Tác động của các yếu tố tài chính lên thu nhập trên cổ phiếu của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán TP HCM

--- LểNăTHUăNH PăTRểNăC ăPHI UăC AăCỄCă... --- LểNăTHUăNH PăTRểNăC ăPHI UăC AăCỄCă... ABSTRACT This paper examines the impact of financial factors on earnings per share listed on TP.HCM

-

LểNăTHUăNH PăTRểNăC ăPHI UăC AăCỄCă

-

LểNăTHUăNH PăTRểNăC ăPHI UăC AăCỄCă

TR NGă I H C CÔNG NGH TP HCM

Cán b h ng d n khoa h c : PGS.TS H Th y Tiên

Lu n v n Th c s đ c b o v t i Tr ng i h c Công ngh TP HCM, ngày 17 tháng 12 n m 2016

H tên h c viên: Nguy n Th Tr ng Sa Gi i tính:N

NgƠy, tháng, n m sinh: 13/6/1982 N i sinh: ng Nai

Chuyên ngành: K toán MSHV: 1541850040

I- Tênăđ tài: TỄCă NG C A CÁC Y U T TÀI CHÍNH LÊN THU NH P

TRÊN M I C PHI U C A CÁC CÔNG TY NIÊM Y T TRÊN TH

II- Nhi m v và n i dung:

Nghiên c u tác đ ng c a các y u t tài chính lên thu nh p trên m i c phi u c a

các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán TP.HCM D a trên các lý thuy t,

các nghiên c u tr c đơy trên th gi i c ng nh Vi t Nam, tác gi xây d ng mô hình

nghiên c u các y u t tƠi chính tác đ ng lên thu nh p trên c phi u c a các công ty

niêm y t V i s li u thu th p c a 123 công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán

TP.HCM trong th i gian 2013 ậ 2015 Thông qua x lý s li u b ng ph n m m SPSS,

tác gi đư tìm ra các y u t tác đ ng lên thu nh p trên c phi u c a các công ty và t đó

đ a ra m t s gi i pháp cho các công ty niêm y t

III- Ngày giao nhi m v :

IV- Ngày hoàn thành nhi m v :

V- Cán b h ng d n: PGS.TS H Th y Tiên

CÁN B H NG D N KHOA QU N LÝ CHUYÊN NGÀNH

PGS.TS H Th y Tiên

Tôi xin cam đoan r ng, m i s giúp đ cho vi c th c hi n Lu n v n nƠy đư

đ c c m n vƠ các thông tin trích d n trong Lu n v n đư đ c ghi rõ ngu n g c

TP H Chí Minh, ngày tháng n m 2016

H c viên th c hi n

Nguy n Th Tr ng Sa

L I C Mă N

L i đ u tiên tôi xin trân tr ng c m n Th y Hi u tr ng và Ban Giám hi u

tr ng i h c Công ngh TP.H Chí Minh đư t ch c và t o nhi u đi u ki n thu n

l i cho tôi đ c có c h i h c l p Cao h c k toán niên khoá 2015 ậ 2016 t i

tr ng

ng th i tôi xin chân thành c m n đ n toàn th Quý Th y Cô, nh ng ng i đư truy n đ t ki n th c cho tôi trong su t th i gian theo h c cao h c t i tr ng i h c Công ngh TP.H Chí Minh

Tôi vô cùng bi t n đ n Cô PGS.TS H Th y Tiên, ng i đư t n tình h ng

d n, giúp đ tôi trong su t quá trình th c hi n Lu n v n nƠy

Tôi xin c m n t t c các b n đ ng nghi p trong c quan, các b n trong l p

h c đư cùng nhau h c t p, cùng nhau chia s kinh nghi m trong công vi c

Sau cùng, tôi xin g i l i c m n đ n gia đình tôi, nh ng ng i thân luôn bên

c nh đ ng viên, h tr tôi th ng xuyên, luôn cho tôi tinh th n làm vi c trong su t quá trình h c t p và hoàn thành lu n v n nƠy

TP H Chí Minh, ngày tháng n m 2016

H c viên th c hi n

Nguy n Th Tr ng Sa

TÓM T T

Bài nghiên c u này xem xét tác đ ng c a các y u t tài chính lên thu nh p trên

m i c phi u c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán TP.HCM M u

g m 369 quan sát nghiên c u d li u c a 123 công ty trong giai đo n 2013 - 2015

Mô hình nghiên c u đ c xây d ng b i 10 nhân t nh h ng: t su t l i nhu n trên doanh thu, l i nhu n trên v n ch s h u, kh n ng thanh toán, đòn b y tài chính, vòng quay t ng tài s n, giá th tr ng trên giá tr s sách, quy mô công ty, dòng ti n, th i gian ho t đ ng công ty và s h u nhƠ n c Mô hình nghiên c u

đ c th c hi n h i quy b ng ph n m m th ng kê SPSS 20.0

K t qu nghiên c u cho th y r ng, bi n l i nhu n trên v n ch s h u, giá th

tr ng trên giá tr s sách có m i t ng quan d ng đ n thu nh p trên c phi u

Bi n đòn b y tài chính có m i t ng quan ơm Bi n t su t l i nhu n trên doanh thu, kh n ng thanh toán, vòng quay t ng tài s n, quy mô công ty, dòng ti n, th i gian ho t đ ng công ty và s h u nhƠ n c không có m i t ng quan đ n thu nh p trên c phi u c a các công ty

T k t qu nghiên c u này, tác gi đ a ra các gi i pháp tác đ ng đ n thu nh p trên c phi u c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán TP.H Chí Minh nh các gi i pháp lƠm t ng l i nhu n, xác đ nh c c u đòn b y tài chính h p

lý

ABSTRACT

This paper examines the impact of financial factors on earnings per share listed on TP.HCM Stock Exchange Sample of 369 observations of 123 companies for the period of 2015-2016 Research model was designed by 10 factors affecting include: net profit margin ratio,return on equity,current liquidity ratio, leverage, asset turnover ratio, market value to book value, firm size, cash flow, firm age and state ownership Research model was done regression analysis by SPSS 20.0 statistical software

The study results showed that variables net profit margin ratio and market value to book value have positive relationship to firms earnings per share Variable leverage has nagative relationship Variables return on equity,current liquidity ratio, asset turnover ratio, firm size, cash flow, firm age and state ownership non-significant relationship to firms earnings per share

From the results of this research, the authors offer a number of solutions relating to earnings per share for firms listed on TP.HCM Stock Exchange as:

increase profitability, determination of reasonable financial leverage

M C L C

L I CAM OAN i

L I C M N ii

TÓM T T iii

ABSTRACT iv

M C L C v

DANH M C CÁC T VI T T T ix

DANH M C CÁC B NG x

DANH M C CÁC HÌNH xi

CH NG 1 GI I THI U 1

1.1 t v n đ 1

1.2 Cơu h i nghiên c u 1

1.3 M c tiêu nghiên c u 1

1.4 i t ng và ph m vi nghiên c u 2

1.5 Ph ng pháp nghiên c u 2

1.6 ụ ngh a đ tài nghiên c u 2

1.7 K t c u lu n v n 3

CH NG 2 C S LÝ THUY T VÀ CÁC NGHIÊN C U TR C 4

2.1 C s lý thuy t 4

2.1.1 Lý thuy t v th tr ng hi u qu (Efficiency Market theory) 4

2.1.2 Các khái ni m v thu nh p m i c phi u (EPS) 5

2.2.T ng quan các nghiên c u tr c đơy 5

2.3 Các nhân t tác đ ng đ n thu nh p trên c phi u (EPS) 15

2.3.1 T su t l i nhu n ròng trên doanh thu 15

2.3.2 L i nhu n trên v n ch s h u 16

2.3.3 Kh n ng thanh toán 17

2.3.4 òn b y tài chính 17

2.3.5 Vòng quay t ng tài s n 18

2.3.6 Giá th tr ng trên giá tr s sách 19

2.3.7 Quy mô công ty 19

2.3.8 Dòng ti n 20

2.3.9 Th i gian ho t đ ng 20

2.3.10 S h u nhƠ n c 21

CH NG 3 PH NG PHÁP NGHIÊN C U 23

3.1 Quy trình nghiên c u 23

3.2 D li u nghiên c u 24

3.3 Ph ng pháp x lý d li u 24

3.4 Mô hình nghiên c u 25

3.5 Mô t các bi n trong mô hình vƠ ph ng pháp đo l ng 27

3.5.1 Bi n ph thu cậ EPS 27

3.5.2.1 T su t l i nhu n ròng trên doanh thu 27

3.5.2.2 L i nhu n trên v n ch s h u 28

3.5.2.3 Kh n ng thanh toán 28

3.5.2.4 òn b y tài chính 29

3.5.2.5 Vòng quay t ng tài s n 29

3.5.2.6 Giá th tr ng trên giá tr s sách 30

3.5.2.7 Quy mô công ty 30

3.5.2.8 Dòng ti n t ho t đ ng kinh doanh 30

3.5.2.9 Th i gian ho t đ ng 31

3.5.2.10 S h u nhƠ n c 31

CH NG 4 PHÂN TệCH K T QU NGHIÊN C U 33

4.1.Th ng kê mô t các bi n đ c l p và bi n ph thu c 33

4.1.1 Phân tích th ng kê mô t ch s thu nh p trên c phi u c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán TP.HCM 33

4.1.2 Phân tích th ng kê thu nh p trên c phi u c a các công ty có s h u Nhà n c và không có s h u NhƠ n c 34

4.1.3 Th ng kê mô t các bi n đ c l p trong mô hình nghiên c u 34

4.2 Phơn tích t ng quan gi a các bi n 37

4.3 Ki m tra đa c ng tuy n 38

4.4 H i quy tuy n tính các bi n trong mô hình 39

4.4.1 ánh giá đ phù h p c a mô hình 41

4.4.2 Ki m đ nh đ phù h p c a mô hình 42

4.4.3 Ki m tra t t ng quan c a mô hình h i quy 42

4.4.4 Phơn tích các bi n có Ủ ngh a trong mô hình nghiên c u 43

4.4.4.1 L i nhu n trên v n ch s h u 43

4.4.4.2 òn b y tài chính 44

4.4.4.3 Giá th tr ng trên giá tr s sách 45

4.4.5 Phơn tích các bi n không có Ủ ngh a 46

4.4.5.1 T su t l i nhu n ròng trên doanh thu 46

4.4.5.2 Kh n ng thanh toán 47

4.4.5.3 Vòng quay t ng tài s n 47

4.4.5.4 Quy mô công ty 47

4.4.5.5 Dòng ti n t ho t đ ng kinh doanh 48

4.4.5.6 Th i gian ho t đ ng 48

4.4.5.7 S h u nhƠ n c 49

CH NG 5 K T LU N VÀ GI I PHÁP 50

5.1 K t lu n 50

5.2 Các ki n ngh g i ý 51

5.3 H n ch 52

5.4 H ng nghiên c u ti p theo 52

TÀI LI U THAM KH O 53

PH L C

ROE Return on Equity L i nhu n trên v n ch s

h u

TATO Total Assets turnover ratio Vòng quay t ng tài s n

CR Current liquity ratio T s thanh toán hi n hành VIF Variance Inflation Factor H s phóng đ i ph ng sai OLS Ordinary Least Squares Bình ph ng t i thi u

DANH M C CÁC B NG

B ng 2.1 T ng h p các nghiên c u tr c đơy 12

B ng 3.1 B ng t ng h p bi n ph thu c và các bi n đ c l p 32

B ng 4.1 Th ng kê ch s thu nh p trên c phi u c a các công ty niêm y t 33

B ng 4.2 B ng th ng kê ch s thu nh p trên c phi u c a các công ty có s h u NhƠ n c và không có s h u NhƠ n c 34

B ng 4.3 B ng th ng kê mô t gi các bi n đ c l p trong mô hình 35

B ng 4.4 Phân tích m i t ng quan gi a các bi n trong mô hình 37

B ng 4.5 K t qu ki m đ nh hi n t ng đa c ng tuy n trong mô hình 38

B ng 4.6 B ng phân tích k t qu h i quy đa bi n trong mô hình 40

B ng 4.7 B ng ki m tra t t ng quan mô hình 42

DANH M C HÌNH VÀ S

Hình 3.1 S đ quy trình nghiên c u 23 Hình 3.2 Mô hình nghiên c u 26

Hình 4.1 Mô hình các nhân t nh h ng đ n thu nh p trên c phi u 41

CH NGă1.ăGI I THI U 1.1.ă t v năđ

Th tr ng ch ng khoán Vi t Nam t khi ra đ i cho t i nay đư tr i qua các giai đo n phát tri n th ng tr m cùng v i s bi n đ ng c a n n kinh t trong n c lúc t ng, lúc gi m Song, nó c ng đư th hi n đ y đ đúng b n ch t c a m t th

tr ng, lƠ n i mƠ các ch th kinh doanh huy đ ng v n nhanh nh t và hi u qu

nh t, nh m đáp ng nhu c u kinh doanh k p th i, thông qua vi c phát hành các lo i

ch ng khoán Ngày nay, ngoài vi c quan tơm đ n l i nhu n, t l chi tr c t c thì

ch s thu nh p trên m i c phi u c ng đ c các nhƠ đ u t quan tơm, b i vì nó đo

l ng s c thu nh p ch a đ ng trong m t c phi u hay nói cách khác nó th hi n thu

nh p mƠ nhƠ đ u t có đ c do mua c phi u đó Tuy nhiên, hi n nay Vi t Nam

ch a th y nghiên c u nào tìm ra các nhân t nh h ng đ n thu nh p trên m i c phi u, đa ph n các nghiên c u ch t p trung đi sơu phơn tích các nhơn t nh h ng

đ n giá c phi u

Vì v y, vi c nghiên c u, tìm hi u ắTácăđ ng c a các y u t tài chính lên thu nh p trên m i c phi u c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán TP.HCM” s góp ph n tìm ra đ c các nhân t tác đ ng đ n m c thu nh p trên m i c phi u c a các công ty và t đó đ a ra m t s gi i pháp cho các nhƠ đ u

t trong vi c l a ch n c phi u và cho các nhà qu n tr doanh nghi p

1.2 ăCơuăh iănghiênăc u

Lu n v n nghiên c u nh m tr l i cho các câu h i sau:

- Các ch s tài chính, quy mô công ty và dòng ti n t ho t đ ng kinh doanh

có tác đ ng đ n thu nh p trên m i c phi u (EPS) c a các công ty niêm y t trên th

- Tìm hi u s tác đ ng c a các y u t tài chính lên ch s EPS c a các công

ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán TP.HCM

- D a trên nh ng k t qu nghiên c u có đ c, đ a ra m t s gi i pháp cho các nhà qu n tr công ty doanh nghi p

1.4.ă iăt ng và ph m vi nghiên c u

iăt ng nghiên c u: tài t p trung nghiên c u s tác đ ng c a các y u

t tài chính lên ch s EPS c a các Công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán TP.HCM

Ph m vi nghiên c u: g m các công ty phi tài chính đ c niêm y t trên th

tr ng ch ng khoán TP.HCM trong giai đo n t n m 2013 ậ 2015

1.5.ăPh ngăphápănghiênăc u

Ph ng pháp nghiên c u s d ng trong bƠi theo ph ng pháp đ nh l ng Nghiên c u s d ng các khái ni m, các nghiên c u tr c Vi t Nam c ng nh

n c ngoƠi đ lƠm c s lý thuy t cho đ tài nghiên c u Sau đó ti n hành xây d ng

mô hình nghiên c u thông qua các bài nghiên c u tr c đơy vƠ có m t s đi u

ch nh cho phù h p v i d li u Vi t Nam T mô hình nghiên c u đư ch n, tác gi

ti n hành thu th p s li u t các báo cáo tƠi chính đư đ c ki m toán c a các công

ty đ c niêm y t trên th tr ng ch ng khoán TP.HCM trong giai đo n t n m 2013

ậ 2015 Cu i cùng dùng ph n m m SPSS đ x lý và phân tích h i quy d li u đ

nh m tr l i cho các câu h i trên và rút ra k t lu n

1.6.ăụăngh aăđ tài nghiên c u

Nghiên c u nh m xác đ nh s tác đ ng c a các y u t tài chính lên ch s EPS c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán TP.HCM trong giai đo n

2013 ậ 2015 và thông qua nh ng nhân t này các nhà qu n lý có th đ a ra nh ng

gi i pháp h u hi u nh m lƠm t ng thêm ch s EPS cho các doanh nghi p

1.7 K t c u lu năv n

tài nghiên c u g m có n m ch ng

Ch ngă1: Gi i thi u chung v đ tài nghiên c u, câu h i nghiên c u, m c

tiêu nghiên c u, đ i t ng ph m vi nghiên c u, ph ng pháp nghiên c u vƠ Ủ ngh a

c a đ tài nghiên c u

Ch ngă2: Trình bƠy c s lý thuy t, các nghiên c u tr c đơy vƠ các nhơn

t nh h ng đ nch s EPS c a các công ty, t đó hình thƠnh mô hình nghiên c u

vƠ đ xu t các gi thuy t cho mô hình nghiên c u

Ch ngă3: Ph ng pháp nghiên c u, trình bày quy trình nghiên c u, d li u

nghiên c u, mô hình nghiên c u vƠ đo l ng các bi n trong mô hình nghiên c u

Ch ngă4: Trình bày k t qu nghiên c u thu đ c t quá trình phân tích, x

lý s li u và ch y h i quy tuy n tính đa bi n

Ch ngă5: Ghi nh n k t lu n nghiên c u, đ ng th i đ a ra các gi i pháp g i

ý, h n ch vƠ h ng nghiên c u ti p theo

CH NGă2.ăC ăS LÝ THUY T VÀ CÁC NGHIÊN C U

Ch ng này s trình bày các khái ni m v thu nh p trên m i c phi u (EPS) Bên

c nh đó, ch ng này c ng trình bày nh ng nghiên c u th c nghi m tr c đây c a các n c trên th gi i c ng nh Vi t Nam v các nhân t nh h ng đ n ch s

thu nh p trên m i c phi u (EPS) và các k t qu thu đ c t các nghiên c u đó T

các khái ni m và các nghiên c u th c nghi m đ c trình bày, tác gi t ng h p l i

rút ra các nhân t có th tác đ ng đ n ch s EPS c a các công ty sau đó tác gi

xây d ng gi thuy t và mô hình nghiên c u

2.1.ăC ăs lý thuy t

2.1.1 Lý thuy t v th tr ng hi u qu (Efficiency Market theory)

Euge Fama (1970) lƠ ng i đư t ng h p vƠ đ a ra ph bi n các d ng hi u

qu c a th tr ng Gi thuy t th tr ng hi u qu đ c nêu lên r ng nhƠ đ u t

không th nƠo v t m t đ c th tr ng b ng cách s d ng m i thông tin mà th

tr ng đư bi t, tr khi nh may m n Thông tin hay tin t c trong m t th tr ng

hi u qu đ c đ nh ngh a lƠ b t c thông tin nào có th gây nh h ng đ n giá c

phi u, mà thông tin này không th nào bi t đ c trong hi n t i và ch xu t hi n ng u nhiên trong t ng lai Chính nh ng thông tin ng u nhiên này s làm cho giá c

phi u trong t ng lai bi n đ ng Theo gi thuy t này, nh ng th tr ng trong đó

xu t hi n giao d ch n i gián (insider trading) không th coi là th tr ng hi u qu

đ c

a Th tr ng hi u qu d ng y u

Lý thuy t th tr ng hi u qu d ng này cho r ng giách ng khoán hi n t i là

s ph n ánh đ y đ m i thông tin d ng y u c a th tr ng ch ng khoán (các thông tin quá kh ), bao g m các m c giá trong quá kh , l i su t trong quá kh hay s thay đ i c a giá hay các m c l i su t các th i đi m T i th tr ng hi u qu d ng

y u, m c giá th tr ng hi n t i đư ph n ánh t t c các thu nh p trong quá kh và

m i thông tin trên th tr ng nên gi thuy t nƠy có ngh a lƠ l i su t ậ su t sinh l i

c a ch ng khoán trong quá kh c ng nh các thông tin khác không có m i liên h

v i t ng lai (các l i su t đ c l p v i nhau) Nói cách khác, không th d báo đ c giá ch ng khoán trong t ng lai hay lƠ có th ki m đ c l i nhu n v t tr i b ng

nh ng c n c t thông tin t ng t c a chúng trong quá kh

b Th tr ng hi u qu d ng trung bình

Lý thuy t th tr ng hi u qu d ng trung bình cho r ng giá ch ng khoán s đi u ch nh nhanh chóng tr c b t k thông tin công khai nào, t c là m c giá hi n t i ph n ánh đ y đ m i thông tin côngkhai trong hi n t i (ho c lân c n v i

hi n t i), c ng nh trong quá kh

2.1.2 Các khái ni m v thu nh p m i c phi u (EPS)

Theo chu n m c k toán s 30 c a B TƠiăchínhăđ nhăngh aăăắLưi c b n

trên c phi u đ c tính b ng cách chia l i nhu n ho c l phân b cho c đông s

h u c phi u ph thông c a công ty m cho s l ng bình quân gia quy n c a s c phi u ph thông đang l u hƠnh trong k ”

Lãi chia cho c đông

S l ng CP đang l u hƠnh bình quơn trong k

2.2.T ng quan các nghiên c uătr căđơy

Nghiên c u c a Khalaf Taani và Banykhaled (2011) v nh h ng c a ch

s tài chính, quy mô công ty và dòng ti n t ho t đ ng kinh doanh lên thu nh p trên

c phi u Nghiên c u d a trên 40 công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Amman trong giai đo n t n m 2000 đ n n m 2009 Thông qua ph ng pháp h i

quy th ng kê b ng ph n m m Eview, tác gi đư tìm ra đ c k t qu nghiên c u: l i nhu n trên v n ch s h u có m i t ng quan d ng v i EPS Bi n giá th tr ng trên giá tr s sách, dòng ti n t ho t đ ng kinh doanh vƠ đòn b y tài chính có m i

t ng quan âm v i EPS Các bi n t su t l nhu n ròng, kh n ng thanh toán hi n hành, vòng quay t ng tài s n và quy mô công ty không có m i t ng quan

M t nghiên c u c a MahfuzahăSalimăvƠăRajăYadavăvƠoăn mă2012, v c u

đ c k t qu : t s n ng n h n, t s n dài h n, đòn b y tài chính có m i quan h

Nghiên c u c a Nidhi Malhotra và Kamina Tandon (2013) v các nhân t

tác đ ng đ n giá c phi u, d li u nghiên c u đ c l y t 100 công ty niêm y t trên

th tr ng ch ng khoán qu c gia trong giai đo n t n m 2007 đ n n m 2012 Thông qua ph ng pháp h i quy th ng kê, Nidhi Malhotra và Kamina Tandon đư tìm ra

đ c k t qu nh sau: Giá tr s sách c a công ty, thu nh p trên m i c phi u và t

s giá c phi u trên thu nh p có m i t ng quan d ng đ n giá c phi u c a công

ty Trong khi đó, t su t c t c có m i t ng quan ơm đ n giá c phi u c a công ty Các nhân t C t c trên m i c phi u và t su t thu nh p nh p ròng và c t c không

có m i t ng quan đ n giá c phi u

Nghiên c u c a Sivathaasan và Rathika (2013) v c u trúc v n và thu nh p

trên c phi u (EPS): m t nghiên c u d a trên các t ch c tài chính đ c niêm y t

trên th tr ng ch ng khoán Colombo Giai đo n nghiên c u đ c th c hi n t n m

2006 đ n n m 2010 D li u nghiên c u đ c th c hi n b ng ph ng pháp h i quy bình ph ng bé nh t (OLS), Sivathaasan và Rathika đư nghiên c u đ c k t qu sau: t s v n ch s h u trên t ng tài s n, n dài h n trên t ng tài s n có m i

t ng quan ngh ch chi u v i thu nh p trên c phi u (EPS) trong khi đó đòn b y tài chính thì tác đ ng thu n chi u lên thu nh p trên c phi u (EPS)

VƠo n m 2013 nghiên c u c a Abbasali và c ng s v tác đ ng c a ch s

tài chính, dòng ti n t ho t đ ng kinh doanh và quy mô công ty lên ch s thu nh p trên c phi u M u nghiên c u đ c d a trên 140 công ty đ c niêm y t trên th

tr ng ch ng khoán Tehran trong giai đo n t n m 2006 đ n n m 2010 Bi n đ c

l p g m có t s l i nhu n ròng trên doanh thu, l i nhu n trên v n ch s h u (ROE), kh n ng thanh toán, đòn b y tài chính, vòng quay tài s n, t s giá th

tr ng trên giá tr s sách, dòng ti n t ho t đ ng kinh doanh và quy mô công ty Thông qua phân tích d li u b ng ph n m m th ng k SPSS, Abbasali và c ng s

đư tìm ra đ c k t qu sau: Thu nh p trên c phi u có m i t ng quan thu n v i t

s l i nhu n ròng trên doanh thu, l i nhu n trên v n ch s h u, kh n ng thanh toán, đòn b y tài chính, vòng quay tài s n, t s giá th tr ng trên giá tr s sách và quy mô công ty, trong khi đó dòng ti n t ho t đ ng kinh doanh thì không có m i

t ng quan v i thu nh p trên c phi u

Nghiên c u c a Bokhari và Khan (2013) v tác đ ng c a c u trúc v n lên

hi u qu ho t c a các công ty phi tài chính Pakistan D li u nghiên c u d a trên

380 c a các công ty phi tƠi chính đ c niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Karachi Pakistan, trong giai đo n t n m 2005 đ n n m 2011, v i 2.202 quan sát

Hi u qu ho t đ ng đ c đo l ng b ng ch s thu nh p trên c phi u Bi n đ c l p

g m có: l i nhu n trên t ng tài s n, đòn b y tƠi chính, quy mô công ty, t ng tr ng doanh thu, t ng tr ng tài s n và vòng quay t ng tài s n Thông qua phân tích d

li u b ng ph n m m SPSS, Bokhari và Khan đư nghiên c u ra đ c k t qu sau:

Ch s thu nh p trên c phi u có m i t ng quan ơm v i đòn b y tài chính và có

m i t ng quan d ng v i quy mô công ty, vòng quay t ng tài s n Ch s thu nh p trên c phi u không có m i t ng quan v i t ng tr ng doanh thu vƠ t ng tr ng tài

s n

Nghiên c u c aTr ngă ôngăL c (2014) v các nhân t nh h ng đ n s

thay đ i c a giá c phi u: các b ng ch ng t S giao d ch ch ng khoán thành ph

H Chính Minh S li u đ c s d ng trong nghiên c u này bao g m chu i giá, l i nhu n trên m i c phi u (EPS) c a 20 c phi u niêm y t trên HOSE, lãi su t cho vay, t giá USD/VN , giá vƠng vƠ ch s giá tiêu dùng (CPI) theo th i gian v i t n

su t quỦ trong giai đo n t 31/12/2006 đ n 31/12/2012 Thông qua ph ng pháp

h i quy b ng ph n m m Eview, tác gi đư tìm ra đ c k t qu : EPS và t giá USD/VN có m i t ng quan t l thu n v i s thay đ i giá c a các c phi u

Ng c l i, bi n đ ng c a giá vàng và t l l m phát có m i t ng quan ngh ch v i

t su t sinh l i c a các c phi u

M t nghiên c u c a Rishma Vedd và c ng s vƠoăn mă2014 v các nhân t

tác đ ng đ n thu nh p trên c phi u c a các công ty thu c ngành nghiên c u và bào

ch thu c Hoa K D li u nghiên c u d a trên báo cáo tài chính c a các công ty trong giai đo n t n m 2003 đ n n m 2012 Thông qua ph ng pháp h i quy đa

bi n b ng ph n m m SPSS, Rishma Vedd và c ng s đư nghiên c u ra đ c k t

qu : quy mô công ty, t su t l i nhu n ròng, l i nhu n trên v n ch s h u, t su t

t ng tài s n trên doanh thu có m i quan h cùng chi u v i thu nh p trên c phi u (EPS) T s thanh toán hi n hành có m i quan h ngh ch chi u v i thu nh p trên c phi u (EPS) Còn l i các bi n t s n , giá th tr ng trên giá tr s sách và t s dòng ti n t ho t đ ng kinh doanh không có m i quan h v i ch s thu nh p trên c phi u

Nghiên c u c a Sathasivam (2014) v hi u qu ho t đ ng c a công ty và thu nh p trên m i c phi u D li u nghiên c u đ c l y trong vòng 5 n m, t 2008

đ n n m 2012 Các công ty l y m u lƠ các ngơn hƠng đ c niêm y t trên th tr ng

ch ng khoán Thông qua ph ng pháp h i quy th ng kê, Sathasivamđư tìm ra đ c

k t qu nghiên c u là t s l i nhu n ròng và l i nhu n trên t ng tài s n không có

m i quan h v i thu nh p trên m i c phi u

VƠo n m 2014, nghiên c u c a Ben Said Hatem v các nhân t tác đ ng

đ n hi u qu ho t đ ng c a các Châu Âu S li u nghiên c u g m 103 công ty Italy, 103 công ty Th y S vƠ 103 công ty Th y i n, trong giai đo n t n m

2003 đ n n m 2011v i nhi u ngành ngh khác nhau Trong đó hi u qu ho t đ ng

đ c đo l ng b ng thu nh p trên c phi u, các bi n đ c l p g m có giá th tr ng trên giá tr s sách, quy mô công ty, th i gian ho t đ ng và kh n ng thanh toán ti n

m t Thông qua x lý s li u b ng ph ng pháp th ng kê, h i quy đa bi n Ben Said Hatem đư nghiên c u đ c: Quy mô công ty, th i gian ho t đ ng và kh n ng thanh toán ti n m t có m i t ng quan d ng v i thu nh p trên c phi u đ i v i các công

ty Th y S Không tìm th y m i t ng quan gi a Quy mô công ty, th i gian ho t

đ ng và kh n ng thanh toán ti n m t v i thu nh p trên c phi u đ i v i các công ty Italy và Th y i n

M t nghiên c u khác c a Zohreh Arefmanesh và c ng s (2014) v m i

quan h gi a vòng đ i kinh doanh, t s thu nh p trên c phi u và t s Tobin Q Nghiên c u đ c th c hi n d a trên d li u c a t t c các công ty niêm y t trên th

tr ng ch ng khoán Tehran, trong giai đo n t n m 2008 đ n n m 2012 V i bi n

ph thu c là EPS và bi n đ c l p lƠ vòng đ i kinh doanh, quy mô công ty B ng

ph ng pháp h i quy th ng quy, Zohreh Arefmanesh và c ng s đư tìm ra đ c k t

qu : Vòng đ i kinh doanh có m i th i quan ơm đ n ch s EPS và quy mô công ty

có m i t ng quan d ng

Nghiên c u c a Ghassan Salem và Abdullah Yusri (2015) v các y u t

nh h ng đ n hi u qu ho t đ ng ngân hàng Jordan S li u nghiên c u đ c l y

t 14 ngơn hƠng đ c niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Jordan, t n m 2000

đ n n m 2014 Thông qua x lý k t qu h i quy b ng ph n m m SPSS, Ghassan Salem và Abdullah Yusriđư tìm đ c k t qu : thu nh p trên c phi u có m i t ng quan d ng v i giá tr s sách trên c phi u và l i nhu n trên v n ch s h u nh ng không có m i t ng quan v i s n ph m qu c n i (GDP), t l l m phát, t l th t nghi p, L i nhu n trên t ng tài s n (ROA), t s n và kh n ng thanh toán

Nghiên c u c a Jagirani Tahir Saeed và Jagirani Hira Tahir (2015)v

m i quan h gi a thu nh p trên c phi u và l i nhu n ngân hàng D li u nghiên

c u đ c thu th p t báo cáo tài chính t 13 ngân hàng Pakistan t n m 2007 đ n

n m 2013 Bi n ph thu c là ch s thu nh p trên c phi u và bi n đ c l p g m có

ch s l i nhu n ròng, l i nhu n trên v n ch s h u và l i nhu n trên t ng tài s n Thông qua phân tích h i quy đa bi n b ng ph n m m SPSS, Jagirani Tahir Saeed và Jagirani Hira Tahir đư tìm ra đ c k t qu nghiên c u: thu nh p trên m i c phi u

có m i quan h cùng chi u v i ch s l i nhu n ròng, l i nhu n trên v n ch s h u

và l i nhu n trên t ng tài s n

Nghiên c u c a Shaher và c ng s (2016) v l i nhu n k toán và thu nh p

trên c phi u c a các Công ty Amman M u d li u nghiên c u g m 69 công ty

đ c niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Amman v i nhi u ngành ngh khác nhau, giai đo n nghiên c u t n m 2006 đ n n m 2013 Thông qua phơn tích k t

qu h i quy b ng ph n m m th ng kê SPSS, Shaher và c ng s đư tìm ra đ c k t

qu nh sau: thu nh p trên c phi u có m i t ng quan d ng v i l i nhu n trên

t ng tài s n (ROA), l i nhu n trên v n ch s h u (ROE) và có m i t ng quan ơm

l i nhu n trên t ng doanh thu Trong khi đó không có m i t ng quan v i thu nh p

tr c thu và lãi vay trên t ng tài s n

Nghiên c a Echekoba và Ananwude (2016) v tác đ ng c a c u trúc tài chính lên hi u qu ho t đ ng c a các công ty ngành hàng th c ph m Negeria.Nghiên c u d a trên m u d li u nghiên c u c a 23 công ty ngành hàng

th c ph m t n m 1993 đ n n m 2013, v i 481 quan sát Hi u qu ho t đ ng đ c

đo l ng b ng ch s thu nh p trên c phi u Bi n ph thu c g m đòn b y tài chính,

t l n ng n h n, t s tài s n, t ng tr ng và r i ro Thông qua ph ng pháp h i quy đa bi n OLS, hi u ng c đ nh (Fixed effect) và hi u ng ng u nhiên (Random effect) b ng ph n m m Eviews, Echekoba vƠ Ananwude (2016) đư tìm ra đ c k t

qu sau: Ch s thu nh p trên c phi u có m i t ng quan ơm v i đòn b y tài chính,

t s n ng n h n, t s tài s n vƠ quy mô công ty nh ng l i có m i t ng quan

d ng v i t ng tr ng và r i ro

Nghiên c u c a Mustabsar Awais và c ng s (2016) v tác đ ng c a c u trúc v n lên hi u qu ho t đ ng c a công ty th tr ng ch ng khoán Karachi Nghiên c u đ c th c hi n thông qua 100 công ty phi tƠi chính đ c niêm y t trên

th tr ng ch ng khoán Karachi, trong giai đo n t n m 2004 đ n n m 2012 Bi n

hi u qu ho t đ ng đ c đo l ng b ng ch s thu nh p trên c phi u Bi n tác

đ ng g m có đòn b y tài chính, t s n ng n h n, t s n dài h n, quy mô công

ty, t c đ t ng tr ng tài s n Thông qua x lý s li u b ng ph n m m Stata, Mustabsar Awais và c ng s đư tìm ra đ c k t qu nghiên c u: T ng tr ng tài

s n có m i quan h cùng chi u v i ch s thu nh p trên c phi u, trong khi đó đòn

b y tài chính thì có m i quan h ng c chi u lên ch s thu nh p trên c phi u Quy

mô công ty không tìm th y có m i quan h v i ch s thu nh p trên c phi u

ho t đ ng kinh doanh vƠ đòn b y tài chính

có m i t ng quan ơm v i EPS Các bi n

t su t l nhu n ròng, kh n ng thanh toán

hi n hành, vòng quay t ng tài s n và quy

mô công ty không có m i t ng quan

b y tài chính có m i quan h ngh ch chi u

v i thu nh p trên c phi u, còn t c đ t ng

tr ng tài s n và quy mô công ty thì không có m i t ng quan

Giá tr s sách c a công ty, thu nh p trên

c phi u và t s giá c phi u trên thu

nh p có m i t ng quan d ng đ n giá c phi u c a công ty Trong khi đó, t su t c

t c có m i t ng quan ơm đ n giá c phi u c a công ty Các nhân t C t c trên

m i c phi u và t su t thu nh p nh p ròng và c t c không có m i t ng quan

đ n giá c phi u

4 Sivathaasan

và Rathika 2013 Colombo

T s v n ch s h u trên t ng tài s n, n dài h n trên t ng tài s n có m i t ng quan ngh ch chi u v i thu nh p trên c phi u (EPS) trong khi đó đòn b y tài chính thì tác đ ng thu n chi u lên thu nh p trên

n ng thanh toán, đòn b y tài chính, vòng quay tài s n, t s giá th tr ng trên giá

tr s sách vƠ quy mô công ty, trong khi đó dòng ti n t ho t đ ng kinh doanh thì không có m i t ng quan v i thu nh p trên c phi u

6 Bokhari và

Ch s thu nh p trên c phi u có m i

t ng quan ơm v i đòn b y tài chính và có

m i t ng quan d ng v i quy mô công

ty, vòng quay t ng tài s n Ch s thu nh p trên c phi u không có m i t ng quan

v i t ng tr ng doanh thu vƠ t ng tr ng tài s n

8 Rishma Vedd

và c ng s 2014 Hoa K

Quy mô công ty, t su t l i nhu n ròng,

l i nhu n trên v n ch s h u, t su t t ng tài s n trên doanh thu có m i quan h cùng chi u v i thu nh p trên c phi u (EPS) T s thanh toán hi n hành có m i quan h ngh ch chi u v i thu nh p trên c

phi u (EPS) Còn l i các bi n t s n , giá

th tr ng trên giá tr s sách và dòng ti n

t ho t đ ng kinh doanh không có m i quan h v i ch s thu nh p trên c phi u

9 Sathasivam 2014 Srilanka

T s l i nhu n ròng và l i nhu n trên

t ng tài s n không có m i quan h v i thu

nh p trên m i c phi u

10 Ben Said

Quy mô công ty, th i gian ho t đ ng và

kh n ng thanh toán ti n m t có m i t ng quan d ng v i thu nh p trên c phi u đ i

Vòng đ i kinh doanh có m i th i quan âm

đ n ch s EPS và quy mô công ty có m i

Thu nh p trên c phi u có m i t ng quan

d ng v i giá tr s sách trên c phi u và

l i nhu n trên v n ch s h u nh ng không có m i t ng quan v i s n ph m

qu c n i (GDP), t l l m phát, t l th t nghi p, L i nhu n trên t ng tài s n (ROA), t s n và kh n ng thanh toán

14 Shaher và

Thu nh p trên c phi u có m i t ng quan

d ng v i l i nhu n trên t ng tài s n (ROA), l i nhu n trên v n ch s h u (ROE) và có m i t ng quan ơm l i nhu n trên t ng doanh thu Trong khi đó không

có m i t ng quan v i thu nh p tr c thu

và lãi vay trên t ng tài s n

15 Echekoba và

Ananwude

2016 Negeria

Ch s thu nh p trên c phi u có m i

t ng quan ơm v i đòn b y tài chính, t s

n ng n h n, t s tài s n và quy mô công

th y có m i quan h v i ch s thu nh p trên c phi u

2.3 Các nhân t tácăđ ngăđ n thu nh p trên c phi u (EPS)

2.3.1 T su t l i nhu n ròng trên doanh thu

T su t l i nhu n ròng trên doanh thu ph n ánh kho n thu nh p ròng c a m t doanh nghi p so v i doanh thu.T su t l i nhu n ròng trên doanh thu gi a các ngành ngh kinh t khác nhau thì c ng khác nhau.M c n đ nh c a t s này c ng

ph thu c vào chu k kinh t Thông th ng, các doanh nghi p đ c qu n lý t t đ t

đ c m c l i nhu n ròng t ng đ i cao h n vì các doanh nghi p này qu n lý các ngu n v n c a mình có hi u qu h n

Theo nghiên c u c a Abbasali và c ng s (2013)các công ty niêm y t Tehra thì cho r ng t su t l i nhu n ròng trên doanh thu có m i t ng quan d ng

v i thu nh p trên c phi u ng quan đi m v i k t qu nghiên c u nƠy, c ng có nghiên c u Rishma Vedd và c ng s (2014), Tahir Saeed và Hira Tahir (2015)

kh ng đ nh r ng t su t l i nhu n ròng trên doanh thu có m i quan h cùng chi u

v i thu nh p trên c phi u

Trong khi đó, trái ng c v i các nghiên c u trên thì có nghiên c u c a Shaher và c ng s vƠo n m 2016 các công ty trên th tr ng ch ng khoán Amman thì cho r ng t su t l i nhu n ròng trên doanh thu có m i t ng quan ơm v i thu

nh p trên c phi u.Còn nghiên c u c a Khalaf Taani và Banykhaled vƠo n m 2011, Sathasivam vƠo n m 2014 thì cho ra k t qu t su t l i nhu n ròng trên doanh thu và thu nh p trên c phi u không có m i t ng quan v i nhau

V i mong mu n, nh ng công ty có l i nhu n càng cao v thì thu nh p trên

c phi u càng l n, nên tác gi đ a ra gi thuy t:

Gi thuy t 1: T su t l i nhu n ròng trên doanh thu có m i t ng quan

d ng v i thu nh p trên c phi u (EPS)

2.3.2 L i nhu n trên v n ch s h u

M c tiêu cu i cùng c a t t c các công ty là t o ra l i nhu n L i nhu n có

th đ c đo l ng b ng t su t l i nhu n trên v n ch s h u (ROE), đ c tính

b ng cách l y l i nhu n ròng chia cho v n c a ch s h u, có nhi u cách đo l ng khác nhau nh ng đơy lƠ cách đo l ng th ng đ c s d ng nhi u nh t trong tài chính T su t l i nhu n trên v n ch s h u xác đ nh tri n v ng t ng tr ng dài

h n c a m t công ty ROE cao s t o ra m t c h i đ u t vƠ n u đ u t t t s d n

đ n s t ng tr ng v giá tr c a doanh nghi p Theo Khalaf Taani và Banykhaled (2011) nghiên c u các công ty Amman thì cho r ng l i nhu n trên v n ch s h u càng cao thì ch s thu nh p trên c phi u càng cao M t s nghiên c uc a Abbasali

và c ng s (2013), Rishma Vedd và c ng s (2014), Ghassan Salem và Abdullah Yusri (2015), Tahir Saeed và Hira Tahir (2015), Shaher và c ng s (2016) c ng tìm

ra k t qu nghiên c u r ng l i nhu n trên v n ch s h u có m i quan h cùng

chi u v i ch s thu nh p trên c phi u ng quan đi m v i các nghiên c u này, tác gi c ng đ a ra gi thuy t

Gi thuy t 2: L i nhu n trên v n ch s h u có m i t ng quan d ng v i

thu nh p trên c phi u (EPS)

2.3.3 Kh n ngăthanhătoán

T s thanh toán hi n hƠnh đ c tính b ng cách l y tài s n ng n h n chia cho

n ng n h n, nó c ng lƠ m t nhân t quy t đ nh nh h ng đ n s t ng tr ng c a công ty n u nh công ty n m gi tài s n ng n h n đ đ thanh toán h t cho các kho n n ng n h n c a công ty Nh ng công ty có t s thanh toán hi n hành th p

s có s h n ch trong vi c n m gi ti n m t và s có nhi u khó kh n trong vi c thanh toán cho nhà cung c p Có nhi u bài báo trên th gi i tìm ra đ c các k t qu nghiên c u khác nhau, theo nghiên c u c a Rishma Vedd và c ng s (2014) v các công ty Hoa K thì cho r ng kh n ng thanh toán vƠ thu nh p trên c phi u có

m i t ng quan ơm v i nhau Trong khi đó nghiên c u c a Khalaf Taani và Banykhaled (2011), Ghassan Salem và Abdullah Yusri (2015) thì l i tìm ra đ c k t

qu là không có m i t ng quan v i nhau

Trái v i các k t qu tr c thì nghiên c u c a Abbasali và c ng s (2013) v các công ty Tehran thì cho r ng t s thanh toán có m i t ng quan d ng đ n thu nh p trên c phi u V i k t qu này, tác gi đ a ra gi thuy t r ng:

Gi thuy t 3: Kh n ng thanh toán có m i t ng quan d ng v i thu nh p

trên c phi u (EPS)

2.3.4 ònăb y tài chính

Bi n đòn b y tƠi chính đ c đo l ng b ng cách l y t ng n ng n h n chia cho t ng tài s n c a công ty Trong quá trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh các công ty s u tiên s d ng ngu n v n n i b tr c, sau đó h m i s d ng n vay

b i vì s d ng ngu n tài chính n i b s t n ít chi phí h n so v i vi c huy đ ng ngu n v n t bên ngoài Tuy nhiên, tùy đ c thù c a m i công ty mà ban qu tr có

nh ng chính sách s d ng n vay sao cho phù h p V i nghiên c u c a Abbasali và

c ng s (2013), Sivathaasan và Rathika (2013), Echekoba và Ananwude (2016) thì

kh ng đ nh r ng đòn b y tài chính có m i t ng quan d ng đ n thu nh p trên c phi u

M t khác, nghiên c u c a Rishma Vedd và c ng s (2014), Ghassan Salem

và Abdullah Yusri (2015) thì cho r ng gi a đòn b y tài chính và thu nh p trên c phi u không có m i t ng quan v i nhau Trong khi đó m t s nghiên c u l i cho

r ng, khi t ng n vay s lƠm t ng chi phí tƠi chính d n đ n l i nhu n s t gi m và làm cho thu nh p trên c phi u s ít đi Nghiên c u c aKhalaf Taani và Banykhaled (2011), Mahfuzah Salim và Raj Yadav (2012), Bokhari và Khan (2013), Mustabsar Awais và c ng s (2016) tìm ra đ c là m i quan t ng quan ơm gi a đòn b y tài chính và thu nh p trên c phi u Gi thuy t nghiên c u là:

Gi thuy t 4: òn b y tài chính có m i t ng quan âm v i thu nh p trên c

phi u (EPS)

2.3.5 Vòng quay t ng tài s n

H s vòng quay t ng tài s n dùng đ đánh giá hi u qu c a vi c s d ng tài

s n c a công ty Thông qua h s này chúng ta có th bi t đ c v i m i m t đ ng tài s n có bao nhiêu đ ng doanh thu đ c t o ra H s vòng quay t ng tài s n càng cao đ ng ngh a v i vi c s d ng tài s n c a công ty vào các ho t đ ng s n xu t kinh doanh càng hi u qu Tuy nhiên mu n có k t lu n chính xác v m c đ hi u qu

c a vi c s d ng tài s n c a m t công ty chúng ta c n so sánh h s vòng quay tài

s n c a công ty đó v i h s vòng quay tài s n bình quân c a ngành Nghiên c u

c a Khalaf Taani và Banykhaled (2011) thì cho r ng vòng quay tài s n không có

m i t ng quan v i thu nh p trên c phi u Trong khi đó có nhi u nghiên c u khác

nh Abbasali và c ng s (2013), Bokhari và Khan (2013), Rishma Vedd và c ng s (2014), Echekoba và Ananwude (2016) l i tìm th y m i t ng quan d ng gi a vòng quay tài s n và thu nh p trên c phi u, vì v y gi thuy t nghiên c a đ a ra:

Gi thuy t 5: Vòng quay tài s n có m i t ng quan d ng v i thu nh p trên

c phi u (EPS)

2.3.6 Giá th tr ng trên giá tr s sách

Ch s giá th tr ng trên giá tr s sách là t l đ c s d ng đ so sánh giá

c a m t c phi u so v i giá tr ghi s c a c phi u đó Qua đó, ph n nh s đánh giá

c a th tr ng vào tri n v ng t ng lai c a công ty M t khác, giá tr s sách chính

là s ti n th c s đ c đ a vƠo ho t đ ng s n xu t kinh doanh t o ra l i nhu n c a doanh nghi p và giá tr gia t ng cho n n kinh t vƠ Ủ ngh a c a giá th tr ng là m c

đ k v ng c a công chúng vào kh n ng t o ra ti n trong t ng lai c a doanh nghi p Khi th c hi n nghiên c u s tác đ ng c a bi n này lên ch s EPS thì c ng

có nhi u k t qu nghiên c u khác nhau Nghiên c u c a Rishma Vedd và c ng s (2014) các công ty Hoa K thì cho r ng không có m i t ng quan v i nhau, còn nghiên c u c a Khalaf Taani và Banykhaled (2011) thì tìm ra đ c có m i t ng quan âm gi a giá th tr ng trên giá tr s sách và ch s EPS

Khác v i các nghiên c u trên thì nghiên c uc a Abbasali và c ng s (2013)

và nghiên c u c a Ghassan Salem và Abdullah Yusri (2015) thì giá th tr ng trên giá tr s sách có m i t ng quan d ng đ n thu nh p trên c phi u

Gi thuy t 6: Giá th tr ng trên giá tr s sách có m i t ng quan d ng

v i thu nh p trên c phi u (EPS)

2.3.7 Quy mô công ty

Quy mô đ c tính b ng cách l y logarit c a t ng tài s n Khi quy mô s n

xu t c a doanh nghi p càng m r ng thì chi phí s n xu t trên m t đ n v s n ph m càng gi m M t khác, nh ng công ty l n th ng có ngu n tài chính n đ nh, d i dào

ít s d ng n vay nên ít t n kém chi phí h n so v i các công ty s d ng n Nghiên

c u c a Khalaf Taani và Banykhaled (2011), Mahfuzah Salim và Raj Yadav (2012),

Mustabsar Awais và c ng s (2016) thì cho r ng quy mô công ty không có m i

t ng quan v i ch s EPS, trong khi đó các nghiên c u c a Abbasali và c ng s (2013), Echekoba và Ananwude (2016), Bokhari và Khan (2013), Rishma Vedd và

c ng s (2014), Zohreh Arefmanesh và c ng s (2014) thì có m i t ng quan

d ng đ n hi u qu ho t d ng c a công ty

Gi thuy t 7: Quy mô công ty có m i t ng quan d ng v i thu nh p trên

c u c a Khalaf Taani và Banykhaled (2011) thì cho r ng thu nh p trên c phi u và dòng ti n t ho t đ ng kinh doanh có m i t ng quan ơm v i nhau V i mong

mu n nh ng công ty có dòng ti n t ho t đ ng kinh doanh càng cao thì tác đ ng lên

ch s EPS càng cao, nên tác gi đ a ra gi thuy t

Gi thuy t 8: Dòng ti n t ho t đ ng kinh doanh có m i t ng quan d ng

v i thu nh p trên c phi u (EPS)

2.3.9 Th i gian ho tăđ ng

Th i gian t n t i càng lâu cho phép các công ty ti t ki m ti n vƠ tránh đ c

vi c ph i dùng n đ tài tr Nh ng công ty non tr có xu h ng nh n ngu n tài

tr bên ngoài trong khi đó, nh ng công ty tr ng thƠnh h n có xu h ng s d ng

nh ng ngu n ki m đ c M t khác, nh ng doanh nghi p có th i gian ho t đ ng lâu

n m th ng có th ph n t ng đ i n đ nh nên doanh thu và l i nhu n c ng n đ nh Theo nghiên c u c a Zohreh Arefmanesh và c ng s (2014) cho r ng nh ng công

ty có th i gian ho t đ ng ng n thì s có ch s thu nh p trên c phi u th p h n

nh ng công ty có th i gian ho t đ ng lâu dài Vì v y gi thuy t nghiên c u đ a ra lƠ

Gi thuy t 9: Th i gian ho t đ ng c a công ty có m i t ng quan âm v i

thu nh p trên c phi u (EPS)

2.3.10 S h uănhƠăn c

C u trúc v n ch s h u c a nhƠ n c b ng t l gi a v n nhƠ n c trên

t ng v n ch s h u c a doanh nghi p Vi t Nam, các doanh nghi p niêm y t có qui mô l n th ng là nh ng doanh nghi p do nhƠ n c n m c ph n chi ph i, vì v y

nh ng doanh nghi p này có nhi u c h i huy đ ng các ngu n v n t bên ngoƠi h n,

Gi thuy t10: S h u nhà n c có m i t ng quan đ n thu nh p trên c

phi u c a các công ty

Qua tham kh o các nghiên c u tr c đơy Vi t Nam, đa s các nghiên c u

ch y u ch t p trung tìm hi u các y u t đ n nh h ng đ n giá c a c phi u ho c chính sách chi tr c t c c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam vƠ ch a có nghiên c u nào Vi t Nam th c hi n nghiên c u v s tác đ ng

c a các y u t tài chính lên thu nh p trên m i c phi u c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán TP.HCM Bên c nh đó, các nghiên c u trên th gi i

v n còn r t ít v vi c xem xét s đ ng c a các y u t tài chính lên thu nh p trên m i

c phi u bài nghiên c u này, tác gi k th a nghiên c u c a Khalaf Taani và Banykhaled(2011) và nghiên c u c a Rishma Veddvà c ng s (2014) nh ng b sung thêm m t s bi n m i nh th i gian ho t đ ng c a công ty và t l s h u c a NhƠ n c, t đó có th xem xét các công ty có t l s h u nhƠ n c và các công y không có t l s h u nhƠ n c có khác nhau hay không

Ch ng 2 đư trình bƠy t ng quan chung v lý thuy t, khái ni m và m t s nghiên c u trong n c c ng nh ngoƠi n c Tác gi đư t p trung đ a ra vƠ phơn tích t ng nhân t nh h ng đ n thu nh p trên c phi u c a các Công ty Ch ng k

ti p, tác gi s t p trung phân tích d li u nghiên c u, mô hình vƠ đ a ra nh ng gi thuy t, k v ng d u c a các y u t tác đ ng đ n thu nh p trên c phi u c a các Công ty

CH NGă3.ăPH NGăPHỄPăNGHIểNăC U

Ch ng này s trình bày quy trình nghiên c u, d li u nghiên c u đ ng th i mô t các đi u ki n l y m u c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán

TP.HCM trong giai đo n 2013– 2015 M t khác, c ng đ a ra ph ng pháp nghiên

c u đ x lý d li u, mô hình nghiên c u, cách mô t và đo l ng các bi n trong

- Th ng kê mô t

- H i quy tính tuy n các bi n trong mô hình

3.2 D li u nghiên c u

D li u s d ng trong bài này là d li u th c p, đ c l y t trang web c a

S giao d ch ch ng khoán TP HCM, cophieu.68.com, vietstock.com, cafef.com,

g m báo cáo tƠi chính n m (đ c ki m toán) và các báo cáo khác c a các công ty niêm y t t 2013 ậ2015 Các công ty l y m u là các công ty phi tài chính, ph i có

d li u trong giai đo n này

i u ki n l c d li u:

Công ty ph i th c hi n niêm y t trên th tr ng ch ng khoán TP.HCM tr c

n m 2013 vƠ không đ c r i kh i th tr ng ch ng khoán trong giai đo n nghiên

c u Công ty th c hi n k k toán theo n m d ng l ch, không áp d ng theo n m tƠi chính vƠ không thay đ i k k toán trong giai đo n nghiên c u Các công ty c a

vi c nghiên c u, ph i có ho t đ ng liên t c và c phi u c a nó đ c giao d ch Các công ty nghiên c u không ph i là các Ngân hàng, công ty ch ng khoán, công ty b o

hi m,…Các công ty ph i trình bƠy các thông tin tƠi chính cho giai đo n t 2013 -

2015

3.3.ăPh ngăphápăx lý d li u

Sau khi thu th p d li u t các báo cáo tài chính c a các công ty niêm y t, tác gi ti n hành ki m tra, phân tích nh ng d li u đ t bi n và nh p d li u thô vào Excel B c ti p theo tác gi ti n hành mã hóa các bi n đư xơy d ng trong mô hình

ánh giá đ phù h p c a mô hình h i quy đa bi n thông qua H s xác đ nh

R2 và R2 hi u ch nh Ki m đ nh gi thuy t v đ phù h p c a mô hình Ki m tra

hi n t ng đa c ng tuy n thông qua h s phóng đ i ph ng sai VIF (Variance Inflation Factor) Ki m đ nh t t ng quan thông qua h s Durbin-Watson

Di n gi i Ủ ngh a các h s h i quy vƠ đánh giá Ủ ngh a c a t ng bi n đ c

l p b ng cách s d ng giá tr Sig so v i m c Ủ ngh a th ng kê

3.4 Mô hình nghiên c u

Trong bài nghiên c u này, tác gi tham kh o mô hình c a Khalaf Taani và Banykhaled (2011), Rishma Vedd và c ng s (2014) và có m t s đi u ch nh đ phù h p v i d li u nghiên c u Vi t Nam Mô hình nghiên c u g m có các bi n sau đơy:

EPS = o + 1NPM+ 2ROE+ 3CR + 4DER + 5TATO + 6PBV+ 7SIZE +