MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT: Giúp học sinh: - Hiểu vai trị và tác dụng của các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong bài văn tự sự.. - Biết kết hợp sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong bài văn t
Trang 1Tiết 24 Ngày soạn
MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM TRONG VĂN TỰ SỰ
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
Giúp học sinh:
- Hiểu vai trị và tác dụng của các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong bài văn tự sự
- Biết kết hợp sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong bài văn tự sự
II TRỌNG TÂM, KIẾN THỨC, KỸ NĂNG:
1 Kiến thức:
- Yếu tố miêu tả, biểu cảm và vai trị, tác dụng của các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong
bài văn tự sự
- Quan sát, liên tưởng, tưởng tượng và vai trị của quan sát, liên tưởng, tưởng tượng đối với việc miêu tả và biểu cảm trong bài văn tự sự
2 Kỹ năng:
- Nhận diện và phân tích vai trị của các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong bài văn tự sự
- Biết quan sát, liên tưởng, tưởng tượng trong khi trình bày các chi tiết, sự việc
- Biết vận dụng các kiến thức trên để đọc-hiểu các văn bản tự sự được giới thiệu trong phần văn học và các văn bản tự sự khác ngồi SGK
- Thực hành viết văn bản tự sự cĩ sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm, vận dụng kỹ năng quan sát, liên tưởng, tưởng tượng
3 Phương tiện:
SGV, SGK, chuẩn kiến thức kỹ năng, thiết kế bài giảng
III NỘI DUNG LÊN LỚP:
1 Kiểm tra bài cũ (3 phút):
Trình bày cách thức chọn sự việc và chi tiết trong bài văn tự sự?
2 Bài mới (40 phút):
Hoạt động 1: Hướng dẫn học
sinh tìm hiểu miêu tả và biểu
cảm trong văn tự sự
- GV chia nhĩm cho HS thảo
luận trả lời câu hỏi SGK
- GV nhận xét, bổ sung chốt lại
nội dung chính
- GV:Gọi HS đọc đoạn trích,
thảo luận trả lời câu hỏi:
+ Văn bản trên cĩ phải là đoạn
tự sự khơng?
+ Xác định yếu tố miêu tả?
I Miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự
1 Thế nào là miêu tả, biểu cảm:
- Miêu tả: dùng ngơn ngữ hoặc một phương tiện khác làm cho người nghe, người đọc cĩ thể thấy sự vật, hiện tượng con người như đang hiện ra trước mắt
- Biểu cảm: bộc lộ tình cảm chủ quan của bản thân trước sự vật, hiện tượng, con người trong cuộc sống
2 Miêu tả trong văn tự sự khơng hồn tồn giống với miêu tả trong văn miêu tả:
Miêu tả và biểu cảm là 2 yếu tố thường cĩ mặt trong các bàivăn tự sự Nhờ những yếu tố đĩ mà câu chuyện được kể trở nên rõ ràng, dễ cảm nhận và cĩ sức truyền cảm mạnh mẽ hơn
3 Căn cứ đánh giá thành cơng của việc miêu tả và biểu cảm trong văn tư sự: là miêu tả và biểu cảm đã
phục vụ đắc lực cho mục đích tự sự ở mức độ nào
4 Phân tích ví dụ (SGK/73,74)
a Là đoạn tự sự vì cĩ các yếu tố: nhân vật (chàng chăn cừu, cơ gái), sự việc (một cốt truyện nhỏ), cĩ người dẫn chuyện (nhân vật Tơi- chàng, chăn cừu)
b Miêu tả: mang lại một khơng gian yên tĩnh của
Trang 2Biểu cảm?
- HS: Trả lời
- GV: Nhận xét, HS tự ghi vở
Hoạt đông 2: Hướng dẫn học
inh tìm hiểu quan sát, liên
tưởng, tưởng tượng đối với
việc miêu tả và biểu cảm
trong văn tự sự
- GV: Cho HS chọn và điền từ
vào ô trống và đọc lên nguyên
văn khi đã hoàn thành
- HS: Đọc và trả lời
- GV: Để làm tốt việc miêu tả
trong văn tự sự người làm chỉ
cần quan sát đối tượng một
cách kỹ càng mà không cần
liên tưởng, tưởng tượng được
không? Tìm dẫn chứng trong
văn bản?
-HS: trả lời
- GV: Mời HS đọc bài tập 3
trong SGK/75
- HS: Thảo luận và trả lời trước
lớp
- HS trình bày
- GV: Chốt ý
Hoạt động 3: Củng cố, kiểm
tra, đánh giá
- GV yêu cầu HS đọc to, rõ và
học thuộc
- GV: Gợi ý cho HS làm phần
luyện tập
Để làm văn hay và sống đẹp
cần thiết phải quan tâm đến con
người và đời sống, phải lưu giữ
những ấn tượng và cảm xúc
trước con người và đời sống
một đêm đầy sao trên trời, chỉ còn nghe tếng suôí reo, cỏ mọc, tiếng kêu của loài côn trùng Có 2 người (cô chủ và chàng trai) đang thức trắng dõi theo nhìn sao
c.Biểu cảm: nỗi rõ vẻ bâng khuâng xao xuyến của chàng trai trước cô chủ nhưng anh ta vẫn giữ được mình Anh tưởng cô gái ngồi cạnh anh cũng là vẻ đẹp của ngôi sao đậu xuống vai anh và thiêm thiếp ngủ
Yếu tố miêu tả và biểu cảm tăng thêm vẻ đẹp hồn nhiên của cảnh vật lòng người
II Quan sát, liên tưởng, tưởng tượng đối với việc miêu tả và biểu cảm trong bài văn tự sự
1 Bài tập 1: Chọn và điền từ
a Liên tưởng
b Quan sát
c Tưởng tượng
2 Bài tập 2: Không chỉ quan sát trong miêu tả mà
phải liên tưởng, tưởng tượng mới gây được cảm xúc + Quan sát: Trong đêm…
+ Tưởng tượng: Cô gái…
+ Liên tưởng: Cuộc hành trình thầm lặng…
3 Bài tập 3:
- Câu a,b, c đúng
- Câu d: không chính xác (chỉ là tiếng nói chủ quan không thể hiện tính chân thật)
* Ghi nhớ: SGK/76
III Luyện tập:
1 Bài tập 1
a HS viết theo sở thích của mình
b - Vai trò của miêu tả và tự sự: Người đọc cảm thấy như đang tận mắt chứng kiến một bức tranh tuyệt đẹp
về mùa thu vàng và càng thêm yêu thiết tha cuộc đời thơ mộng đến kì diệu này
- Hiệu quả: được tạo nên trước mắt nhờ tình yêu cuộc sống của nhà văn nhưng hiệu quả ấy sẽ không thể nếu NV không thể hiện được khả năng quan sát, liên tưởng, tưỡng tượng tinh tế và mới mẻ khác thường
2 Bài tập 2: HS viết theo sở thích của mình
Trang 33 Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà (2 phút):
- Dặn dò:
+ Học bài
+ Làm bài tập 1,2 SGK/76
- Chuẩn bị bài mới:
+ Tam đại con gà
+ Nhưng nó phải bằng hai mày
RÚT KINH NGHIỆM