Quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội (LV thạc sĩ)

Quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội (LV thạc sĩ)Quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội (LV thạc sĩ)Quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội (LV thạc sĩ)Quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội (LV thạc sĩ)Quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội (LV thạc sĩ)Quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội (LV thạc sĩ)Quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội (LV thạc sĩ)Quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội (LV thạc sĩ)Quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội (LV thạc sĩ)Quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội (LV thạc sĩ)Quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội (LV thạc sĩ)Quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội (LV thạc sĩ)

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN TUẤN KHANH

QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH TẠI

CÁC TRUNG TÂM NGOẠI NGỮ QUẬN BA ĐÌNH, HÀ NỘI

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

MÃ SỐ: 60 14 01 14

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học : PGS.TS NGUYỄN THỊ MAI LAN

HÀ NỘI, 2017

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu ghi trong luận văn là trung thực.Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng công

bố trong bất kỳ công trình nào khác

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thiện luận văn, tác giả đã nhận được sự động viên, khuyến khích và sự giúp đỡ nhiệt tình của quý Thầy giáo, cô giáo, các cấp lãnh đạo, bạn bè đồng nghiệp và gia đình

Với tình cảm chân thành, tác giả xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến:

- PGS.TS Nguyễn Thị Mai Lan, người đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận văn

- Lãnh đạo Khoa Tâm lí – Giáo dục, Học viện Khoa học xã hội (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam), Quý Thầy cô giáo đã dạy học lớp Cao học Quản lý giáo dục đợt 2 - K6 năm 2015, các phòng chuyên môn của Học viện đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu

- Ban lãnh đạo, chuyên viên Phòng GD&ĐT quận Ba Đình ; lãnh đạo và giáo viên các em học sinh tại các trung tâm ngoại ngữ đã nhiệt tình cộng tác, cung cấp thông tin, số liệu, góp ý và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình nghiên cứu thực tế để hoàn thành luận văn

Mặc dù đã rất cố gắng, nhưng chắc chắn luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót Tác giả rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến chân thành của Quý thầy cô giáo, các nhà khoa học và các bạn đồng nghiệp để luận văn này có giá trị thực tiễn

Xin chân thành cảm ơn và xin kính chúc các thầy cô, bạn bè, đồng nghiệp luôn mạnh khỏe, hạnh phúc và thành đạt

Hà Nội, tháng năm 2017

Người thực hiện

Nguyễn Tuấn Khanh

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH.8 TẠI CÁC TRUNG TÂM NGOẠI NGỮ 8

1.1 Dạy học môn Tiếng Anh tại các Trung tâm ngoại ngữ 8

1.2 Quản lý dạy học môn Tiếng Anh tại các Trung tâm ngoại ngữ 13

1.3 Các yếu tổ ảnh hưởng tới quản lý dạy học môn Tiếng anh tại các Trung tâm ngoại ngữ 23

Tiểu kết chương 1 24

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH TẠI CÁC TRUNG TÂM NGOẠI NGỮ QUẬN BA ĐÌNH, HÀ NỘI 26

2.1 Khái quát chung về các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình , Hà Nội 27

2.2 Tổ chức nghiên cứu thực trạng 29

2.3 Thực trạng dạy học môn tiếng Anh tại các Trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội 32

2.4 Thực trạng quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các Trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội 34

2.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh tại các Trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội 47

2.6 Đánh giá chung về quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội 48

Tiểu kết chương 2 52

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH 54

TẠI CÁC TRUNG TÂM NGOẠI NGỮ QUẬN BA ĐÌNH, HÀ NỘI 54

3.1 Một số nguyên tắc đề xuất biện pháp 54

3.2 Biện pháp quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội 55

3.3 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất 70

Tiểu kết chương 3 72

KẾT LUẬN 73

2.4 Thực trạng hoạt động học môn tiếng Anh của học sinh 34

2.5 Mức độ thực hiện nội dung quản lý mục tiêu dạy học môn tiếng Anh 35

2.6 Mức độ thực hiện quản lý nội dung chương trình dạy học môn tiếng

2.8 Mức độ quản lý giờ dạy lên lớp và vận dụng các phương pháp, phương

tiện dạy học của giáo viên

40

2.9 Mức độ quản lý việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học môn

tiếng Anh của giáo viên

41

2.10 Mức độ quản lý công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học

sinh

43

2.11 Mức độ quản lý học tập môn tiếng Anh của học sinh 44

2.12 Mức độ thực hiện nội dung quản lý cơ sở vật chất, đồ dùng phục vụ

dạy học tại các trung tâm ngoại ngữ

46

2.13 Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan và khách quan tới quản lý

dạy học môn tiếng Anh

47

2.14 Mức độ thực hiện nội dung quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các

trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội

48

3.1 Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp đề xuất 70

3.2 Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp 71

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Hội nghị lần thứ tám Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI đã ban hành Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2013 [13,

tr.25] “Về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” đã xác định: “…Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương

pháp dạy học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của học sinh; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ

sở để học sinh tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực Chuyển

từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động

xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin

và truyền thông trong dạy và học…” Từ những tư tưởng chủ đạo này, chúng ta tiếp tục nghiên cứu quản lý dạy học trong các Trung tâm ngoại ngữ hiện nay ở nước ta

Vì thế, một trong những quan điểm chỉ đạo phát triển giáo dục - đào tạo của Đảng ta là: giáo dục – đào tạo phải phát triển cả bề rộng lẫn bề sâu, cả về số lượng lẫn chất lượng, trọng tâm phải dần dần nâng cao chất lượng để học sinh đạt tới các chuẩn mực quốc tế về kiến thức và kỹ năng, có trình độ ngoại ngữ đủ để giao tiếp trong cuộc sống, giao dịch trong hoạt động nghề nghiệp Giáo dục - đào tạo phải góp phần chuẩn bị con người cho nước ta hội nhập thành công

Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã rất chú trọng tới việc đưa môn ngoại ngữ vào giảng dạy tại tất cả các cấp học, đã rất chú trọng tới việc nâng cao hiệu quả hoạt động dạy học môn học này Từ việc xây dựng chương trình, nội dung, hình thức dạy học Vì vậy, bước đầu hiệu quả dạy và học môn ngoại ngữ cho học sinh đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận Tuy nhiên, do số lượng giờ dạy tiếng Anh tại nhà trường không được nhiều, điều kiện về giáo viên, cơ sở vật chất phục

vụ dạy học môn tiếng Anh trong nhà trường chưa thật sự đáp ứng được nhu cầu học tập môn ngoại ngữ của học sinh, đặc biệt là môn tiếng Anh Vì vậy, nhiều học sinh, sinh viên đã khắc phục tình trạng này bằng cách học môn ngoại ngữ nói chung và môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ bên ngoài nhà trường Các trung tâm ngoại ngữ ngày nay đã góp phần tích cực cùng với hệ thống đào tạo trường Công

lập và Dân lập trong việc bổ trợ kiến thức ngoại ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng Do đó việc quản lý dạy học môn tiếng Anh có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với việc nâng cao chất lượng đào tạo của nền giáo dục Việt Nam nói chung và trong các trung tâm ngoại ngữ nói riêng Quản lý tốt hoạt động dạy học môn tiếng Anh sẽ giúp học sinh và cả giáo viên dạy học có những bước đi đúng đắn trong từng khâu của quá trình dạy học nhằm đạt được các yêu cầu do mục tiêu giáo dục đề ra của ngành giáo dục Tuy nhiên, việc dạy học môn tiếng Anh tại các Trung tâm ngoại ngữ thành phố Hà Nội còn nhiều bất cập, một trong những bất cập này liên quan đến công tác quản lý dạy học Do đó, việc quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với việc nâng cao chất lượng đào tạo tại các trung tâm ngoại ngữ này Vì vậy, việc nghiên cứu và chỉ rõ thực trạng quản

lý dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội có ý

nghĩa thực tiễn rất tốt Do vậy, việc lựa chọn nghiên cứu đề tài “Quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội” là rất cần

thiết trong giai đoạn hiện nay

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Đã có rất nhiều nghiên cứu trên thế giới và ở Việt Nam nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học nói chung và quản lý hoạt động dạy học môn ngoại ngữ (Tiếng Anh) nói riêng Điều này khẳng định tính cấp thiết, ý nghĩa lý luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu này

2.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài

Các nghiên cứu ở nước ngoài về quản lý hoạt động dạy học nói chung và quản lý hoạt động dạy học môn ngoại ngữ (Tiếng Anh) nói riêng đã được quan tâm nghiên cứu Trong đó, các tác giả khi nghiên cứu về vấn đề này đã tập trung vào việc nghiên cứu lí luận, phân tích thực trạng và nói về tầm quan trọng của đội ngũ giáo viên trong bối cảnh giáo dục đi vào thế kỷ XXI, Raya Roy Singh (2010), nhà giáo dục nổi tiếng ở Ấn Độ, chuyên gia giáo dục nhiều năm ở UNESCO khu vực

Châu Á-Thái Bình Dương có công trình nghiên cứu: “Giáo viên giữ vai trò quyết định trong giáo dục và đặc biệt trong việc định hướng lại giáo dục ” Trong nghiên

cứu tác giả đã chỉ ra được vai trò của người giáo viên trong việc định hướng giáo dục trong việc dạy học tại các Trung tâm tiếng Anh , các nhân tố tạo nên người giáo

viên giỏi trong quản lý và dạy học học [42, tr.28]

Bàn về việc dạy học tiếng Anh trong trường học, Jeremy Harmer (2011) -

chuyên gia dạy học tiếng Anh hàng đầu thế giới đã đi sâu nghiên cứu:”Phương pháp dạy học tiếng Anh và đào tạo giáo viên dạy tiếng Anh” tại các trường đại học

thuộc Mỹ Công trình nghiên cứu của tác giả đã cho thấy người giáo viên dạy tiếng Anh cho dù được đào tạo bài bản vẫn phải luôn học hỏi và sắp xếp tham gia những khóa đào tạo giáo viên phù hợp với năng lực, sở trường của mình để đáp ứng tốt hơn cho việc dạy học [47, tr.425]

Tác giả Penny Ur đã có công trình nghiên cứu:“Phương pháp và kinh nghiệm trong việc dạy học ngôn ngữ” tại các trường trung học chuyên nghiệp Kết quả nghiên

cứu cho thấy được: Giáo viên khi tốt nghiệp trường sư phạm chỉ là một sự khởi điểm, chỉ mới đạt được điều kiện cần ban đầu để dạy học Thâm niên dạy học không quyết định hiệu quả và sự tiến bộ trong nghề nghiệp Để đạt được kinh nghiệm và sự chuyên nghiệp, người giáo viên thành công phải không ngừng học hỏi và trang bị thêm cho mình kiến thức bổ sung trong suốt quãng đời dạy học [56, tr.317]

Những công trình ở nước ngoài về lĩnh vực này có thể kể đến: Hanold Koontn,

N.I Saxerđôlốp (2007) trong công trình nghiên cứu “Những vấn đề quản lý trường học”, tại Nga và V.A Xukhomlinxki trong “Một số kinh nghiệm lãnh đạo của hiệu trưởng trường phổ thông”, hai công trình nghiên cứu đã chỉ ra được những vấn đề

mà nhà quản lý cần quan tâm trong việc quản lý dạy học tại các trường học và những kinh nghiệm trong quản lý của các hiệu trưởng, các yếu tố tạo ra sự thành công trong hoạt động quản lý dạy học trong các trường phổ thông [19,tr.11]

Năm 1979, Jaxapob đã nghiên cứu "Tổ chức lao động của hiệu trưởng" và đề

ra một số yêu cầu quản lý của hiệu trưởng trường phổ thông trong việc phân công

nhiệm vụ giữa hiệu trưởng và phó hiệu trưởng Jaxapob đưa ra nhận định: “Hiệu trưởng chính là người lãnh đạo và chịu trách nhiệm toàn diện trong công tác quản

lý nhà trường, đặc biệt với công tác quản lý hoạt động dạy học” [29,tr.16]

Đặc biệt tác giả Susan Haliwell đã giới thiệu những phương pháp hiệu quả để

dạy học tiếng Anh cho học sinh tiểu học trong tác phẩm :”Teaching English in the Primary Classroom” Kết quả của nghiên cứu cho thấy việc quản lý dạy học cũng

như phương pháp dạy học là yếu tố quyết định đến sự phát triển và tồn tại của các lớp học ngoài công lập [57]

2.2 Nghiên cứu trong nước

Trần Kiểm(2001), đã có bài viết trình bày một cách khái quát các giải pháp khoa học để quản lý chất lượng giáo dục dạy và học tiếng Anh trong thời kỳ hội

nhập và phát triển kinh tế, Thời báo kinh tế Việt Nam,số 126, [32,tr 11 – 13 ]

Tác giả Nguyễn Ngọc Quang đã xác định: “Dạy học và GD trong sự thống nhất là hoạt động trung tâm của trường”, “Quản lý trường học thực chất là QL quá trình lao động sư phạm của thầy…” [39, tr 8].Tác giả Bùi Minh Hiền, Vũ Ngọc Hải khẳng định: “QL các trường và QL các cơ quan trong hệ thống GD có vai trò rất quan trọng cho sự thành bại của sự nghiệp GD” [22,tr.14]

Nguyễn Thị Hải (2011), “Sự cần thiết của quản lý dạy học môn tiếng Anh hiện nay” Nhà xuất bản Hà Nội,tác giả đã đưa ra lập luận về sự cần thiết của việc phải nâng

cao chất lượng đào tạo của các trung tâm ngoại ngữ hiện nay với việc đánh giá, phân tích và tổng hợp các nguyên nhân dẫn đến việc xuất hiện việc yếu kém của công tác dạy và học ngoại ngữ tại các trung tâm trên địa bàn thành phố Hà Nội [20]

Nguyễn Thị Hoa (2013),” Nâng cao chất lượng quản lý đào tạo tại các trung tâm tin học ngoại ngữ”, tác giả đã nghiên cứu tình hình thực tiễn kết hợp với lý luận

khoa học để đưa ra các lý luận và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động

đào tạo của các trung tâm ngoại ngữ Luận văn thạc sĩ, Đại học Quốc Gia Hà Nội

[27, tr.45]

Hoàng Văn Thái (2011), “Quản lý công tác dạy học ngoại ngữ tại các trung tâm”, tác giả đã chỉ ra những hạn chế và nguyên nhân của sự không hiệu quả của các trung tâm đào tạo ngoại ngữ hiện nay Thời báo giáo dục thời đại, [43, tr.12]

Các đề tài trên đã nghiên cứu nhiều vấn đề, nhiều mặt của việc dạy học Tiếng Anh như đổi mới phương pháp, nội dung, mục tiêu, cơ sở vật chất mà ít bàn về vấn

đề quản lý Các tác giả đã đề cập đến vấn đề quản lý dạy học theo các phương pháp khác nhau, song những vấn đề quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm và các vấn đề liên quan đến cái khó chưa được đề cập nhiều và đặc biệt là dạy học môn tiếng Anh cho học sinh tiểu học, các khâu quản lý chỉ đạo những vấn đề cụ thể khâu tổ chức thực hiện điều hành và việc đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý việc dạy học tiếng Anh ở các trung tâm ngoại ngữ trên địa bàn Thành phố Hà Nội một cách quy mô và cụ thể Đây cũng là vấn

đề đổi mới đòi hỏi các nhà quản lý từ Bộ Giáo dục đến cơ sở cần nghiên cứu, tìm

hiểu để tìm ra cách quản lý hiệu quả nhất Các công trình nghiên cứu nêu trên tiếp cận từ nhiều góc độ khác nhau, tuy nhiên, các công trình này chưa có công

trình nào đi sâu nghiên cứu về: Quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu lý luận và phân tích thực trạng quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội và từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ tại thành phố Hà Nội đạt hiệu quả cao hơn

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

1) Xây dựng cơ sở lý luận về quản lý dạy học môn tiếng anh tại các trung tâm ngoại ngữ

2) Khảo sát và phân tích thực trạng quản lý dạy học môn tiếng anh tại các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội và các yếu tố ảnh hưởng tới thực trạng này 3) Đề xuất biện pháp quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội và khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp đề xuất

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các Trung tâm ngoại ngữ

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi về không gian: Luận văn nghiên cứu quản lý dạy học môn tiếng Anh

tại 5 trung tâm tiếng Anh thuộc địa bàn quận Ba Đình, Hà Nội Cụ thể như sau:

1 Trung tâm Trí Tuệ Việt

2 Trung tâm ngoại ngữ GPA

3 Trung tâm giáo dục đào tạo Con Đường

4 Trung tâm anh ngữ Sunrise

5 Trung tâm ngoại ngữ Cây Sồi

Phạm vi về thời gian: Luận văn nghiên cứu hoạt động dạy học tiếng anh tại các

trung tâm ngoại ngữ ở quận Ba Đình , Hà Nội trong 3 năm trở lại đây

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận nghiên cứu

- Tiếp cận hệ thống:

Hoạt động dạy học môn tiếng Anh tại trung tâm ngoại ngữ là một hệ thống, bao gồm các thành tố như mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức, kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động dạy học, Quản lí dạy học môn tiếng Anh tại 5 trung tâm tiếng Anh phải được tiến hành đồng bộ trên tất cả các thành tố của nó; đồng thời đặt trong mối quan hệ với các hệ thống khác trong trung tâm, đảm bảo tính chỉnh thể, toàn vẹn của hoạt động tạo nên sự cộng hưởng và sức mạnh tổng thể của

hệ thống

- Tiếp cận hoạt động:

Hoạt động dạy học môn tiếng Anh tại trung tâm ngoại ngữ là hoạt động tự giác của học sinh dưới sự chỉ dẫn của giáo viên về phương pháp, hình thức học tập nhằm đạt được mục tiêu của hoạt động dạy học môn học này Quản lí dạy học môn tiếng Anh tại trung tâm ngoại ngữ đòi hỏi các chủ thể quản lý phải chủ động nắm bắt các đặc trưng cơ bản của dạy học môn tiếng Anh tại trung tâm ngoại ngữ trong mối quan hệ biện chứng của các thành tố hoạt động và mối quan hệ với các hoạt động giáo dục khác; từ đó, có những giải pháp quản lí nhằm thay đổi nhận thức và cách làm cụ thể trong việc xây dựng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ

- Tiếp cận chức năng quản lí:

Mục tiêu quản lí dạy học môn tiếng Anh tại trung tâm ngoại ngữ được hiện thực hóa thông qua các chức năng quản lí như lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra và đánh giá hoạt động dạy học môn tiếng Anh tại trung tâm ngoại ngữ Trong luận văn , chúng tôi vận dụng cách tiếp cận này để xác định khung lí thuyết và đề xuất các biện pháp quản lí dạy học môn tiếng Anh tại trung tâm ngoại ngữ

5.2 Phương pháp nghiên cứu cụ thể

- Phương pháp nghiên cứu văn bản, tài liệu

- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi

- Phương pháp xin ý kiến chuyên gia

- Phương pháp phỏng vấn sâu

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động

- Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6.1 Ý nghĩa lý luận

Luận văn đã xác định được khung lý thuyết nghiên cứu quản lý dạy học môn tiếng Anh ở các Trung tâm ngoại ngữ Trong đó gồm có các khái niệm (Quản lý, hoạt động dạy học môn tiếng Anh, trung tâm ngoại ngữ, quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ), Chỉ ra được nội dung quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh tại các Trung tâm ngoại ngữ và các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động này Kết quả nghiên cứu lý luận của luận văn góp phần làm sáng tỏ hơn một số vấn đề lý luận cơ bản về quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các Trung tâm ngoại ngữ trong khoa học quản lý giáo dục

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Luận văn đã chỉ ra được thực trạng quản lý dạy học môn Tiếng Anh tại các Trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội chỉ ra được điểm mạnh, hạn chế và nguyên nhân dẫn tới hạn chế của quản lý hoạt động này Từ kết quả nghiên cứu lý luận và thực tiễn luận văn đã nêu ra các nguyên tắc đề xuất biện pháp và đề xuất các biện pháp quản lý dạy học môn Tiếng Anh tại các Trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội Kết quả nghiên cứu thực tiễn của luận văn sẽ là cơ sở khoa học, có thể làm tài liệu tham khảo bổ ích cho chủ thể quản lý ở các Trung tâm ngoại ngữ, giáo viên dạy học bậc tiểu học nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động giáo dục tại các Trung tâm ngoại ngữ hiện nay

7 Cơ cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo luận văn gồm 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về Quản lý dạy học môn Tiếng Anh tại các Trung tâm ngoại ngữ

Chương 2: Thực trạng quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội

Chương 3: Biện pháp quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH

TẠI CÁC TRUNG TÂM NGOẠI NGỮ

1.1 Dạy học môn Tiếng Anh tại các Trung tâm ngoại ngữ

1.1.1 Dạy học môn tiếng Anh

1.1.1.1.Khái niệm dạy học

Có rất nhiều quan niệm khác nhau về dạy và học Người nghiên cứu nhận thấy khái niệm dạy học trong các giáo trình tâm lý học sư phạm, giáo dục học đều đề cập đến như những khái niệm xuất phát của tâm lý học sư phạm và giáo dục của nhà trường Nhiều quan niệm cho rằng học là một quá trình thu nhận kiến thức của nhân loại và mục đích của việc học là để “khai trí tiến đức” như cố nhân đã dạy

[37,tr.32] Quan niệm học đó sẽ tương ứng với khái niệm “dạy là truyền thụ kiến thức mà nhân loại đã tích lũy được” Ngoài ra còn rất nhiều các quan niệm khác về

dạy học

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang (2000) đã viết “học là quá trình tự giác, tích cực, tự lực, chiếm lĩnh khái niệm khoa học (nội dung học) dưới sự điều khiển sư phạm của giáo viên” Như vậy học là một hoạt động với đối tượng, trong đó học sinh là chủ thể, khái niệm khoa học là đối tượng để chiếm lĩnh Cũng theo Nguyễn Ngọc Quang: “ Dạy là sự điều khiển tối ưu hóa quá trình học sinh chiếm lĩnh nội dung học, trong và bằng cách đó phát triển và hình thành nhân cách (năng lực và phẩm chất)” [39, tr.32] Nhân cách ở đây được hiểu là tri thức, kĩ năng và thái độ

Từ khái niệm dạy và học trên sẽ đưa tới khái niệm dạy học Dạy học là hai mặt của một quá trình luôn luôn tác động qua lại, bổ sung cho nhau, quyết định lẫn nhau thông qua hoạt động cộng tác nhằm tạo cho học sinh khả năng phát triển trí tuệ, góp

phần hoàn thiện nhân cách “Là khái niệm chỉ hoạt động chung của người dạy và học sinh, hai hoạt động này song song tồn tại và phát triển trong cùng một quá trình thống nhất Quá trình này là một bộ phận hữu cơ của quá trình giáo dục tổng thể” [21, tr.39], trong đó:

Vai trò cùa nhà sư phạm là định hướng tổ chức, thực hiện việc truyền thụ tri thức Kĩ năng và kĩ xảo đến học sinh một cách hợp lí, khoa học - do đó luôn luôn có vai trò và tác động chủ đạo

Học sinh ý thức, tổ chức quá trình tiếp thu một cách độc lập, sáng tạo các hệ thống kiến thức, kĩ năng và kĩ xảo, hình thành năng lực và thái độ đúng đắn, tạo ra động lực cho việc học với tư cách là chủ thể sáng tạo, hình thành nhân cách của bản thân

Tác giả Dương Trần Bình (2016) đưa ra khái niệm: Hoạt động dạy học là quá trình giáo viên tiến hành các thao tác có tổ chức, có định hướng và học sinh bằng hoạt động của bản thân, từng bước có năng lực tư duy và năng lực hành động với mục đích chiếm lĩnh các giá trị tinh thần, các hiểu biết, các kĩ năng, các giá trị văn hóa mà nhân loại đã đạt được để trên cơ sở đó có khả năng giải quyết được các yêu cầu thực tế đặt ra trong toàn bộ cuộc sống của mỗi học sinh [5]

Trong nghiên cứu này, chúng tôi sử dụng khái niệm dạy học theo quan điểm của tác giả Dương Trần Bình nêu trên, và sử dụng khái niệm này làm khái niệm

công cụ nghiên cứu đề tài này

1.1.1.2 Khái niệm dạy học môn tiếng Anh

-Khái niệm môn tiếng Anh:

Môn tiếng Anh là một môn học trong hệ thống giáo dục của Việt Nam, tiếng Anh là ngôn ngữ thuộc nhánh miền Tây của nhóm ngôn ngữ German trong ngữ hệ Ấn-Âu Đây là ngôn ngữ sử dụng rộng rãi nhất thế giới Môn tiếng Anh được hệ thống giáo dục của Việt Nam đưa vào làm ngôn ngữ dạy học chính trong các trường đào tạo công lập và cả dân lập

-Khái niệm dạy học môn tiếng Anh:

Dạy học môn tiếng Anh gồm hai mặt của quá trình đó là dạy và học luôn đi kèm biện chứng với nhau Hoạt động dạy: “là hoạt động của giáo viên nhằm tạo ra,

tổ chức và hướng dẫn hoạt động học của học sinh, nhờ đó mà ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách của học sinh” [46, tr.112] Hoạt động học: “ là một hoạt động của học sinh nhằm chiếm lĩnh giá trị tri thức văn hóa của nhân loại, nhờ đó mà hình thành và phát triển những năng lực và nhu cầu của mỗi người” [46, tr.113] hay theo tác giả Nguyễn Văn Tuấn (2009) thì hoạt động học “ là một hoạt động nhận thức

độc đáo của học sinh, thông qua đó học sinh chủ yếu thay đổi chính bản thân mình

và ngày càng có năng lực hơn trong hoạt động tích cực nhận thức và cải biến hiện thực khách quan”

Trong nghiên cứu này chúng tôi đưa ra khái niệm dạy học môn tiếng Anh như

sau: Dạy học môn tiếng Anh là quá trình giáo viên tiến hành các thao tác có tổ chức, có định hướng và học sinh bằng hoạt động của bản thân, từng bước có năng lực tư duy và năng lực hành động với mục đích chiếm lĩnh các kiến thức, các kĩ năng trong chương trình môn tiếng Anh đáp ứng mục tiêu dạy học môn tiếng Anh

1.1.2 Nội dung, hình thức dạy học môn tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ

1.1.2.1.Trung tâm ngoại ngữ

-Khái niệm Trung tâm ngoại ngữ:

Theo quyết định số 31/2007/QĐ-BGDĐT ngày 04 tháng 6 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về Tổ chức và hoạt động của trung tâm ngoại ngữ - tin học [6] Trung tâm ngoại ngữ - tin học là loại hình trung tâm giáo dục thường xuyên chuyên về đào tạo, bồi dưỡng ngoại ngữ, tin học của hệ thống giáo dục quốc dân Trung tâm ngoại ngữ - tin học có tư cách pháp nhân, có con dấu,

có tài khoản riêng

- Chức năng của Trung tâm ngoại ngữ:

Trung tâm ngoại ngữ có chức năng đào tạo, bồi dưỡng ngoại ngữ thực hành và tin học ứng dụng theo hình thức vừa làm vừa học, học từ xa, tự học có huớng dẫn

- Hình thức học tập của Trung tâm ngoại ngữ:

Hình thức học tập của trung tâm ngoại ngữ rất đa dạng, linh hoạt, mang tính

xã hội hóa cao, dịch vụ thuận lợi, nhằm góp phần nâng cao dân trí, nâng cao trình

độ hiểu biết, kỹ năng sử dụng ngoại ngữ, tin học cho mọi tầng lớp nhân dân, đáp ứng nhu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

- Nhiệm vụ của Trung tâm ngoại ngữ:

Điều tra nhu cầu học ngoại ngữ, tin học, công nghệ thông tin - truyền thông trên địa bàn, trên cơ sở đó đề xuất với cơ quan quản lý cấp trên kế hoạch mở lớp đào tạo, bồi dưỡng, đáp ứng nhu cầu của người học

Tổ chức thực hiện các chương trình giáo dục: Chương trình ngoại ngữ trình

độ A, B, C; Các chương trình bồi dưỡng ngoại ngữ, tin học khác đáp ứng nhu cầu của người học; Tổ chức các lớp bồi dưỡng nhằm nâng cao trình độ ngoại ngữ, tin học, công nghệ thông tin - truyền thông cho giáo viên của trung tâm và các cơ sở giáo dục khác trên địa bàn khi có nhu cầu; Thực hiện các công việc khác có liên quan đến ngoại ngữ như biên dịch, phiên dịch hoặc liên quan đến tin học như lập trình, cài đặt phần mềm; Tổ chức kiểm tra, cấp chứng chỉ cho các học viên của trung tâm đã hoàn thành chương trình theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo; Liên kết với các trung tâm, các cơ sở ngoại ngữ - tin học khác tổ chức đào tạo, bồi dưỡng, kiểm tra và cấp chứng chỉ ngoại ngữ, tin học, công nghệ thông tin truyền thông; Nghiên cứu, tổng kết, rút kinh nghiệm về tổ chức và hoạt động của trung tâm, nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng ngoại ngữ, tin học, công nghệ thông tin - truyền thông

1.1.2.2 Dạy học môn tiếng Anh tại các Trung tâm ngoại ngữ

-Nội dung dạy học môn tiếng Anh tại trung tâm ngoại ngữ:

Môn Tiếng Anh ở Trung tâm ngoại ngữ được dạy học theo SGK hoặc theo các giáo trình chuẩn của các trung tâm đã được bộ giáo dục đào tạo thông qua và phân phối chương trình do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định

Nôi dung chương trình được biên soạn theo các chủ điểm (theme) lặp lại, mở rộng từ lớp 1 đến lớp 12 Dưới hệ thống các chủ điểm là chủ đề (topic) Hệ thống chủ điểm và chủ đề là cơ sở hình thành và phát triển các khả năng ngôn ngữ Các khả năng ngôn ngữ được hình thành và phát triển song song với việc cung cấp kiến thức ngôn ngữ: ngữ âm, từ ngữ và ngữ pháp:

+ Rèn luyện kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh Kỹ năng giao tiếp là mục tiêu của quá trình dạy học; kiến thức ngôn ngữ là phương tiện để hình thành và phát triển các kỹ năng giao tiếp

+ Cung cấp những tri thức về văn hóa

+ Bồi dưỡng tư tưởng đạo đức

-Hình thức dạy học môn tiếng Anh tại trung tâm ngoại ngữ:

Hình thức dạy học ở các Trung tâm tiếng anh theo hướng phát triển năng lực

của học sinh, tổ chức theo các hình thức sau đây:

+ Tổ chức hình thức học tập đa dạng; chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học, trải nghiệm sáng tạo; đẩy mạnh ứng dụng CNTT và truyền thông trong dạy và học

+ Hình thức dạy học khai thác các điều kiện bên ngoài Trung tâm ngoại ngữ như tham quan thực tế cơ sở nghiên cứu; di tích lịch sử, di sản văn hóa; vườn Trung tâm, các nguồn lực trên máy tính và Internet như thí nghiệm ảo, bài giảng điện tử, Elearning

+ Các hình thức dạy học thực hiện theo tiêu chí đánh giá dựa vào năng lực đầu ra, có tính đến sự tiến bộ trong quá trình học tập, chú trọng khả năng vận dụng trong các tình huống thưc tiễn

Các hình thức dạy học ở Trung tâm ngoại ngữ bên cạnh sử dụng PPDH truyền thống như thuyết trình, đàm thoại, luyện tập, giáo viên cần áp dụng các cách khác như: dạy học giải quyết vấn đề; dạy theo tình huống; định hướng hành động thông thường sử dụng các hình thức dạy học với 9 phương pháp dạy học mới như: Cải tiến PPDH truyền thống; kết hợp đa dạng PPDH; vận dụng dạy học giải quyết vấn đề; vận dụng dạy học theo tình huống; vận dụng dạy học định hướng hành động; tăng cường sử dụng CNTT hỗ trợ dạy học; sử dụng kỹ thuật dạy học phát huy tính tích cực và sáng tạo; chú trọng các PPDH đặc thù bộ môn; bồi dưỡng phương pháp học tập tích cực cho học sinh

Hình thức dạy học tập trung bằng việc giáo viên của trung tâm trực tiếp dạy học các kỹ năng, các nội dung, các phương pháp cho học sinh kết hợp với hình thức dạy học trực tuyến thông qua việc giao bài tập về nhà và hỗ trợ dạy học qua Internet

để kết nối trực tuyến giữa giáo viên và học sinh trong việc luyện tập các kỹ năng

- Phương pháp dạy học môn tiếng Anh tại trung tâm ngoại ngữ

+ Phương pháp "Active Learning" (Học tập chủ động): Phương pháp học tập chủ động là một phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, sáng tạo và chủ động của học sinh Với phương pháp học tập chủ động này, giáo viên sẽ là người tích cực hóa hoạt động nhận thức của các học sinh Giáo viên giữ vai trò là người hướng dẫn, còn các em là trung tâm của lớp học Phương pháp học tập chủ động

này nếu áp dụng từ bậc học mầm non sẽ giúp các em rèn luyện được kỹ năng kỹ năng tự học và làm việc theo nhóm từ bé

+ Phương pháp "Critical thinking" (Tư duy độc lập): Phương pháp này sẽ giúp các học sinh chủ động tìm cách giải quyết những tình huống và vấn đề phức tạp dựa trên những suy nghĩ và quan điểm của cá nhân mình Thông qua hình thức đặt câu hỏi và tự khám phá, tìm câu trả lời cho những câu hỏi đó, suy nghĩ, niềm tin và quan điểm của các em sẽ trở nên hợp lí và chính xác hơn Việc định hướng các em

tư duy và phát triển suy nghĩ độc lập sẽ giúp quá trình dạy và học trở thành "quá trình trao đổi chất" hai chiều đầy thú vị bên cạnh đó còn rút ngắn khoảng cách giữa giáo viên và học sinh, tạo điều kiện để các học sinh cởi mở và năng động hơn + Phương pháp "Integrated Curriculum Approach" (Phối hợp đồng thời giữa các môn học): Sự phối hợp giữa các môn học là cực kì cần thiết để giúp các em có cái nhìn trực diện và chính xác hơn về những kiến thức mình đã tích lũy được Thông qua phối hợp đồng thời các môn học, các em sẽ được rèn từ bé cách thức áp dụng những kiến thức, kỹ năng học được ở môn này để nghiên cứu, học tập các môn học khác: chẳng hạn như làm các bài tập được thiết kế gắn kết giữa các môn Toán-Tiếng Việt, Toán-Tiếng Anh, Tiếng Anh-Hội họa… Với phương pháp dạy học này, các bé sẽ rèn luyện được tính chủ động và khả năng tư duy, chứ không theo lối mòn tách riêng từng môn học một cách khô khan

+ Phương pháp "Learning by teaching" (Học sinh làm giáo viên): Với niềm tin

“Mỗi học sinh là một nhà lãnh đạo”, thông qua phương pháp dạy học “Học sinh làm giáo viên”, các bé sẽ có cơ hội phát huy khả năng trình bày và tự tin thể hiện bản thân Qua đó, các em sẽ được rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, giúp phát huy tinh thần đoàn kết, tính chia sẻ và khả năng sáng tạo

1.2 Quản lý dạy học môn Tiếng Anh tại các Trung tâm ngoại ngữ

1.2.1 Khái niệm quản lý

Đã có rất nhiều tác giả khác nhau đưa ra khái niệm quản lý Dưới đây chúng tôi sẽ nêu dẫn một số khái niệm cụ thể

Tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho rằng: Quản lý là hoạt động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lí) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức [9, tr 1]

Tác giả Trần Kiểm: Quản lý là những tác động hoạch định của chủ thể quản

lý trong việc huy động, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực ) một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất [32, tr.74]

Theo tác giả Vũ Dũng: “Quản lý là sự tác động có định hướng, có mục đích,

có kế hoạch và có hệ thống thông tin của chủ thể đến khách thể của nó” [10, tr.47]

Các định nghĩa của các tác giả dù đứng ở nhiều góc độ khác nhau, nhưng đều

có điểm chung là: Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến các đối tượng quản lý nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất

Như vậy, quản lý bao gồm hai yếu tố cơ bản là : chủ thể quản lý và đối tượng quản

lý Chủ thể quản lý và đối tượng quản lý có thể là một cá nhân, một tổ chức, một tập thể Giữa chủ thể quản lý và đối tượng quan lý có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, ảnh hưởng qua lại với nhau, tương tác nhau thông qua những công cụ, phương pháp

để cùng hướng tới đạt mục tiêu quản lý

1.2.2 Khái niệm quản lý dạy học môn tiếng Anh ở trung tâm ngoại ngữ

Từ việc phân tích một số khái niệm như: quản lý, hoạt động dạy học môn tiếng Anh, Trung tâm ngoại ngữ, tác giả cho rằng, khái niệm quản lý dạy học môn tiếng Anh

tại trung tâm ngoại ngữ được trình bày như sau: “Quản lý HĐDH môn tiếng Anh tại trung tâm ngoại ngữ là những tác động hướng đích của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đảm bảo HĐDH môn tiếng Anh được diễn ra đúng hướng, thực hiện thành công mục tiêu, nhiệm vụ dạy học môn học này”

1.2.3 Nội dung quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các Trung tâm ngoại ngữ

1.2.3.1.Nội dung thứ nhất: Quản lý mục tiêu dạy học môn tiếng Anh tại các Trung tâm ngoại ngữ

Quản lý mục tiêu dạy học môn tiếng Anh nhằm đảm bảo mục tiêu dạy học được xây dựng hợp lý và được thực hiện trọn vẹn Mục tiêu dạy học môn tiếng Anh phải phản ánh một cách cô đọng, đầy đủ, thực tiễn và khả thi Quản lý mục tiêu dạy học phải được thường xuyên rà soát, bổ sung, điều chỉnh kịp thời Cán bộ quản lý phải xây dựng kế hoạch định kỳ nhằm so sánh, đối chiếu mục tiêu với kết quả đạt

được để đánh giá một cách toàn diện hoạt động đào tạo, tìm ra mặt mạnh, mặt yếu,

có biện pháp nâng cao chất lượng dạy học môn tiếng Anh

Quản lý mục tiêu dạy học môn tiếng Anh ở các trung tâm Tiếng Anh nhằm hình thành và phát triển các kỹ năng: nghe, nói, đọc, viết giúp cho học sinh nghề trình độ trung cấp phát triển năng lực sử dụng tiếng Anh, đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của thị trường lao động trong quá trình hội nhập quốc tế Cán bộ quản lý thực hiện quản lý mục tiêu dạy học phải đảm bảo học sinh sau khi học môn học tiếng Anh phải đạt được các kỹ năng chủ yếu sau:

- Khả năng nói và diễn đạt để người khác hiểu được trong giao tiếp thông thường và trong môi trường làm việc

- Khả năng nghe và hiểu thông tin người khác diễn đạt trong giao tiếp thông thường và trong môi trường làm việc

- Khả năng đọc và hiểu thông tin trong giao tiếp thông thường và trong môi trường làm việc

- Khả năng viết và diễn đạt để người khác hiểu trong giao tiếp thông thường và trong môi trường làm việc

- Các khả năng chủ yếu nói trên tương ứng với từng cấp độ sử dụng tiếng Anh dựa trên thang điểm của kỳ thi tiếng Anh dùng trong giao tiếp (Test of English for International Communication-TOEIC ), IELTS (International English Language Testing System),TOEFL (Test of English as a Foreign language ) được quy định chi tiết trong nội dung chương trình

Quản lý mục tiêu dạy học môn tiếng Anh nhằm đảm bảo nội dung, chương trình dạy học môn tiếng Anh ở các Trung tâm ngoại ngữ quy định hệ thống những tri thức cơ bản, cở sở và chuyên ngành; quy định hệ thống những kỹ năng, kỹ xảo tương ứng gắn liền với nghề nghiệp tương lai của học sinh Trong quá trình đào tạo

ở các Trung tâm ngoại ngữ, nội dung dạy học tạo nên nội dung cơ bản cho hoạt động dạy học của giáo viên và hoạt động học tập, nghiên cứu của học sinh Nó tạo nên nội dung cơ bản cho quá trình đào tạo ở các Trung tâm ngoại ngữ Nội dung dạy học bị chi phối bởi mục tiêu và nhiệm vụ dạy học đồng thời quy định việc lựa chọn phương pháp, phương tiện dạy học

Nội dung, chương trình môn tiếng Anh đòi hỏi các CBQL ở các Trung tâm ngoại ngữ phải tổ chức xây dựng chương trình dạy học cho các ngành và chuyên

ngành của trung tâm ngoại ngữ trên cơ sở nội dung dạy học và chương trình khung

do Bộ LĐTBXH ban hành Chương trình dạy học phản ánh mục tiêu dạy học cụ thể của trung tâm ngoại ngữ, đồng thời hướng đến đáp ứng các nhu cầu về chất lượng nguồn nhân lực của xã hội Chương trình dạy học phải đảm bảo tính mềm dẻo, được cập nhật thường xuyên

Chương trình môn tiếng Anh hướng đến mục tiêu đảm bảo chương trình được thiết kế và thực hiện trọn vẹn với chất lượng và hiệu quả cao nhất trong điều kiện cụ thể của từng trung tâm Khi xây dựng chương trình môn tiếng Anh phải có sự tham gia của các giáo viên BM, CBQL, đại diện của các tổ chức, hội nghề nghiệp và các nhà tuyển dụng lao động theo quy định Chương trình dạy học phải có mục tiêu rõ ràng, cụ thể, cấu trúc hợp lý, được thiết kế một cách hệ thống, đáp ứng yêu cầu về chuẩn kiến thức, kỹ năng, thái độ của đào tạo từng trình độ và đáp ứng linh hoạt nhu cầu nhân lực cho xã hội Chương trình dạy học môn tiếng Anh phải được định kỳ bổ sung, điều chỉnh dựa trên cơ sở tham khảo các chương trình tiên tiến quốc tế, các ý kiến phản hồi từ phía các nhà tuyển dụng lao động, người tốt nghiệp, các tổ chức giáo dục và các tổ chức khác nhằm đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực cho địa phương hoặc

cả nước.Quản lý nội dung, chương trình môn tiếng Anh bao gồm quản lý kế hoạch dạy học, chương trình dạy học và nội dung giáo trình dạy học môn tiếng Anh

Chương trình dạy học và giáo trình dạy môn tiếng Anh: Chương trình tiếng Anh cho học sinhTiểu học tại các trung tâm có yếu tố trong nước gồm:

- Lớp 3 : Family and friends3 /Sách học sinh 3 / Let’s go 1 / Get set go 1

- Lớp 4 : Family and friends 4 / sách học sinh 4 / Let’s go 2 / Get set go 2

- Lớp 5 : Family and friends 5 / sách học sinh 5 / Let’s go 3 / Get set go 3

- Mỗi trung tâm tự lựa chọn một trong những giáo trình trên ,hoàn tất mỗi giáo trình sau 100 giờ học

Có tổ chức các bài kiểm tra tháng , giữa kì , cuối kì , thi 4 kĩ năng : NGHE - NÓI - ĐỌC - VIẾT; sau khóa học đạt từ 5 điểm cho mỗi kĩ năng thì nhận chứng chỉ hoàn thành khoá học của trung tâm ngoại ngữ

Tại các trung tâm có yếu tố nước ngoài

- Stater hoặc Our world dành cho học sinh từ 7 tuổi hoàn tất sau 100 giờ học

- Movers hoặc Our world dành cho học sinh 7-11 tuổi hoàn tất sau 175 giờ học

- Flyers hoặc Our world dành chohọc sinh 9- 12 tuổi hoàn tất sau 250 giờ học

Chương trình dạy học qui định phương pháp, hình thức dạy học và thời gian qui định cho việc dạy học Do đó, để đảm bảo hiệu quả QL nội dung, chương trình môn tiếng Anh, các CBQL phải:

- Nắm vững nội dung chương trình dạy học

- Cập nhật những nội dung sửa đổi và cải cách theo chỉ thị, hướng dẫn của Bộ LĐTBXH, Bộ GD - ĐT

- Cụ thể hóa thời lượng phân phối chương trình trên thời khóa biểu của đơn vị mình

- Phân công, phân nhiệm và lên kế hoạch triển khai thực hiện chương trình

1.2.3.2.Nội dung thứ hai: Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh của giáo viên a) Quản lý việc thực hiện chương trình dạy học môn Tiếng Anh của giáo viên

Chủ thể quản lý phải quản lý việc thực hiện chương trình dạy học môn tiếng Anh của giáo viên ở Trung tâm ngoại ngữ Bởi vì, chương trình dạy học môn tiếng Anh ở Trung tâm ngoại ngữ phải tuân thủ theo quy định do Bộ giáo dục và Đào tạo ban hành, người giáo viên phải thực hiện nghiêm chỉnh, không cắt xén, thêm bớt làm sai lệch chương trình dạy học môn tiếng Anh ở Trung tâm ngoại ngữ Do vậy, chủ thể quản lý cần phải quản lý việc thực hiện chương trình dạy học môn tiếng Anh ở Trung tâm ngoại ngữ Chủ thể quản lý cần phải qui định một cách cụ thể về

vị trí môn tiếng Anh trong kế hoạch dạy học; mục đích yêu cầu của môn tiếng Anh; nội dung dạy học môn tiếng Anh; kế hoạch chi tiết dạy học môn tiếng Anh; giải thích chương trình và hướng dẫn thực hiện dạy học môn tiếng anh

Chỉ đạo thực hiện chương trình dạy học môn tiếng Anh chủ thể quản lý cần phải yêu cầu thực hiện theo đúng mục tiêu đào tạo của Trung tâm Chủ thể quản lý giáo dục có trách nhiệm quản lý đội ngũ giáo viên thực hiện đúng yêu cầu của chương trình dạy học môn tiếng anh

Để quản lý tốt việc thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học môn tiếng Anh của giáo viên, chủ thể quản lý giáo dục cần phải kết hợp với các Phó Giám Đốc phụ trách chuyên môn, tổ trưởng chuyên môn trong việc triển khai nội dung chỉ đạo chương trình dạy học tiếng Anh theo các khoá học trong năm học Kết hợp và giao nhiệm vụ cho các Phó Giám Đốc phụ trách chuyên môn, tổ trưởng chuyên môn những nội dung sau:

- Nghiên cứu chương trình dạy học môn tiếng Anh của các lớp mà trung tâm

tổ chức dạy học

- Dự kiến trước những vấn đề này sinh trong việc thực hiện chương trình dạy học môn tiếng Anh và những giải pháp có thể thực thi, những điều kiện vật chất kỹ thuật cần cung cấp để việc thực hiện chương trình không bị trở ngại

- Xây dựng các công cụ để quản lý theo dõi việc thực hiện chương trình dạy học môn tiếng Anh của giáo viên thông qua các loại hồ sơ giáo viên Theo dõi giáo viên thực hiện thời khóa biểu, xây dựng các biểu mẫu báo cáo hàng tuần, tháng, học

kỳ và việc thực hiện ngày giờ công, dạy thay, dạy bù của giáo viên trong việc thực hiện tiến độ chương trình

- Chỉ đạo việc hướng dẫn giáo viên lập kế hoạch soạn bài, phổ biến những yêu cầu của việc chuẩn bị bài giảng, qui định chất lượng một bài soạn đối với từng thể loại bài của môn tiếng Anh

- Phân công giáo vụ theo dõi ngày công, việc dạy thay, dạy của giáo viên

b) Quản lý việc soạn bài chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên

Soạn bài là khâu quan trọng nhất trong việc chuẩn bị của giáo viên cho giờ lên lớp Cần quan tâm một số yêu cầu đối với giáo viên trong thực hiện đổi mới Soạn bài lên lớp là: Đổi mới việc thiết kế và chuẩn bị bài dạy học; cải tiến các PPDH truyền thống; kết hợp đa dạng các PPDH; lựa chọn và sử dụng hợp lý PTDH và CNTT trong dạy học; sử dụng các kỹ thuật dạy học phát huy tính tích cực và sáng tạo của học sinh; lựa chọn và sử dụng các PPDH phù hợp đặc thù bộ môn; chú trọng bồi dưỡng phương pháp học tập cho học sinh; đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh

Quản lý việc dự giờ và phân tích sư phạm bài học của giáo viên

Để nâng cao chất lượng dự giờ, phân tích sư phạm bài học, cần thường xuyên

tổ chức các chuyên đề về dự giờ lên lớp, trao đổi nội dung và phương pháp dạy học, xây dựng dạy mẫu, tổ chức dạy thử, tổ chức học tập, thao giảng nhằm giúp giáo viên nắm vững lý thuyết, rút kinh nghiệm về phương pháp dạy học, về các bước dự giờ và phân tích bài dạy Trên cơ sở đó khuyến khích sự sáng tạo của giáo viên và đây cũng chính là hoạt động đặc trưng cho nghề nghiệp của giáo viên Do đó, trong quản lý phải tạo điều kiện và kích thích khả năng của giáo viên để phát huy hết tiềm năng trong mỗi giáo viên

c) Quản lý giờ dạy trên lớp của giáo viên

Chủ thể quản lý quan tâm tới chất lượng của giờ lên lớp và chất lượng quá trình

dạy học môn tiếng Anh trước tiên cần phải quản lý tốt chất lượng việc chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên Sự chuẩn bị của giáo viên càng chu đáo thì kết quả dạy học càng ít sai sót Đây là một hoạt động quản lý hết sức cần thiết để nâng cao hiệu quả của việc dạy và học môn tiếng anh, chủ thể quản lý cần chỉ đạo quản lý việc soạn bài ở nhà của giáo viên, chuẩn bị đồ dùng dạy học, các loại sổ sách chuyên môn

Giờ học là yếu tố quan trọng cơ bản có tính chất quyết định chất lượng của hoạt động dạy học môn tiếng Anh trong Trung tâm ngoại ngữ Trước hết, giờ học mang tính bắt buộc đối với giáo viên và học sinh Giờ học trên lớp chiếm phần lớn thời gian của chương trình dạy học môn tiếng Anh Giờ dạy trên lớp của giáo viên phản ánh toàn bộ những gì đã tích lũy được, thể hiện năng lực dạy học của họ và trách nhiệm của một người giáo viên Do vậy, chủ thể quản lý giáo dục phải làm thế nào để quản lý tốt giờ lên lớp của giáo viên

- Chủ thể quản lý tạo điều kiện cho giáo viên lên lớp có hiệu quả;

- Chỉ đạo xây dựng tiêu chuẩn giờ lên lớp;

- Tổ chức dự giờ và phân tích giờ dạy của giáo viên;

- Tổ chức dự giờ rút kinh nghiệm, tổ chức thao giảng, tổ chức các hội thi giờ dạy tốt, nhằm quản lý được chất lượng dạy học trên lớp của giáo viên

Muốn quản lý được quá trình dạy học môn tiếng Anh thông qua dự giờ thì chủ thể quản lý cần phải:

- Hiểu được bản chất cấu trúc – chức năng giờ lên lớp;

- Phải có kiến thức về phương pháp phân tích sư phạm và có kỹ năng sử dụng nó vào dự giờ

d) Quản lý việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh của giáo viên

Trong nội dung quản lý dạy học môn tiếng Anh, chủ thể quản lý còn phải chú trọng vào việc chỉ đạo và tổ chức thực hiện đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng anh để đạt được chất lượng và hiệu quả Đây chính là nội dung quản lý dạy học môn tiếng anh vừa có tính lâu dài, vừa có tính thường xuyên của mỗi cơ sở giáo dục hiện nay Quá trình thực hiện đổi mới này có thành công và thu được kết quả như mong đợi hay không phụ thuộc phần lớn vào công tác quản lý của chủ thể quản

lý Việc quản lý thực hiện đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh ở Trung tâm ngoại ngữ của giáo viên gồm có các nội dung sau:

- Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên, trong đó chú trọng tới việc xem xét những nội dung đã đổi mới về phương pháp dạy học dược thể hiện trong giáo án và sự chuẩn bị giờ lên lớp;

- Quản lý giờ lên lớp của giáo viên Trong đó chú trọng đến việc chỉ đạo theo dõi tình hình, chất lượng dạy học của giáo viên, dự giờ và góp ý giờ dạy một cách

cụ thể theo hướng đổi mới phương pháp dạy học;

- Quản lý giáo viên kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh theo hướng đổi mới phương pháp;

- Quản lý công tác bồi dưỡng cho giáo viên các phương pháp dạy học môn tiếng Anh hiện đại và hiệu quả;

- Muốn quản lý được quá trình dạy học môn tiếng Anh thông qua dự giờ thì chủ thể quản lý cần phải: Hiểu biết về lí luận của các phương pháp dạy học môn tiếng Anh ở Trung tâm ngoại ngữ; Thành thạo về quy trình thao tác (vận dụng) từng phương pháp môn tiếng Anh ở Trung tâm ngoại ngữ; Lựa chọn được các phương pháp hoạt động phù hợp trong dạy học môn tiếng Anh ở Trung tâm ngoại ngữ : với nội dung tri thức của môn học, từng phần học, từng chương, từng bài và từng tiết học, với tâm sinh lí người học và với điều kiện và phương tiện dạy học; Quán triệt

và thống nhất chung trong tổ bộ môn việc xác định phương pháp nào đối với tiết giảng nào là phương pháp chủ yếu; từ đó thống nhất được mục đích, yêu cầu và phương pháp chủ yếu cho mỗi bài giảng đó

e) Quản lý việc giáo viên thực hiện quy chế kiểm tra, đánh giá chất lượng học tập môn tiếng Anh đối với học sinh

Kiểm tra đánh giá là khâu quan trong và không thể thiếu trong hoạt động dạy học Kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh là quá trình thu thập và xử lý thông tin về trình độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của người học, trên cơ

sở đó để ra những biện pháp phù hợp giúp họ học tập tiến bộ

Để quản lý việc giáo viên kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh, chủ thể quản lý cần thực hiện các biện pháp sau:

- Nâng cao nhận thức của giáo viên về ý nghĩa tầm quan trọng, chức năng và các yêu cầu sư phạm của việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập đối với học sinh

- Tổ chức cho giáo viên học tập nắm vững quy định về kiểm tra, thi, ghi điểm, cộng điểm, đánh giá, xếp loại học lực của học sinh

- Tổ chức kiểm tra và thi đúng quy chế

- Quy định giáo viên chấm bài, trả bài đúng thời hạn, có nhận xét chung cho toàn lớp.Có cung cấp thông tin (thang điểm , đáp án của bài thi)

- Quy định giáo viên thực hiện đúng việc ghi điểm, sửa điểm trong sổ điểm, chế độ bảo quản, lưu trữ sổ điểm Đây là công việc đòi hỏi chính xác và nghiêm túc cần quy trách nhiệm rõ ràng

1.2.3.3.Nội dung thứ ba: Quản lý hoạt động học môn Tiếng Anh của học sinh

Vấn đề quản lý học tập môn tiếng Anh ở Trung tâm ngoại ngữ của học sinh đặt ra với Giám Đốc và tổ trưởng chuyên môn không phải chỉ trên bình diện khoa học giáo dục mà còn là một đòi hỏi có ý nghĩa về tinh thần trách nhiệm của nhà quản lý giáo dục đối với sự nghiệp đào tạo thế hệ trẻ Thể hiện qua một số công việc sau đây :

- Tổ chức xây dựng và thực hiện nội quy học tập cho học sinh;

- Phát động phong trào thi đua học tập môn tiếng Anh ở Trung tâm ngoại ngữ cho học sinh;

- Giám Đốc, tổ trưởng chuyên môn chỉ đạo công tác phối hợp giữa các tổ chức trong Trung tâm để quản lý hoạt động học môn tiếng Anh ở Trung tâm ngoại ngữ của học sinh

-Phối hợp giữa cán bộ quản lý lớp, giáo viên cố vấn học tập và các lực lượng giáo dục khác trong hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở Trung tâm ngoại ngữ

- Tổ chức kiểm tra, đánh giá hoạt động học tập môn tiếng Anh ở Trung tâm ngoại ngữ của học sinh Đảm bảo tính khách quan, đảm bảo tính toàn diện, đảm bảo tính thường xuyên có hệ thống và đảm bảo tính phát triển của học sinh, đáp ứng được nhu cầu của mục tiêu giáo dục và nhu cầu xã hội

- Theo dõi, thúc đẩy, khuyến khích học sinh phát huy các yếu tố tích cực, khắc phục các yếu tố tiêu cực, phấn đấu vươn lên đạt kết quả học tập, rèn luyện ngày càng cao

1.2.3.4.Nội dung thứ tư: Quản lý cơ sở vật chất phục vụ dạy và học môn tiếng Anh

Cơ sở vật chất phục vụ dạy và học là các công cụ mà giáo viên và học sinh

sử dụng trong quá trình dạy và học môn tiếng Anh, đó là các thiết bị dạy học và giáo dục: phòng dạy học, phòng nghe nhìn, bàn ghế, các phương tiện kỹ thuật,… Tất cả những trang thiết bị này góp phần lớn đối với quá trình nhận thức của học

sinh, đối với việc rèn kỹ năng thực hành, làm tăng năng suất lao động của người dạy học và học sinh, làm thay đổi phong cách tư duy và hành động

- Có kế hoạch xây dựng thêm phòng học và áp dụng quy trình quản lý phòng học, trang thiết bị phù hợp “Trung tâm phải có trang thiết bị phục vụ cho việc dạy học tiếng Anh như âm li, cassette, máy đèn chiếu, băng hình, và các giáo cụ trực quan như vật thật, tranh ảnh hình cắt từ tạp chí, bưu thiếp, các tấm bìa hình, bản đồ, bảng biểu, phiếu khai…”[3, tr 12]

- Phát động thi đua sử dụng hệ thống cơ sở vật chất, kết hợp với các phương pháp dạy học tiên tiến hiện đại, tổ chức thi làm đồ dùng dạy học và có khen thưởng cho người đạt giải cao

- Thường xuyên bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và kĩ thuật sử dụng hệ thống cơ sở vật chất của trung tâm ngoại ngữ cho giáo viên qua nhiều hình thức

- Xây dựng những quy trình sử dụng hệ thống cơ sở vật chất Trung tâm ngoại ngữ và yêu cầu mọi người phải thực hiện

- Cần đưa ra quy chế sử dụng hệ thống cơ sở vật chất Trung tâm ngoại ngữ

và cần phải xử phạt những ai không theo đúng quy định

- Trực tiếp kiểm tra hệ thống cơ sở vật chất Trung tâm ngoại ngữ thường xuyên và giám sát việc kiểm kê tài sản định kì CBQL phải chỉ đạo bộ phận có trách nhiệm thường xuyên nắm vững tình hình số lượng tình trạng cơ sở vật chất, thiết bị

mà trung tâm ngoại ngữ có Trung tâm phải có mục lục tài sản từng khoản cụ thể và mục lục này phải được ghi đầy đủ, kịp thời và thường xuyên cập nhật mỗi khi có sự thêm bớt Hệ thống cơ sở vật chất Trung tâm ngoại ngữ cần phải được thường xuyên đổi mới và hoàn thiện trong điều kiện phát triển kinh tế-xã hội, khoa học-công nghệ, cần phải có ý thức sử dụng tích cực hệ thống cơ sở vật chất Trung tâm ngoại ngữ vào quá trình giáo dục học sinh

- Hàng năm, CBQL cần tiến hành kịp thời những yêu cầu bổ sung, sửa chữa thay thế những thiết bị, cơ sở vật chất cần thiết Trong đó định rõ những thứ xin mua sắm, bổ sung, dự trù xin ngân sách, hoặc dựa vào nhân dân, hội cha mẹ học sinh cùng đóng góp

1.3 Các yếu tổ ảnh hưởng tới quản lý dạy học môn Tiếng anh tại các Trung tâm ngoại ngữ

1.3.1 Các đặc điểm văn hóa xã hội của từng địa phương

Điều kiện địa lí có ảnh hưởng đến đến chất lượng đội ngũ giáo viên Ví dụ như: vùng có địa lí thuận lợi cho việc giao thông, thông thương, trình độ năng lực của giáo viên cao hơn những vùng có hoàn cảnh địa lí tự nhiên khó khăn Điều kiện kinh tế xã hội cũng là yếu tố có mức độ ảnh hưởng cao, liên quan đến chỉ số phát triên con người Bên cạnh đó, các quan niệm về đạo đức, thẩm mỹ, lối sống, phong tục tập quán, truyền thống văn hóa địa phương, sự quan tâm của xã hội, trình độ học vấn của cộng đồng dân cư cũng là những yếu tố có tác động lớn đến việc phát triển năng lực của giáo viên tiểu học nói chung và giáo viên dạy tại các Trung tâm ngoại ngữ dành cho học sinh bậc tiểu học nói riêng

1.3.2 Đặc điểm học sinh của các trường tiểu học theo học tại các trung tâm ngoại ngữ

Lứa tuổi học sinh tiểu học (06 – 11 tuổi), lứa tuổi nhỏ lần đầu tiên gia nhập vào cuộc sống nhà trường, bắt đầu trở thành “học sinh” với biết bao bỡ ngỡ Vì thế, một trong những nội dung đạt chuẩn của giáo viên là phải có những hiểu biết về đặc điểm tâm lý, sinh lý của học sinh tiểu học, kể cả học sinh khuyết tật, học sinh có hoàn cảnh khó khăn; vận dụng được các hiểu biết đó vào hoạt động giáo dục và giảng dạy phù hợp với đối tượng học sinh tại các Trung tâm ngoại ngữ với các lớp bậc tiểu học Ngoài ra, nắm được kiến thức về tâm lý học lứa tuổi sẽ giúp giáo viên

sử dụng các kiến thức đó để lựa chọn phương pháp giảng dạy, cách ứng xử sư phạm trong giáo dục phù hợp với học sinh tiểu học nói chung và các học sinh lớp 3,4,5 tại các Trung tâm ngoại ngữ nói riêng

1.3.3 Năng lực sư phạm và điều kiện hoạt động của giáo viên

Năng lực này được quy định tại Quy định về chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học, ban hành theo Quyết định số 14/2007/QĐ- BGDĐT số ngày 04 tháng 5 năm

2007 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Có một số nhân tố ảnh hưởng đến việc đáp ứng các chuẩn này: trình độ đào tạo, độ tuổi, giới tính của GV…

Trước hết là trình độ đào tạo: trình độ đào tạo, đạt chuẩn hay trên chuẩn, đào tạo theo hình thức chính quy hay không chính quy, chất lượng và uy tín của cơ sở giáo dục đào tạo nói chung và Trung tâm ngoại ngữ nói riêng Bên cạnh đó, độ tuổi

của giáo viên, thâm niên làm việc trong Trung tâm ngoại ngữ cũng tác động không nhỏ đến trình độ, năng lực của giáo viên

Hơn nữa, quá trình đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng giáo viên Đặc điểm lao động

sư phạm của giáo viên đòi hỏi rất cao ở tính sáng tạo và linh hoạt

Cuối cùng là phẩm chất chính trị đạo đức lối sống, năng lực tự học của giáo viên để đáp ứng sự phát triển mạnh mẽ của xã hội nói chung và sự phát triển của các Trung tâm ngoại ngữ nói riêng

1.3.4 Năng lực và trình độ quản lí của người giám đốc trung tâm

Phải biết phấn đấu cho lợi ích chung, đi đầu trong mọi lĩnh vực, quản lí Trung tâm ngoại ngữ bằng năng lực, uy tín của bản thân, nắm vững đường lối, chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước, chỉ đạo đúng hướng, đúng mục tiêu giáo dục của cấp học

Phải có trình độ nghiệp vụ quản lý chắc chắn, vững vàng, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, nắm vững nguyên lí giáo dục của Đảng, năng động sáng tạo Phải không ngừng học tập nâng cao trình độ; Phải hiểu rõ Chuẩn nghề nghiệp,

ý nghĩa của Chuẩn, sự khác biệt giữa đánh giá GV theo Chuẩn và các kênh đánh giá khác đang được sử dụng trongtrung tâm Giám đốc trung tâm ngoại ngữ phải có kế hoạch chỉ đạo công tác đánh giá chuẩn một cách linh hoạt, cùng tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của GV trong quá trình đánh giá để dảm bảo tính chính xác, độ tin cậy của việc đánh giá

Tiểu kết chương 1

Trong chương 1 này, chúng tôi đã xây dựng được khung lí thuyết nghiên cứu Quản lý dạy học môn Tiếng Anh tại các Trung tâm ngoại ngữ Trong đó gồm có các khái niệm: Quản lí; Dạy học môn tiếng Anh; Trung tâm ngoại ngữ; Quản lý dạy học môn Tiếng Anh tại các Trung tâm ngoại ngữ

Khái niệm công cụ chính của luận văn được xác định như sau: Quản lý HĐDH môn tiếng Anh tại trung tâm ngoại ngữ là những tác động hướng đích của chủ thể quản

lý đến khách thể quản lý nhằm đảm bảo HĐDH môn tiếng Anh được diễn ra đúng hướng, thực hiện thành công mục tiêu, nhiệm vụ dạy học môn học này Trên cơ sở khái niệm công cụ chính của đề tài luận văn, tác giả luận văn đã xác định được nội dung cụ thể của quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các Trung tâm ngoại ngữ đó là:

1) Quản lý mục tiêu dạy học môn Tiếng Anh

2) Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh của giáo viên

3) Quản lý hoạt động học môn tiếng Anh của học sinh

4) Quản lý cơ sở vật chất phục vụ dạy học môn Tiếng Anh

Tác giả luận văn cũng đã nghiên cứu và phân tích lí luận về các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động này Cụ thể là các yếu tố như: Sự quan tâm của Trung tâm; Tổ chức quản lý của Trung tâm đối với bộ môn tiếng Anh; Người dạy; Người học Những cơ sở lý luận ở chương 1 sẽ là những tri thức tiền đề, là điểm tựa, công cụ

để đề tài triển khai điều tra, phân tích thực trạng Quản lý dạy học môn Tiếng Anh tại các Trung tâm ngoại ngữ và đề xuất những biện pháp Quản lý dạy học môn Tiếng Anh tại các Trung tâm ngoại ngữ tại Quận Ba Đình, Hà Nội ở các chương tiếp theo của luận văn

Chương 2

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH TẠI

CÁC TRUNG TÂM NGOẠI NGỮ QUẬN BA ĐÌNH, HÀ NỘI

2.1 Khái quát chung về các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội

Việc học tiếng anh luôn là mối quan tâm của không chỉ của các bậc phụ huynh mà còn với cả các em học sinh Bởi tiếng anh là một trong những môn học quan trọng trong chương trình học, đặc biệt là đối với học sinh các bậc học như: tiểu học; THCS và THPT Ngoài ra, tiếng anh là một yếu tố quan trọng giúp các em mở

ra cánh cửa thành công trong học tập và công việc tương lai Do vậy, các em học sinh và phụ huynh học sinh các bậc học này có nhu cầu cao về việc học thêm môn tiếng Anh tại các trung tâm Do vậy, tính đến thời điểm này đã có rất nhiều các trung tâm tiếng Anh được mở ra tại quận Ba Đình, Hà Nội Tuy nhiên trong nội dung của nghiên cứu này chúng tôi sẽ lựa chọn 05 trung tâm tiếng Anh (Trung tâm Trí Tuệ Việt; Trung tâm ngoại ngữ GPA; Trung tâm giáo dục đào tạo Con Đường; Trung tâm anh ngữ Sunrise và Trung tâm ngoại ngữ Cây Sồi) để nghiên cứu Dưới đây chúng tôi sẽ khái quát về 5 trung tâm tiếng Anh này

2.1.1.Số lượng học sinh tại 5 trung tâm ngoại ngữ được nghiên cứu

Qua bảng 2.1 ta có nhận xét: qui mô đào tạo của các Trung tâm trên còn nhỏ Tổng số lượng học sinh ở cả 3 khóa dưới 1000 học sinh (Trung tâm Trí Tuệ Việt, GPA, Con Đường, Sunrise ) và trên 3000 học sinh (Trung tâm Cây Sồi) Tuy nhiên, điều đó cũng thể hiện sự cố gắng rất lớn của CBQL ở các Trung tâm ngoại ngữ trên Hàng năm, công tác tuyển sinh ở các Trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội vẫn được các CBQL ở các Trung tâm tiến hành đều đặn, thường xuyên

Các Trung tâm ngoại ngữ hiện nay đang tuyển sinh đào tạo hai loại sách chủ yếu là Family and Friendsvà sách tiếng Anh của Bộ giáo dục các lớp chủ yếu là lớp

3, 4 và 5

Trong 5 trung tâm dạy tiếng Anh được khảo sát thì một trung tâm dạy theo giáo trình Family and Friends, trung tâm này thu hút được nhiều học sinh do cơ sở này có tài liệu và giáo viên bản xứ dạy chiếm tới 80% thời gian dạy học, do đó thu hút được nhiều phụ huynh cho con em mình xin học tại trung tâm này, cũng một phần cơ sở vật chất của trung tâm Cây Sồi này đáp ứng được nhu cầu đạo tạo với số lượng học sinh có thể đáp ứng là hơn 3 nghìn học sinh trong một năm học

Bảng 2.1 Số lượng học sinh của 5 trung tâm ngoại ngữ

quận Ba Đình, Hà Nội 2014-2016

(Đơn vị: Người)

Family and Friends3 và sách tiếng Anh lớp 3 414 360 450

Family and Friends4 và sách tiếng Anh lớp 4 320 350 360

Family and Friends5 và sách tiếng Anh lớp 5 300 213 287 Trí Tuệ Việt

Family and Friends3 và sách tiếng Anh lớp 3 163 180 175

Family and Friends3 và sách tiếng Anh lớp 4 180 265 158

Family and Friends3 và sách tiếng Anh lớp 5 177 255 247 GPA

Family and Friends3 và sách tiếng Anh lớp 3 220 245 260

Family and Friends3 và sách tiếng Anh lớp 4 158 180 205

Family and Friends3 và sách tiếng Anh lớp 5 175 186 205 Con Đường

2.1.2 Số lượng giáo viên dạy tiếng Anh tại 5 trung tâm ngoại ngữ được nghiên cứu

Qua bảng 2.2 ta có nhận xét: số lượng giáo viên người Việt của trung tâm ngoại ngữ chiếm đa số với trung bình hơn 60% ở 5 trung tâm, năm 2014 là 67% là giáo viên người Việt và 33% là giáo viên người nước ngoài còn năm 2015 tỷ lệ này

là 66% và 34% và sang năm 2016 tỷ lệ này là 69% và 31%

Trong 5 trung tâm này thì tỷ lệ giáo viên nước ngoài chiếm tỷ lệ cao là người nước ngoài là trung tâm Cây Sồi với tỷ lệ hơn 30%, đây là trung tâm có số lượng giáo viên nước ngoài ổn định trong 5 trung tâm

Bảng 2.2 Số lượng giáo viên của 5 trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội

Như vậy, số lượng giáo viên dạy tiếng anh tại 5 trung tâm này số với số lượng học sinh theo học tại 5 trung tâm là tương đối phù hợp Số lượng giáo viên đáp ứng đủ nhu cầu học sinh các lớp, các trình độ đào tạo tại trung tâm Tất cả 5 trung tâm được nghiên cứu đều có cả giáo viên nước ngoài và cả giáo viên Việt Nam Đây là điều kiện rất quan trọng về chất lượng giáo viên dạy tiếng Anh tại các trung tâm

2.2.2 Nội dung nghiên cứu thực trạng

1) Khảo sát và chỉ ra thực trạng hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu hoạt động dạy học môn tiếng anh ở 05 Trung tâm ngoại ngữ của quận Ba Đình,

Hà Nội

2) Khảo sát và chỉ ra thực trạng quản lý dạy học môn tiếng anh theo hướng nghiên cứu quản lý hoạt động dạy và học môn tiếng anh tại các trung tâm ngoại ngữ của quận Ba Đình, Hà Nội

3) Khảo sát và chỉ ra thực trạng các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động dạy học môn tiếng anh theo hướng nghiên cứu các hoạt động dạy và học của các trung tâm ngoại ngữ của quận Ba Đình, Hà Nội

2.2.3 Địa bàn nghiên cứu, khảo sát

Luận văn tiến hành nghiên cứu tại 05 Trung tâm tiếng anh của quận Ba Đình, Hà Nội đó là Trung tâm Trí Tuệ Việt; Trung tâm ngoại ngữ GPA; Trung tâm giáo dục đào tạo Con Đường; Trung tâm anh ngữ Sunrise và Trung tâm ngoại ngữ Cây Sồi

2.2.4 Phương pháp nghiên cứu thực trạng

2.2.4.1 Xây dựng công cụ nghiên cứu

Công cụ nghiên cứu thực trạng được xác định, gồm: phiếu hỏi, các số liệu thống kê và báo cáo thứ cấp, và quản lý hoạt động dạy và học của các trung tâm ngoại ngữ của quận Ba Đình, Hà Nội như các bản kế hoạch, bản đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch,…

a) Xây dựng các mẫu phiếu điều tra

* Xây dựng mẫu phiếu điều tra bằng bảng hỏi:

- 01 phiếu hỏi dành cho cán bộ quản lý giáo dục và giáo viên của 5 trung tâm ngoại ngữ về các nội dung cụ thể như:

+ Thực trạng hoạt động dạy và học của các trung tâm ngoại ngữ của quận Ba Đình, Hà Nội;

+ Thực trạng quản lý hoạt động dạy và học của các trung tâm ngoại ngữ của quận Ba Đình, Hà Nội;

+ Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động dạy và học của các trung tâm ngoại ngữ của quận Ba Đình, Hà Nội

* Xây dựng mẫu phiếu phỏng vấn sâu (đề cương phỏng vấn sâu):

- Đề tài sẽ sử dụng phương pháp phỏng vấn sâu để nghiên cứu sâu hơn về thực trạng hoạt động dạy học môn tiếng anh và các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý dạy học môn tiếng anh, cũng như biện pháp quản lý nâng cao hiệu quả hoạt động này

- Đề tài sẽ xây dựng 01 đề cương phỏng vấn sâu để phỏng vấn các nội dung nêu trên với giáo viên dạy học tại các Trung tâm tiếng anh, cán bộ quản lý giáo dục tại 05 Trung tâm ngoại ngữ của quận Ba Đình

b) Chọn mẫu điều tra

Việc chọn mẫu được tiến hành theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên đơn giản Từ danh sách các Trung tâm Ngoại ngữ - Tin học quận Ba Đình, Hà Nội nghiên cứu chia danh sách này thành 5 phần bằng nhau, sau đó chọn ngẫu nhiên một trung tâm từ mỗi phần Như vậy, một trung tâm sẽ được chọn ra từ nhóm có thành tích tốt nhất, một trung tâm từ nhóm có thành tích ở mức tốt, một trung tâm thuộc nhóm có thành tích ở mức khá, một trung tâm có thành tích mức trung bình, 1

trung tâm có thành tích ở mức yếu Với mỗi trung tâm, nghiên cứu lại chọn ngẫu nhiên 2 lớp để khảo sát

Tổng số khách thể được chọn ra để khảo sát là: 110 đồng chí Trong đó, cán

bộ quản lý (Giám đốc, Phó giám đốc, tổ trưởng chuyên môn) của 05 Trung tâm: 10 đồng chí; Giáo viên của 05 Trung tâm tiếng Anh: 100 đồng chí

c) Tổ chức điều tra

- Thu thập thông tin qua phiếu hỏi: Phát phiếu hỏi đến 110 đồng chí Trong

đó, cán bộ quản lý (Giám đốc, Phó giám đốc, tổ trưởng chuyên môn) của 05 Trung tâm: 10 đồng chí; Giáo viên của 05 Trung tâm tiếng Anh: 100 đồng chí

- Thu thập thông tin từ phỏng vấn sâu: Tiến hành phỏng vấn sâu trên 10 đồng chí cán bộ quản lý trung tâm, 5 giáo viên dạy tiếng Anh tại trung tâm

2.2.4.2 Xử lý dữ liệu nghiên cứu

- Đánh giá mức độ thực hiện quản lý dạy học môn tiếng anh ở các trung tâm

ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội theo tiêu chí mức độ thực hiện với 04 mức độ: tốt,

khá, trung bình, chưa tốt

- Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học môn tiếng anh tại các trung

tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội theo tiêu chí ảnh hưởng với 04 mức độ: rất ảnh

hưởng , ảnh hưởng, ít ảnh hưởng và không ảnh hưởng

Lượng hóa bằng điểm theo nguyên tắc 4- 3 – 2 - 1 Cụ thể như sau:

+ Thực hiện tốt, đáp ứng tốt, thường xuyên, ảnh hưởng nhiều: 4 điểm + Thực hiện khá tốt, ảnh hưởng phần nhiều: 3 điểm

+ Thực hiện mức trung bình, thỉnh thoảng thực hiện, ít ảnh hưởng : 2 điểm + Chưa tốt, không thực hiện, chưa đáp ứng, không ảnh hưởng: 1 điểm

- Quy ước khoảng điểm tương đương với các mức độ:

+ Xếp loại tốt: Điểm trung bình từ 3,5 đến cận 4,0

+ Xếp loại Khá: Điểm trung bình từ 2,5 đến cận 3,5

+ Xếp loại TB: Điểm trung bình từ 1,5 đến cận 2,5

+ Xếp loại Yếu: Điểm trung bình từ 0,5 đến cận 1,5

Kết quả nghiên cứu thu được từ phương pháp điều tra bằng bảng hỏi sẽ được tác giả xử lý số liệu bằng thống kê toán học Trong đó chủ yếu sử dụng trung bình

Tổng điểm

TB

X

Xếp Loại

1 Nắm vững nội dung chương

trình dạy học 52,0 48,0 0 0 496 3,30 Khá

2 Thực hiện kế hoạch giảng

dạy theo đúng tiến độ 64,0 36,0 0 0 546 3,64 Tốt

3

Giáo viên truyền đạt còn

học sinh ghi nhận và tiếp

Luôn khuyến khích sự tranh

luận, phát biểu của học sinh

trong lớp

27,3 22,0 14,7 36,0 339 2,26 TB

6

Dạy học theo hướng cá

nhân hoá, phát huy hết khả

năng của mỗi học sinh

có xu hướng đánh giá giáo viên là người “Thực hiện kế hoạch giảng dạy theo đúng tiến độ”, (ĐTB = 3,64, mức độ tốt) Đây cũng là một trong những yêu cầu của giáo viên giảng dạy môn tiếng Anh tại trung tâm ngoại ngữ Tiếp đến, giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục đánh giá mức độ thực hiện tiêu chí cao hơn các tiêu chí khác đó là:

“Giáo viên truyền đạt còn học sinh ghi nhận và tiếp thu kiến thức”, (ĐTB = 3,61, mức độ tốt) và ”Sử dụng và phối hợp nhuần nhuyễn các phương pháp đặc thù trong dạy học tiếng Anh”, cũng được đánh mức độ thực hiện khá (ĐTB = 3,44, mức độ khá) Tuy nhiên, khi được hỏi về “Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học” và

“Luôn khuyến khích sự tranh luận, phát biểu của học sinh trong lớp”, ĐTB = 2,26 thì các giáo viên không được đánh giá cao, chỉ với điểm trung bình là 2,35 (tương đương với khoảng “không đồng ý”) Điều này chứng tỏ khả năng ứng dụng công nghệ thông tin vào trong quá trình dạy học của các giáo viên thấp, ít sử dụng công nghệ thông tin vào dạy học và đặc biệt giáo viên cũng ít thực hiện việc khuyến khích sự tranh luận, phát biểu của học sinh trong lớp Đây chính là 2 tiêu chí trong nội dung này mà giáo viên và cán bộ quản lý của trung tâm cần phải chú ý để có biện pháp thực hiện tốt hơn

2.3.2.Thực trạng hoạt động học môn tiếng Anh của học sinh tại các trung tâm ngoại ngữ quận Ba Đình, Hà Nội

Thông qua kết quả điều tra ở trên chúng tôi thấy chất lượng hoạt động học của học sinh đạt ở mức khá, điểm trung bình chung toàn thang đo = 3,04 Trong 6 tiêu

chí xem xét trên thì có 1 tiêu chí đạt ở mức độ tốt là yêu cầu “Thực hiện tốt nội quy, quy định của trung tâm” đạt điểm trung bình X = 3,56 Đây là điều kiện rất là quan

trọng đối với học sinh khi đến trung tâm học tập Khi thực hiện tốt các quy định này thì các em sẽ có kết quả học tập tốt

Trong 6 tiêu chí xem xét của hoạt động này, có 1 tiêu chí đạt mức độ trung

bình là “Trung thực trong học tập, có ý thức chống lại những hành vi sai trái trong học tập” Các yêu cầu còn lại đạt mức độ khá với điểm trung bình từ 2,92 đến 3,31

Như vậy, học sinh học tập trung tâm được nghiên cứu đã chấp hành khá tốt những nội quy, quy định của trung tâm, có tinh thần học tập nghiêm túc, ý thức trách nhiệm cao trong học tập, đa số học sinh đã biết chủ động trong học tập như

tìm hiểu, huy động các kiến thức, kỹ năng cần thiết để học tốt

Bảng 2.4 Thực trạng hoạt động học môn tiếng Anh của học sinh

Mức độ thực hiện

(%) STT Nội dung yêu cầu

Tốt Khá Trung

Bình

Chưa tốt

Tổng điểm

ĐTB Xếp

loại

1

Thực hiện tốt nội quy,

quy định của trung