Cẩm Lệ là một quận mới của thành phố Đà Nẵng được thành lập theo Nghị định 102NĐCP ngày 0582005 của Chính phủ, trên cơ sở phường Khuê Trung của quận Hải Châu và 3 xã Hoà Thọ, Hoà Phát, Hoà Xuân của huyện Hoà Vang với diện tích tự nhiên là 3.375 ha. Tổng dân số đến nay gần 90,000 người, mật độ trung bình 987 ngườikm2. Thu nhập bình quân đầu người từ 13,2 triệu đồngngườinăm vào năm 2005 đã tăng lên 25,3 triệu đồngngườinăm trong năm 2010. Quận Cẩm Lệ bao gồm 6 đơn vị hành chính trực thuộc quận là các phường Khuê Trung, Hòa Thọ Đông, Hòa Thọ Tây, Hòa An, Hòa Phát, Hòa Xuân. Trên địa bàn của quận có 09 trường Tiểu học, 07 trường Trung học cơ sở (THCS), và 02 trường Phổ thông trung học (PTTH) bao gồm trường PTTH Hòa Vang và PTTH Cẩm Lệ dự kiến sẽ đi vào hoạt động trong năm 2012. Trong đó, số trường đạt chuẩn quốc gia đến nay là 10 trường, bao gồm 07 trường Tiểu học, 03 trường THCS. Tổng số học sinh và giáo viên của 16 trường tiểu học, trung học cơ sở và phổ thông ở quận Cẩm Lệ là 12,839 học sinh và 753 giáo viên, chiếm 18,5% tổng số học sinh và giáo viên trên toàn thành phố Đà Nẵng.
Trang 1Dự án
XÂY DỰNG KHẢ NĂNG CHỐNG CHỊU Ở ĐÔ THỊ THÔNG
QUA GIÁO DỤC LỒNG GHÉP
BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ
VỀ KẾT QUẢ ĐIỀU TRA ĐÁNH GIÁ KIẾN THỨC KỸ NĂNG CHỐNG CHỊU VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU Ở ĐÔ THỊ - QUẬN CẨM LỆ THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
Trang 2Tháng 8, năm 2012
Mạng lưới các Thành phố Châu Á có Khả năng Chống chịu với Biến đổi Khí hậu
Đề xuất Giai đoạn 3 – Can Thiệp cấp thành phố
BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ
GIÁO DỤC VỀ KỸ NĂNG CHỐNG CHỊU VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU Ở ĐÔ THỊ
QUẬN CẨM LỆ - THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
Trang 3Năm 2012 Cẩm Lệ là một quận mới của thành phố Đà Nẵng được thành lập theo Nghị định 102/ NĐ-CP ngày 05/8/2005 của Chính phủ, trên cơ sở phường Khuê Trung của quận Hải Châu và
3 xã Hoà Thọ, Hoà Phát, Hoà Xuân của huyện Hoà Vang với diện tích tự nhiên là 3.375 ha Tổng dân số đến nay gần 90,000 người, mật độ trung bình 987 người/km2 Thu nhập bình quân đầu người từ 13,2 triệu đồng/người/năm vào năm 2005 đã tăng lên 25,3 triệu đồng/người/năm trong năm 2010 Quận Cẩm Lệ bao gồm 6 đơn vị hành chính trực thuộc quận
là các phường Khuê Trung, Hòa Thọ Đông, Hòa Thọ Tây, Hòa An, Hòa Phát, Hòa Xuân Trên địa bàn của quận có 09 trường Tiểu học, 07 trường Trung học cơ sở (THCS), và 02 trường Phổ thông trung học (PTTH) bao gồm trường PTTH Hòa Vang và PTTH Cẩm Lệ dự kiến sẽ đi vào hoạt động trong năm 2012 Trong đó, số trường đạt chuẩn quốc gia đến nay là
10 trường, bao gồm 07 trường Tiểu học, 03 trường THCS Tổng số học sinh và giáo viên của
16 trường tiểu học, trung học cơ sở và phổ thông ở quận Cẩm Lệ là 12,839 học sinh và 753 giáo viên, chiếm 18,5% tổng số học sinh và giáo viên trên toàn thành phố Đà Nẵng
Quận Cẩm Lệ nằm ở khu vực đồng bằng ven sông, trong những năm qua đã chịu ảnh hưởng rõ rệt của biến đổi khí hậu (BĐKH) với các hiện tượng nhiệt độ trung bình có xu hướng tăng lên, lượng mưa giảm mạnh vào mùa khô và tăng vào mùa mưa làm cho các hiện tượng hạn hán và thiếu nước ngày càng trầm trọng hơn, tần suất và quy luật bão lũ có sự thay đổi khó lường Trong những năm gần đây, bão xuất hiện sớm, trái mùa và bất thường hơn, tần suất xuất hiện các cơn bão tăng đáng kể Lũ lụt thường xảy ra ở các con sông, đặc biệt ở xã Hòa Xuân Quá trình phát triển cơ sở hạ tầng đô thị, nhà ở, công trình thương mại, khu công nghiệp và du lịch nhanh, ảnh hưởng đến sự ổn định của bờ sông, đã xuất hiện hiện tượng xói
lở bờ sông ở một số khu vực trên địa bàn quận (sông Cẩm Lệ và đoạn sông Cầu Đỏ)
Để đối phó với tình hình BĐKH ngày càng phức tạp, UBND TP Đà Nẵng nói chung
và quận Cẩm Lệ nói riêng đã tích cực thực hiện các giải pháp giảm nhẹ và thích ứng đối với
đa ngành đa lĩnh vực, trong đó chú trọng đầu tư phát triển giáo dục ứng phó với BĐKH Tích hợp nội dung giáo dục về khả năng chống chịu với BĐKH ở đô thị vào chương trình dạy học được cho là một trong những biện pháp hiệu quả nhất nhằm hình thành nhận thức của người học đối với vấn đề BĐKH đồng thời qua đó xây dựng một nền văn hóa ứng phó với BĐKH ở
đô thị Cho đến nay Đà Nẵng về cơ bản vẫn chưa có sự tích hợp nội dung BĐKH vào chương trình dạy và học một cách đầy đủ và có hệ thống Việc thực hiện lồng ghép mới chỉ dừng lại ở quy mô nhỏ lẻ, theo dự án, chưa có chiến lược cho từng giai đoạn và về lâu dài Do đó, công tác giáo dục BĐKH chưa thật sự làm cho học sinh hiểu biết sâu sắc và đầy đủ các kiến thức
và hình thành kỹ năng để hành động trong ứng phó với vấn đề của BĐKH Hoạt động lồng ghép BĐKH trước đây chỉ được thực hiện ở qui mô thí điểm thông qua một vài dự án nhỏ lẻ Thông qua các chương trình và dự án đó, nhiều tài liệu bổ sung kiến thức liên quan đến vấn
đề BĐKH đã được biên soạn và đưa vào chương trình học của một số môn trong trường học ở các cấp khác nhau Tuy nhiên việc thực hiện tích hợp các nội dung BĐKH đặc biệt là việc lồng ghép vào chương trình chính khóa vẫn còn nhiều lúng túng, thiếu các đánh giá chi tiết,
và chưa đưa ra được những đề xuất cụ thể về mặt nội dung cũng như thời lượng cho từng môn học Mục tiêu của báo cáo này nhằm đánh giá thực trạng các hoạt động trong ngành giáo dục
có liên quan đến BĐKH đã được triển khai và nhu cầu của giáo viên, học sinh và cán bộ quản
lý đối với vấn đề liên quan đến BĐKH để làm cơ sở cho việc đưa nội dung giáo dục BĐKH
Trang 41 CƠ SỞ ĐỊNH HƯỚNG XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC LỒNG GHÉP BĐKH
1.1 Cở sở pháp lý
- Các nội dung liên quan đến BĐKH và ứng phó với BĐKH đã được thể hiện trong các Luật như Luật Đê điều, Luật Tài nguyên nước, Luật Tài nguyên rừng,.… Hiện nay, Luật BĐKH đang được dự thảo và hoàn thiện, làm cơ sở pháp lý cho công tác ứng phó với BĐKH trong tất cả các ngành bao gồm ngành Giáo dục và Đào tạo
- Quyết định số 158/2008/QĐ-TTg ngày 2/12/2008 phê duyệt Chương trình mục tiêu Quốc gia ứng phó với BĐKH nhằm thực hiện 7 nhóm nhiệm vụ Trong đó, việc nâng cao nhận thức
và đào tạo nguồn nhân lực ứng phó với BĐKH được xem là một trong những nhiệm vụ cấp bách hàng đầu
- Chiến lược quốc gia về BĐKH đã được Thủ tướng phê duyệt tại Quyết định số 2139/QĐ-TTg ngày 5/12/2011 nhấn mạnh việc đưa kiến thức cơ bản về BĐKH vào trong các chương trình, bậc giáo dục và đào tạo, đồng thời xây dựng các phương pháp phù hợp nhằm tiếp cận và
sử dụng thông tin về BĐKH là một trong những chiến lược quan trọng để ứng phó BĐKH Bên cạnh đó, cần đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, phổ biến về tác động, nguy cơ và
cơ hội từ BĐKH, đặc biệt chú trọng tới cộng đồng dân cư và địa bàn trọng điểm
- Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với BĐKH, Bộ Giáo dục và Đào tạo
đã phê duyệt Dự án “Đưa các nội dung ứng phó với BĐKH vào các chương trình giáo dục và đào tạo giai đoạn 2011-2015” với mục tiêu chính là đưa được các nội dung về BĐKH và ứng phó với BĐKH vào chương trình giáo dục và đào tạo trong hệ thống giáo dục quốc dân Cụ thể là đến năm 2013 sẽ hoàn thành giáo trình và tài liệu giảng dạy và học tập để ứng phó với BĐKH Đối với bậc tiểu học, trung học cơ sở và phổ thông trung học, nội dung về BĐKH sẽ được tích hợp vào các môn học phù hợp với cấp học và trình độ đào tạo Bên cạnh đó có nhiều hoạt động như xây dựng các tài liệu tham khảo, băng hình cho giáo viên và học sinh, và các modun về ứng phó với BĐKH cho hoạt động ngoài giờ lên lớp phù hợp với đặc thù của các vùng miền
- Kế hoạch chống chịu với BĐKH của UBND TP Đà Nẵng đề cập đến nhu cầu nâng cao nhận thức và giáo dục cộng đồng như một trong những ưu tiên hàng đầu cho hoạt động tại địa phương
- Sở Giáo dục và Đào tạo Đà Nẵng mặc dù chưa xây dựng chiến lược riêng cho ngành giáo dục ứng phó với BĐKH nhưng đã lồng ghép nhiều nội dung và hoạt động ứng phó BĐKH trong các hướng dẫn, chỉ đạo thực hiện kế hoạch cho mỗi năm học Trên cơ sở đó, phòng Giáo dục và Đào tạo quận Cẩm Lệ đã có kế hoạch hướng dẫn cụ thể cho các trường học trên địa bàn trong ứng phó các vấn đề liên quan đến BĐKH, trong đó tích hợp và lồng ghép nội dung BĐKH vào chương trình học rất được quan tâm
1.2 Cơ sở khoa học
Tích hợp là một trong những quan điểm giáo dục hiện đại đã trở thành xu thế trong việc xác định nội dung và xây dựng chương trình môn học ở nhiều nước trên thế giới Trong công tác dạy học, tích hợp được hiểu là sự kết hợp, tổ hợp các nội dung từ các môn học, lĩnh vực học tập khác nhau thành một “môn học” mới hoặc lồng ghép các nội dung cần thiết vào
Trang 5những nội dung vốn có của môn học Tích hợp trong nhà trường sẽ giúp học sinh học tập thông minh và vận dụng sáng tạo kiến thức, kĩ năng và phương pháp của khối lượng tri thức toàn diện, hài hòa và hợp lí trong giải quyết các tình huống khác nhau Bên cạnh đó, với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học và đời sống ở đô thị, có rất nhiều vấn đề cần phải được đưa vào chương trình dạy và học như: giáo dục bảo vệ môi trường, giáo dục sức khỏe, giáo dục pháp luật, phòng chống ma túy, giáo dục phòng chống tham nhũng, an toàn giao thông, v v Tuy nhiên với quỹ thời gian và nguồn lực có hạn thì việc lồng ghép nội dung một số môn học
là giải pháp khả thi đối với nhiệm vụ giáo dục đa ngành cho học sinh mà không gây áp lực quá tải trong chương trình dạy học
Lồng ghép nội dung BĐKH vào chương trình giáo dục và đào tạo không còn là một khái niệm mới mà đã được nghiên cứu và ứng dụng từ nhiều thập kỷ trước Giáo dục BĐKH không chỉ đơn thuần là việc dạy và học về nội dung BĐKH mà thông qua các hoạt động đa dạng để phát triển ở người học nhận thức và năng lực ứng phó với BĐKH, đồng thời giúp cho người học có được những hành vi thái độ tích cực trong ứng phó với BĐKH Do đó, giáo dục lồng ghép BĐKH có hai nhiệm vụ chính, thứ nhất là cung cấp kiến thức, hiểu biết về các vấn
đề liên quan đến BĐKH cũng như nguyên nhân và tác động của BĐKH đến đời sống con người Thứ hai là hình thành kỹ năng cần thiết để ứng phó với tác động do BĐKH gây ra
Quá trình tích hợp nội dung BĐKH vào chương trình học cần đảm bảo những nguyên tắc sau:
- Tính phù hợp: việc cung cấp kiến thức, nội dung về BĐKH cần phải phù hợp với mục tiêu của từng cấp, bậc học để góp phần thực hiện mục tiêu chung của giáo dục Đồng thời cần phải có sự phù hợp trong trình độ, khả năng nhận thức và tâm sinh lý của từng lứa tuổi Tác động của BĐKH không giống nhau ở các vùng khác nhau, do đó cần phải lưu ý đến đặc tính riêng của vùng miền
- Tính đa dạng và tương tác: tác động của BĐKH có thể thay đổi theo thời gian và hoàn cảnh do đó nội dung dạy và học cần phải đa dạng, không nên chỉ chú trọng đến một loại hình thiên tai hay một khía cạnh đơn lẻ của BĐKH Không thể giải quyết một vấn đề và nhiệm vụ nào của lí luận và thực tiễn mà lại không sử dụng tổng hợp và phối hợp kinh nghiệm kĩ năng
đa ngành của nhiều lĩnh vực khác nhau Do đó, cần phải đặt giáo dục BĐKH trong một bối cảnh rộng lớn hơn để tương tác, bổ sung và phối hợp chặt chẽ cùng với các nội dung giáo dục khác như Giáo dục phòng chống và giảm nhẹ thiên tai, Giáo dục môi trường, Giáo dục phòng chống tai nạn thương tích, Giáo dục kỹ năng sống, và Giáo dục trong hoàn cảnh khẩn cấp Bảo đảm thực hiện nguyên tắc này là nền tảng tạo nên tính bền vững của quá trình dạy và học lồng ghép BĐKH
- Tính thực tiễn: nội dung của giáo dục về BĐKH cần phải nhấn mạnh đến các vấn đề và tác động của BĐKH đến thực tiễn ở địa phương Bên cạnh đó, giáo dục BĐKH không chỉ cung cấp kiến thức mà cần phải tạo cơ hội cho học sinh vận dụng các kiến thức đã được học nhằm phát triển các kỹ năng thực tế trong việc giảm thiểu các tác động do BĐKH gây ra
- Tính liên tục và cập nhật: giáo dục về BĐKH phải được tiến hành liên tục từ bậc tiểu học đến trung học, đại học và sau đại học BĐKH là một vấn đề toàn cầu và không ổn định, do đó cần phải có kế hoạch cập nhật, chỉnh sửa chương trình dạy và học phù hợp với từng kịch bản,
Trang 6từng giai đoạn của BĐKH thì mới có thể mang lại tính hiệu quả trong giảm thiểu tác động do BĐKH gây ra
1.3 Cở sở thực tiễn
Thực tiễn ở nước ta đã chứng tỏ rằng việc thực hiện quan điểm tích hợp và lồng ghép trong giáo dục và dạy học sẽ giúp phát triển năng lực giải quyết những vấn đề phức tạp và làm cho việc học tập trở nên ý nghĩa hơn đối với học sinh so với việc các môn học, các mặt giáo dục được thực hiện riêng rẽ Có thể thấy rất nhiều các ví dụ như việc lồng ghép nội dung giáo dục giới tính, giáo dục sức khỏe, giáo dục an toàn giao thông trong các môn học Đạo đức, Tiếng Việt hay Tự nhiên và xã hội đang được thực hiện có hiệu quả Đặc biệt là chương trình lồng ghép giáo dục môi trường vào các môn học ở các cấp bậc học khác nhau, ví dụ như môn Địa lí và Lịch sử, Kể chuyện, Tự nhiên – Xã hội và Đạo đức ở bậc tiểu học, môn Sinh học, Địa lí, Vật lí, và Hóa học ở bậc trung học Ngoài việc lồng ghép vào các môn học, kiến thức
về môi trường còn được lồng ghép thông qua nhiều hoạt động ngoại khóa dưới hình thức phong phú như tổ chức thi tìm hiểu về môi trường, thi vẽ tranh, trồng cây xanh, lao động dọn dẹp vệ sinh khuôn viên nhà trường, tổ chức các câu lạc bộ, hội thảo, dã ngoại, đố vui, hát múa
kể chuyện về môi trường,…Các tổ chức phi chinh phủ và giáo dục không chính qui đã tiến hành nhiều hoạt đông thiết thực về giáo dục môi trường cho nhiều cộng động dân cư khác nhau và đã thu đươc nhiều kết quả có ý nghĩa Đây có thể được xem là nền tảng cơ sở thực tiễn cho việc lồng ghép BĐKH vào chương trình học chính khóa và ngoại khóa ở các cấp, bậc học
2 PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRA
Công tác dánh giá năng lực được thực hiện qua các bảng câu hỏi điều tra ngẫu nhiên
và thảo luận nhóm với các giáo viên, trẻ em và cộng đồng Khảo sát được tiến hành cho tất cả các trường tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông trên địa bàn quận Cẩm Lệ (Hình 1) Bảng câu hỏi điều tra được thiết kế riêng cho học sinh, giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục nhằm đánh giá đúng và chính xác những khuyết thiếu và nhu cầu về kiến thức và kỹ năng trong ứng phó với BĐKH Từ đó xây dựng các bài học về BĐKH và hoạt động ngoại khóa thích hợp, lồng ghép vào hoạt động giáo dục tại nhà trường nhằm bổ khuyết những kiến thức
và kỹ năng còn hạn chế Những thông tin khác liên quan đến tình hình BĐKH, quy hoạch đô thị, phát triển đô thị, phát triển kinh tế xã hội được thu thập thông qua các sở ban ngành (Sở Tài nguyên môi trường, Sở Tài chính, Trung tâm khí tượng thủy văn, ) với các phân tích và nhận định của chuyên gia địa phương và quốc gia nhằm đánh giá năng lực và tính dễ bị tổn thương của địa phương
Trang 7Hình 1 Bản đồ vị trí các trường học ở quận Cẩm Lệ
3 KẾT QUẢ ĐIỀU TRA
3.1 Tình hình tác động của BĐKH đến ngành giáo dục trên địa bàn quận Cẩm Lệ
Theo kết quả điều tra, 100% các trường học, đơn vị quản lý giáo dục thừa nhận tác động của BĐKH và quá trình đô thị hóa đến ngành giáo dục ở quận Cẩm Lệ ngày càng nghiêm trọng Tác động của BĐKH cũng như quá trình phát triển đô thị không còn mơ hồ, mà
đã trực tiếp ảnh hưởng một cách rõ ràng, thể hiện ở 3 vấn đề chính: tần suất và cường độ của bão và lụt tăng cao, các đợt gió nóng ngày càng gay gắt, và ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng Các loại hình thiên tai và hiện tượng thời tiết cực đoan gây ra bởi BĐKH trên địa bàn quận Cẩm Lệ bao gồm bão, lụt, gió nóng, hạn hán, xỏi lở bờ sông, giá rét và xâm nhập mặn, trong đó bão và lụt xảy ra hàng năm và có tác động ảnh hưởng lớn nhất Bên cạnh
đó, do sự thay đổi cường độ và thời gian mưa bão đã gây ra tình trạng xói lở bờ sông, đặc biệt
là ở các đoạn sông Cẩm Lệ thuộc phường Khuê Trung, Hòa Xuân, Hòa Thọ Đông và Hòa Thọ Tây, hiện tượng sông xâm thực đã có từ lâu nhưng trong những năm gần đây tốc độ xâm thực diễn ra nhanh hơn rất nhiều (theo quan sát của người dân địa phương) Hiện tượng xâm nhập mặn dưới ảnh hưởng trực tiếp của sự thay đổi lượng mưa, gia tăng mực nước biển và ảnh hưởng gián tiếp của sự tăng nhiệt độ, đã xảy ra ở trên địa bàn quận đặc biệt là ở khu vực nhà máy nước Cầu Đỏ (nhà máy cung cấp 90% nhu cầu nước cho thành phố Đà Nẵng), độ mặn đo được lúc cao nhất lên đến hơn 500mg/lít, vượt 15 lần so với mức cho phép 35mg/lít trong những tháng mùa khô Song song với tác động do BĐKH gây ra, quá trình phát triển đô thị, khu công nghiệp và du lịch diễn ra nhanh chóng đã gây nên tình trạng ô nhiễm môi trường
ở những khu vực xung quanh trường học, đặc biệt ở những khu vực lân cận khu công nghiệp Hòa Cầm
Trang 8- Tác động do BĐKH kết hợp với quá trình đô thị hóa trên địa bàn quận Cẩm Lệ đã ảnh hưởng trực tiếp đến ngành giáo dục thông qua các thiệt hại về cơ sở vật chất và nguồn nhân lực Thiên tai xảy ra làm hư hại cấu trúc trường học, đổ gãy cây xanh, mất mát tài liệu, sách
vở, hư hỏng thiết bị và đồ dùng dạy học, sập tường rào, biển trường Nhiệt độ tăng kết hợp với ô nhiễm môi trường ảnh hưởng tới tỷ lệ lây lan và truyền nhiễm của nhiều bệnh dịch như sốt xuất huyết, sốt rét, đau mắt, viêm não, và nhiều căn bệnh khác mà trẻ em là đối tượng dễ
bị tổn thương nhất Những tác động này đã gây gián đoạn chương trình học và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục Có thể thấy tác động của BĐKH và quá trình đô thị hóa trên địa bàn quận Cẩm Lệ là rất lớn và ảnh hưởng lâu dài đến nhiều khía cạnh của giáo dục
3.2 Nhận thức và sự chuẩn bị của giáo viên, học sinh và cán bộ quản lý giáo dục đối với vấn đề liên quan đến BĐKH
Để đối phó với tác động của BĐKH, hầu hết các trường ở Quận Cẩm Lệ đều có kế hoạch tổ chức các hoạt động cụ thể khi có thiên tai và những ảnh hưởng xấu của BĐKH xảy
ra Các giải pháp ưu tiên là xây dựng kế hoạch ứng phó với tình hình khẩn cấp, thành lập đội xung kích từ đội ngũ giáo viên, lập danh sách các số điện thoại khẩn, phân công trực trường Ngoài ra, một số trường còn lập kế hoạch sơ tán và quy định nhóm giáo viên quản lý nơi sơ tán tại trường Biện pháp thường xuyên được nhiều trường chọn để giảm nhẹ tác động bất lợi của BĐKH là gia cố mái nhà, di chuyển bao bọc bảo quản trang thiết bị và tài liệu, làm bao cát chắn lũ, chèn bờ tôn, bờ tường Về mặt chuẩn bị các dụng cụ dùng trong trường hợp khẩn cấp, các đơn vị trường học đều trang bị sẵn loa, radio, tivi, các loại thuốc cơ bản, túi đựng dụng cụ sơ cứu, bồn chứa nước, dụng cụ nấu ăn Tuy nhiên do nguồn kinh phí cho công tác ứng phó với BĐKH được trích từ nguồn chi khác vốn đã rất hạn hẹp, các hoạt động đòi hỏi kinh phí cao thường không được thực hiện, ví dụ như rất ít trường có chuẩn bị áo phao cứu hộ
Trang 9- Bên cạnh việc lập kế hoạch và có các biện pháp sẵn sàng ứng phó với BĐKH, vai trò và
sự tham gia của cộng đồng địa phương đối với các hoạt động giáo dục BĐKH cũng được cán
bộ quản lý giáo dục và giáo viên đánh giá cao Điều này đúng với Chiến lược quốc gia về ứng phó với BĐKH, vai trò của cộng đồng đã được nhìn nhận như một yếu tố cốt lõi trong vấn đề giảm thiểu tác động do BĐKH gây ra Sự tham gia của cộng đồng địa phương sẽ là yếu tố quyết định trong những cố gắng và nổ lực hình thành phát triển kỹ năng thực tế và nâng cao kiến thức bản địa cho học sinh trong ứng phó với BĐKH Theo kết quả điều tra, các tổ chức, đơn vị có mối liên hệ trực tiếp và đóng vai trò quan trọng ảnh hưởng đến công tác giáo dục BĐKH trong trường học là BCH phòng chống lụt bão quận (22%), UBND quận, xã, phường (17%), Đảng ủy xã phường (15%), đại diện tổ dân phố (11%) và các chuyên gia đang sinh sống tại địa phương (11%)
3.3 Hoạt động giáo dục và đào tạo đối với các vấn đề liên quan đến BĐKH
- Kiến thức và kỹ năng của giáo viên về vấn đề BĐKH trong những năm gần đây đã được nâng cao nhờ vào các chương trình tập huấn do phòng Giáo dục quận Cẩm Lệ phối hợp với các phòng ban ngành (như Trung tâm Y tế quận, Sở tài nguyên môi trường, Hội chữ thập đỏ, Trung tâm phòng chống bão lụt, ) và các tổ chức phi chính phủ thực hiện Có khoảng 33% giáo viên và cán bộ được phỏng vấn cho biết đã có ít nhất một lần tham gia vào chương trình tập huấn về vấn đề liên quan đến BĐKH Kết quả điều tra cho thấy rào cản lớn nhất trong công tác đào tạo nội dung về BĐKH cho giáo viên là gây quá tải về công việc và ảnh hưởng đến sức khỏe của giáo viên, từ đó làm ảnh hưởng đến chương trình giảng dạy các môn học khác
Trang 10- Công tác giáo dục lồng ghép BĐKH trong chương trình dạy và học trên địa bàn quận Cẩm Lệ mặc dù đã được giáo viên quan tâm thực hiện nhưng kết quả thu được chưa thật sự đáp ứng được nhu cầu của học sinh trong việc phát triển năng lực ứng phó có hiệu quả đối với tác động của BĐKH gây ra trong hoàn cảnh đô thị hóa nhanh chóng Các thuật ngữ và khái niệm cơ bản về BĐKH (như hiệu ứng khí nhà kính, tình trạng dễ bị tổn thương, các loại hình thiên tai như bão,lụt, ) và ứng phó với BĐKH (giảm nhẹ, khả năng chống chịu, khả năng thích ứng, ) tuy đã được giáo viên chủ động lồng ghép vào một số môn học nhưng với thời lượng hạn hẹp, chẳng hạn như chỉ khi gặp bài học có nội dung liên quan, hoặc một vài lần trong năm học Trong điều kiện hạn chế về mặt thời gian cũng như nguồn lực, các hoạt động ngoài giờ lên lớp với chủ đề liên quan đến ứng phó với BĐKH chủ yếu được thực hiện thông qua tiết chào cờ, tiết sinh hoạt với giáo viên chủ nhiệm