Luận văn xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách xã, phường, thị trấn

Đảng ta cịn nhấn mạnh cơ sở là nơi chính quyền trong lịngdân, nơi đưa đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vàothực tiễn cuộc sống; phát huy mạnh mẽ quyền làm chủ của nh

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong hệ thống hành chính bốn cấp của Nhà nước ta, xã, phường, thịtrấn là đơn vị hành chính ở cơ sở, cĩ vai trị nền tảng trong hệ thống đĩ Đây

là cấp giữ một vị trí hết sức quan trọng, là nơi tuyệt đại bộ phận nhân dân sinhsống, nơi trực tiếp diễn ra mọi hoạt động của đời sống xã hội Đặc biệt, xã,phường, thị trấn là nơi trực tiếp vận động quần chúng nhân dân thực hiệnđường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nhiệm

vụ cấp trên giao; phát huy sức mạnh đại đồn kết và quyền làm chủ của nhândân; cầu nối liền giữa Đảng với nhân dân dân, tạo sức mạnh tổng hợp thựchiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương Đồng thời lànơi cung cấp những kinh nghiệm thực tiễn, phát hiện, kiến nghị gĩp phần tíchcực vào việc điều chỉnh, bổ sung, hồn thiện đường lối, chủ trương, chínhsách của Đảng, pháp luật của Nhà nước

Hiệu quả phát triển kinh tế, văn hố, xã hội, an ninh quốc phịng ở cơ sở

cĩ bền vững và ổn định hay khơng luơn gắn liền với chất lượng đội ngũ cán

bộ nĩi chung, đội ngũ cán bộ chuyên trách (CBCT) nĩi riêng Hội nghị BanChấp hành Trung ương Đảng lần thứ năm Khĩa IX về đổi mới và nâng caochất lượng hệ thống chính trị (HTCT) ở cơ sở xã, phường, thị trấn, đáp ứngyêu cầu phát triển của đất nước trong tình hình mới đã xác định: xây dựng độingũ cán bộ ở cơ sở xã, phường, thị trấn là một nhiệm vụ quan trọng của tồnĐảng Nghị quyết chỉ rõ mục tiêu, yêu cầu đặt ra là xây dựng đội ngũ cán bộ

xã, phường, thị trấn (cán bộ ở cơ sở)

Cĩ năng lực tổ chức và vận động nhân dân thực hiện đường lối củaĐảng, pháp luật của Nhà nước, cơng tâm, thạo việc, tận tụy với nhândân, biết phát huy sức dân, khơng tham nhũng, khơng ức hiếp dân; trẻhĩa đội ngũ, chăm lo cơng tác đào tạo, bồi dưỡng, giải quyết hợp lý

và đồng bộ chính sách đối với cán bộ cơ sở [20, tr.167-168]

Vì vậy, việc xây dựng đội ngũ cán bộ trong HTCT ở cơ sở nĩi chung,đặc biệt là đội ngũ CBCT nĩi riêng là việc làm cĩ ý nghĩa vơ cùng quan trọng

và hết sức cần thiết

Trong thời gian vừa qua, ở nước ta đội ngũ cán bộ ở cơ sở nĩi chung vàđội ngũ CBCT (hay cán bộ chủ chốt) ở cơ sở nĩi riêng đã được Đảng, Nhànước và các cấp uỷ đảng, chính quyền quan tâm xây dựng và củng cố, từ đĩchất lượng đội ngũ cán bộ từng bước được nâng lên Tuy nhiên, đội ngũCBCT xã, phường, thị trấn cịn bộc lộ những mặt yếu kém, bất cập; trình độ,năng lực chưa đáp ứng trước yêu cầu, nhiệm vụ; cơ cấu, chính sách đãi ngộđối với đội ngũ cán bộ này cĩ mặt chưa hợp lý Bên cạnh đĩ cịn cĩ một bộphận cán bộ bị tác động tiêu cực của nền kinh tế thị trường nên đã cĩ biểuhiện suy thối về phẩm chất, đạo đức, lối sống, quan liêu, hách dịch, mất dânchủ, tham nhũng, lãng phí đã làm giảm uy tín của Đảng, làm giảm sút lịng tincủa nhân dân đối với Đảng và Nhà nước Tình hình đĩ cũng đặt ra một địi hỏicấp bách là phải đổi mới, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ của Đảng, đặcbiệt là đội ngũ CBCT ở cơ sở

Cà Mau là đơn vị hành chính, là tỉnh Tây Nam bộ nằm ở cực nam Tổquốc Việt Nam Cùng với cả nước, Cà Mau đang trong quá trình đẩy mạnhcông nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) - nhất là CNH, HĐH nơngnghiệp nơng thơn, giải quyết đồng bộ các vấn đề nơng nghiệp, nơng thơn vànơng dân; đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng phát triển cơngnghiệp, xây dựng và dịch vụ; khai thác cĩ hiệu quả tiềm năng kinh tế biển vàkinh tế thủy sản, tài nguyên rừng; thực hiện nền kinh tế thị trường định hướng

xã hội chủ nghĩa, cĩ sự quản lý của Nhà nước Bên cạnh những thành tựukinh tế, xã hội đã đạt được, hiện nay ở Cà Mau nảy sinh hàng loạt vấn đề bứcxúc, phức tạp trong quản lý và phát triển kinh tế - xã hội theo cơ chế mới như:cơng tác quy hoạch kinh tế - xã hội, chuyển đổi cơ cấu kinh tế, giải tỏa, didời, đền bù, giải phĩng mặt bằng để xây dựng các cơng trình trọng điểm củatỉnh và quốc gia; các tệ nạn xã hội, tội phạm và các hoạt động của các phần tử

xấu lợi dụng tơn giáo để hoạt động chống phá cách mạng, gây rối làm mất anninh trật tự ở nơng thơn; đời sống của một bộ phận nhân dân, trong đĩ cĩ giađình chính sách cịn nhiều khĩ khăn,v.v…Thực trạng đĩ là một yêu cầu phảiđược giải quyết, khắc phục một cách cĩ hiệu quả, nhất là giải quyết từ cơ sở.Xuất phát từ tình hình nêu trên, đặt ra yêu cầu mới đối với đội ngũ cán

bộ cơ sở nĩi chung, đội ngũ CBCT xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau nĩiriêng, địi hỏi đội ngũ này phải cĩ cơ cấu hợp lý, cĩ phẩm chất, năng lực tốt,bản lĩnh chính trị vững vàng Trong thời gian qua, đội ngũ CBCT xã, phường,thị trấn ở tỉnh Cà Mau đã cĩ bước trưởng thành về nhiều mặt, đặc biệt là kiếnthức pháp luật và quản lý nhà nước, về lĩnh vực đời sống xã hội, năng lựcquản lý, điều hành, bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, phong cách, tácphong làm việc gĩp phần vào xây dựng HTCT ở cơ sở nĩi chung và bộ máychính quyền ở cơ sở nĩi riêng trong sạch, vững mạnh, giữ vững ổn định chínhtrị, trật tự an tồn xã hội ở địa phương

Tuy nhiên, trước yêu cầu của cơng cuộc đổi mới tồn diện đất nước; thựchiện đồng bộ cải cách hành chính nhà nước; xây dựng nhà nước pháp quyền xãhội chủ nghĩa, nhà nước của dân, do dân, vì dân, thì đội ngũ CBCT xã, phường,thị trấn ở tỉnh Cà Mau cịn nhiều hạn chế, bất cập như: trình độ trí tuệ, phẩm chất,đạo đức, năng lực trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao Để thựchiện thắng lợi mục tiêu, nhiệm vụ của Đảng bộ tỉnh đề ra, Đảng bộ tỉnh Cà Mauphải xây dựng HTCT các cấp, trong đĩ có HTCT ở cơ sở vững mạnh Muốn đạtđược mục tiêu đĩ, Cà Mau phải chú trọng giải quyết đồng bộ nhiều vấn đề, trong

đĩ phải xây dựng được đội ngũ CBCT xã, phường, thị trấn cĩ bản lĩnh và trình độtrí tuệ, cĩ phẩm chất đạo đức, cĩ năng lực tổ chức hoạt động thực tiễn

Để gĩp phần giải quyết vấn đề quan trọng đĩ, tác giả quyết định chọn đề

tài: “Xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau trong giai đoạn hiện nay” làm luận văn tốt nghiệp với hy vọng sẽ gĩp

phần vào việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ này đáp ứng yêu cầu,nhiệm vụ mà Đảng bộ và nhân dân tỉnh Cà Mau giao cho

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Vấn đề cán bộ và cơng tác cán bộ, trong đĩ cơng tác xây dựng đội ngũcán bộ cơ sở là nội dung được các nhà lãnh đạo, các cấp ủy đảng và đượcnhiều nhà khoa học nghiên cứu ở những gĩc độ, phạm vi khác nhau Trongnhững cơng trình, đề tài nghiên cứu đĩ, đã cĩ những đĩng gĩp nhất địnhtrong việc vạch ra chủ trương và tìm ra những giải pháp nâng cao chất lượngđội ngũ CBCT của HTCT ở cơ sở Ví dụ như:

- Nhóm đề tài về những yêu cầu đối với cán bộ cơ sở: Học việnNguyễn Aùi Quốc: “Mẫu hình và con đường hình thành người cán bộ lãnhđạo chính trị chủ chốt cấp cơ sở”, 1992; Tiến sĩ Nguyễn Văn Tích (chủ

biên): “Xác định cơ cấu và tiêu chuẩn cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp cơ sở (xã, phương, thị trấn)”, Nhánh đề tài KT-XH 05-11-06, 1993; Trần Văn Phòng “Tiêu chuẩn đạo đức của người cán bộ lãnh đạo chính trị hiện nay”,

Tạp chí lý luận chính trị, số 05/2003;…

- Nhóm đề tài về nội dung, phương pháp, cách thức xây dựng đội ngũ CBCT cấp cơ sở: Hồ Bá Thâm: “Nâng cao năng lực tư duy của cán bộ lãnh

đạo chủ chốt cấp xã hiện nay”, Luận án Tiến sĩ Triết học, 1994; Phó Giáo

sư, Tiến sĩ Trần Xuân Sầm chủ biên: “ Xác định cơ cấu và tiêu chuẩn cán bộ lãnh đạo chủ chốt trong hệ thống chính trị thời kỳ đổi mới”, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1998; Phạm Công Khâm: “ Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã vùng đồng bằng sông Cửu Long hiện nay”, Luận án Tiến sĩ, 2000; Trần Trung Trực: “ Xây dưng đội ngũ cán bộ chủ chốt hệ thống chính trị cấp xã ở huyện Bình Chánh, thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay”, Luận văn Thạc sĩ, 2005; PhanThị Thúy Vân:

“Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp phường ở thành phố Cần Thơ hiện nay”, Luận văn Thạc sĩ, 2005; Hà Thị Bích Thủy: “ Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt của hệ thống chính trị cấp phường, quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội giai đoạn hiện nay”, Luận văn Thạc sĩ, 2006; Vĩnh Trọng: “

Quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý ở cơ sở”, Tạp chí Xây dựng Đảng số 1

và 2/2004

Nhìn chung các cơng trình nêu trên cĩ đề cập đến đội ngũ cán bộ cấp cơ

sở, nhất là đội ngũ cán bộ chủ chốt Tuy nhiên chưa cĩ cơng trình nào nghiêncứu về đề tài: “Xây dựng đội ngũ CBCT xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mautrong giai đoạn hiện nay” một cách cĩ hệ thống, tồn diện tại Cà Mau hiệnnay Từ đĩ đưa ra những giải pháp cĩ tính khả thi nhằm nâng cao chất lượngđội ngũ CBCT xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau trong giai đoạn mới Từyêu cầu đó, tác giả chọn nghiên cứu vấn đề này trên cơ sở kế thừa cĩ chọn lọccác cơng trình nghiên cứu nêu trên và căn cứ vào thực trạng đội ngũ CBCT củatỉnh, nhằm gĩp phần nâng cao kiến thức đã học và gĩp phần xây dựng đội ngũCBCT xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau ngang tầm nhiệm vụ mới

3 Mục đích, nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đích của luận văn

- Luận văn làm rõ cơ sở lý luận của việc xây dựng đội ngũ CBCT xã,phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau trong giai đoạn hiện nay

- Đánh giá đúng thực trạng đội ngũ cán bộ này và đề xuất các giải phápxây dựng đội ngũ CBCT xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau đáp ứng yêu cầucủa cơng cuộc đổi mới

3.2 Nhiệm vụ của luận văn

- Làm rõ vai trị, đặc điểm của xã, phường, thị trấn và đội ngũ CBCT xã,phường, thị trấn trong giai đoạn hiện nay; đưa ra quan niệm về xây dựng độingũ CBCT xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau trong giai đoạn hiện nay

- Đánh giá thực trạng đội ngũ CBCT xã, phường, thị trấn và cơng tácxây dựng đội ngũ cán bộ này ở tỉnh Cà Mau, nêu rõ ưu điểm, hạn chế, nguyênnhân của thực trạng và những kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn

- Đề xuất các giải pháp chủ yếu xây dựng đội ngũ CBCT xã, phường, thị trấn

và cơng tác xây dựng đội ngũ cán bộ này trong giai đoạn từ nay đến năm 2015

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiín cứu của Luận văn lă công tâc xđy dựng đội ngũCBCT xê, phường, thị trấn.

- Phạm vi nghiín cứu của Luận văn: Luận văn nghiín cứu thực trạng độingũ cân bộ vă công tâc xđy dựng đội ngũ CBCT xê, phường, thị trấn từ năm

2001 đến 12/2007 Đồng thời, níu ra giải phâp xđy dựng đội ngũ cân bộ năyđến năm 2015 ở tất cả câc xê, phường, thị trấn ở tỉnh Că Mau

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn vă phương phâp nghiín cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Luận văn được thöïc hiện trín cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mâc-Leđnin, tưtưởng Hồ Chí Minh vă quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về cân bộ văcông tâc cân bộ

5.2 Cơ sở thực tiễn: Thực tiễn xđy đội ngũ CBCT cơ sở của tỉnh Că

Mau ở tất cả câc xê, phường, thị trấn trín địa băn tỉnh

5.3 Phương phâp nghiín cứu

Luận văn được nghiín cứu bằng phương phâp luận của chủ nghĩa duy vậtbiện chứng vă duy vật lịch sử, đồng thời kết hợp với phương phâp lôgíc, lịch sử,khảo sât thực tế, thống kí, phđn tích tổng hợp, tổng kết thực tiễn vă chuyín gia

6 Đóng góp khoa hóc vaø yù nghóa thöïc tiễơn của luận văn

- Góp phần lăm rõ cơ sở lý luận vă thực tiễn xđy dựng đội ngũ CBCT xê,phường, thị trấn Caø Mau giai đoạn hiện nay

- Đề xuất những giải phaùp chụ yeâu xađy dựng đội ngũ CBCT xaõ,phường, thị trấn ở tỉnh Caø Mau đến năm 2015

- Keât quạ nghieđn cöùu cụa luaôn vaín coù theơ laøm taøi lieôu tham khạo boởch cho caùc ñạng boô huyeôn, thaønh phoâ vaø xaõ, phöôøng, thò traân trong cođngtaùc xađy döïng ñoôi nguõ caùn boô cô sôû Laøm taøi lieôu tham khạo trong nghieđncöùu, giạng dáy ôû Tröôøng chính trò cụa tưnh vaø caùc Trung tađm boăi döôõngchính trò huyeôn, thaønh phoâ Caø Mau

7 Kết cấu của luận vaín

Ngồi các phần mở đầu, kết luận, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo,luận văn gồm 3 chương, 7 tiết

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHUYÊN TRÁCH XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN

Ở TỈNH CÀ MAU TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

1.1 XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN VÀ ĐƠI NGŨ CÁN BỘ CHUYÊN TRÁCH

XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN Ở TỈNH CÀ MAU

1.1.1 Vị trí, vai trị, đặc điểm của xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau

1.1.1.1 Vị trí, vai trị của xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau

Trước hết, việc phân chia đơn vị hành chính là việc chia lãnh thổ quốcgia thành các đơn vị (cấp) hành chính để tổ chức quyền lực nhà nước (hayquản lý nhà nước) từ trung ương đến các địa phương Trong xã hội cĩ giaicấp, giai cấp thống trị nắm quyền lực nhà nước khơng thể đảm bảo sự thốngtrị của mình nếu khơng tổ chức quyền lực nhà nước tại địa phương mình.Nhằm thực hiện tốt mục đích đĩ, nhà nước chia lãnh thổ ra các phần nhất định

và đặt cơ quan cai trị, đảm bảo liên hệ giữa bộ máy quyền lực Trung ương,địa phương và thực hiện chính sách của Nhà nước tại địa phương

Ngày 03/02/1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, Đảng đã lãnh đạo nhândân ta tiến hành cuộc đấu tranh cách mạng lâu dài, đầy gian khổ, hy sinh làmnên cuộc cách mạng tháng Tám thành cơng Ngày 02/9/1945, Chủ tịch Hồ ChíMinh đọc Tuyên ngơn độc lập, khai sinh nước Việt Nam dân chủ Cộng hịa, Nhànước cơng nơng đầu tiên ở Đơng Nam Châu Á ra đời Sau khi nhà nước ra đời,tồn dân tiến hành tổng tuyển cử đầu tiên bầu ra Quốc hội nước Việt Nam dânchủ cộng hồ, Quốc hội đã thơng qua Hiến pháp (gọi là Hiến pháp năm 1946).Trong Hiến pháp đã nêu: về phương diện hành chính, nước Việt Nam chia ralàm ba bộ: Bắc, Trung, Nam Mỗi bộ chia thành tỉnh, mỗi tỉnh chia thành huyện,mỗi huyện chia thành xã Do điều kiện khách quan lúc bấy giờ nên đơn vị hành

chính từ tỉnh, huyện, xã được nêu là cấp hành chính cụ thể; cịn Trung ương thìchỉ đặt vấn đề ở gĩc độ ba bộ ở ba miền trong cả nước.

Cùng với sự phát triển của mỗi giai đoạn cách mạng, Hiến pháp nước taxác định đơn vị hành chính trong cả nước ngày càng rõ và phù hợp với điềukiện quản lý của cơ quan quyền lực nhà nước (hay quản lý nhà nước) hơn.Như Hiến pháp năm 1959 xác định: nước chia thành tỉnh, khu tự trị, thànhphố trực thuộc trung ương; tỉnh chia thành huyện, thành phố, thị xã; huyệnchia thành xã, thị trấn Hiến pháp năm 1980: tỉnh chia thành huyện, thành phốthuộc tỉnh và thị xã; thành phố trực thuộc trung ương chia thành quận, huyện

và thị xã; huyện chia thành xã, thị trấn; thành phố thuộc tỉnh, thị xã chia thànhphường và xã; quận chia thành phường Điều 118, Hiến pháp nước Cộng hịa

xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992, xác định:

Các đơn vị hành chính của nước Cộng hịa xã hội chủ nghĩaViệt Nam được phân định như sau: Nước chia thành tỉnh, thành phốtrực thuộc trung ương; tỉnh chia thành huyện, thành phố thuộc tỉnh

và thị xã; thành phố trực thuộc trung ương chia thành quận, huyện

và thị xã; huyện chia thành xã, thị trấn; thành phố thuộc tỉnh, thị xãchia thành phường và xã; quận chia thành phường [30, tr.67]

Như vậy, xét về quá trình phát triển, việc phân chia đơn vị hành chínhnước ta, từng bước đã thể hiện rõ ở nước ta cĩ 4 cấp hành chính: trung ương,tỉnh, huyện, xã và mỗi cấp đều cĩ các đơn vị tương đương

Trong hệ thống hành chính bốn cấp ở nước ta, xã, phường, thị trấn làđơn vị hành chính cấp cơ sở, cĩ vai trị là nền tảng vững chắc của hệ thống

đĩ Đây là cấp giữ vị trí hết sức quan trọng; là nơi tuyệt đại bộ phận nhân dânsinh sống, nơi trực tiếp diễn ra mọi hoạt động của đời sống xã hội; là nơi được

tổ chức đầy đủ các tổ chức trong HTCT, tổ chức kinh tế, xã hội, nghề nghiệp.Đồng thời, xã, phường, thị trấn cịn là nơi vận động quần chúng nhân dânthực hiện mọi đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhànước, nhiệm vụ cấp trên giao và biến nghị quyết thành hiện thực sinh động;

phát huy sức mạnh đại đồn kết và quyền làm chủ của nhân dân Có thể nóixã, phường, thị trấn là một hình ảnh của một xã hội thu nhỏ Thơng quaHTCT, xã, phường, thị trấn, các cấp ủy và chính quyền cơ sở kịp thời nắm bắttâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân phản ảnh với Đảng và Nhànước, tạo nên cầu nối mật thiết giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân trong lãnhđạo, quản lý nhằm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội ởđịa phương Bên cạnh đĩ, đây là nơi kiểm nghiệm tính đúng đắn của đườnglối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và từ đo ùđĩng gĩp nhữngkinh nghiệm quý báu, phát hiện, đề xuất, kiến nghị với Đảng, Nhà nước điềuchỉnh, bổ sung và hồn thiện đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật phùhợp với cơ sở, với điều kiện khách quan của mỗi giai đoạn cách mạng và tâm

tư, nguyện vọng, tình cảm của quần chúng nhân dân

Chính vì vậy, nĩi về vị trí, vai trị của cấp cơ sở (xã, phường, thị trấn), Chủtịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Cấp xã là cấp gần gũi dân nhất, là nền tản củahành chính Cấp xã làm được việc thì mọi cơng việc đều xong xuơi” [54, tr.371].Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, Đảng ta chủ trương hướng mạnh

về cơ sở, quan tâm củng cố cơ sở xã hội của chính trị, đề cao các sáng kiến,sáng tạo từ cơ sở Đảng ta cịn nhấn mạnh cơ sở là nơi chính quyền trong lịngdân, nơi đưa đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vàothực tiễn cuộc sống; phát huy mạnh mẽ quyền làm chủ của nhân dân, pháttriển kinh tế - xã hội; giữ vững ổn định chính trị,v.v…

Xét về mặt tổ chức Đảng, xã, phường, thị trấn (cấp cơ sở) là nơi thiết lậpcác tổ chức cơ sở đảng giữ vai trị là hạt nhân chính trị ở cơ sở, nơi tiến hànhcác hoạt động xây dựng nội bộ Đảng, nơi lãnh đạo cán bộ, đảng viên và nhândân thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhànước và là cầu nối giữa Đảng với nhân dân, nơi Đảng nắm và hiểu rõ tâm tưcủa nhân dân để phản ánh với Đảng

Tĩm lại, xã, phường, thị trấn là đơn vị hành chính cấp cơ sở, nơi thiết lập

và hoạt động của HTCT cơ sở và các tổ chức kinh tế, xã hội khác nhau, đặt

dưới sự lãnh đạo trực tiếp của tổ chức cơ sở đảng Xã, phường, thị trấn pháttriển tồn diện và vững mạnh thì huyện mạnh; huyện mạnh thì tỉnh mạnh vàtỉnh mạnh gĩp phần cùng cả nước phát triển mạnh, bền vững sánh vai cùngcác nước trong khu vực và trên thế giới Ngược lại, cấp cơ sở yếu kém, khơng

ổn định, phát triển thiếu bền vững, tình hình an ninh chính trị diễn biến phứctạp, thì sẽ ảnh hưởng rất lớn và trực tiếp đến huyện, thành phố và tỉnh Điều

đĩ khẳng định chủ trương của Đảng ta hướng mạnh về cơ sở; khắc phục tìnhtrạng hành chính hĩa, xa dân, phơ trương, hình thức là đúng đắn

Cà Mau là một trong những tỉnh thuộc Đồng bằng sơng Cửu long, nằm ởphần đất cực nam của tổ quốc, cĩ bờ biển dài 254 km, là vùng đất trẻ mớiđược mở mang khai khẩn cách đây khoảng trên 300 năm Vào những nămcuối thể kỷ XVII, hưởng ứng sự chiêu mộ của Mạc Cửu, một di thần của nhàMinh bất phục triều đình Mãn Thanh, lưu trú tại Mang Khảm (Hà Tiên), một

số lưu dân người Việt, người Hoa đã đến cư trú và làm ăn sinh sống, dựngthành một xã với tên gọi “xã” Cà Mau Đầu thế kỷ XVIII, vùng đất này thuộcchúa Nguyễn quản lý, xã Cà Mau thuộc trấn Hà Tiên

Nửa đầu thế kỷ XVIII, lưu dân về đây sinh sống ngày càng đông và đấtđai được khai phá rộng thêm, phần đất thuộc các huyện phía trên Cà Mau hiệnnay đã được khẩn hoang và thuộc địa giới của dinh Long Hồ Sau nửa cuốithế kỷ XVIII và đầu thế kỷ XIX, lưu dân tiếp tục đổ về đây khai hoang mởđất, do đĩ diện tích khai phá cũng ngày càng mở rộng Dưới thời của GiaLong, vua Minh Mạng, xã Cà Mau được nâng lên thành huyện Long Xuyên,thuộc tỉnh Hà Tiên, cịn vùng đất phía trên Cà Mau thì thuộc phủ Ba Xuyên,tỉnh Vĩnh Long

Sau khi chiếm 3 tỉnh Miền tây Nam kỳ (Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên)vào năm 1867, thực dân Pháp bắt đầu chia nhỏ các tỉnh cũ nhằm mục đích dễcai trị Ngày 18/02/1882, tỉnh Bạc Liêu là tỉnh thứ 21 của Nam kỳ được thànhlập gồm 4 quận và 1 thị xã: Cà Mau, Vĩnh Lợi, Vĩnh Châu, Giá Rai và thị xãBạc Liêu và tỉnh Bạc Liêu tồn tại đến tháng 8/1945 Năm 1947, tỉnh Bạc Liêu

bị thực dân Pháp tái chiếm và chính quyền thực dân Pháp sáp nhập huyệnPhước Long của tỉnh Rạch Giá vào tỉnh Bạc Liêu Về phía chính quyền cáchmạng, năm 1947 và 1948, sáp nhập 2 quận An Biên và Phước Long của tinhRạch Giá vào tỉnh Bạc Liêu, đồng thời năm 1947 thành lập quận Ngọc Hiển

và năm 1950, thành lập quận Trần Văn Thời (tách từ quận Cà Mau ra theoquyết định của Uỷ ban hành chính kháng chiến Nam bộ)

Đến năm 1955, ngụy quyền Sài Gòn tách huyện Cà Mau ra khỏi BạcLiêu thành lập tỉnh An Xuyên (theo sắc lệnh số 22/NV, ngày 25/10/1955 củachính quyền ngụy) Các huyện còn lại sáp nhập vào tỉnh Sóc Trăng thành lậptỉnh Ba Xuyên Về phía chính quyền cách mạng vẫn gọi khu vực Cà Mau làtỉnh Bạc Liêu sau lấy tên tỉnh Cà Mau (mật danh là U1) Ngày 27/11/1973, táilập tỉnh Bạc Liêu; tỉnh Cà Mau cắt huyện Giá Rai giao tỉnh Bạc Liêu

Trải qua nhiều thay đổi về địa giới hành chính và tên gọi khác nhau, saungày Miền nam hoàn toàn giải phóng, tháng 02/1976, Chính phủ cách mạnglâm thời Cộng hòa Miền nam Việt Nam ra nghị định hợp nhất một số tỉnh ởMiền nam, trong đó hai tỉnh Cà Mau (An Xuyên) và Bạc Liêu hợp thành tỉnhMinh Hải Lúc này, tỉnh Minh Hải có hai thị xã: thị xã Cà Mau và thị xã MinhHải và 7 huyện: Vĩnh Lợi, Hồng Dân, Giá Rai, Châu Thành, Thới Bình, TrầnVăn Thời và Ngọc Hiển

Ngày 11/7/1977, Hội đồng Chính phủ ra Quyết định số 181/1977/CP giảithể huyện Châu Thành và chuyển các xã của huyện này về thuộc các huyệnGiá Rai, Trần Văn Thời và Thới Bình Ngày 29/12/1978, Hội đồng Chính phủ

ra Quyết định số 328/CP thành lập thêm 6 huyện mới thuộc tỉnh Minh Hảigồm: Phước Long, Cà Mau, U Minh, Phú Tân, Cái Nước và Năm Căn, lúcnày tỉnh có 12 huyện Ngày 30/8/1983, Hội đồng Bộ trưởng ra Quyết định số94/CP giải thể huyện Cà Mau và đưa các xã của huyện này vào thị xã Cà Mau

và các huyện Giá Rai, Thới Bình và Cái Nước, đến thời điểm này, tỉnh MinhHải có 2 thị xã và 11 huyện Ngày 17/5/1984, Hội đồng Bộ trưởng ra Quyếtđịnh số 75/CP đổi tên thị xã Minh Hải thành thị xã Bạc Liêu; hợp nhất huyện

Hồng Dân và huyện Phước Long lấy tên là huyện Hồng Dân; hợp nhất huyệnCái Nước và huyện Phú Tân thành huyện Cái Nước và đổi tên huyện NămCăn (cũ) thành huyện Ngọc Hiển (mới); đổi tên huyện Ngọc Hiển (cũ) thànhhuyện Đầm Dơi (mới) Như vậy, đến thời điểm này, tỉnh Minh Hải cĩ 2 thị

xã, 9 huyện và cĩ 120 xã, phường, thị trấn (93 xã, 13 phường, 14 thị trấn).Ngày 6/11/1996, kỳ họp thứ 10 Quốc Hội khĩa 9 đã ra Nghị quyết phêchuẩn việc tách tỉnh Minh Hải ra thành 2 tỉnh là tỉnh Bạc Liêu và tỉnh CàMau, thực hiện từ ngày 01/01/1997 Về phương diện địa giới hành chính, khimới tái lập tỉnh Cà Mau: phía bắc giáp tỉnh Kiên Giang, phía Đơng Bắc giáptỉnh Bạc Liêu, phía Đơng Nam và Nam giáp biển Đơng và phía Tây giáp VịnhThái Lan Về đơn vị hành chính, tỉnh Cà Mau cĩ 7 đơn vị hành chính cấphuyện, thị xã và cĩ 72 xã, phường, thị trấn (cĩ 56 xã, 8 phường và 8 thị trấn).Ngày 14/4/1999, Chính phủ ra Nghị định số 21/1999/NĐ-CP thành lập thànhphố Cà Mau thuộc tỉnh Cà Mau trên cơ sở tồn bộ diện tích và dân số của thị

xã Cà Mau Đầu năm 2004, huyện Ngọc Hiển được tách thành 2 huyện NămCăn và Ngọc Hiển; huyện Cái Nước được tách thành 2 huyện Cái Nước vàPhú Tân Cũng trong thời gian, Chính phủ đã ra Nghị định về điều chỉnh, chiatách một số xã trong tỉnh cho phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội

và quản lý của đội ngũ cán bộ ở cơ sở

Như vậy, qua mỗi thời kỳ cách mạng, đơn vị hành chính các cấp trongtỉnh, nhất là cấp cơ sở cĩ sự điều chỉnh một cách hợp lý; phù hợp với điềukiện bảo vệ, xây dựng và phát triển chính trị, kinh tế, xã hội ở địa phương.Trong sự nghiệp đấu tranh chống giặc ngoại xăm, bảo vệ tổ quốc, tồn tỉnh cĩ

6 huyện, thành phố Cà Mau và 30 xã, phường, thị trấn được Chủ tịch nướcCộng hịa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam phong tặng là đơn vị anh hùng Lựclượng vũ trang nhân dân Trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước,tỉnh cĩ 34 xã, phường, thị trấn (bằng 35 % xã, phường, thị trấn trong tỉnh) đạtchuẩn xã văn hĩa; cĩ 97/97 xã, phường, thị trấn đạt chuẩn quốc gia về phổ

cập trung học cơ sở; 68/97 xã, phường, thị trấn (bằng 68 %) đạt chuẩn quốcgia về y tế,

Đến nay, tỉnh Cà Mau cĩ diện tích tự nhiên là 5.329 km2, dân số trungbình 1.234.896 người, mật độ trung bình 232 người/km2 và đơn vị hành chínhcấp huyện gồm cĩ 9 đơn vị và cĩ 97 đơn vị hành chính cấp xã (cĩ 81 xã, 8phường và 8 thị trấn) Trong đĩ, dân cư ở nơng thơn 986.571 người, chiếm79,90 % dân số trong tồn tỉnh, sống nghề chủ yếu là nuơi trồng thuỷ hải sản;dân ở thành thị 248.325 người, chiếm tỷ lệ 20,10 % dân số trong tồn tỉnh, tỷ

lệ dân cư này sống chủ yếu ở các phường của thành phố Cà Mau và 8 thị trấntrong 7 huyện lỵ của 7/8 huyện (huyện Ngọc Hiển chưa cĩ thị trấn) (phụ lục 3)

Cà Mau là một tỉnh đang phát triển đứng hàng thứ 38/64 tỉnh, thành phố

trong cả nước và là tỉnh phát triển nhanh so với khu vực Đồng bằng sơng Cửu

Long Đến nay, Cà Mau đã quy hoạch tổng thể các đơn vị hành chính cấphuyện, xã đến năm 2020, theo đĩ đến năm 2015, tỉnh cĩ 12 huyện, thị xã, thànhphố (tăng 03 đơn vị hành chính cấp huyện và 41 đơn vị hành chính cấp xã) với

138 đơn vị hành chính cấp xã, gồm: 99 xã, 24 phường, 15 thị trấn (phụ lục 4)

1.1.1.2 Đặc điểm của xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau

Sau hơn 10 năm tái lập, tình hình kinh tế, xã hội ở tỉnh Cà Mau cĩbước phát triển khá, kinh tế tăng khá cao (12,35 %/năm), tình hình chính trị -

xã hội ổn định, đời sống nhân dân được nâng lên; việc xây dựng, chỉnh trang

đơ thị được quan tâm đầu tư; v.v…Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạtđược, tỉnh Cà Mau vẫn cịn một số lĩnh vực phát triển chậm, thiếu bền vững,chậm triển khai quy hoạch tổng thể các đơn vị hành chính một cách lâu dài(xây dựng xong quy hoạch vào qúy II/2007) So với khi mới tái lập tỉnh, sốlượng cấp huyện, xã cĩ tăng nhưng khơng đồng bộ với sự phát triển đơ thị.Tỉnh Cà Mau cĩ 8 phường chủ yếu ở thành phố Cà Mau và 8 thị trấn ở 7huyện (huyện Ngọc Hiển được thành lập và đi vào hoạt động 01/01/2004 đếnnay, nhưng chưa cĩ thị trấn trung tâm huyện lỵ)

Từ thực trạng nêu trên, xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau cĩ nhữngđặc điểm sau:

Một là, trong số các đơn vị hành chính cấp cơ sở (xã, phường, thị trấn)

ở tỉnh Cà Mau, thì đơn vị xã chiếm tỷ lệ cao nhất trong tồn tỉnh, được bố tríđều khắp các huyện và thành phố Cà Mau, chiếm 83,51 % (81/97 xã, phường,thị trấn) Tỉnh xác định cơ cấu kinh tế của địa phương là Ngư - nơng - lâmnghiệp, cơng nghiệp, dịch vụ và du lịch; coi sản xuất nơng nghiệp là ngànhkinh tế trọng yếu, sản xuất thủy sản là thế mạnh và mũi nhọn trong phát triểnnền kinh tế của địa phương Vì vậy, lĩnh vực nơng nghiệp - nơng thơn ở CàMau giữ vai trị trọng yếu trong phát triển nền kinh tế - xã hội của tỉnh

Đồng thời, để phát triển kinh tế một cách bền vững và cĩ hiệu quả, tỉnhquy hoạch vùng kinh tế của tỉnh thành vùng kinh tế nội địa, vùng kinh tế venbiển và vùng kinh tế biển Nơng thơn ở Cà Mau nằm trong vùng kinh tế nộiđịa của tỉnh, chủ yếu là nuơi trồng thủy sản, sản xuất nơng nghiệp kết hợpnuơi cá nước lợ, nuơi tơm, trồng cây ăn trái,.v.v…Trong vùng sản xuất này,tỉnh phân ra thành hai tiểu vùng rõ rệt là: Tiểu vùng chuyên sản xuất nuơitrồng thủy sản, gồm các huyện: Đầm Dơi, Cái Nước, Phú Tân, Năm Căn,Ngọc Hiển và 3 xã của huyện Trần Văn Thời Tiểu vùng sản xuất nơngnghiệp kết hợp nuơi trồng thủy sản, nuơi cá nước lợ và trồng cây ăn trái, rau,quả, gồm thành phố Cà Mau, các huyện U Minh, Thới Bình và một phầnhuyện Trần Văn Thời Mặc khác, ở nơng thơn Cà Mau nơng dân chiếm 79,90

% dân cư trong tồn tỉnh và trên 70% lao động xã hội, là nguồn nhân lực dồidào cho phát triển các ngành, nghề sản xuất khác nhau của tỉnh

Hai là, tỉnh Cà Mau là phần lãnh thổ được bồi tụ và nâng lên trong

thời gian gần đây, là vùng đất trẻ duy nhất cĩ 3 mặt tiếp giáp biển ở khu vựcđồng bằng Sơng Cửu Long (phía Tây giáp biển Tây, phía Đơng Nam và Namgiáp biển Đơng, Vịnh Thái lan) Là tỉnh, cĩ nhiều sơng ngịi chằng chịt, cĩtổng chiều dài hệ thống sơng rạch trên 7000 km, với tổng diện tích mặt nước15.756 ha, chiếm 3,02 % diện tích tự nhiên tồn tỉnh

Về giao thơng đường bộ, do điều kiện địa lý tự nhiên, tuy được trungương quan tâm đầu tư phát triển, nhưng vẫn gặp khơng ít khĩ khăn Hiện nay,tồn tỉnh cĩ hai tuyến quốc lộ do trung ương quản lý (quốc lộ 1A và quốc lộ63) với chiều dài 108 km; tỉnh quản lý 74 tuyến với tổng chiều dài 525 km,bằng 7,53 % chiều dài sơng rạch trong tỉnh (525 km/7000 km).

Các xã, thị trấn của tỉnh Cà Mau giao thơng đi lại chủ yếu bằng đườngthủy, phương tiện đi lại đa phần bằng phương tiện thuỷ gia dụng, kết hợp cácphương tiện dịch vụ Tồn tỉnh cĩ 99.379 phương tiện thủy nội địa (bình quân0,55 phương tiện/hộ dân), cĩ 263 tàu khách và các phương tiện dịch vụ khác.Đây là đặc điểm nổi bật ở vùng sơng nước Đồng bằng Sơng Cửu long nĩichung và ở tỉnh Cà Mau nĩi riêng

Ba là, tỉnh Cà Mau cĩ 3 mặt tiếp giáp biển, do đĩ cĩ 24 xã, thị trấn nằm

tiếp giáp bờ biển đơng, biển tây và các sơng cửa biển lớn thơng ra biển Vìvậy, những đơn vị này trong phát triển kinh tế - xã hội vừa phải khai thác cĩhiệu quả kinh tế nội địa (tức đầu tư cho nuơi trồng thủy sản nội địa); Vừa tậptrung đầu tư cho khai thác hải sản ven biển và biển Cĩ thể nĩi đây là một vị thế,một thế mạnh để phát triển kinh tế của các xã vùng phía Bắc tỉnh Cà Mau

Bốn là, về sản xuất, kinh doanh nội địa, Cà Mau là vùng đất được thiên

nhiên ưu đãi; kinh tế phát triển khá nhanh, tổng sản phẩm trong tỉnh (GDP)tăng bình quân 4,48% thời kỳ 1986 - 1990, đến năm 2007 GDP tăng 12,35

% , tăng so thời kỳ 1986 - 1990 là 275,67% Từ đĩ, lượng dân di cư tự do đếnđất Cà Mau sinh sống, lập nghiệp ngày càng đơng Đến nay cĩ thể nĩi, dân di

cư từ 64 tỉnh, thành trong cả nước về đây sinh sống, lập nghiệp trải trên tất cảcác huyện, thành phố Cà Mau, trong đĩ cĩ huyện cĩ dân di cư từ 37 tỉnh,thành trong cả nước như Năm Căn, Ngọc Hiển

Vấn đề dân di cư tự do đến Cà Mau, một mặt gĩp phần tích cực vàoquá trình phát triển kinh tế, văn hố, xã hội trên địa bàn tỉnh Nhưng mặtkhác, cĩ những ảnh hưởng, tiêu cực đến quá trình phát triển nền kinh tế, an

ninh trật tự, các hoạt động khác ở vùng nông thôn trong tỉnh, do nạn phá rừng,huỷ hoại môi trường và các tệ nạn xã hội khác.

Năm là, về lĩnh vực văn hóa, xã hội: tỉnh Cà Mau cách xa các thành

phố lớn trong cả nước; cách thủ đô Hà Nội 2.085 km, cách thành phố Hồ ChíMinh 350 km và thành phố Cần Thơ 180 km Từ đó, sự giao lưu, học hỏi vàchịu sự tác động tích cực của các Trung tâm đô thị lớn gập nhiều khó khăn -nhất là lĩnh vực văn hóa và các vấn đề về xã hội Nhưng về văn hóa bản địa,

Cà Mau nằm trong quần thể văn hóa của khu vực Đồng bằng Sông Cửu long,

đã lưu giữ một nền văn hóa phong phú, đặc sắc, với nhiều di tích lịch sử, vănhóa, kiến trúc, nghệ thuật,…như: di tích đảo Hòn Khoai, chứng tích tội ác Mỹ

- Ngụy “Biệt khu Hải Yên - Bình Hưng”, di tích đình Tân Hưng, di tích Sắc

tứ Quan âm cổ tự Cà Mau,…Tuy nhiên, việc bảo tồn, gìn giữ, hưởng thụ vàphát triển neàn văn hóa Cà Mau - nhất là ở cơ sở còn nhiều bất cập, lúng túng

Về lĩnh vực xã hội: Bên cạnh mặt tích cực là ổn định xã hội, nhưng anninh trật tự đang nổi lên một số vấn đề như: Các băng cướp trên sông có tổchức, trộm cắp, ma tuý, mại dâm, an ninh trên biển và trật tự an toàn giao thông(nhất là giao thông đường thủy), diễn ra phức tạp và diện rộng trên phạm vitoàn tỉnh An ninh nông thôn và các vụ thưa kiện trong nội bộ nông dân, tranhchấp đất đai ngày càng tăng, làm cho tình hình diễn biến phức tạp hơn

Sáu là, xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau là trung tâm chính trị, kinh

tế, văn hóa, thương mại, dịch vụ ở cơ sở của huyện và thành phố Cà Mau Nơitập trung nhiều nhất các cơ quan tỉnh (phường thuộc thành phố Cà Mau), cơquan các huyện (trừ huyện Ngọc Hiển), là nơi tập trung nhiều thành phần kinh

tế, thương gia trong và ngoài tỉnh về đây tham gia sản xuất, kinh doanh Đây

là điều kiện rất thuận lợi để thiết lập mối quan hệ với các cơ quan tỉnh, huyệnđóng trên địa bàn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xãhội ở cơ sở và tạo điều kiện cho xã, phường, thị trấn gần gũi với các thànhphần kinh tế, thương gia; giúp đở, tạo điều kieän thuận lợi cho họ trong qúa

trình sản xuất, kinh doanh, gĩp phần cùng cơ sở phát triển, hoạt động đạt kếtquả cao hơn.

Bảy là, hệ thống chính trị các xã, phường, thị trấn ở Cà Mau được tổ

chức một cách chặt chẽ, đều khắp Các tổ chức của HTCT đó bao gòm:Đảng bộ cơ sở, Hội đồng nhân dân, Uûy ban nhân dân, Mặt trận tổ quốc,Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội LHPN, Hội ND và Hội Cựuchiến binh Trong đó có 97 Đảng bộ, với 903 chi bộ trực thuộc (còn 49 ấpcó từ 1-2 đảng viên) và có 15.268 đảng viên, chiếm 61,72% đảng viêntrong toàn tỉnh; có 97 HDND cấp xã, mỗi ấp, khóm đều có tổ đại biểuHDND; có 91 đơn vị, UBND cấp xã được bố trí 5 thành viên và 6 đơn vịđược bố trí 3 thành viên; mổi xã, phường, thị trấn trong tỉnh đều đượcthành lập UBMTTQ và các tổ chức đoàn thể chính trị Ở mổi ấp, khóm cóBan công tác Mặt trận, Chi đoàn Thanh niên, chi hội: Phụ nử, Nông dân,Cựu chiến binh; đồng thời hàng năm, UBND cấp xã tổ chức cho đại diệnnhân dân bầu trực tiếp Trưởng ấp, khóm để quản lý, điều hành cộng đồngdân cư

Tĩm lại, xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau cĩ vai trị hết sức quan

trọng, là nơi trực tiếp tổ chức triển khai thực hiện mọi đường lối, chủ trương,chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong thực tiễn; là cầu nối liềngiữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng chính đángcủa nhân dân; nơi kiểm nghiệm tính đúng đắn của đường lối, chính sách củaĐảng, pháp luật của Nhà nước; đĩng gĩp những kinh nghiệm qúy báu giúpcho Đảng sửa đổi, bổ sung và đề ra đường lối, chủ trương, chính sách phù hợpvới thực tiễn Ngồi ra, xã, phường, thị trấn cĩ những đặc điểm gắn liền vớiđiều kiện tự nhiên, phân bổ dân cư, phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Nắm

và xác định được vai trị, đặc điểm của cơ sở nêu trên là vấn đề cĩ ý nghĩa hếtsức quan trọng, nhằm phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương ổn định, bềnvững, cĩ bước đi thích hợp Đó cũng là, gĩp phần phát triển đơ thị ở tỉnh Cà

Mau nhanh hơn; nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, đảmbảo vệ sinh môi trường, ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội,v.v…

Để đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ nêu trên, Cà Mau phải tập trung xây dựngđội ngũ cán bộ cơ sở nói chung và đặc biệt là xây dựng đội ngũ CBCT xã,phường, thị trấn nói riêng một cách chủ động, đồng bộ, đủ số lượng, có chấtlượng, có cơ cấu hợp lý đáp ứng yêu cầu trước mắt và lâu dài ở cơ sở và bổsung lực lượng cán bộ có đầy đủ phẩm chất, đạo đức, năng lực cho các cấptrong tỉnh

1.1.2 Đội ngũ cán bộ chuyên trách xã, phường, thị trấn ở tỉnh

Cà Mau

1.1.2.1 Quan niệm về đội ngũ cán bộ chuyên trách xã, phường, thị trấn

Ngày nay, có nhiều cách hiểu khác nhau về khái niệm: “cán bộ” và

“đội ngũ cán bộ”,làm ảnh hưởng không nhỏ đến việc hoạch định chính sáchcán bộ một cách hợp lý Để nhận thức một cách đúng đắn và đầy đủ vấn đềtrên, cần tìm hiểu rõ một số khái niệm cơ bản sau:

tổ chức, phân biệt với người thường, không có chức vụ Đoàn kếtgiữa cán bộ và chiến sĩ Họp cán bộ và công nhân nhà máy Làm cán

bộ đoàn thanh niên [80, tr.109]

Từ khái niệm trên, chúng ta có thể hiểu cán bộ theo hai nghĩa: Nghĩathứ nhất: cán bộ bao gồm những người trong biên chế nhà nước, làm việctrong cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận tổ quốc, các đoàn thể chính trị xãhội, các doanh nghiệp nhà nước và các lực lượng vũ trang nhân dân từ trung

ương đến địa phương cơ sở Nghĩa thứ hai: cán bộ là những người giữ chức

vụ trong một số cơ quan hay một tổ chức để phân biệt với người khơng cĩchức vụ, như cán bộ và chiến sĩ; cán bộ và cơng nhân nhà máy; cán bộ đồnthanh niên…Như vậy, đối với cấp cơ sở, cán bộ được hiểu theo nghĩa thứ hai,tức là những người cĩ chức vụ trong hệ thống tổ chức bộ máy ở cấp cơ sở

Thứ hai: từ “chuyên trách” và CBCT cấp xã.

Cũng theo cuốn đại từ điển tiếng Việt của Nguyễn Như Ý chủ biên thì

từ “chuyên trách dgt Chuyên chỉ làm và chỉ chịu trách nhiệm một việc nàođĩ: CBCT” [81, tr.406]

Qua các khái niệm trên, cĩ thể hiểu một cách khái quát về CBCT xã,phường, thị trấn nĩi chung và ở Cà Mau nĩi riêng là những cán bộ của Đảng

và Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đồn thể quần chúng hoạt động ởHTCT cơ sở, giữ vai trị lãnh đạo, quản lý, tổ chức thực hiện các nhiệm vụchính trị, kinh tế, văn hố xã hội ở cơ sở, là những cán bộ nồng cốt của Đảng

ở địa phương Về mặt phẩm chất và năng lực thì họ là những cán bộ tiêu biểucho quần chúng cĩ bản lĩnh chính trị vững vàng, cĩ phẩm chất đạo đức tốt, cĩlối sống trong sạch, lành mạnh, cĩ năng lực tổ chức thực tiễn, tiên phongtrong hành động, cĩ khả năng tập hợp, tổ chức và vận động quần chúng thựchiện thắng lợi nhiệm vụ được giao

Đối với cơ sở xã, phường, thị trấn, Đảng và Nhà nước ta luơn xác địnhcán bộ cấp xã là người trực tiếp chịu trách nhiệm lãnh đạo, tổ chức, động viên

và cùng với nhân dân thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luậtcủa Nhà nước ở cơ sở Chính vì vậy, Đảng ta đã đề ra nhiều nghị quyết, chínhsách xây dựng đội ngũ cán bộ ở cơ sở Trong xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở,qua mỗi thời kỳ cách mạng, Đảng đưa ra quan điểm về xây dựng đội ngũ cán

bộ chủ chốt hoặc CBCT Sau khi Miền Nam hồn tồn giải phĩng, thống nhấtđất nước, theo Quyết định số 130/CP của Hội đồng Chính phủ đã xác định ở

cơ sở cĩ CBCT và nửa chuyên trách Trong đĩ quy định chung cho mỗi xã cĩ

từ 5 đến 6 CBCT công tác Ñảng, công tác Chính quyền xã gồm có: Bí thưđảng uỷ xã; Phó Bí thư (hoặc thường vụ đảng uỷ xã) thường trực đảng uỷ;Chủ tịch Ủy ban hành chính; Phó Chủ tịch Ủy ban hành chính; Ủy viên thư kýthường trực Ủy ban hành chính xã; Ủy viên quân sự chuyên trách công tácquân sự Nghị quyết Hội nghị lần thứ naêm Ban Chấp hành Trung ương ĐảngKhóa IX, Đảng xác định rõ thêm về xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở gồm:CBCT và cán bộ không chuyên trách Trong đó, quan niệm của Đảng ta vềCBCT trong thời kỳ này:

Là những cán bộ phải dành phần lớn thời gian lao động làmviệc công để thực hiện chức trách được giao, bao gồm:

- Cán bộ giữ chức vụ qua bầu cử gồm: cán bộ chủ chốt của cấp uỷđảng, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, những người đứng đầu

Uỷ ban Mặt trận tổ quốc và các đoàn thể chính trị -xã hội [20, tr.178]

Tóm lại, CBCT của các xã, phường, thị trấn gồm các chức danh sau đây:

- Bí thư, Phó Bí thư Đảng uỷ; Bí thư, Phó Bí thư Chi bộ (nơi chưathành lập Đảng uỷ cấp xã)

- Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân

- Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân

- Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc

- Bí thư Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

- Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ

- Chủ tịch Hội Nông dân

- Chủ tịch Hội Cựu chiến binh

1.1.2.2 Vai trò của đội ngũ cán bộ chuyên trách xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau

Chủ tịch Hồ Chí Minh, là người sáng lập và rèn luyện Đảng ta, trongsuốt qúa trình lãnh đạo đấu tranh cách mạng, người luôn coi trọng đến vai trò

to lớn của cán bộ, công tác cán bộ và xây dựng đội ngũ cán bộ có đủ phẩm

chất, năng lực và trình độ Xây dựng đội ngũ cán bộ “vừa hồng, vừa chuyên”

đủ sức đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc , thốngnhất đất nước, đưa cả nước bước vào xây dựng chủ nghĩa xã hội Người luônxác định: “Cán bộ luôn là cái gốc của mọi công việc”[53, tr.269] Người cũng

lý giải một cách cặn kẽ, dễ hiểu vai trò “cái gốc” của cán bộ thông qua nhữngbài nói, bài viết và việc làm của Người Vai trò đó, theo Người được thể hiệntrong các mối quan hệ chủ yếu: cán bộ với đường lối, chính sách; cán bộ với

tổ chức bộ máy; cán bộ với công việc và cán bộ với quần chúng Như vậy,theo quan niệm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cán bộ không chỉ là người vạch rađường lối mà còn có vai trò quyết định trong việc tổ chức thực hiện đường lối

đó Người nói: “Cán bộ là người đem chính sách của Chính phủ, của đoàn thể thihành trong nhân dân, neáu cán bộ dở thì chính sách hay cũng không thể thực hiệnđược”, “cán bộ là dây chuyền của bộ máy Nếu dây chuyền không tốt, khôngchạy thì động cơ dù tốt, dù chạy, toàn bộ máy cũng tê liệt” [53, tr.54] Điều đó,khẳng định chất lượng cán bộ là nhân tố quyeát định việc thực hiện cụ thể hóađường lối, chính sách của Đảng vào đời sống xã hội Chủ tịch Hồ Chí Minhcho rằng, cán bộ không phải là người tuyên truyền, giải thích và tổ chức choquần chúng thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhànước, mà phải sâu sát quần chúng, nắm bắt và phản ánh kịp thời tình hình đờisống, tâm tư, nguyện vọng của nhân dân với Đảng và Nhà nước để đề ra chủtrương, chính sách phù hợp thực tiễn khách quan, hợp lòng dân Người viết:

“Cán bộ là những người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích chodân chúng hiểu rõ và thi hành Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáocho Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ, để đặt chính sách cho đúng” [53, tr.269] Đốivới cán bộ ở cơ sở, nhất là đội ngũ CBCT, vai trò này là rất quan trọng, là cấpgần gũi nhân dân, hàng ngày tiếp xúc với dân, thường xuyên nắm bắt tâm tư,nguyện vọng của dân Do đó, người luôn nhắc nhở cán bộ “sự lãnh đạo trongmọi công tác thiết thực của Đảng, ắt phải từ trong quần chúng mà ra và trở lại

nơi quần chúng” [53, tr.290] và Người kết luận: “Muôn việc thành công haythất bại, đều do cán bộ tốt hay kém”[53, tr.273].

Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu mỗi cán bộ phải là người từ phong tràocách mạng của quần chúng, là người lãnh đạo, dẫn dắt quần chúng nhằm thựchiện mục tiêu, lý tưởng của Đảng, người hết lòng, tận tụy phục vụ nhân dân,luôn chăm lo cho lợi ích của nhân dân, đem lại cuộc sống ấm no, tự do, hạnhphúc cho nhân dân Trong di chúc, Người căn dặn toàn Đảng ta rằng: “Phảigiữ gìn Đảng ta, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trungthành của nhân dân” [52, tr.131]

Cũng theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, cán bộ gắn liền với công tác tổchức, bộ máy Cán bộ tốt sẽ làm cho tổ chức mạnh, chất lượng cán bộ phụthuộc vào kết quả của công tác tổ chức cán bộ Có tổ chức mạnh, công tác cán

bộ làm tốt sẽ hạn chế và sửa chữa những khuyết điểm, giúp đở phát huy những

ưu điểm của cán bộ, ngược lại nếu công tác cán bộ trì trệ, làm cho cán bộ khôngphát huy tác dụng Người khẳng định: “Lãnh đạo khéo, tài nhỏ có thể hóa ra tài

to, lãnh đạo không khéo, tài to cũng hoá thành tài nhỏ” [53, tr.280]

Quán triệt và thấm nhuần chủ nghĩa Mác -Lênin và tư tưởng Hồ ChíMinh về xây dựng Đảng kiểu mới nĩi chung và vấn đề cán bộ nĩi riêng Từkhi thành lập đến nay, Đảng ta luơn xác định coi vấn đề cán bộ cĩ tầm quantrọng chiến lược đối với cách mạng Việt Nam Từ đĩ, Đảng ta đặc biệt quantâm xây dựng đội ngũ cán bộ ngang tầm với địi hỏi của từng thời kỳ cáchmạng, đĩ là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam Xácđịnh được tầm quan trọng đĩ, trong mỗi giai đoạn cách mạng, qua mỗi lầnĐại hội và Hội nghị Trung ương, Đảng ta đều cĩ chủ trương, nghị quyết xâydựng đội ngũ cán bộ phù hợp với tình hình và nhiệm vụ mới Đảng ta khẳngđịnh: “Vấn đề cán bộ là vấn đề rất quan trọng trong cơng tác tổ chức củaĐảng, bởi vì cán bộ là người cĩ nhiệm vụ đem đường lối, chính sách, chủtrương của Đảng tuyên truyền, giáo dục quần chúng và tổ chức quần chúngthực hiện”[8, tr.160] và Đảng ta xác định phải: “cĩ một đội ngũ cán bộ đủphẩm chất và năng lực xây dựng đường lối chính trị đúng đắn và tổ chức thựchiện thắng lợi đường lối, đĩ là vấn đề cốt tử của lãnh đạo, là sinh mệnh củaĐảng cầm quyền” [15, tr.127] Bước vào thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đấtnước, Đảng ta càng nhấn mạnh đến vai trị của cán bộ Nghị quyết Trungương ba khĩa VIII xác định: “Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại củacách mạng , gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ, là khâu

then chốt trong xây dựng Đảng” [15, tr.166] Từ quan điểm trên, Đảng ta

quan tâm lãnh đạo xây dựng cho được đội ngũ cán bộ một cách đồng bộ, đápứng yêu cầu của từng giai đoạn cách mạng Trong đĩ, đặc biệt chú trọng xâydựng đội ngũ cán bộ cốt cán, trước hết là ở cấp chiến lược và cấp cơ sở

Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, trước yêu cầu phát triển của tỉnh,vai trị của đội ngũ CBCT xã, phường, thị trấn của tỉnh Cà Mau trở nên rấtquan trọng, thể hiện trên các phương diện sau:

Một là, đội ngũ CBCT xã, phường, thị trấn giữ vai trị quyết định trong

việc triển khai tổ chức thực hiện và đưa chủ trương, chính sách của Đảng,

pháp luật của Nhà nước vào đời sống xã hội tại cơ sở Là những người giữ vaitrị “trung tâm”, “trụ cột” tại cơ sở, họ khơng những cĩ trách nhiệm nắm vữngđường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và đemchủ trương, chính sách tuyên truyền, phổ biến, tổ chức cho quần chúng thựchiện mà cịn phải cĩ khả năng nắm bắt, am hiểu đặc điểm tình hình của cơ sở

để đề ra những nhiệm vụ, giải pháp cụ thể hĩa đường lối, chủ trương, chínhsách đĩ cho phù hợp với điều kiện, đặc điểm từng cơ sở và đi vào cuộc sống,việc tổ chức thực hiện đạt hiệu quả cao

Hiện nay, tình hình kinh tế - xã hội và các lĩnh vực khác ở nơng thơn

Cà Mau phát triển khá nhanh, việc đơ thị hĩa trên cơ sở quy hoạch phát triểnmạnh Địi hỏi đội ngũ cán bộ ở cơ sở cĩ bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩmchất, đạo đức tốt và tư duy năng động, sáng tạo để cụ thể hĩa chủ trương,chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước phù hợp với cơ sở và thực tiễncuộc sống Nhưng vấn đề này, đội ngũ cán bộ cơ sở ở tỉnh Cà Mau cịn nhiềuhẫng hụt, bất cập, chưa theo kịp yêu cầu, nhiệm vụ mới, dẫn đến một số cơ

sở lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội khơng hiệu quả, chưa khai thác hết tiềmnăng kinh tế ở địa phương,v.v…

Hai là, là những người trực tiếp, gắn bĩ với nhân dân, cĩ mối quan hệ

chặc chẽ với nhân dân Họ là người thường xuyên, trực tiếp triển khai, hướngdẫn và vận động nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng

và pháp luật Nhà nước Trong quá trình đĩ, họ đã tạo ra “cầu nối” giữa Đảng,Nhà nước với nhân dân và ý Đảng lịng dân tạo thành một khối thống nhất, làmcho Đảng và Nhà nước ăn sâu bám rễ trong quần chúng, tạo nên mối quan hệmáu thịt giữa Đảng với nhân dân, trực tiếp củng cố niềm tin của nhân dân đốivới Đảng, Nhà nước và chế độ Mặc khác, qua phong trào cách mạng của quầnchúng, giúp cho cán bộ cơ sở rút kinh nghiệm, tổng kết thực tiễn gĩp phần vàoxây dựng và hồn thiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật

của Nhà nước Như vậy, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luậtcủa Nhà nước cĩ đi vào đời sống xã hội và trở thành hiện thực trên địa bàn tỉnh

Cà Mau hay khơng là tuỳ thuộc vào sự vận động, tuyên truyền nhân dân thựchiện của đội ngũ cán bộ cơ sở trong tỉnh, nhất là đội ngũ CBCT Vì vậy, xâydựng đội ngũ CBCT ở cơ sở ở tỉnh Cà Mau là một mắc xích gĩp phần thúc đẩyquá trình CNH, HĐH nơng nghiệp - nơng thơn của tỉnh Cà Mau

Ba là, đội ngũ CBCT ở cơ sở nói riêng cĩ vai trị quan trọng trong

việc xây dựng, củng cố tổ chức, bộ máy của HTCT ở cơ sở Thực tiễn chứngminh, cĩ lúc, cĩ nơi HTCT ở cơ sở mạnh, yếu và phong trào cách mạng củaquần chúng cĩ phát triển hay khơng đều gắn với vai trị của đội ngũ cán bộ ở

cơ sở Về tổ chức bộ máy, họ là trụ cột, là trung tâm đồn kết nội bộ, là lựclượng huy tụ lực lượng tổ chức, sắp xếp, kiện tồn các tổ chức trong HTCT

ở cơ sở Mặc khác, cán bộ cơ sở ở Cà Mau cĩ vai trị quyết định đến năng lực

và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng; năng lực quản lý, điều hành của bộmáy chính quyền và mọi hoạt động của đồn thể quần chúng của cơ sở Xâydựng đội ngũ CBCT cơ sở ở tỉnh Cà Mau cĩ đầy đủ phẩm chất, năng lựcngang tầm với nhiệm vụ mới là nhằm xây dựng, củng cố, tăng cường vai trịlãnh đạo của Đảng; điều hành, hoạt động của Nhà nước, đồn thể quần chúng

ở cơ sở và phát huy mạnh mẽ quyền làm chủ xã hội của quần chúng nhân dân,gĩp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh Cà Mau

Bốn là, xuất phát từ vai trị của cơ sở và cán bộ ở cơ sở, việc xây dựng

đội ngũ CBCT vững mạnh, cĩ đầy đủ phẩm chất, năng lực, nhất là năng lựctrong thực tiễn là một trong những nguồn quan trọng cung cấp cán bộ cho cáccấp trong tỉnh Bởi vì, thơng qua hoạt động thực tiễn ở cơ sở, đội ngũ cán bộnày đã tích luỹ được nhiều kinh nghiệm, sự năng động và sáng tạo của họkhông ngừng được bổ sung và nâng cao Trong thực tế, một số cán bộ chưađược rèn luyện từ thực tiển ở cơ sở, nên khi được phân cơng đảm nhận các vịtrí lãnh đạo ở cấp cao hơn thường khơng thích ứng với nhiệm vụ và sẽ gặp

nhiều khĩ khăn Ngược lại, cán bộ được thơng qua cơng tác ở cơ sở, thì khiluân chuyển hay điều động về huyện, thành phố Cà Mau với vị trí cao hơn, thì

sẽ vững vàng, cĩ bản lĩnh trong quyết đốn, xử lý cơng việc, thích ứng nhanhvới nhiệm vụ mới, đúng như Lênin khẳng định: “Cần đề bạt một cách cĩ hệthống những người đã được thử thách qua thực tiễn” [46, tr.178] Thực tiễnnước ta, khi đề cập đến vấn đề này, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Cán

bộ cơng chức cơ sở khơng những là cái khâu liên hệ mà cịn là cái kho dồi dàocho Đảng lấy thêm lực lượng mới Nếu đội ngũ này phát triển và củng cố thìĐảng sẽ phát triển và củng cố, bằng khơng Đảng sẽ khơ héo” [57, tr.273]

Tóm lại, xây dựng đội ngũ CBCT cấp xã ở tỉnh Cà Mau vững mạnh làmột mắt xích quan trọng đặc biệt trên các lĩnh vực và là cơ sởthực hiện chiếnlược cán bộ của thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH ở tỉnh Cà Mau hiện nay, gĩpphần thúc đẩy tỉnh Cà Mau hồn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh

tế, xã hội, an ninh, quốc phịng một cách bền vững và ổn định

1.1.2.3 Đặc điểm của đội ngũ cán bộ chuyên trách xã, phường, thị trấn của tỉnh Cà Mau

Là đội ngũ chủ chốt ở cấp cơ sở, đội ngũ CBCT xã, phường, thị trấncủa tỉnh Cà Mau cĩ những đặc điểm cơ bản sau:

Thứ nhất, đội ngũ CBCT xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau phần lớn

là trưởng thành sau Miền Nam hồn tồn giải phĩng, thống nhất đất nước,nhất là trong cơng cuộc đổi mới (902/1.058 người, bằng 85,26 %) Từ đĩ, họđược đào tạo, bồi dưỡng một cách cơ bản và nhạy bén, năng động, sáng tạotrong lãnh đạo, điều hành, quản lý, tiếp cận trình độ khoa học-kỷ thuật vànhững vấn đề mới rất nhanh Đồng thời, họ được kế thừa truyền thống cáchmạng của cha ơng và được sự giúp đở, hướng dẫn của thế hệ cán bộ đi trước,nên trưởng thành nhanh chĩng, trở thành nguồn bổ sung cán bộ lãnh đạo caohơn ở cơ sở hoặc cho huyện, thành phố Cà Mau và cho tỉnh Cà Mau Bêncạnh đĩ, đội ngũ cán bộ này đại bộ phận là người dân tại địa phương, gắn liền

với điều kiện sản xuất, kinh doanh tạo cuộc sống gia đình (người tại cơ sở cĩ996/1.058 người, bằng 94,14 %) Mặc khác, đội ngũ cán bộ này ở tỉnh CàMau chủ yếu là đương chức, phần đơng là làm cơng tác chuyên trách, ít kiêmnhiệm; chức danh kiêm nhiệm chủ yếu là Chủ tịch Hội đồng nhân dân (Bí thưhoặc Phĩ Bí thư thường trực Đảng cấp xã kiêm nhịêm) Điều này rất thuậnlợi cho việc chỉ đạo chuyên sâu từng lĩnh vực cơng tác được phân cơng.

Hai là, do đội ngũ CBCT xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau trưởng

thành sau giải phĩng đất nước và trong điều kịên một tỉnh cĩ truyền thốngcách mạng , nên đại bộ phận họ là đảng viên (1038/1058, bằng 98,11 % làđảng viên) Trong đĩ, cĩ 739/1058 bằng 69,8% là cấp uỷ viên cơ sở; tham giađại biểu Hội đồng nhân dân các cấp chiếm tỷ lệ khá cao, 780/1058 bằng73,72% Cĩ thể nĩi về chất lượng chính trị, đội ngũ cán bộ này tham gia nhiều

tổ chức trong HTCT ở cơ sở và cấp trên, nên họ là lực lượng nắm vững đườnglối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và vận dụngphù hợp vào điều kiện cụ thể từng cơ sở, gĩp phần phát triển nền kinh tế, xãhội của huyện, thành phố Cà Mau và tỉnh Cà Mau khá nhanh (năm 2007 nềnkinh tế của tỉnh tăng 12,35 %)

Ba là, đội ngũ CBCT xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau cơ cấu khơng

đồng bộ, tuy tỉnh rất quan tâm đến quy hoạch, đào tạo đội ngũ cán bộ trẻ, nữ.Nhưng tỷ lệ nữ đạt rất thấp (nữ 120/1058, chiếm 11,34 %), việc bố trí, phâncơng khơng đồng đều (chủ yếu là Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ xã, phường, thịtrấn); tỷ lệ nữ tham gia làm cơng tác Đảng, quản lý nhà nước thấp (tồn tỉnh cĩ

2 đồng chí là Phĩ Chủ tịch UBND phường, xã) Về cơ cấu độ tuổi được các cấp

uỷ đảng quan tâm, qua mỗi nhiệm kỳ Đại hội Đảng và bầu cử Hội đồng nhândân, Uỷ ban nhân dân, các đoàn thể quần chúng đều cĩ định hướng về cơ cấu

độ tuổi mang tính kế thừa liên tục Tuy nhiên, lực lượng cán bộ trẻ đến nay vẫncịn thấp, dưới 30 tuổi chỉ chiếm 8,03 % (chủ yếu là Bí thư Đồn thanh niên)

Bốn là, trình độ của đội ngũ CBCT cơ sở ở Cà Mau được nâng lên một

bước và được trưởng thành trong thực tiễn qua các phong trào cách mạng củaquần chúng Nhưng về trình độ học vấn chưa được đào tạo, bồi dưỡng mộtcách tồn diện, chủ yếu tập trung đào tạo chính trị (cán bộ cĩ trình độ từ trungcấp đến cao cấp 593/1058 bằng 56,04 %); về chuyên mơn nghiệp vụ chưa quađào tạo, bồi dưỡng chiếm tỷ lệ khá cao 65,60 %; tỷ lệ được đào tạo quản lýhành chính và tin học, ngoại ngữ rất thấp (trình độ quản lý hành chính đạt15,51 % và tin học, ngoại ngữ đạt 19,09 %) Từ đĩ, ảnh hưởng rất lớn đến kỹnăng điều hành, quản lý thực hiện nhiệm vụ chính trị ở cơ sở Đặc biệt đếnnay cịn 471 CBCT cĩ trình độ văn hĩa phổ thơng từ tiểu học đến trung học

cơ sở (chiếm 44,52 % so tổng số toàn tỉnh Cà Mau) Điều đĩ làm cho cơngtác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ này gặp nhiều khĩ khăn

1.2 QUAN NI ỆM VÀ TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN

BỘ CHUYÊN TRÁCH CÁC XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN Ở TỈNH CÀ MAU

1.2.1 Quan niệm về xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau

Khái niệm từ “xây dựng”: Theo cuốn đại từ điển Tiếng Việt củaNguyễn Như Ý thì từ “xây dựng” cĩ ba nghĩa chính: 1 Làm nên, gây dựngnên; 2 Tạo ra các gía trị tinh thần cĩ nội dung nào đĩ; 3 Thái độ, ý kiến cĩtinh thần đĩng gĩp, làm tốt hơn, thái độ xây dựng [81, tr.1856]

Từ yêu cầu nêu trên, quan niệm về xây dựng đội ngũ CBCT xã,phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau là tồn bộ hoạt động của các cấp uỷ đảng, từ

tỉnh đến cơ sở theo phân cấp quản lý thực hiện các khâu: Xây dựng tiêu chuẩn, đánh gía, lựa chọn cán bộ; xây dựng quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng,

bố trí, sử dụng, quản lý, kiểm tra và thực hiện chính sách đối với cán bộ đương chức và cán bộ dự nguồn các chức danh chuyên trách của HTCT ở cơ

sở của tỉnh; tạo mọi điều kiện cho cán bộ tự học tập, tự rèn luyện mọi mặt (nhất là về phẩm chất, đạo đức, năng lực);…nhằm xây dựng đội ngũ CBCT

xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau cĩ phẩm chất và năng lực, đủ sức khoẻ đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ chính trị ở cơ sở.

Xuất phát từ quan niệm nêu trên, để giúp cho HTCT từ tỉnh đến cơ sởthực hiện cĩ hiệu quả việc xây dựng đội ngũ CBCT xã, phường, thị trấn, cầnnhận thức và thống nhất trên những điểm chủ yếu sau:

- Xây dựng đội ngũ CBCT xã, phường, thị trấn vừa cĩ tài, vừa cĩ đức

là trách nhiệm của Ban thường vụ tỉnh uỷ; Ban thường vụ các huyện uỷ,thành uỷ Thành phố Cà Mau, Ban chấp hành Đảng bộ và tồn thể cán bộ,đảng viên và các tổ chức trong HTCT xã, phường, thị trấn của tỉnh Cà Mau.Trong đĩ, Ban thường vụ các huyện uỷ, thành uỷ, Đảng uỷ, Ban thường vụĐảng uỷ các xã, phường, thị trấn là chủ thể thực hiện xây dựng đội ngũ cán

bộ này Đồng thời, ngồi trách nhiệm của các cấp cĩ thẩm quyền nêu trên,người đứng đầu trong các tổ chức của HTCT ở cơ sở vừa nêu cao tinh thần tựhọc, tự rèn luyện để thực sự trở thành những cán bộ tốt và được nhân dân tínnhiệm, thương yêu; vừa tích cực tham gia xây dựng đội ngũ CBCT cấp mình

- Xây dựng đội ngũ CBCT ở cơ sở tỉnh Cà Mau phải tổ chức thực hiệntốt các khâu, các bước về cơng tác cán bộ và xây dựng đội ngũ cán bộ theoquan điểm của Đảng và Nhà nước Đồng thời, tranh thủ sự giúp đở, hỗ trợ củacấp uỷ cấp trên (Ban thường vụ huyện uỷ, thành uỷ), sự chỉ đạo của Banthường vụ tỉnh uỷ và các ban ngành trong HTCT từ tỉnh đến huyện, Thànhphố, đặc biệt là đối với các cơ quan tham mưu công tác xây dựng Đảng củacác huyện và Thành phố Cà Mau

Trong điều kiện hiện nay, muốn xây dựng đội ngũ CBCT ở cơ sở đápứng yêu cầu, Đảng bộ các cấp trong tỉnh - nhất là cấp cơ sở phải nắm vững vàvận dụng một cách sáng tạo, linh hoạt, khoa học những quan điểm của chủnghĩa Mác-Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh và những quan điểm đổi mới củaĐảng về cơng tác xây dựng Đảng nĩi chung và cơng tác tổ chức cán bộ nĩi

riêng Tập trung vào các Nghị quyết: Nghị quyết trung ương ba, trung ươngsáu (lần 2), trung ương bảy khĩa VIII; những kết luận của Hội nghị lần thứsáu Ban chấp hành trung ương Đảng khố IX kiểm điểm việc thực hiện Nghịquyết trung ương ba khĩa VII, trung ương ba, trung ương bảy khĩa VIII;Nghị quyết trung ương sáu khĩa X và các Nghị Định của Chính phủ; quyđịnh, hướng dẫn của Trung ương về cán bộ và cơng tác cán bộ.

Từ nhận thức trên, quá trình xây dựng đội ngũ CBCT xã, phường, thịtrấn ở tỉnh Cà Mau phải quán triệt một số quan điểm sau:

Một là, xây dựng đội ngũ CBCT xã, phường, thị trấn gắn liền với yêu

cầu, nhiệm vụ của thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH nơng nghiệp, nơng thơn củatỉnh, nhằm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lầnthứ XIII và với vị trí địa lý kinh tế trong đất liền, Cà Mau là một trong 4 tiểuvùng kinh tế Đồng bằng sơng Cửu long và vùng kinh tế động lực của Đồngbằng sơng Cửu long, gĩp phần vào việc thực hiện mục tiêu dân giàu, nướcmạnh, xã hội cơng bằng, dân chủ, văn minh

Trong qúa trình thực hiện CNH, HĐH nơng nghiệp, nơng thơn ở tỉnh

Cà Mau nĩ sẽ tạo ra những biến đổi nhanh chĩng và sâu sắc Những biến đổi

đĩ sẽ tác động trực tiếp đến đội ngũ cán bộ và cơng tác xây dựng đội ngũCBCT ở cơ sở của tỉnh Thực tế qua 30 năm xây dựng và phát triển, tỉnh CàMau đã đạt được những thành tựu kinh tế - xã hội to lớn và cơ bản tạo thế vàlực mới Tuy nhiên, vẫn cịn bộc lộ nhiều mặt hạn chế và yếu kém, thể hiệnnhư: Nền kinh tế phát triển chậm, thiếu bền vững; cơ sở hạ tầng cịn thấpkém; cơng tác quy hoạch và quản lý quy hoạch, xây dựng đơ thị, tình hình xãhội cĩ lúc, cĩ nơi diễn biến phức tạp;v.v…Những yếu tố hạn chế, yếu kém đĩđịi hỏi đội ngũ CBCT xã, phường, thị trấn phải cĩ nhận thức và có tầm nhìnđúng đắn về những yêu cầu phát triển của đất nước, khu vực nĩi chung vàtrong tỉnh nĩi riêng Khơng ngừng học tập nâng cao kiến thức, năng lực vàtrình độ chuyên mơn, nghiệp vụ; trình độ, khả năng lãnh đạo, quản lý, điều

hành, đồn kết, tập họp nhân dân đáp ứng thực hiện tốt yêu cầu, nhiệm vụđược giao và lãnh đạo Đảng bộ và nhân dân thực hiện thắng lợi Nghị quyếtĐại hội đảng bộ cấp cơ sở đã đề ra.

Hai là, quán triệt giai cấp cơng nhân của Đảng, phát huy truyền thống

yêu nước và đại đồn kết dân tộc Để đảm bảo thực hiện thắng lợi sự nghiệpCNH, HĐH, phát triển kinh tế - xã hội, kết cấu hạ tầng,…bền vững, Cà Maucần phải cĩ khả năng thu hút, đồn kết, tập hợp rộng rãi mọi nguồn lực, trọngdụng nhân tài trong và ngồi nước Đặc biệt quan tâm đến những người xuấtthân từ cơng nhân, những người trung thành với sự nghiệp và lý tưởng củagiai cấp cơng nhân, với lợi ích của nhân dân lao động và của cả dân tộc;khơng phân biệt dân tộc, tơn giáo, những nhân tài trong và ngồi Đảng Mặckhác, Cà Mau là một tỉnh thuộc Đồng bằng sơng Cửu long, sản xuất chủ yếu

là thuần nơng nên đại bộ phận quần chúng và đội ngũ CBCT xã, phường, thịtrấn (nhất là xã, thị trấn) mang đậm tính cách của người nơng dân Nam bộ vàbản chất của giai cấp nơng dân nĩi chung Từ đĩ, phải quan tâm củng cố, tăngcường giáo dục bản chất giai cấp cơng nhân của Đảng đối với đội ngũ CBCT

ở cơ sở, từng bước trẻ hĩa đội ngũ cán bộ, trên cơ sở tiêu chuẩn và quy hoạchcán bộ Xây dựng đội ngũ cán bộ phải bảo đảm tính liên tục, tính kế thừa vàphát triển của đội ngũ cán bộ, nhằm đảm bảo yêu cầu phục vụ hồn thànhthắng lợi mọi nhiệm vụ của Đảng và nhân dân giao cho

Ba là, xây dựng đội ngũ CBCT ở cơ sở của tỉnh Cà Mau phải gắn liền

với việc kiện tồn các tổ chức bộ máy trong HTCT ở cơ sở vững mạnh, trongsạch Bộ máy tổ chức và chất lượng cán bộ cĩ mối quan hệ chặc chẽ, tác độnglẫn nhau Bộ máy tổ chức quy định chất lượng cán bộ, đặt ra yêu cầu, tiêuchuẩn cho từng chức danh cán bộ, quy định số lượng và cơ cấu cán bộ phùhợp để bộ máy hoạt động cĩ hiệu quả Thực tế, bộ máy cồng kềnh, chồngchéo chức năng, nhiệm vụ dẫn đến hoạt động kém hiệu quả, làm cản trở tínhchủ động, sáng tạo của đội ngũ cán bộ Ngược lại, sẽ tạo điều kiện cho đội

ngũ cán bộ phát huy tính chủ động, sáng tạo, làm việc cĩ chất lượng, hiệuquả Nghị định 121/2003/NĐ-CP đã xác định: “Xây dựng đội ngũ cán bộ phảitiến hành đồng thời với việc đổi mới và củng cố tổ chức đảng, bộ máy nhànước, các đồn thể nhân dân,…đổi mới cơ chế, chính sách, phương thức, lềlối làm việc” [6, tr.94-95].

Ngày nay, đất nước ta đang trong quá trình đẩy mạnh CNH, HĐH,cùng với thời kỳ này, Đảng ta xây dựng và thực hiện chiến lược cán bộ trongthời kỳ mới Thực hiện tốt chiến lược cán bộ đĩ, các cấp uỷ đảng nĩi chung,cấp uỷ đảng cơ sở nĩi riêng, quá trình xây dựng đội ngũ cán bộ phải gắn vớikiện tồn tổ chức bộ máy và đổi mới cơ chế hoạt động của cả HTCT; khắcphục tình trạng chồng chéo chức năng, nhiệm vụ, bộ máy cồng kềnh hoạtđộng kém hiệu quả, bao biện, làm thay Cũng trong thời kỳ này, Đảng ta chủtrương tiếp tục xây dựng và hồn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủnghĩa, nhà nước của dân, do dân và vì dân; đẩy mạnh cơng tác cách hànhchính; thực hiện dân chủ,… Trong qúa trình đĩ, địi hỏi phải đổi mới đồng bộ

cả HTCT ở cơ sở Tức là xác định rõ vị trí, chức năng, nhiệm vụ của từng tổchức và mối quan hệ giữa các tổ chức đĩ trong một thiết chế chung thốngnhất, khắc phục tình trạng trùng lấp, “lấn sâu” hoặc đùn đẩy lẫn nhau, khơngthực hiện đầy đủ trách nhiệm Trong đĩ, Đảng bộ cơ sở là hạt nhân lãnh đạotồn HTCT; chính quyền cơ sở là chủ thể thể chế hĩa, cụ thể hĩa và tổ chứcthực hiện đường lối của Đảng, quản lý tồn diện xã hội và là chủ thể cải cáchtrên tất cả các lĩnh vực từ thể chế đến bộ máy và đội ngũ cán bộ cơng chức cơ

sở theo hướng tinh gọn, hiệu quả; Mặt trận tổ quốc và các đồn thể nhân dân

ở cơ sở cĩ trách nhiệm tập hợp quần chúng, bảo vệ quyền lợi chính đáng củanhân dân, cĩ vai trị củng cố khối đại đồn kết tồn dân Với vai trị là “trụcột”, là “xương sống” của bộ máy tổ chức ở cơ sở, đội ngũ CBCT ở tỉnh CàMau vững mạnh sẽ là điều kiện tiên quyết để đảm bảo sự vững mạnh của cả

HTCT ở cơ sở Đồng thời cĩ cơ cấu bộ máy hợp lý, cơ chế hoạt động và sựphối hợp nhịp nhàng, với hệ thống chính sách phù hợp là những tác động tíchcực trong quá trình xây dựng đội ngũ cán bộ nĩi chung và đội ngũ CBCT cơsở tỉnh Cà Mau nói riêng.

Bốn là, thơng qua hoạt động thực tiễn và phong trào cách mạng của

quần chúng ở cơ sở và dựa vào nhân dân để tuyển chọn, giáo dục, rèn luyện

và bồi dưỡng đội ngũ CBCT Cĩ thể nĩi, việc lựa chọn, đánh giá CBCT ở cơ

sở của tỉnh Cà Mau ngồi tiêu chuẩn chung, thì việc thơng qua các hoạt độngthực tiễn, phong trào cách mạng ở cơ sở là một điều kiện phù hợp với quy luậtkhách quan Bởi vì, thực tiễn là mơi trường sinh động nhất tạo điều kiện đểcán bộ thể hiện khả năng, rèn luyện, nâng cao phẩm chất và năng lực cơngtác, nhất là năng lực tổ chức thực hiện và vận động, tập họp quần chúng nhândân thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Từ

đĩ, một địi hỏi khách quan là đội ngũ CBCT ở cơ sở cĩ đầy đủ phẩm chất,năng lực, cĩ đức, cĩ tài phải thơng qua việc đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện mộtcách tồn diện trên các mặc cả về lý luận và thực tiễn, nhằm nâng cao kiếnthức, cĩ phương pháp nhận thức một cách lơgíc, khoa học và cĩ khả năngđược rèn luyện trong thực tiễn cuộc sống

Mặt khác, để tạo nguồn cán bộ bổ sung cho đội ngũ cán bộ này ở cơ sởcủa tỉnh, bên cạnh từ các nguồn quy hoạch, học sinh, sinh viên, con em của tỉnhhọc tập, cơng tác các tỉnh khác trong cả nước, thì cần quan tâm đến nâng cao trình

độ dân trí, thơng qua phong trào cách mạng của quần chúng để lựa chọn nhữngngười ưu tú, tiêu biểu, có trình độ, năng lực, được quần chúng và các tổ chức đồnthể, chính trị tín nhiệm, để đào tạo, bồi dưỡng bổ sung cho đội ngũ cán bộ ở cơ sở

Năm là, quán triệt và thực hiện đúng nguyên tắc Đảng thống nhất lãnh

đạo cơng tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ Đồng thời phát huy vai trị, đềcao trách nhiệm của các tổ chức trong HTCT và người đứng đầu tổ chức ở xã,phường, thị trấn của tỉnh trong việc xây dựng đội ngũ CBCT ở cơ sở

Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Cán bộ là cái gốc của mọi cơngviệc” [53, tr.269] Vì vậy, cán bộ và cơng tác cán bộ quyết định sự thành cơnghay thất bại của sự nghiệp cách mạng Hoạt động của đội ngũ CBCT ở cơ sởquyết định đến hiệu quả hoạt động của các tổ chức trong HTCT ở cơ sở.Nhằm giữ vững và phát huy vai trị lãnh đạo của các Đảng bộ cơ sở đối vớiđời sống xã hội và cả HTCT, đảng uỷ các xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mauphải thống nhất lãnh đạo cơng tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ, đặc biệt

là đội ngũ CBCT theo nguyên tắc tập trung dân chủ Ngoài ra, coi trọng vàphát huy vai trị quản lý, điều hành của chính quyền, sự phản biện, giám sát

và phối hợp hoạt động của Mặt trận tổ quốc, các đồn thể chính trị - xã hội vànhân dân địa phương, nhất là người đứng đầu các tổ chức trong HTCT để cĩnhững quyết định đúng đắn, sáng suốt, hợp tình, hợp lý, đúng ý Đảng lịngdân trong suốt qúa trình xây dựng đội ngũ CBCT cấp cơ sở Mặt khác, các cấp

uỷ đảng, chính quyền cĩ quy chế, chương trình để khuyến khích, động viên mọitầng lớp nhân dân giới thiệu cho Đảng những người ưu tú, gương mẫu, đủ tiêuchuẩn, được nhân dân tín nhiệm và tích cực tham gia đĩng gĩp ý kiến xây dựng,giám sát hoạt động của đội ngũ cán bộ cơ sở, nhất là đội ngũ CBCT

1.2.2 Tiêu chí đánh giá xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau

Xuất phát từ quan niệm về xây dựng đội ngũ CBCT ở cơ sở tỉnh CàMau; căn cứ vào quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng về cán bộ vàcơng tác cán bộ và từ thực tiễn xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở của tỉnh, đểđánh giá đúng xây dựng đội ngũ CBCT cấp cơ sở ở tỉnh Cà Mau, cần căn cứvào các tiêu chí chủ yếu sau:

Một là, việc quán triệt, vận dụng các quan điểm của Đảng về xây

dựng đội ngũ cán bộ thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước vào xây dựngđội ngũ CBCT ở cơ sở của tỉnh Cà Mau và thái độ nghiêm túc trong thực hiện

các quy chế, quy trình, hướng dẫn về cơng tác cán bộ và xây dựng đội ngũcán bộ của Trung ương và của Tỉnh uỷ Cà Mau.

Đây là tiêu chí giúp chúng ta đánh gía cơng tác xây dựng đội ngũCBCT cấp cơ sở của tỉnh cĩ theo đúng đường lối, quan điểm của Đảng và sựchỉ đạo, hướng dẫn của cấp trên hay khơng; cĩ đảm bảo thực hiện đúng quychế, quy trình cơng tác cán bộ hay khơng; cĩ gĩp phần thực hiện chiến lượccán bộ thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH theo tinh thần Nghị quyết trung ương bakhĩa VIII hay khơng

Hai là, việc thực hiện các khâu của cơng tác cán bộ: xây dựng đội ngũ

CBCT cấp cơ sở phải thực hiện tất cả các khâu cơng tác cán bộ, bao gồm:

- Xây dựng tiêu chuẩn CBCT xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau:Cơng tác cán bộ và cơng tác xây dựng đội ngũ cán bộ, tiêu chuẩn cán

bộ là hệ thống những căn cứ, tiêu chí, chuẩn mực để đánh giá, lựa chọn, xâydựng quy hoạch, bố trí, sử dụng và đề bạt cán bộ Xác định tiêu chuẩn là khâuđầu tiên để tiến hành xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụtrong từng thời kỳ Xác định tiêu chuẩn cán bộ một cách đúng đắn gĩp phầnxây dựng được đội ngũ cán bộ tốt, bởi vì đây chính là những quy chuẩn, làtiền đề và căn cứ để tiến hành các khâu khác trong cơng tác cán bộ Mỗi cán

bộ phấn đấu, rèn luyện cũng phải dựa vào các tiêu chuẩn cán bộ Tiêu chuẩncán bộ cũng là căn cứ để rà sĩat, đánh giá, bố trí, sắp xếp lại đội ngũ cán bộcho phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ chính trị từng giai đọan; đồng thời sànglọc lọai bỏ những cán bộ cơ hội, thối hĩa, biến chất, khơng hồn thànhnhiệm vụ Trong giai đọan hiện nay, việc làm này chính là cụ thể hĩa tiêuchuẩn cán bộ được quy định ở chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước do Đảng đề ra vào xây dựng đội ngũ cán bộ nĩi chung và độingũ CBCT ở cơ sở tỉnh Cà Mau nĩi riêng Bên cạnh đó cịn thể hiện năng lực

tư duy, tầm nhìn và sự nắm chắc thực tiễn hoạt động và dự báo sự phát triểntương lai của các tổ chức trong HTCT cơ sở của tỉnh

Tuy nhiên, khi xem xét, đánh giá tiêu chí này, cần phải xem xét việcxây dựng tiêu chuẩn CBCT xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau cĩ đảm bảonhững tiêu chuẩn cán bộ chung do Trung ương và Ban Thường vụ Tỉnh ủyquy định khơng; đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ phát triển huyện, thành phố

và các tổ chức trong HTCT ở cơ sở cĩ phù hợp với thực trạng đội ngũ cán bộhiện cĩ và nhu cầu, định hướng xây dựng đội ngũ CBCT ở cơ sở trong giaiđọan hiện nay và sắp tới hay khơng

- Rà sốt, đánh giá và lựa chọn CBCT cấp cơ sở ở tỉnh Cà Mau tronggiai đoạn hiện nay:

Đánh giá cán bộ là vấn đề hết sức quan trọng, nhạy cảm và phức tạp Vìvậy, nếu đánh giá cán bộ đúng, thì mới cĩ xây dựng qui hoạch cán bộ đúng và

bố trí, sử dụng cán bộ mới chính xác và cũng trên cơ sở đĩ mới cĩ kế họachđào tạo, bồi dưỡng và thực hiện chính sách cán bộ tốt hơn; phát huy được khảnăng, năng lực sở trường của từng cán bộ Ngược lại, nếu đánh giá cán bộ saidẫn đến lựa chọn bố trí, sử dụng cán bộ sai sẽ khơng phát huy được năng lựctừng cán bộ, cĩ thể gây ra những tâm tư, thắc mắc, gây mất đồn kết nội bộlàm cho HTCT yếu kém

Muốn đánh giá, lựa chọn, bố trí và sử dụng một cách đúng đắn, phùhợp với thực trạng, năng lực, sở trường của đội ngũ CBCT ở cơ sở trong tỉnh

Cà Mau, cần phải chú ý những vấn đề chủ yếu sau đây:

+ Phải nắm vững và dựa vào tiêu chuẩn cán bộ do trung ương quy định

và sự vận dụng, cụ thể hĩa của tỉnh Cà Mau; đồng thời lựa chọn những người

cĩ đức cĩ tài, cĩ đầy đủ phẩm chất và năng lực

+ Phải lấy hiệu qủa cơng tác và sự đĩng gĩp thực tế làm thước đo phẩmchất, năng lực Phải dựa vào dân, phong trào cách mạng của quần chúng đểphát hiện, đánh giá, kiểm tra cán bộ

+ Phải đặt cán bộ trong một mơi trường và điều kiện cụ thể để xem xéttịan diện cả quá trình phát triển của cán bộ

+ Đánh giá cán bộ phải đảm bảo tính dân chủ, khách quan Việc đánhgiá cán bộ phải do tập thể cĩ thẩm quyền quyết định sau khi nghe ý kiến củacác cơ quan cĩ liên quan và ý kiến đĩng gĩp của nhân dân tại cơ sở Kết hợpđúng đắn giữa chế độ tập thể và trách nhiệm cá nhân, nhất là cá nhân ngườiđứng đầu trong các tổ chức của HTCT ở cơ sở Đánh giá cán bộ, phải đảmbảo đúng nội dung, quy trình và phương pháp đánh giá theo qui định của Bộchính trị và hướng dẫn của Ban tổ chức Trung ương và của Ban Tổ chức tỉnh

ủy Cà Mau hàng năm

Sau khi đánh giá được đội ngũ cán bộ, việc lựa chọn cán bộ là khâu kếtiếp của việc đánh giá cán bộ là nhằm tìm ra những người cĩ đủ phẩm chất vànăng lực, đủ đức và tài, hồn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao Lựa chọn cán

bộ để bố trí sử dụng, đề bạt phục vụ cho yêu cầu, nhiệm vụ trước mắt, hiện tạivà lâu dài Mặc khác, lựa chọn cán bộ để đưa vào dự nguồn qui họach, đảmbảo sự phát triển liên tục của đội ngũ cán bộ, cĩ thể chủ động xây dựng kếhoạch cơng tác cán bộ

Khi đánh giá tiêu chí này, chúng ta cần quan tâm đến nhận thức và vậndụng các quan điểm của các cấp ủy đảng trong tỉnh, nhất là cấp ủy cơ sở vàhuyện ủy, thành ủy thành phố Cà Mau để đánh giá, lựa chọn đội ngũ CBCT ở

cơ sở Đánh giá cán bộ cĩ đảm bảo đúng quy trình; cơng tâm, thực chất và cĩlàm thường xuyên hay khơng

- Xây dựng quy hoạch CBCT xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau:

Quy hoạch cán bộ là một khâu quan trọng của cơng tác cán bộ và cơngtác xây dựng đội ngũ cán bộ, đảm bảo cơng tác cán bộ chủ động, cĩ kế họach,đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trước mắt cũng như lâu dài Từ đĩ, địi hỏi phảithực hiện đồng bộ các biện pháp để tạo nguồn và xây dựng đội ngũ cán bộ,đặc biệt là xây dựng người đứng đầu các tổ chức trong HTCT ở cơ sở, đảmbảo tiêu chuẩn, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đảm bảo cho sự phát triển,

kế thừa, chuyển tiếp liên tục; vững vàng giữa các thế hệ cán bộ và được điềuchỉnh, bổ sung hợp lý Quy hoạch cán bộ phải căn cứ vào nhiệm vụ chính trịcủa từng ngành, từng tổ chức; mơ hình tổ chức bộ máy; tiêu chuẩn và thựctrạng đội ngũ CBCT ở cơ sở hiện cĩ của tỉnh Cà Mau.

Khi xem xét tiêu chí này, cần đánh giá việc xây dựng quy hoạch CBCT cơsở của tỉnh đã thực hiện được chưa, có đảm bảo các căn cứ như đã nêu trênkhông; có đảm bảo chất lượng và tính khả thi không; có được rà soát, bổ sungquy hoạch thường xuyên hàng năm không; việc phát huy vai trò của chủ thể xâydựng đội ngũ CBCT ở cơ sở và các tổ chức trong HTCT ở cơ sở như thế nào

- Đào tạo, bồi dưỡng CBCT xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau: Đàotạo, bồi dưỡng cán bộ là một khâu quan trọng trong cơng tác cán bộ Trên cơ

sở quy hoạch cán bộ, các cấp ủy đảng, các cơ quan tham mưu cần xây dựng

kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, trong đĩ kể cả đào tạo lại cán bộ nguồn

và đội ngũ cán bộ dự bị các chức danh lãnh đạo Đào tạo, bồi dưỡng cán bộphải quan tâm cả hai mặt là học tập ở nhà trường và rèn luyện qua thực tiễncơng tác để nâng cao kiến thức, năng lực, trình độ chuyên mơn nghiệp vụ,năng lực lãnh đạo, quản lý, kỹ năng hành chính Phải quan tâm đào tạo, bồidưỡng chuyên mơn nghiệp vụ, lý luận chính trị và khuyến khích hình thức tựhọc, tự rèn luyện để nâng cao trình độ của cán bộ

Khi đề cập đến vấn đề này, chúng ta phải xem xét một cách tồn diệnvai trị, trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền và đồn thể nhân dân -nhất là ở cơ sở về kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng CBCT cơ sở; cử cán bộ đi học

cĩ căn cứ vào quy hoạch cán bộ khơng; kết quả và chất lượng các lớp đào tạo,bồi dưỡng vừa qua như thế nào để cĩ kế hoạch điều chỉnh phù hợp; chế độ,chính sách đối với cán bộ được cử đi học,v.v…

- Luân chuyển CBCT xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau: Luân chuyểncán bộ cĩ ba dạng: Luân chuyển theo quy hoạch nhằm tạo điều kiện rènluyện, bồi dưỡng, thử thách cán bộ qua các mơi trường cơng tác khác nhau,nhất là cán bộ trẻ, cĩ triển vọng, giúp họ tích lũy kinh nghiệm thực tiễn và

năng lực lãnh đạo tồn diện Luân chuyển cán bộ cịn nhằm mục đích điềuchỉnh vừa sắp xếp bố trí lại cán bộ cho phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ và nănglực, sở trường của cán bộ; đồng thời tăng cường những cán bộ cho những cơ

sở khĩ khăn, yếu kém về cán bộ, tạo điều kiện cho cơ sở vươn lên, phát triểnđồng đều Luân chuyển cán bộ cịn gĩp phần khắc phục tư tưởng cục bộ, luânchuyển cán bộ được thực hiện đối với những người đứng đầu trong các tổchức của HTCT các cấp

Cũng như các khâu khác về cơng tác cán bộ, khi đánh giá cơng tác luânchuyển CBCT ở cơ sở của tỉnh Cà Mau cần xem xét việc luân chuyển đĩ cĩtrên cơ sở quy hoạch cán bộ khơng Phạm vi luân chuyển, kết quả thực hiện

sự phối hợp giữa các ngành, các cấp trong luân chuyển cán bộ và cơng tác tưtưởng đối với cán bộ được luân chuyển, với cấp ủy nơi cán bộ đi và cán bộđến; đánh giá hiệu quả của cơng tác luân chuyển cán bộ

- Bố trí sử dụng và quản lý CBCT xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau:

Bố trí, sử dụng cán bộ điều hết sức quan trọng là phải căn cứ vào tiêu chuẩn,yêu cầu, nhiệm vụ của từng chức danh cán bộ, đảm bảo cho cán bộ phát huytốt năng lực sở trường cá nhân, sử dụng đúng chuyên mơn được đào tạo Saukhi bố trí, phân cơng cơng tác cho cán bộ cần thường xuyên theo dõi, giúp đở,hướng dẫn, kiểm tra, đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ cán bộ Kịp thời độngviên, khen thưởng khi cán bộ hồn thành tốt nhiệm vụ, giúp đở họ khi cĩ hồncảnh khĩ khăn, mắc sai lầm, khuyết điểm

Quản lý cán bộ chặc chẽ, chính là để bảo vệ cán bộ, giúp họ phịng chốngtiêu cực, quan liêu, tham nhũng Vì vậy, cần cĩ định kỳ hàng năm lấy ý kiến nơicơng tác và nơi cư trú đĩng gĩp, nhận xét cán bộ phải nắm cho được các mốiquan hệ của cán bộ nhằm giúp họ cĩ định hướng họat động đúng đắn hơn

Tuy vậy, khi đánh giá việc bố trí sử dụng, quản lý đội ngũ CBCT ở cơ

sở của tỉnh Cà Mau, cần xem xét việc bố trí, sử dụng đội ngũ cán bộ này cĩdựa vào tiêu chuẩn các chức danh cán bộ; cĩ xuất phát từ yêu cầu, nhiệm vụ

chính trị của từng tổ chức trong HTCT và của cơ sở khơng; cĩ đảm bảo đúngqui chế, quy trình về cơng tác cán bộ khơng Đồng thời, trong quản lý cán bộphải đặc biệt coi trọng về nội dung, hình thức, phương pháp quản lý phải cụthể, thiết thực và được duy trì thành nền nếp, phù hợp với điều kiện hoạt độngcủa từng loại cán bộ.

- Thực hiện chính sách và chế độ đãi ngộ đối với CBCT xã, phường, thịtrấn ở tỉnh Cà Mau:

Chính sách cán bộ là một hệ thống quy định thống nhất, đồng bộ trêntất cả các mặt của cơng tác cán bộ, bao gồm: chính sách đào tạo, bồi dưỡng;

sử dụng, quản lý; bảo đảm lợi ích vật chất và tinh thần, bảo đảm sự cơng bằngđối với đĩng gĩp của từng chức danh trong đội ngũ CBCT ở cơ sở; chính sáchcán bộ cĩ tốt phải đảm bảo sự đồng bộ, kết hợp hài hịa giữa lợi ích tập thể vàlợi ích cá nhân Đây cũng là địn bẩy để nâng cao chất lượng cán bộ, gĩp phầnchống tiêu cực, tham nhũng, lãng phí ở cơ sở

Thực hiện tốt chính sách, chế độ đãi ngộ đối với đội ngũ CBCT xã,phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau là yếu tố quan trọng tạo sự yên tâm, tính tíchcực, hăng hái trong cơng tác của cán bộ cơ sở, là điều kiện để thu hút, cán bộ

ở nơi khác về cơng tác tại địa phương Cà Mau Chính vì vậy, khi đánh giá tiêuchí này, cần xem xét việc thực hiện đồng bộ các chính sách đối với đội ngũcán bộ ở cơ sở trong tỉnh của các cấp uỷ đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc

và các đồn thể từ tỉnh đến xã, phường, thị trấn

Ba là, phát huy vai trị của các tổ chức trong HTCT cấp cơ sở và nhân

dân tham gia xây dựng đội ngũ CBCT xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau.Xây dựng đội ngũ CBCT xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau là tráchnhiệm trực tiếp của các tổ chức trong HTCT ở cơ sở dưới sự lãnh đạo của Banthường vụ Đảng uỷ cấp xã và các Huyện uỷ, Thành uỷ Trước hết từng tổchức trong HTCT cĩ trách nhiệm xây dựng đội ngũ CBCT của mình và thamgia xây dựng đội ngũ CBCT của các tổ chức khác trong HTCT ở cơ sở