian kể:
– Công việc xây dựng và bảo vệ đất nước của cha ông ta (xây thành, chế nỏ)
- Tình vợ chồng (Mị Châu - Trọng Thủy)
- Tình cha con (An Dương Vương - Mị Châu)
Đó là các sự việc tiêu biểu, các số phận này có quan hệ mật thiết với nhau, luôn chi phố và tác động lẫn nhau
b Hai chi tiết đều là chi tiết tiêu biểu: chi
Trang 2Thủy than phiền “ta lại tìm nàng, lấy gì làm
dấu” và câu trả lời của Mị Châu: “thiếp có
áo … dấu”: đó có phải là chi tiết tiêu biểu
không?
- HS: trả lời, giáo viên nhận xét
- GV: Cho học sinh đọc văn bản 2
- GV: Cho học sinh chọn một sự việc rồi kể
lại với một số chi tiết tiêu biểu
- GV: nhận xét, bổ sung ý kiến
- GV: Gọi học sinh rút ra cách lựa chọn sự
việc và chi tiết tiêu biểu
- HS: trả lời
- GV:Ý nghĩa của việc lựa chọn
Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh làm
luyện tập
Bài tập 1
- GV:Luyện tập theo 2 nhóm
- GV:Cho học sinh đọc SGK và gợi ý
- HS: trả lời:
- Không được bỏ
- Có những sự việc, sự vật tưởng chừng như
bỏ đi nhưng lại quan trọng
- Sự sai lầm chịu đựng như đã sống âm
thầm không sợ hiểu lầm là tốt => hãy sống
như thế
Bài tập 2
- GV: Đoạn văn kể chuyện gì ?
+ Cuối đoạn trích, tác giả đã chọn sự việc
gì, kể bằng chi tiết tiêu biểu nào ?
+ Có thể coi đây là thành công của Hôme
trong kể chuyện sử thi không ?
Hoạt động 4: Củng cố, tổng kết
tiết 1 diễn tả mối quan hệ riêng giữa hai nhân vật, chi tiết 2 có vai trò duy trì tính logic của cốt truyện, vừa khắc họa tính cách nhân vật Mị Châu, vừa là cái cớ để câu chuyện tiếp tục dẫn đến bi kịch
2 Văn bản 2:
- Sự việc (tưởng tượng) con trai Lão Hạc trở về làng sau cách mạng tháng Tám
- Các chi tiết tiêu biểu:
+ Anh tìm gặp ông giáo và theo ông đi viếng mộ cha
+ Con đường - nghĩa địa - ngôi mộ thấp bé + Anh thắp hương, cúi đầu, nước mắt rưng rưng, rì rầm như nói với người cha khổ sở
cả một đời
+ Bên cạnh, ông giáo cũng ngấn lệ
3 Cách chọn sự việc chi tiết tiêu biểu trong bài văn tự sự
- Sự việc, chi tiết phải có vai trò dẫn dắt câu chuyện
- Góp phần khắc họa sâu sắc tính cách nhân vật
- Phải hiện thực hóa được chủ đề của văn bản
- Chi tiết phải bất ngờ, hấp dẫn
III Luyện tập:
1 Bài 1/ 63,64 “Hòn đá xấu xí”:
- Không được bỏ chi tiết Hòn đá xấu xí được phát hiện và chở đi nơi khác, vì đó là chi tiết quan trọng có vai trò miêu tả tâm trạng của nhân vật bà nội và nhân vật tôi ở đoạn kết Tôi cảm thấy xấu hổ, cũng cảm thấy cái vĩ đại của hòn đá.→ Tăng thêm ý nghĩa cốt truyện
2 Tâm trạng của Ô-đi-xê và Pê-nê-lôp
- Tác giả kể về cuộc tài ngội của hai vợ chồng người dũng tướng sau 20 năm trở về
- Sự đấu trí giữa Pê-nê-lôp và Uy-lít-xơ
- Uy-lít-xơ tả lại vanh vách về chiếc giường
- Liên tưởng trong kể chuyện
Sự việc trên có vai trò khắc sâu tính cách nhân vật Pê nê lốp, đặc tả hạnh phúc của cuộc tái ngộ, tạo nên sự hấp dẫn của câu chuyện
*Ghi nhớ: SGK/ 62
Trang 33 Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà (2 phút):
- Dặn dò: học bài
- Chuẩn bị bài mới: “Bài viết số 2”
RÚT KINH NGHIỆM