giao an bai van de khai thac the manh vung trung du mien nui bac bo

giao an bai van de khai thac the manh vung trung du mien nui bac bo tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ...

Tiết 38

Bài 32: VẤN ĐỀ KHAI THÁC THẾ MẠNH Ở TRUNG DU VÀ MIỀN NÚI BẮC BỘ

I MỤC TIÊU: Sau bài học, hs cần:

1 Về kiến thức:

 Phân tích được các thế mạnh của vùng, hiện trạng khai thác và khả

năng phát phát huy các thế mạnh đó để phát triển kinh tế xã hội.

 Hiểu được ý nghĩa kinh tế, chính trị, xã hội sâu sắc của việc phát huy

các thế mạnh của vùng

 Phân tích việc sử dụng các thế mạnh để phát triển các ngành kinh tế

của vùng; Một số vấn đề đặt ra và hướng khắc phục

2 Về kĩ năng:

 Đọc và phân tích khai thác các kiến thức từ Atlat, bản đồ giáo khoa

treo tường và bản đồ trong SGK

 Thu thập và xử lí các tư liệu thu thập được

3 Về thái độ, hành vi: Nhận thức được việc phát huy các thế mạnh của vùng

không chỉ có ý nghĩa về kinh tế mà còn có ý nghĩa chính trị-xã hội sâu sắc

4 Định hướng phát triển năng lực học sinh:

 Năng lực chung, năng lực sáng tạo, năng lực tính toán, năng lực hợp

tác

 Năng lực chuyên biệt: sử dụng tranh ảnh, bản đồ, biểu đồ…

II CÁC PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

1 GV chuẩn bị:

 Bản đồ tự nhiên VN treo tường Bản đồ kinh tế vùng TDMNBB

2 HS chuẩn bị:

 Atlat địa lý Việt Nam

 Dụng cụ học tập

III./ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1 Ổn định lớp.

2 Kiểm tra bài cũ:

Tại sao tài nguyên du lịch lại là một trong những nhân tố quan trọng hàng đầu

đối với việc phát triển du lịch?

Phân tích các thế mạnh và hạn chế của tài nguyên du lịch nước ta? Liên hệ với

địa phương em?

3 Bài mới:

Hoạt động 1:Khái quát vùng

Hình thức: GV – HS (cả lớp)

Bước 1: GV sử dụng bản đồ treo tường

kết hợp Atlat để hỏi:

- Xác định vị trí tiếp giáp và phạm vi

lãnh thổ của vùng? -> Nêu ý nghĩa?

->HS trả lời (có gợi ý)->GV chuẩn kiến

thức

- Y/c hs tự xác định 02 bộ phận ĐB và

I Khái quát chung:

- Gồm 15 tỉnh

- S=101.000Km2(30,5% S cả nước)

- DS > 12 triệu (2006) (14,2% DS cả nước)

- Tiếp giáp (Atlat)

→VTĐL thuận lợi + GTVT đang được đầu tư → thuận lợi giao lưu với các vùng khác trong nước và xây dựng nền kinh tế

TB (dựa vào SGK và Atlat).

Bước 2: Cho học sinh khai thác Atlat và

SGK, nêu câu hỏi:

-Nêu những đặc điểm tự nhiên nổi bậc

của vùng?

- ĐK KT-XH của vùng có thuận lợi và

khó khăn gì đối với việc phát triển

KT-XH của vùng?

-> HS trả lời GV chuẩn kiến thức

*GV nêu thêm vấn đề cho hs khá giỏi:

việc phát huy các thế mạnh của vùng có

ý nghĩa KT, CT, XH như thế nào?

Chuyển ý

Hoạt động 2:Khai thác thế mạnh trong

các hoạt động kinh tế.(Hình thức:

cặp/nhóm nhỏ)

Bước 1: GV hỏi:

-Vùng có những thuận lợi và khó khăn gì

trong việc khai thác, chế biến khoáng sản

và thủy điện?

Tiềm năng lớn nhất nước

- Hệ thống sông Hồng chiếm hơn 1/3 trữ

năng thủy điện cả nước

- Các nhà máy thủy điện: Hòa Bình (CS:

1920MW), Thác Bà (110 MW) Đang

xây dựng nhà máy thủy điện Sơn La (CS:

2400 MW), Tuyên Quang (CS: 342MW

S Gâm)

Thế mạnh đó thể hiện thế nào ở hai tiểu

vùng của vùng?

Bước 3: GV nhận xét, giúp hs chuẩn kiến

thức

Chuyển ý

Hoạt động 3: Tìm hiểu thế mạnh về

trồng trọt và chăn nuôi

Hình thức: chia nhóm lớn

Bước 1: Phân 06 nhóm làm việc và giao

nhiệm vụ cho các nhóm: (phát phiếu học

tập)

-Nhóm chẵn: tìm hiểu thế mạnh về trồng

trọt

-Nhóm lẻ: tìm hiểu thế mạnh về chăn

nuôi

Bước 2: Các nhóm tiến hành thảo luận,

ghi kết quả

Bước 3: đại diện các nhóm lên trình bày

mở

- TNTN đa dạng → có khả năng đa dạng hóa cơ cấu ngành kinh tế

- Có nhiều đặc điểm xã hội đặc biệt (thưa dân, nhiều dân tộc ít người, vẫn còn nạn du canh du cư, vùng căn cứ cách mạng…)

- CSVCKT có nhiều tiến bộ nhưng vẫn còn nhiều hạn chế

→ Việc phát huy các thế mạnh của vùng mang nhiều ý nghĩa về kinh tế, chính trị,

xã hội sâu sắc

II Các thế mạnh kinh tế 1.Thế mạnh về khai thác, chế biến khoáng sản và thủy điện:

a Điều kiện phát triển:

*Thuận lợi: Giàu khoáng sản, trữ năng

lớn nhất nước

*Khó khăn: Khai thác khoáng sản, xây

dựng các công trình thủy điện đòi hỏi phải

có các phương tiện hiện đại và chi phí cao Một số loại khoáng sản có nguy cơ cạn kiệt…

b Tình hình phát triển:

- Khai thác, chế biến khoáng sản:

- Kim loại, năng lượng, phi KL, VLXD

- Cơ cấu công nghiệp đa dạng

- Thủy điện: (Atlat)

2 Thế mạnh về cây công nghiệp, cây dược liệu, rau quả cận nhiệt và ôn đới:

a Điều kiện phát triển:

*Thuận lợi:

*Tự nhiên:

- Đất: có nhiều loại: đất feralit, phù sa cổ,

- Khí hậu: nhiệt đới ẩm gió mùa, có mùa đông lạnh

- Địa hình cao

* KT-XH:

- Có truyền thống, kinh nghiệm sản xuất

- Có các cơ sở CN chế biến

- Chính sách, thị trường, vốn, …thuận lợi

→ Có thế mạnh để phát triển cây công nghiệp, cây dược liệu, rau quả cận nhiệt và

ôn đới

*Khó khăn:

- Địa hình hiểm trở, rét, sương muối

- Thiếu nước về mùa đông

các nhóm khác bổ sung GV giúp hs

chuẩn kiến thức

Hoạt động 4: Tìm hiểu thế mạnh về kinh

tế biển

Hình thức: cá nhân – lớp

- HS dựa vào SGK và vốn hiểu biết nêu

các thế mạnh về kinh tế biển của vùng và

ý nghĩa của nó?

HS trả lời, GV chuẩn kiến thức

- Cơ sở chế biến, GTVT chưa thật hoàn thiện

b Các nông sản quan trọng: Chè, Cây

thuốc quý, Cây rau, quả…

c Ý nghĩa: cho phép phát triển nông

nghiệp hàng hóa, hạn chế du canh du cư

* Biện pháp:

3./Thế mạnh về chăn nuôi gia súc:

a Điều kiện phát triển:

+ Nhiều đồng cỏ

+ Lương thực cho người được giải quyết tốt

*Tuy nhiên: Vận chuyển khó khăn, đồng

cỏ nhỏ và đang xuống cấp

b./ Tình hình phát triển và phân bố:

Các gia súc chính:

+ Đàn bò: 900.000 con (2005) + Đàn trâu: 1.7triệu con  ½ cả nước) + Ngựa, dê

+ Đàn lợn: 5.8 triệu con

4./ Kinh tế biển

- Đánh bắt, nuôi trồng, du lịch, GTVT biển…

* Ý nghĩa: Sử dụng hợp lí tài nguyên,

nâng cao đời sống, góp phần bảo vệ an ninh quốc phòng…

* TÍCH HỢP: TDMNBB có thế mạnh về

nhiều mặt Tuy nhiên vấn đề quan tâm nhất vẫn là cơ sở hạ tầng của vùng chưa được hoàn thiện, giao thông vận tải chưa đồng bộ… là những khó khăn cốt lõi cần được cải thiện, nâng cấp trước nhất nhằm giúp cho quá trình giao lưu, thông thương giữa các vùng miền và giao thông quốc tế thuận lợi hơn

TDMNBB còn có điều kiện núi cao, hẻm vực sâu→ phát triển thủy điện↔ kết hợp bảo vệ môi trường

Lãnh thổ chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc, còn bị phân hóa theo độ cao ↔ rét đậm rét hại ảnh hưởng đến nhóm ngành trồng trọt và chăn nuôi Biện pháp?

IV ĐÁNH GIÁ:

 Tại sao nói việc phát huy các thế mạnh của TD&MNBB có ý nghĩa

kinh tế to lớn, có ý nghĩa chính trị xã hội sâu sắc?

 Xác định trên bản đồ các trung tâm công nghiệp của vùng?

 Giải pháp khắc phục các hạn chế để phát huy thế mạnh của vùng

V HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP

 Học và trả lời các câu hỏi trong SGK

 Xem trước bài mới cho tiết học sau

VI PHỤ LỤC:

a Ý nghĩa kinh tế: sử dụng hợp lí tài nguyên; tăng nguồn lực của vùng và cả nước; tạo ra sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế của vùng theo hướng CNH-HĐH

b Ý nghĩa chính trị, xã hội: Ý nghĩa chính trị: củng cố khối đoàn kết giữa các dân tộc, bảo vệ an ninh biên giới

c Ý nghĩa xã hội: nâng cao đời sống nhân dân, xóa bỏ dần sự chênh lệch giữa đồng bằng và miền núi

Quặng đất hiếm: Các nguyên tố đất hiếm và Các kim loại đất hiếm, theo IUPAC là tập hợp của mười bảy nguyên tố hóa học thuộc bảng tuần hoàn của Mendeleev, có tên gọi là scandi, yttri và mười bốn trong mười lăm của nhóm Lantan (loại trừ promethi), có hàm lượng rất nhỏ có trong Trái Đất Người ta có thể tìm thấy các nguyên tố đất hiếm ở trong các lớp trầm tích, các mỏ quặng và cát đen Nhóm đất hiếm thường không có tên trong sự sắp xếp khoa học Tuy vậy, đất hiếm vẫn được tổ chức USPTO sắp xếp vào dạng hợp kim và các hợp chất khác, chính xác là nam châm đất hiếm từ các dạng khác nhau của nam châm Tại Việt Nam, theo đánh giá của các nhà khoa học địa chất, trữ lượng đất hiếm ở khoảng 10 triệu tấn phân bố rải rác ở các mỏ quặng vùng Tây Bắc

và dạng cát đen phân bố dọc theo ven biển các tỉnh miền Trung.Theo Cục Địa chất khoáng sản (Bộ Tài nguyên Môi trường), tài nguyên đất hiếm ở Việt Nam đứng trong top 5 thế giới Khu vực phân bố chủ yếu ở Tây Bắc, trong đó có tỉnh Lai Châu và Yên Bái Đất hiếm ở khu vực Tây Bắc Việt Nam có chứa chất phóng xạ với hàm lượng khá cao Ngoài những tác động đến môi trường giống như các hoạt động khai thác các khoáng sản khác, việc khai thác đất hiếm ở nước ta phải đối mặt với nguy cơ phát tán chất phóng xạ Cuối năm 2010, Nhật Bản tuyên bố muốn sử dụng công nghệ khai thác hiện đại để khai thác đất hiếm của Việt Nam, nhằm giảm sự phụ thuộc nguồn cung vào Trung Quốc Dự định này của Nhật được công bố sau khi Trung Quốc tạm ngừng xuất khẩu đất hiếm sang Nhật Bản.Quặng đất hiếm chứa 17 nguyên tố có hàm lượng rất nhỏ trong

vỏ trái đất, đa số chúng được dùng trong lĩnh vực công nghiệp và quốc phòng Người ta dùng 17 nguyên tố trong đất hiếm để sản xuất các linh kiện trong điện thoại di động, pin mặt trời, motor điện hiệu suất cao, động cơ xe hơi dùng cả xăng và điện, nam châm trong các máy phát thủy điện cực nhỏ và cả các thiết

bị trong vũ trụ