- Rèn luyện kĩ năng phân tích từ ngữ, hình ảnh đặc sắc.Tích hợp với phần tập làm văn ở trình tự miêu tả, với các văn bản khác cùng viết về động Phong Nha Bài thơ “Động Phong Nha” của Tố
Trang 1
Bài 31: Tiết 129:
Văn bản: Động PHong Nha
T rần Hoàng
A Mục tiêu bài học:
* Giúp học sinh:
- Hiểu, nắm vững văn bản nhật dụng
- Cảm nhận đợc vẻ đẹp lộng lẫy, kì ảo của Động Phong Nha
- Có thái độ yêu quí, tự hào, bảo vệ môi trờng và danh lam thắng cảnh
- Rèn luyện kĩ năng phân tích từ ngữ, hình ảnh đặc sắc.Tích hợp với phần tập làm văn ở trình tự miêu tả, với các văn bản khác cùng viết về động Phong Nha ( Bài thơ “Động Phong Nha” của Tố
Hữu)
B Các hoạt động dạy và học:
1 ổn định tổ chức:
1.1 Kiểm tra sĩ số
1.2 Kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh
2 Bài mới:
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới.
GV đặt câu hỏi để dẫn vào bài: Đến nay Việt Nam có rất nhiều di sản văn hóa, danh
lam thắng cảnh đợc UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới Em nào có thể giới thiệu cho cả lớp biết các di sản đó không?
HS Trả lời, bổ sung ý kiến,
Sau khi học sinh trả lời giáo viên chốt dẫn vào bài mới:
Các di sản văn hóa thế giới của Việt Nam gồm: Vịnh Hạ Long, Cố đô Huế, Thánh địa Mĩ Sơn, Phố Cổ Hội An, Nhã nhạc Cung Đình Huế, Cồng Chiêng Tây Nguyên và cả quần thể rừng quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng Nói đến di sản Phong Nha – Kẻ Bàng không thể không nói
đến động Phong Nha Để biết tại sao động Phong Nha lại đợc công nhận là di sản văn hoá thế giới, thầy trò chúng ta sẽ cùng tìm hiểu trong tiết học này qua văn bản " Động Phong Nha của tác giả Trần Hoàng
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
Trang 2
Hoạt động 2: Hớng dẫn tìm hiểu
chung văn bản:
GV: Hớng dẫn học sinh cách đọc văn
bản :Văn bản “ Động Phong Nha ” là một
văn bản nhật dụng Trong văn bản có sử
dụng kết hợp các phơng thức biểu đạt
nh tự sự, miêu tả, thuyết minh…Vì vậy,
chúng ta nên đọc văn bản theo giọng kể,
kết hợp với miêu tả, đặc biệt nhấn mạnh
các chi tiết miêu tả vẻ đẹp lộng lẫy, kì ảo
của Động Phong Nha
GV: Đọc mẫu một đoạn, sau đó gọi 3
học sinh đọc tiếp đến hết Cùng lúc đó
chiếu hình ảnh về động Phong Nha
GV: Nhận xét cách đọc của học sinh
- Nghe, nhớ để đọc cho đúng
- 3 học sinh đọc diễn cảm, to, rõ Cả
lớp nghe đồng thời quan sát tranh , cố gắng tởng tợng, cảm nhận vẻ đẹp lộng lẫy, kì ảo của
động Phong Nha
I Đọc – tìm hiểu chung
1 Đọc:
GV: Trong văn bản có nhiều từ, cụm
từ là thuật ngữ chuyên môn của một số
ngành ở đây, thầy lu ý các em các từ
Đệ nhất kì quan Phong Nha
nhũ”, Nguyên sinh“ ”, Kì ảo ( Giáo viên“ ”
chiếu các từ trên lên phông)
GV: Giải thích thêm về từ “Phong
Nha”.( “Phong”: nhọn; lợc Nha“ ”: răng
=> Động Phong Nha là động răng nhọn
hay còn gọi là động răng lợc Ví với
hình dáng các thạch nhũ trong động
? Theo em, văn bản có thể chia làm
mấy phần, nội dung mỗi phần là gì?
GV: Sử dụng máy chiếu kiến thức lên
để học sinh khắc sâu
GV: Để hiểu rõ hơn và cảm nhận đợc
vẻ đẹp của động Phong Nha, thầy trò
chúng ta cùng tìm hiểu chi tiết văn bản
theo bố cục trên
Một học sinh đọc
to rõ để cả lớp nghe, nhớ Các học sinh khác nghe, theo dõi SGK/147
Trả lời cá nhân, nhận xét, bổ sung
và ghi nhanh kết quả
2 Tìm hiểu chú thích:
- “Đệ nhất kì quan Phong Nha”
- Vân nhũ“ ”
- Nguyên sinh“ ”
- Kì ảo“ ”
3 Bố cục: 3 phần
a Phần 1: Từ đầu… “ nằm
rải rác”
Giới thiệu vị trí địa lý và
đờng vào động Phong Nha.
b Phần 2: Tiếp theo… “
nơi cảnh chùa đất Bụt”
Trang 3
Cảnh tợng Động Phong
Nha.
c Phần 3: Đoạn còn lại.
Giá trị của động Phong
Nha.
Hoạt động 3: Hớng dẫn học sinh tìm
hiểu chi tiết văn bản
? Em hãy cho biết Động Phong Nha
nằm ở đâu?
GV: Giới thiệu thêm cách đi từ Hà Nội
đến động Phong Nha.
GV: Chốt liên hệ với các hang động
khác ( Động Thiên Cung ở Vịnh Hạ
Long, động Hơng Tích ở chùa Hơng) để
học sinh hiểu tại sao động Phong Nha
đ-ợc coi là " Đệ nhất kì quan".
?Để vào chiêm ngỡng vẻ đẹp của động
chúng ta có thể đi thế nào?
GV: (Chốt chuyển ý) Hai con đờng dẫn
du khách vào thăm động Phong Nha là
hai con đờng có phong cảnh hết sức tơi
đẹp Có thể nói bức tranh phong cảnh
hữu tình trên đờng đến với rừng quốc gia
Phong Nha – Kẻ Bàng đã gây sự chú ý
nơi du khách Để thấy đợc vẻ đẹp của
động Phong Nha, thầy trò chúng ta cùng
tìm hiểu phần tiếp theo
Hoạt động 4: Hớng dẫn học sinh tìm
hiểu vẻ đẹp của Động Phong Nha:
GV: Nh vậy, chúng ta đã biết Động
Phong Nha thuộc tỉnh Quảng Bình ở
Miền Trung nớc ta Vậy bây giờ thầy
mời các em cùng đến tham quan động
(GV chiếu đoạn phim lên cho học sinh
Cá nhân trả lời, bổ sung ý kiến Ghi nhanh kết quả vào vở
Cá nhân trả lời, bổ sung ý kiến Ghi nhanh kết quả vào vở
HS quan sát , cảm nhận vẻ đẹp của
động Liên hệ đến nội dung bài học
II Tìm hiểu chi tiết văn bản:
1 Giới thiệu về động Phong Nha:
a Vị trí: Động Phong Nha
thuộc khối núi đá vôi Kẻ Bàng ở Tây Quảng Bình Đợc gọi là đệ nhất kỳ quan
b Đờng vào động: Có hai
con đờng:
+ Đờng thủy: Ngợc dòng
sông Gianh rồi đi vào sông Son là đến nơi
+ Đờng bộ : Theo đờng số 2
đến bến sông Son rồi đi thuyền khoảng ba mơi phút là
đến nơi
c Toàn cảnh động Phong Nha:
c1 Cảnh bên trong
động Phong Nha
Trang 4
xem để các em thấy đợc vẻ đẹp của
Động Phong Nha
? Tác giả đã miêu tả động khô và động
nớc nh thế nào ?
GV: Chiếu lên phông, chốt giảng:
Cá nhân trả lời, bổ sung ý kiến
Nghe, ghi ý chính
Động khô:
- Cao 200 mét.
- Xa là dòng sông ngầm còn nay là “ những vòm đá trắng vân nhũ và vô số cột đá xanh màu ngọc bích óng ánh.”
Động nớc:
- Có một con sông ngầm dài
chảy suốt ngày đêm dới núi đá vôi
- Nối Kẻ Bàng và khu rừng nguyên sinh
- Sông sâu, nớc rất trong
- Khi vào động nớc phải mang theo đèn, đuốc
Miêu tả khái quát.
GV:Tổ chức cho học sinh thảo luận
nhóm các câu hỏi sau:
1.a.Em hãy cho biết động chính đợc
tác giả miêu tả nh thế nào?( tìm những
chi tiết miêu tả động chính và nhận xét)
b.Cảnh bên ngoài động có vẻ đẹp
nh thế nào?
2 Có ý kiến cho rằng: Cách miêu“
tả của tác giả rất hợp lí, đem lại hiệu quả
cao đối với ngời đọc Em có đồng ý”
không? Vì sao?
GV: Trình tự miêu tả của tác giả rất hợp
lý Việc miêu tả theo trình tự không gian
(từ xa đến gần, từ khái quát đến cụ thể )
cùng với phép liệt kê đã khắc họa cảnh
sắc Phong Nha vừa kì vĩ vừa hết sức gần
gũi đồng thời kích thích trí tởng tợng
phong phú của du khách Qua văn bản
này một lần nữa chúng ta lại thấy trong
văn miêu tả việc chọn trình tự miêu tả
Lớp chia thành 4 nhóm để tiến hành thảo luận Nhóm 1+2 thảo luận câu hỏi 1, nhóm 3 + 4 thảo luận câu hỏi
2 Đại diện ghi ra giấy sau 3 phút các nhóm cử đại diện trình bày, các nhóm khác nghe,
bổ sung
Học sinh nghe, ghi nhanh ý chính, nhớ
để vận dụng vào bài viết văn tả
cảnh
- Gồm 14 buồng thông nhau
- Cấu tạo:
+ Đá nhiều hình khối: khối hình con gà, khối hình con cóc, khối xếp thành đốt trúc dựng đứng, khối mang hình mâm xôi, khối mang hình cái khánh, tiên ông đánh cờ
+ Màu sắc: Thạch nhũ
huyền ảo, lóng lánh nh kim
c-ơng, phong lan xanh biếc + Bãi cát, bãi đá rộng và
đẹp
Miêu tả chi tiết, đa dạng, phong phú, gợi tả, sinh
động, hấp dẫn.
=> Đây là động chính c2.Cảnh bên ngoài
động:
- Tiếng nói, tiếng nớc nh tiếng đàn, tiếng chuông nơi cảnh chùa đất Bụt
- Nh thế giới của tiên cảnh
Trang 5
hợp lí có ý nghĩa rất quan trọng đến sự
thành công của văn bản
GV bình: Dới ngòi bút của tác giả Trần
Hoàng, vẻ đẹp của động Phong Nha
hiện lên vừa có nét hoang sơ, bí hiểm
vừa thanh thoát và giàu chất thơ nhờ
sự hòa tấu của âm thanh " khác nào
tiếng đàn, tiếng chuông nơi cảnh chùa,
đất Bụt." nh nhà thơ Tố Hữu đã viết:
"Mái chèo đa ta qua rèm đá thêu hoa
Ngắm những tiên nga ngực trần mơ
mộng
Những vị phật điềm nhiên phơi bụng
Bên những thằng quỉ dữ nhe nanh
Động tỏ mờ nghe gió hú luồn quanh
Nh sáo tự trời xanh thổi linh hồn cho đá
Thuyền cứ trôi Ta ngồi nghe con sông
kì lạ
Chảy lặng thầm trong núi thẳm hang
sâu."
Học sinh nghe, cảm thụ cái hay, thấy đợc cái đẹp của động Phong Nha
Nghệ thuật:
- Trình tự không gian ( từ
xa đến gần, từ khái quát đến
cụ thể )
- Biện pháp liệt kê.( hình khối, màu sắc, âm thanh)
Sơ kết: Vẻ đẹp của động Phong Nha là vẻ đẹp lộng lẫy và kì ảo, vừa hoang sơ bí hiểm, vừa thanh thoát và giàu chất thơ.
Hoạt động 5:Hớng dẫn học sinh tìm
hiểu giá trị của động Phong Nha:
? Qua lời phát biểu của nhà thám hiểm
Hao yớt Lim be và báo cáo khoa– –
học của Hội địa lí Hoàng gia Anh, động
Phong Nha đợc đánh giá nh thế nào?
Định hớng: Động dài và đẹp, có bảy cái
nhất: Hang động dài nhất, cửa hang cao
và rộng nhất,bãi cát bãi đá rộng và đẹp
nhất, hồ ngầm đẹp nhất, hang khô rộng
và đẹp nhất,thạch nhũ tráng lệ và kì ảo
nhất, sông ngầm dài nhất.
? Với vẻ đẹp của mình, động Phong Nha
đã mang lại những giá trị gì?
GV: Tổ chức cho học sinh thảo luận để
rút ra thái độ và trách nhiệm của bản
thân đối với động Phong Nha nói riêng
các di sản văn hoá nói chung
Học sinh phát hiện,
đọc lại lời phát biểu của ông trởng
đoàn thám hiểm Hôi địa lí Hoàng Gia Anh
Trả lời theo sự cảm nhận của cá nhân,
bổ sung ý kiến, ghi
ý chính
2 Giá trị của động Phong Nha:
- Văn hóa: Là di sản văn
hóa thế giới
- Kinh tế + Du lịch
+ Thám hiểm
+ Nghiên cứu khoa học
Trang 6
? Để động Phong Nha nói riêng và các
danh lam thắng cảnh của đất nớc nói
chung luôn tơi đẹp, mỗi chúng ta cần làm
gì?
GV: Chốt kiến thức, liên hệ trách nhiệm
của học sinh trong việc giữ gìn, bảo vệ di
sản văn hóa.
Học sinh làm việc theo nhóm nhỏ
Mỗi nhóm 2 bàn làm việc trong vòng 1 phút Sau khi thảo luận cử
đại diện trình bày các nhóm khác bổ sung
=> Luôn tự hào, có ý thức bảo vệ, giữ gìn, đầu t để phát triển kinh tế đất nớc.
Sau khi học sinh trả lời giáo viên chiếu
đoạn phim những lời phát biểu của ngời
dân Quảng Bình cho học sinh quan sát
Sau khi học sinh quan sát đoạn phim
giáo viên bình mở rộng:
Những suy nghĩ trên đây của lãnh
đạo và nhân dân Quảng Bình có lẽ
cũng chính là suy nghĩ của tất cả
những ngời dân Việt Nam Nếu ngời
dân Quảng Bình tự haò về động
Phong Nha thì tất cả chúng ta luôn tự
hào vì ở đâu trên đất nớc ta cũng có
cảnh đẹp với:
" Gió đa cành trúc la đà
Tiếng chuông Trấn Vũ, canh gà Thọ Xơng
Mịt mù khói tỏa ngàn sơng,
Nhịp chày Yên Thái, mặt gơng Tây Hồ."
Hay:
" Đờng vô xứ Nghệ quanh quanh,
Non xanh nớc biếc nh tranh họa đồ"
Và càng tự hào bao nhiêu chúng ta lại
càng nhận thức rõ trách nhiệm của
mình trong việc giữ gìn và phát huy
những giá trị văn hóa tinh thần đó
bấy nhiêu.
Hoạt động 6: Hớng dẫn tổng kết văn
bản:
? Qua việc tìm hiểu văn bản, các em hiểu
Học sinh quan sát phim, ghi nhớ
Học sinh nghe, ghi nhớ
Cá nhân trả lời, bổ
III.Tổng kết:
Bằng những từ ngữ gợi hình gợi cảm cùng với trình tự miêu
Trang 7
thêm điều gì về động Phong Nha ?
GV: Chốt nội dung tổng kết lên phông
gọi 1 -2 học sinh nhắc lại
GV chốt toàn bài: Qua tiết học này
chúng ta đã hiểu tại sao động Phong
Nha lại đợc UNESCO công nhận là di
sản văn hóa thế giới Thầy mong rằng
sau tiết học này mỗi chúng ta lại càng
tự hào hơn về tổ quốc Việt Nam Và
thầy hi vọng một ngày không xa chúng
ta sẽ đợc đặt chân đến " Đệ nhất kì
quan Phong Nha" để đợc chiêm ngỡng
vẻ đẹp kì vĩ của nó.
Hoạt động 7: Hớng dẫn học sinh củng
cố và chuẩn bị bài ở nhà.
GV sử dụng sơ đồ để củng cố toàn bộ
nội dung kiến thức của bài
GV tổ chức cho học sinh điền vào sơ đồ
những nội dung chính của bài ( Xem
phần phụ lục )
GV: Ra bài tập, dặn dò công việc chuẩn
bị ở nhà của học sinh
sung các em khác ghi lại kết quả
Học sinh nghe, lắng sâu kiến thức
Học sinh điền thông tin chính của bài học vào giấy và dán vào sơ đồ
Học sinh nghe, ghi nhớ về nhà thực hiện
tả hợp lí, tác giả Trần Hoàng
đã giúp ngời đọc hiểu động Phong Nha đợc xem là kì quan thứ nhất, đợc UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới Từ đó, chúng ta thêm tự hào và thêm yêu Tổ Quốc Việt nam giàu và đẹp
IV Củng cố – dặn dò:
1 Củng cố: Sơ đồ củng
cố kiến thức
2.Dặn dò:
- Về nhà viết đoạn văn giới
thiệu động Phong Nha theo cảm nhận của bản thân
- Ôn lại nội dung bài học
- Soạn bài " Ôn tập về dấu câu"
