Luận văn sự lãnh đạo của huyện ủy đối với mặt trận tổ quốc việt nam ở các huyện miền núi

Đảng bộ các huyện miền núi Thanh Hóa có nhiệm vụ lãnh đạo toàndiện mọi hoạt động của HTCT và các lĩnh vực kinh tế-xã hội, quốc phòng-anninh; cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng

Mở đầu

1 Tính cấp thiết của đề tài

Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố quyết định mọi thắng lợi củacách mạng trong điều kiện đấu tranh giành chính quyền và xây dựng chủnghĩa xã hội (CNXH) Điều đó đã được thực tiễn lãnh đạo cách mạng củaĐảng ta chứng minh Khi Đảng cầm quyền, Đảng có hệ thống chính trị(HTCT) từ Trung ương đến cơ sở, trong đó Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) ViệtNam là một thành viên và là tổ chức rất quan trọng đối với tổ chức và hoạtđộng của HTCT và sự phát triển của đất nước MTTQ Việt Nam tập hợp đôngđảo các tầng lớp nhân dân, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân và

tổ chức, duy trì các phong trào cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng thựchiện thắng lợi các nhiệm vụ cách mạng Tổ chức ấy có vai trò rất to lớn, đảmbảo cho Đảng lãnh đạo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng CNXH và bảo

vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa (XHCN)

Quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân là truyền thống quý báucủa Đảng ta, Đảng từ nhân dân mà ra, Đảng lãnh đạo nhân dân, dân tin Đảng,theo Đảng làm cách mạng giành thắng lợi to lớn, dân gọi Đảng Cộng sản Việt

Nam là " Đảng ta" Đó là vinh dự và niềm tự hào của Đảng, thể hiện quan hệ

mật thiết giữa Đảng với nhân dân ngày càng được tăng cường và bền chặt Đó

là nguồn sức mạnh vô địch của Đảng, trong đó MTTQ có vai trò rất quantrọng

Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng luôn quan tâm lãnhđạo MTTQ Việt Nam, chăm lo xây dựng, củng cố tổ chức, đội ngũ cán bộ vàxác định nội dung, phương thức lãnh đạo phù hợp, tạo điều kiện cho tổ chứcnày hoạt động hiệu quả, góp phần quan trọng thực hiện thắng lợi nhiệm vụcách mạng Nhờ đó vai trò lãnh đạo của Đảng được khẳng định, uy tín củaĐảng được nâng lên, chức năng, nhiệm vụ của MTTQ được phát huy, vị thế

cua MTTQ ngày càng được tăng cường Thông qua MTTQ quan hệ Dân ngày càng mật thiết, gắn bó hơn.

Đảng-Trong giai đoạn Đảng lãnh đạo công cuộc đổi mới, nhất là thời kỳ đẩymạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá (CNH, HĐH) đất nước, bên cạnh thời cơ,thuận lợi, đất nước ta cũng đang đứng trước không ít nguy cơ và thách thứclớn Để thực hiện thắng lợi mục tiêu, nhiệm vụ đưa nước ta ra khỏi tình trạngkém phát triển tiến đến mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dânchủ, văn minh, vững bước đi lên CNXH, Đảng phải mạnh từ Trung ương đến

cơ sở, phải nâng cao năng lực lãnh đạo của mình Trong đó, tăng cường sựlãnh đạo của Đảng đối với MTTQ Việt Nam ở các cấp là vấn đề cấp thiết vàquan trọng

MTTQ Việt Nam cấp huyện có vai trò rất quan trọng trong hệ thống tổchức của MTTQ Việt Nam Dưới sự lãnh đạo của Huyện ủy, Mặt trận trựctiếp chỉ đạo các hoạt động của MTTQ cấp cơ sở, tuyên truyền, vận động nhândân, nắm bắt, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, chỉ đạo và tổ chứcnhân dân thực hiện mọi chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước MTTQcấp huyện trực tiếp định hướng hoạt động bằng các chương trình, đề án giúpcho cơ sở đổi mới nội dung và phương thức hoạt động, đặc biệt là việc thườngxuyên kiểm tra, giám sát cơ sở, giám sát cán bộ, đảng viên và các cơ quan nhànước, phối hợp với chính quyền trong việc thực hiện các nhiệm vụ chính trịcủa địa phương MTTQ cấp huyện trực tiếp tham mưu cho Huyện ủy có chủtrương đúng trong việc lãnh đạo nhân dân và các cấp ủy Đảng, chính quyềnthực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốcphòng - an ninh tại địa phương MTTQ còn trực tiếp phản ánh kịp thời tìnhhình nhân dân cho cấp ủy huyện, đồng thời là tổ chức tiến hành hiệp thươngtrong công tác bầu cử, lựa chọn cán bộ, đánh giá cán bộ, trực tiếp góp ý vàocông tác xây dựng Đảng Hoạt động của MTTQ cấp huyện liên quan chặt chẽ

và trực tiếp đến MTTQ cấp cơ sở Vì vậy tăng cường sự lãnh đạo của Huyện

ủy đối với MTTQ Việt Nam cấp huyện là một nhiệm vụ quan trọng, một bộphận trọng yếu trong hoạt động lãnh đạo toàn diện của Huyện ủy

Trong những năm qua Huyện ủy ? các huyện miền núi tỉnh ThanhHóa đã luôn tăng cường sự lãnh đạo đối với HTCT , trong đó có MTTQ ViệtNam cấp huyện Vì thế, nhiều phong trào cách mạng của Thanh Hóa đượcduy trì và nhân rộng trên địa bàn tỉnh, có phong trào được nhân rộng trong cả

nước như: Phong trào " Ông bà, cha mẹ mẫu mực, con cháu hiếu thảo" Nhờ

đó Thanh Hóa đã luôn giữ vững sự ổn định chính trị, tăng cường đoàn kếtthống nhất trong Đảng và sự đồng thuận trong nhân dân, thực hiện tốt nhiệm

vụ phát triển kinh tế-xã hội

Tuy nhiên, ở một số nơi sự lãnh đạo của Huyện ủy đối với MTTQ cấphuyện vẫn còn nhiều yếu kém như còn lúng túng trong nội dung và phươngthức lãnh đạo, còn biểu hiện buông lỏng sự lãnh đạo, khoán trắng các hoạtđộng cho MTTQ, chưa thường xuyên coi trọng việc xây dựng điển hình tiêntiến, sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm để nhân ra diện rộng, chưa chú ý đúngmức đến việc xây dựng, củng cố tổ chức MTTQ, chỉ đạo đổi mới nội dung vàphương thức hoạt động.v.v Những yếu kém đó đã hạn chế không nhỏ đếnviệc thực hiện chức năng, nhiệm vụ và phát huy vai trò của MTTQ trong thựchiện nhiệm vụ chính trị của huyện

Trước yêu cầu của sự nghiệp đổi mới, CNH,HĐH nông nghiệp, nôngthôn ở khu vực miền núi của tỉnh Thanh Hóa và trước thực trạng đó, đòi hỏiphải nghiên cứu, tìm giải pháp tăng cường sự lãnh đạo của Huyện ủy đối với

tổ chức này, đây là vấn đề thực sự cần thiết và cấp bách

Là một cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Đảng bộ một huyện miền núitỉnh Thanh Hóa, có thời gian khá dài công tác tại huyện và tham gia công táctrong các đoàn thể, lại được học tập cơ bản, hệ thống lý luận về xây dựng

Đảng, tôi nhận thấy trách nhiệm của mình trong thực hiện nhiệm vụ cấp bách

nói trên Vì thế tôi chọn và thực hiện đề tài luận văn thạc sỹ "Sự lãnh đạo của Huyện ủy đối với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa giai đoạn hiện nay".

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với HTCT trong thời kỳ đổimới là một nội dung hết sức quan trọng trong toàn bộ hoạt động lãnh đạo củaĐảng, trong đó sự lãnh đạo của Đảng đối với MTTQ Việt Nam đã được đềcập trong một số văn kiện Đảng Gần đây Đảng đã đề ra một số nghị quyếtchuyên đề về vấn đề này như: Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy Ban chấp hànhTrung ương khóa IX về phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc vì mụctiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh; về công tácdân tộc, tôn giáo Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành (BCH)Trung ương khóa X về đổi mới, kiện toàn tổ chức bộ máy các cơ quan Đảng,định hướng về tổ chức bộ máy Nhà nước, MTTQ và các đoàn thể chính trị-xãhội; Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm BCH Trung ương khóa X về tiếp tụcđổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của HTCT Đây

là những cơ sở rất quan trọng để nghiên cứu đề tài luận văn

Sự lãnh đạo của Đảng đối với HTCT và MTTQ Việt Nam đã thu hútnhiều nhà khoa học nghiên cứu thể thực hiện ở các công trình khoa học, kếtquả nghiên cứu của các công trình khoa học đó đã được nghiệm thu, đăng tảitrên các sách, báo, tạp chí

GS Nguyễn Đức Bình, GS,TS Trần Ngọc Hiên (đồng chủ biên) "Đổi mới và tăng cường hệ thống chính trị nước ta trong giai đoạn mới" (NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội 1999) Trong đó có một phần bàn về Đảng lãnh

đạo MTTQ

* Các đề tài khoa học:

- "Đặc điểm nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng trong hệ thống chính trị Mối quan hệ giữa Đảng với Nhà nước và các đoàn thể tổ chức xã hội" đề tài khoa học cấp nhà nước giai đoạn 1996-2000 do PGS Vũ

Hữu Ngoạn chủ biên, đã nghiệm thu

Đề tài đã nghiên cứu làm sáng tỏ thêm các vấn đề lý luận và thực tiễn

về sự lãnh đạo của Đảng đối với HTCT nước ta gồm: Đảng Cộng sản ViệtNam lãnh đạo HTCT trước và trong thời kỳ đổi mới; vị trí, vai trò lãnh đạocủa Đảng trong HTCT, đặc điểm và cơ chế lãnh đạo của Đảng; Đảng lãnh đạoNhà nước.v.v đặc biệt đề tài đã giành một chương để nghiên cứu về sự lãnhđạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với MTTQ và các đoàn thể nhân dân.Đây là những vấn đề rất bổ ích để nghiên cứu đề tài luận văn

- "Giải pháp đổi mới hoạt động của hệ thống chính trị ở các tỉnh miền núi nước ta hiện nay", đề tài độc lập cấp bộ do PGS.TS Nguyên Cúc làm chủ

nhiệm, đã nghiệm thu và in thành sách năm 2003, do Nxb Chính trị quốc giaxuất bản Trong đó có một số chuyên đề bàn về HTCT cấp huyện và sự lãnhđạo của Đảng đối với HTCT cấp huyện; một số chuyên đề bàn về hoạt độngcủa MTTQ Việt Nam ở các tỉnh miền núi

- "Mối quan hệ giữa Đảng và nhân dân trong thời kỳ đổi mới đất nước, vấn đề và kinh nghiệm", đề tài khoa học cấp bộ do TS Nguyễn Văn Sáu làm

chủ nhiệm, đã nghiệm thu, in thành sách năm 2003, do Nhà xuất bản Chính trịQuốc gia xuất bản Trong đó có một số chương bàn về vai trò của MTTQ đốivới việc tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân

* Một số bài đăng trên tạp chí và sách:

- "Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong bầu cử cơ quan dân

cử ở nước ta", Vũ Thị Loan, Tạp chí Cộng sản, số 4/2004.

- "Nhiệm vụ của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong giai đoạn hiện nay"

của Huỳnh Đảm, Tạp chí Cộng sản, số 19/2004

- "Đổi mới hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính

trị-xã hội ở nước ta hiện nay" của tiến sĩ Thăng Văn Phúc, Tạp chí Cộng sản, số

13/2005

- "Mặt trận Tổ quốc và chiến lược đại đoàn kết dân tộc trong giai đoạn

hiện nay" của Phạm Thế Duyệt đăng trong cuốn sách " Việt Nam đổi mới và phát triển", Nxb Lao động Hà Nội, năm 2006.

- "Tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Mặt trận

Tổ quốc và các đoàn thể chính trị-xã hội" của GS ,TS Phạm Ngọc Quang, Tạp

chí Cộng sản, số 776 năm 2007

"Đổi mới phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn

thể chính trị-xã hội" của Hải Triều, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 11/2007.

"Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với MTTQ Việt Nam" của

Nguyễn Túc, in trong cuốn sách: “Phương thức lãnh đạo của Đảng”, NXBLao động 2008

Các công trình khoa học nói trên đã nghiên cứu và làm rõ cơ sở lýluận và thực tiễn trên các phương diện khác nhau về sự lãnh đạo của Đảng đốivới MTTQ ở nước ta trong giai đoạn hiện nay Tuy nhiên chưa có công trìnhnào đi sâu nghiên cứu về sự lãnh đạo của Huyện ủy đối với MTTQ ở cáchuyện miền núi tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

3.1 Mục đích

Trên cơ sở làm rõ các phạm trù, khái niệm và những vấn đề lý luậnliên quan trực tiếp đến sự lãnh đạo của Huyện ủy đối với MTTQ ở các huyệnmiền núi tỉnh Thanh Hóa và trên cơ sở khảo sát, nghiên cứu thực trạng lãnhđạo của huyện uỷ các huyện đó đối với các tổ chức này, luận văn đề xuấtphương hướng và giải pháp tăng cường sự lãnh đạo của Huyện ủy đối vớiMTTQ ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa đến năm 2015

3.2 Nhiệm vụ

Làm rõ những khái niệm, quan niệm và những vấn đề lý luận chủ yếuliên quan trực tiếp đến sự lãnh đạo của Huyện ủy đối với MTTQ ở các huyệnmiền núi tỉnh Thanh Hóa.

Khảo sát, nghiên cứu, đánh giá thực trạng lãnh đạo của Huyện ủy cáchuyện miền núi tỉnh Thanh Hóa đối với MTTQ của huyện, chỉ rõ những ưuđiểm, khuyết điểm, nguyên nhân và tổng kết những kinh nghiệm

Dự báo những thuận lợi, khó khăn đối với sự lãnh đạo của Huyện ủycác huyện vùng này đối với tổ chức đó và đề xuất phương hướng và giải phápchủ yếu tăng cường sự lãnh đạo của Huyện ủy đối với MTTQ của các huyệnmiền núi tỉnh Thanh Hóa đến năm 2015

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của luận văn

Đối tượng nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu sự lãnh đạo của Huyện

ủy đối với MTTQ ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa

Phạm vi nghiên cứu: Luận văn khảo sát, nghiên cứu các vấn đề nêu

trên từ năm 2003 đến nay, các phương hướng, giải pháp đề xuất trong luậnvăn có giá trị đến năm 2015

Các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa gồm: Như Xuân, Như Thanh,Quan Hóa, Bá Thước, Cẩm Thủy, Ngọc Lặc, Thường Xuân, Thạch Thành,Quan Sơn, Lanh Chánh, Mường Lát Luận văn tập trung khảo sát, nghiên cứuthực tế ở một số huyện đặc trưng

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu của luận văn

- Luận văn được thực hiện trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cũng như các Cương lĩnh, quan điểm của ĐảngCộng sản Việt Nam về sự lãnh đạo của Đảng đối vớ HTCT nói chung và đốivới MTTQ nói riêng

Mác Luận văn kế thừa có chọn lọc các công trình nghiên cứu của các nhàkhoa học về sự lãnh đạo của Đảng và dựa trên sự khảo sát, đánh giá thựctrạng và những kinh nghiệm, những biện pháp, chủ trương lãnh đạo của các

Huyện ủy khu vực miền núi tỉnh Thanh Hóa đối với MTTQ, tham khảo vấn

đề này ở một số tỉnh miền núi

- Luận văn cũng dựa trên thực tiễn công tác của bản thân và thực tiễnlãnh đạo của Huyện ủy Như Xuân đối với MTTQ của huyện trong thời gianqua Đồng thời luận văn sử dụng các phương pháp khảo sát, đánh giá, sosánh, phân tích, tổng hợp, quy nạp, diễn dịch, lịch sử và logic, tọa đàm vớicác chuyên gia, cán bộ chỉ đạo thực tiễn, cán bộ lão thành cách mạng

6 Đóng góp về mặt khoa học của luận văn

Quan niệm về sự lãnh đạo của Huyện ủy đối với MTTQ Việt Nam ởcác huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa, nội dung, phương thức và quy trình lãnhđạo của Huyện ủy đối với MTTQ ở các huyện vùng này

Những kinh nghiệm về sự lãnh đạo của Huyện ủy đối với MTTQ ởcác huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa trong thời gian qua

Những giải pháp chủ yếu tăng cường sự lãnh đạo của Huyện ủy đốivới MTTQ ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa đến năm 2015

- Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể được dùng làm tài liệu thamkhảo cho Huyện ủy ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa trong quá trình lãnhđạo đối với MTTQ, các đoàn thể chính trị-xã hội của huyện

- Kết quả nghiên cứu của luận văn còn có thể được dùng làm tài liệutham khảo phục vụ giảng dạy, học tập bộ môn xây dựng Đảng ở trường Chínhtrị tỉnh Thanh Hóa, Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị các huyện ở Thanh Hóa

7 Kết cấu của luận văn

Luận văn gồm phần mở đầu, 3 chương, 6 tiết, kết luận, danh mục tàiliệu tham khảo và phục lục

Chương 1 những vấn đề lý luận và thực tiễn về sự lãnh đạo của huyện ủy đối với mặt trận tổ quốc việt nam

ở các huyện miền núi tỉnh thanh hóa

1.1 Huyện ủy và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ở các huyện miền núi Thanh Hóa

1.1.1 Huyện ủy các huyện miền núi Thanh Hóa

1.1.1.1 Khái quát về Đảng bộ ở các huyện miền núi Thanh Hóa

Thanh Hoá là tỉnh thuộc Bắc Trung bộ phía Đông giáp Biển Đông,phía Bắc giáp tỉnh Ninh Bình, Hòa Bình, phía Nam giáp tỉnh Nghệ An, phíatây giáp nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, tổng diện tích tự nhiên củatỉnh là 11.120 km2, dân số 3,7 triệu người, trong đó có nhiều dân tộc thiểu số.Tỉnh có 27 huyện, thị xã, thành phố được chia thành 3 vùng đặc trưng, vùngđồng bằng, vùng ven biển, vùng trung du và miền núi

Miền núi Thanh Hóa bao gồm 11 huyện là: Như Xuân, Thường Xuân,Ngọc Lặc, Quan Hóa, Bá Thước, Quan Sơn, Mường Lát, Cẩm Thủy, ThạchThành, Lang Chánh và Như Thanh; có tổng diện tích tự nhiên là: 7976,5 km2,chiếm 72% diện tích toàn tỉnh Miền núi Thanh Hóa tiếp với các tỉnh: HòaBình, Ninh Bình, Nghệ An và có 192 km đường biên giới với nước bạn Lào.Dân số của miền núi tỉnh Thanh Hóa là: 1063.273 người, chiếm 28% dân sốtoàn tỉnh, trong đó dân tộc thiểu số là 595.360 người, bao gồm 6 dân tộc là:Thái, Thổ, Mường, Mông, Dao, Khơ Mú Miền núi Thanh Hóa có vị trí chínhtrị, kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh quan trọng, nằm dọc theo quốc lộ HồChí Minh, quốc lộ 217 và quốc lộ 45 nối liền giữa vùng Tây Bắc Bộ và Miềntrung Tây Nguyên Chính vì vậy miền núi Thanh Hóa trở thành vị trí chiếnlược quan trọng trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ và hiệnnay Trong xây dựng và phát triển kinh tế miền núi tỉnh Thanh Hóa chịu ảnh

hưởng của vùng kinh tế Tây Bắc Bộ, tiểu vùng sông Mê Kông và miền trungTây Nguyên

Đảng bộ các huyện miền núi Thanh Hóa được thành lập khá sớm, đãtrải qua hơn 60 năm xây dựng và phát triển Do vậy có bề dày truyền thống và

có bản lĩnh chính trị vững vàng; đội ngũ đảng viên được kế thừa và phát huytruyền thống kiên cường của cha anh, đã lãnh đạo thắng lợi nhiệm vụ chốngngoại xâm, phong kiến, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Đảng bộ các huyện miền núi Thanh Hóa có 486 tổ chức cơ sở Đảngtrực thuộc; có 3011 chi bộ dưới Đảng bộ cơ sở và 38036 đảng viên; trong đóđảng viên dân tộc ít người là 22149 đồng, chí chiếm 58,23% Tuyệt đại đa sốthôn, bản, khu phố đều có chi bộ Công tác phát triển đảng viên trong nhữngnăm qua được các tổ chức Đảng chú trọng, số lượng đảng viên trẻ, có nănglực, trình độ ngày càng tăng

Đảng bộ các huyện miền núi Thanh Hóa có nhiệm vụ lãnh đạo toàndiện mọi hoạt động của HTCT và các lĩnh vực kinh tế-xã hội, quốc phòng-anninh; cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật củaNhà nước phù hợp với đặc điểm, yêu cầu địa phương đồng thời đề ra các chủtrương, biện pháp lãnh đạo nhân dân, các cấp chính quyền tổ chức thực hiện

Hiện nay ở Đảng bộ các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa có các loạihình tổ chức cơ sở Đảng xã, thị trấn, hành chính sự nghiệp, doanh nghiệp, lựclượng vũ trang

Đảng bộ các huyện miền núi Thanh Hóa có những đặc thù riêng, đólà: Đảng viên bao gồm cơ cấu nhiều dân tộc, trong đó đảng viên dân tộc ítngười chiếm 58,23%, do vậy trình độ và khả năng nhận thức các vấn đề chínhtrị, kinh tế-xã hội khác nhau Đảng viên dân tộc thiểu số ít nhiều chịu ảnhhưởng bởi tâm lý và những thói quen trong phong tục, tập quán mà việc bày

tỏ quan điểm, chính kiến bản thân thường không rõ ràng, ít phát biểu ý kiến

và ngại đấu tranh phê bình

Trong những năm qua các tổ chức Đảng ở các Đảng bộ miền núi tỉnhThanh Hóa đã duy trì nề nếp sinh hoạt và công tác trong Đảng theo đúng quyđịnh Điều lệ Đảng và của Huyện ủy Việc phân công nhiệm vụ cho cấp ủy vàđảng viên được cụ thể, rõ ràng, gắn với việc đánh giá, phân loại, khen thưởng,biểu dương đảng viên được thực hiện nghiêm túc, có chất lượng nên đã pháthuy được tính chủ động, tích cực ở mỗi cán bộ, đảng viên trong thực hiệnnhiệm vụ chính trị của địa phương và xây dựng sự đoàn kết, nhất trí trong các

tổ chức Đảng và trong nhân dân Nội dung lãnh đạo của các Đảng bộ trên cáclĩnh vực đã được xây dựng đúng trọng tâm, trọng điểm Quy trình lãnh đạokhoa học và chặt chẽ Phương thức lãnh đạo được đổi mới; nguyên tắc tậptrung dân chủ được tổ chức thực hiện nghiêm túc

Hệ thống tổ chức Đảng từ huyện đến cơ sở luôn được chăm lo củng

cố, xây dựng, kiện toàn trên cả ba mặt chính trị, tư tưởng và tổ chức Có thểkhẳng định rằng: mặc dù địa bàn hoạt động của các tổ chức Đảng rất rộng vàphức tạp nhưng trên mọi lĩnh của đời sống xã hội đã đảm bảo sự lãnh đạo củacác tổ chức đảng và đảng viên

Qua quá trình công tác nhiều cán bộ, đảng viên được rèn luyện, thửthách, đào tạo và bồi dưỡng thể hiện được bản lĩnh chính trị vững vàng, nănglực và phẩm chất đạo đức được nâng lên; có khả năng đáp ứng được yêu cầunhiệm vụ

Các Đảng bộ ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa đã luôn coi trọnglãnh đạo các tổ chức trong HTCT trong đó lãnh đạo MTTQ đạt kết quả, đãđổi mới một bước về nội dung và phương thức lãnh đạo đối với MTTQ, tạođiều kiện thuận lợi cho MTTQ các cấp hoạt động, tăng cường kiện toàn tổchức, bộ máy, công tác cán bộ do đó hoạt động của MTTQ ngày càng hiệuquả hơn

Tuy nhiên ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa vẫn còn một số thônbản chưa có chi bộ, và còn tình trạng sinh hoạt ghép; thậm chí ở một số thônbản còn chưa có đảng viên Nhận thức chính trị của một bộ phận cán bộ, đảngviên còn hạn chế, chưa nhận thức đầy đủ vị trí then chốt của công tác xâydựng Đảng; lúng túng trong lãnh đạo, chỉ đạo và cụ thể hóa các chủ trương,đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Trình độ mọi mặtcủa đội ngũ đảng viên ở một số tổ chức cơ sở Đảng còn có sự chênh lệch khálớn Một số đảng viên là dân tộc thiểu số có những hạn chế về nhận thức cácvấn đề chính trị trong nước và thế giới, về kinh tế thị trường, về pháp luật Trong sinh hoạt và công tác thường chưa mạnh dạn phát biểu ý kiến và tỏ rõquan điểm của mình, có biểu hiện về sự tự ti, thiếu ý chí phấn đấu rèn luyệnvươn lên Một số đảng viên còn có sự bằng lòng với cuộc sống hiện tại.

Tinh thần, trách nhiệm và năng lực của một bộ phận đảng viên cònyếu kém, tính tiền phong gương mẫu giảm sút, thiếu ý chí nghị lực vươn lên.Một số đảng viên do năng lực trình độ yếu và điều kiện kinh tế khó khăn nênthiếu tự tin, mặc cảm và xin ra khỏi Đảng Một số cấp ủy khi gặp các vấn đềnhạy cảm, phức tạp trong thực tiễn thì lúng túng, chưa kịp thời đề ra các chủtrương biện pháp giải quyết đạt kết quả

Không ít tổ chức Đảng và cán bộ, đảng viên chưa nhận thức sâu sắc

và thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của tổ chức cơ sở Đảng; chưa thườngxuyên làm tốt công tác bồi dưỡng, giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức cáchmạng cho cán bộ, đảng viên Năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu, khả năngnhận thức, vận dụng và cụ thể hóa, quyết định những nội dung lãnh đạo, cáchthức tổ chức tiến hành công việc của một số tổ chức Đảng còn hạn chế, cònlúng túng trong đổi mới nội dung và phương thức lãnh đạo, nhất là lãnh đạophát triển kinh tế và lãnh đạo các tổ chức trong HTCT trong điều kiện thựchiện cơ chế thị trường

Chất lượng sinh hoạt của một số tổ chức cơ Đảng và chi bộ còn thấp,nội dung và hình thức thì đơn điệu, việc đấu tranh phê bình trong sinh hoạt ởmột số cấp ủy và chi bộ còn biểu hiện nể nang, né tránh Công tác đánh giá,phân loại tổ chức Đảng và đảng viên ở một số tổ chức Đảng chưa phản ánhđúng thực chất, thiếu chính xác Công tác phát triển đảng viên chưa được coitrọng đúng mức.

1.1.1.2 Huyện ủy các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa - Vai trò, chức năng; nhiệm vụ và đặc điểm

Vai trò quan trọng của Huyện ủy ở các huyện miền núi tỉnh ThanhHóa được thể hiện trên các phương diện sau đây:

Trong hệ thống tổ chức và hoạt động của Đảng, Huyện ủy ở các huyệnmiền núi tỉnh Thanh Hóa là một tổ chức trong hệ thống, hoạt động của Huyện

ủy góp phần rất quan trọng vào hoạt động của toàn Đảng để thực hiện thắnglợi nhiệm vụ trong từng giai đoạn cách mạng

Xét trong mối quan hệ với Tỉnh ủy Thanh Hóa thì Huyện ủy ở cáchuyện miền núi tỉnh Thanh Hóa là cấp dưới trực tiếp của Tỉnh ủy lãnh đạotoàn diện các mặt hoạt động trên địa bàn bao gồm: Lãnh đạo xây dựng tổchức Đảng trong sạch vững mạnh, lãnh đạo các lĩnh vực kinh tế-xã hội, quốcphòng-an ninh, lãnh đạo hoạt động của các tổ chức trong HTCT, các lĩnh vựckhác của đời sống xã hội

Xét với trong mối quan hệ với các tổ chức cơ sở Đảng trong huyện thìHuyện ủy các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa là cấp trên trực tiếp của các tổchức đó Lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra mọi hoạt động của các tổ chức cơ sởĐảng, nhân tố rất quan trọng đảm bảo xây dựng tổ chức cơ sở Đảng trongsạch vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu, thực hiệnthắng lợi các nhiệm vụ chính trị ở các địa phương trong huyện Các Huyện ủyquyết định mọi vấn đề về tổ chức và cán bộ trong HTCT bao gồm, quyết địnhviệc phân công, phân cấp công tác tổ chức và cán bộ, công tác đánh giá, công

tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí, sử dụng, đề bạt, luân chuyển, khenthưởng, kỷ luật và thực hiện chính sách cán bộ.

Đối với từng huyện, vai trò của Huyện ủy các huyện miền núi tỉnhThanh Hóa được quyết định bởi vai trò của cấp huyện và của các huyện vùngnày đối với sự phát triển của tỉnh và cả nước trên các mặt kinh tế, chính trị,văn hóa-xã hội, quốc phòng-an ninh Huyện là đơn vị trung gian nối liền cơ

sở với tỉnh nên huyện mạnh thì tỉnh mạnh và cả nước mạnh Trên thực tế chỉmột số huyện yếu kém đã ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển chung củatỉnh và ảnh hưởng nhất định đến sự phát triển toàn diện của đất nước Nếuhuyện yếu kém thì thường hoạt động của nhiều cơ sở trong huyện không được

sự chỉ đạo đúng đắn của huyện và dẫn tới hiệu quả hoạt động thấp Nhữnghuyện không làm chủ, không chỉ đạo có hiệu quả các hoạt động ở cơ sở thìthường xuất hiện những vấn đề phức tạp, nếu không được giải quyết kịp thời,tích cực sẽ dẫn tới những điểm nóng, gây mất ổn định ở nông thôn Thực tế ởnhiều địa phương như ở Tây Nguyên, Tây Bắc.v.v trong thời gian vừa qua

có nhiều diễn biến phức tạp về an ninh, chính trị do việc lãnh đạo, chỉ đạo cơ

sở chưa thường xuyên, thiếu nhạy bén

Huyện ủy ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa lãnh đạo và quyếtđịnh thắng lợi mọi hoạt động trên địa bàn bao gồm hoạt động của các tổ chứcĐảng, các tổ chức trong HTCT, các tổ chức kinh tế-xã hội, nghề nghiệp vàcác lĩnh vực hoạt động khác Huyện ủy là người định hướng chính trị cho cáchoạt động ấy, đảm bảo cho mọi hoạt động của huyện đi đúng đường lối, quanđiểm của Đảng, đi đúng định hướng XHCN Huyện ủy trực tiếp uốn nắn nhữnglệch lạc của cơ sở, phát hiện khẳng định các nhân tố mới, tạo điều kiện cho cácnhân tố đó phát triển, phát huy tác dụng đối với các hoạt động chung của huyện

Huyện ủy các huyện ở miền núi tỉnh Thanh Hóa là người lãnh đạotriển khai các chương trình dự án trên địa bàn, khai thác tiềm năng, thế mạnh,

huy động các nguồn lực trong và ngoài khu vực phục vụ xây dựng các côngtrình trọng điểm có ý nghĩa chiến lược về kinh tế, xã hội, quốc phòng-an ninhtrong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Huyện ủy các huyện miền núi tỉnh ThanhHóa lãnh đạo chính quyền, MTTQ và các đoàn thể nhân dân để các tổ chứcnày có đủ tư cách và khả năng giao lưu, liên kết với các địa phương, cácngành, các cơ quan trong tỉnh và cả nước vì sự phát triển mọi mặt của huyện.

Như vậy Huyện ủy các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa có vai trò rấtquan trọng quyết định thắng lợi mọi hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa-xãhội, an ninh-quốc phòng trên địa bàn huyện, đảm bảo cho các hoạt động củachính quyền, MTTQ và các đoàn thể nhân dân hoạt động có hiệu lực, hiệu quả,góp phần quan trọng vào công cuộc đổi mới trên địa bàn toàn tỉnh và cả nước

Huyện ủy các huyện ở miền núi tỉnh Thanh Hóa là cơ quan lãnh đạocao nhất của Đảng bộ huyện giữa hai kỳ Đại hội và có các chức năng sau đây:

Chức năng chủ yếu bao trùm xuyên suốt của các Huyện ủy là lãnh đạotất cả các hoạt động trên địa bàn huyện, đảm bảo cho các hoạt động ấy theođúng đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vàtheo đúng định hướng XHCN, bao gồm: Lãnh đạo các tổ chức Đảng trongĐảng bộ huyện thực hiện các nhiệm vụ xây dựng nội bộ Đảng trong sạchvững mạnh, có năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu cao, đảm bảo thực hiệnthắng lợi các nhiệm vụ chính trị của địa phương; lãnh đạo các lĩnh vực củađời sống xã hội, lãnh đạo chính quyền huyện và MTTQ, các đoàn thể nhândân, xây dựng các tổ chức đó vững mạnh, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả.Chức năng lãnh đạo của Huyện ủy các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa đượcthể hiện cụ thể ở các mặt sau đây:

Ban hành quy chế hoạt động, chương trình làm việc toàn khóa củaBan Chấp hành Đảng bộ huyện; quy chế làm việc của Uỷ ban Kiểm tra Huyệnủy

Quán triệt, triển khai và tổ chức thực hiện có hiệu quả các chủ trương,nghị quyết của Trung ương, của Tỉnh ủy, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện;

cụ thể hóa thành chương trình hành động, kế hoạch thực hiện và nghị quyếtchuyên đề trong từng thời gian và trên từng lĩnh vực hoạt động Trước các kỳĐại hội đại biểu Đảng bộ huyện, Huyện ủy xây dựng dự thảo báo cáo chínhtrị, phương án nhân sự, các điều kiện đảm bảo để tổ chức thành công Đại hộiĐảng bộ nhiệm kỳ

Quyết định những chủ trương, nhiệm vụ và giải pháp lớn về kinh tế-xãhội, quốc phòng, an ninh, xây dựng Đảng, chính quyền, MTTQ và các đoànthể nhân dân Tổ chức triển khai thực hiện và kiểm tra, đôn đốc, giải quyếtnhững vấn đề phát sinh do yêu cầu thực tiễn đặt ra

Quyết định những vấn đề về tổ chức và cán bộ thuộc diện Huyện ủyquản lý, giới thiệu những cán bộ ra ứng cử vào các chức vụ chủ chốt của Hộiđồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân huyện, MTTQ và các đoàn thể

Quyết định việc khen thưởng, kỷ luật và xem xét giải quyết nhữngkhiếu nại kỷ luật Đảng theo quy định của Điều lệ Đảng

Như vậy, sự lãnh đạo của Huyện ủy ở các huyện miền núi tỉnh ThanhHóa là sự lãnh đạo chính trị, là việc đề ra các chủ trương, biện pháp trên cơ sởcác quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Huyện ủykhông bao biện, làm thay, không can thiệp quá sâu vào các hoạt động cụ thểcủa chính quyền, MTTQ và các đoàn thể nhân dân Huyện ủy thống nhất lãnhđạo công tác tổ chức và cán bộ, trực tiếp quản lý đội ngũ cán bộ, nhất là độingũ cán bộ lãnh đạo, quản lý theo phân cấp, trên cơ sở nguyên tắc tập trungdân chủ, đồng thời phát huy trách nhiệm của các tổ chức trong hệ thống chínhtrị và người đứng đầu trong các tổ chức ấy

Sự lãnh đạo của Huyện ủy ở nơi đây phải được hiểu theo nghĩa rộng,tức là đã bao hàm sự tổ chức thực hiện Thực hiện chức năng lãnh đạo không

có nghĩa là Huyện ủy chỉ đề ra chỉ thị, nghị quyết, chủ trương mà sau khi đề

ra các quyết định lãnh đạo Huyện ủy còn phải lãnh đạo tổ chức thực hiện đạtkết quả các chủ trương, nghị quyết đó

Ngoài ra Huyện ủy ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa còn có chứcnăng đề xuất, kiến nghị với Tỉnh ủy về những chủ trương, biện pháp thực hiệnđường lối của Đảng, nghị quyết của Tỉnh ủy trên địa bàn huyện, về những vấn

đề liên quan đến huyện trước khi cấp trên quyết định Huyện ủy còn chịutrách nhiệm tổ chức quán triệt và triển khai thực hiện các chỉ thị, nghị quyếtcủa Trung ương, của Tỉnh ủy, đảm bảo cho mọi chủ trương, chính sách củaĐảng và Nhà nước đến với đồng bào các dân tộc trên địa bàn và được thựchiện

Điều 19 Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam quy định: “Cấp ủy huyện,quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh ủy (gọi tắt là Huyện ủy, Quận ủy, Thị

ủy, Thành ủy) lãnh đạo thực hiện nghị quyết đại hội đại biểu, nghị quyết, chỉthị của cấp trên" [24, tr.32]

Trên cơ sở quy định của Điều lệ Đảng và hướng dẫn của Tỉnh ủy,chức năng và thực tiễn hoạt động lãnh đạo, Huyện ủy ở các huyện miền núitỉnh Thanh Hóa có các nhiệm vụ chủ yếu sau đây:

Cụ thể hóa nghị quyết đại hội Đảng bộ huyện thành các chương trìnhcông tác toàn khóa, chương trình công tác năm, từ đó ra các quyết định lãnhđạo (chỉ thị, nghị quyết, thông báo, kết luận, đề án, kế hoạch ) trên tất cả cáclĩnh vực như lãnh đạo phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng, an ninh, xâydựng Đảng, chính quyền, MTTQ và các đoàn thể trong đó trọng tâm là lãnhđạo phát triển kinh tế, công tác xây dựng Đảng, coi trọng lãnh đạo, xây dựngchính quyền, MTTQ, các đoàn thể nhân dân từ huyện đến cơ sở

Đồng thời Huyện ủy cũng có nhiệm vụ triển khai và tổ chức thực hiệncác nghị quyết, chỉ thị của cấp trên thông qua việc xây dựng chương trình

hành động, đề án công tác, phân công cấp ủy viên phụ trách từng mặt côngtác Sơ kết và tổng kết việc thực hiện chỉ thị, nghị quyết, đề xuất và kiến nghịvới Tỉnh ủy và Trung ương những vấn đề vượt quá phạm vi thẩm quyền củacấp mình.

Lãnh đạo và thực hiện nhiệm vụ xây dựng, củng cố khối đoàn kết toàndân trong huyện mà trọng tâm là đoàn kết các dân tộc Trong lãnh đạo pháttriển kinh tế, các Huyện ủy có nhiệm vụ tập trung lãnh đạo chuyển dịch cơcấu kinh tế, khai thác, phát huy tiềm năng, thế mạnh của địa phương tạo sựphát triển nhanh, bền vững về kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân, xóa đói,giảm nghèo, giải quyết có hiệu quả những vấn đề xã hội, thu hẹp khoảng cách

về mức sống giữa đồng bào các dân tộc trên địa bàn và giữa miền núi và miềnxuôi Phát triển sự nghiệp giáo dục, y tế, văn hóa-thể thao, bảo tồn và pháthuy các giá trị văn hóa dân tộc, nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân.Một nhiệm vụ hết sức quan trọng là các Huyện ủy miền núi tỉnh Thanh Hóatăng cường công tác xây dựng Đảng mà trọng tâm là cuộc vận động xây dựng,chỉnh đốn Đảng, làm cho các tổ chức Đảng ngày càng có chất lượng cao, cóđội ngũ cán bộ, đảng viên có năng lực, trình độ, lãnh đạo thực hiện thắng lợinhiệm vụ chính trị của tổ chức cơ sở Đảng Do đó Huyện ủy tập trung lãnhđạo, củng cố các tổ chức Đảng yếu kém, xóa thôn, bản trống, trắng đảng viên

dân các dân tộc trên địa bàn Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hoạtđộng của các tổ chức cơ sở Đảng, cán bộ, đảng viên, các cấp chính quyền, cácngành và các lĩnh vực kinh tế-xã hội, quốc phòng-an ninh.

Huyện ủy ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa có các đặc điểm chủyếu sau:

Một là: Huyện ủy các huyện miền núi Thanh Hóa được thành lập từ

sau cách mạng tháng 8/1945 Những đảng viên đầu tiên của Huyện ủy lànhững chiến sỹ cách mạng trong các chiến khu Ngọc Trạo và các căn cứ cáchmạng của Đảng Các Huyện ủy được xây dựng, thử thách, rèn luyện lãnh đạo

và trưởng thành trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, trongcông cuộc đổi mới với một tinh thần đoàn kết và trung thành với mục tiêu, lýtưởng của Đảng, hoàn thành tốt nhiệm vụ góp phần quan trọng vào thắng lợicủa toàn dân tộc cũng như lãnh đạo nhân dân đạt được những kết quả quantrọng trong phát triển kinh tế-xã hội, củng cố quốc phòng-an ninh, nâng caođời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân; nhất là nhân dân các dân tộcthiểu số Huyện uỷ được nhân dân các dân tộc miền núi tin yêu, đùm bọc,giúp đỡ, Huyện ủy đã làm tròn chức năng, nhiệm vụ của mình, trở thành chỗdựa và niềm tin của nhân dân trong huyện, uy tín và vai trò lãnh đạo củaHuyện ủy được nâng lên

Hai là: Huyện ủy các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa đã được kiện toàn

qua các kỳ đại hội đại biểu Đảng bộ huyện vừa qua, chất lượng được nâng lên,đảm bảo lãnh đạo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của địa phương

Qua đại hội đại biểu Đảng bộ huyện vừa qua, Huyện ủy ở các huyệnmiền núi tỉnh Thanh Hóa được kiện toàn, thường được cơ cấu từ 33 đến 35Huyện ủy viên, trong đó có 11 đồng chí Uỷ viên Ban Thường vụ, 3 đồng chítrong Thường trực Huyện ủy, gồm Bí thư, Phó bí thư Thường trực, Phó bí thưphụ trách chính quyền Cơ cấu của Huyện ủy khá hợp lý, nhất là cơ cấu

Huyện ủy viên là người dân tộc thiểu số Các Ban tham mưu của Huyện ủyđược kiện toàn, chất lượng được nâng lên Chất lượng của Huyện ủy ở cáchuyện khóa sau cao hơn khoá trước, đủ năng lực lãnh đạo toàn diện các nhiệm

vụ chính trị ở địa phương Ví dụ Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Như Xuân khóaXIX có 72% số đồng chí có trình độ đại học chuyên môn và cao cấp lý luận,khóa XX có 80% số Huyện ủy viên có trình độ đại học và cao cấp, cử nhânchính trị

Ba là: Huyện ủy các huyện miền núi ở Thanh Hóa hoạt động trong

môi trường tự nhiên và xã hội khá phức tạp: địa bàn hoạt động rộng, là vùngmiền núi cơ sở hạ tầng thấp kém, trình độ dân trí thấp, trình độ cán bộ, đảngviên không đồng đều, nhiều dân tộc sinh sống với các phong tục tập quánkhác nhau, trong đó, có một số phong tục, tập quán lạc hậu ảnh hưởng nhấtđịnh đến cán bộ, đảng viên

Bốn là: Huyện ủy các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa lãnh đạo thực

hiện nhiệm vụ chính trị rất nặng nề, phức tạp trong điều kiện gặp nhiều khókhăn trên các mặt kinh tế-xã hội với điểm xuất phát thấp, cơ sở hạ tầng thấpkém đặc biệt là vấn đề giao thông, thủy lợi, các công trình phục vụ dân sinhkinh tế, những năm gần đây có nhiều diễn biến phức tạp về các vấn đề tôngiáo, dân tộc, vấn đề di dân tự do, vấn đề tái trồng cây thuốc phiện và buônbán vận chuyển các chất ma túy qua biên giới.v.v

Ngoài các nhiệm vụ chung, Huyện ủy ở các huyện vùng này còn phảilãnh đạo thực hiện nhiệm vụ xây dựng các mối quan hệ tốt đẹp giữa nhân dâncác dân tộc, lãnh đạo thực hiện các chính sách miền núi và dân tộc, lãnh đạoquan hệ ngoại giao với nước bạn Lào, lãnh đạo chống các hủ tục lạc hậu, mêtín dị đoan.v.v

Năm là: Đối tượng lãnh đạo của Huyện ủy ở các vùng miền núi tỉnh

Thanh Hóa rất đa dạng gồm nhiều dân tộc, với các đặc điểm tâm, sinh lý, tính

cách khác nhau Các mối quan hệ dòng họ, dòng tộc khá phức tạp Họ thường

ít bộc lộ tình cảm, chính kiến, họ trung thực nhưng thiếu nhạy cảm, bằng lòngvới cuộc sống hiện tại, thiếu mạnh dạn đấu tranh phê và tự phê bình Một số ítbộc lộ tư tưởng gia trưởng, tự ti Đồng bào sinh sống phân tán, số cán bộ nhất

là cán bộ thôn bản có năng lực trình độ đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụchiếm tỷ lệ thấp, số lượng và chất lượng đội ngũ cán bộ còn nhiều bất cậptrước yêu cầu của nhiệm vụ trong thời kỳ mới, do vậy ảnh hưởng không nhỏđến sự lãnh đạo của Huyện ủy

1.1.2 Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa - vai trò, chức năng, nhiệm vụ và đặc điểm

1.1.2.1 Vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa

Luật MTTQ Việt Nam đã xác định:

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là bộ phận của hệ thống chính tr?nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, do Đảng Cộng sản ViệtNam lãnh đạo, là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân, nơi thểhiện ý chí, nguyện vọng, tập hợp khối đại đoàn kết toàn dân, pháthuy quyền làm chủ của nhân dân, nơi hiệp thương, phối hợp vàthống nhất hành động của các thành viên [42, tr.1]

Thực tiễn cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng đã khẳngđịnh: MTTQ Việt Nam có vai trò và đóng góp to lớn vào thắng lợi của cáchmạng MTTQ Việt Nam là nơi tập hợp sức mạnh của khối đại đoàn kết toàndân tộc, là cầu nối giữa Đảng với dân, Đảng dựa vào dân, dân tin Đảng, theoĐảng làm cách mạng Thông qua Mặt trận quan hệ Đảng-Dân ngày càng mậtthiết Mối quan hệ đó là sức mạnh vô địch đảm bảo thắng lợi của cách mạng.Vai trò của MTTQ đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định:

Đoàn kết trong Mặt trận Việt Minh, nhân dân ta đã làm cách mạngtháng Tám thành công, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Đoàn kết trong Mặt trận Liên Việt, nhân dân ta đã kháng chiếnthắng lợi, lập lại hòa bình ở Đông Dương, hoàn toàn giải phóng miềnbắc.

Đoàn kết trong MTTQ Việt Nam, nhân dân ta đã giành được thắnglợi trong công cuộc khôi phục kinh tế, cải tạo xã hội chủ nghĩa và trong

sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc [52, tr 604]

Như vậy theo Hồ Chí Minh MTTQ là một tổ chức mà thông qua tổchức ấy mọi giai cấp, mọi tầng lớp nhân dân, mọi tôn giáo, đảng phái đượctập hợp đoàn kết thành lực lượng cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng.Thông qua MTTQ Việt Nam khối đại đoàn kết toàn dân tộc trở thành sứcmạnh vô địch, đảm bảo thắng lợi của cách mạng

Vai trò của Mặt trận ở bất cứ thời kỳ cách mạng nào cũng đều quantrọng, góp phần quyết định vào thắng lợi cách mạng Trong các cuộc khángchiến bảo vệ Tổ quốc nhờ có chính sách Mặt trận đúng chúng ta đã tranh thủđược sự đồng tình ủng hộ của bầu bạn quốc tế, tập hợp đông đảo các tầng lớpnhân dân, các tôn giáo, đảng phái, các giai tầng xã hội, tuyên truyền giác ngộđược một bộ phận kẻ thù, đưa cách mạng đến thắng lợi

Trong giai đoạn hiện nay tại Đại hội X Đảng ta đã khẳng định:

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể nhân dân có vai tròrất quan trọng trong việc tập hợp, vận động, đoàn kết rộng rãi cáctầng lớp nhân dân, đại diện cho quyền lợi hợp pháp của nhân dân;đưa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, các chươngtrình kinh tế, văn hóa, quốc phòng, an ninh và cuộc sống, góp phầnxây dựng sự đồng thuận trong xã hội [23, tr.124]

Trong quá trình thực hiện đường lối đổi mới, thông qua MTTQ nhândân bày tỏ tâm tư nguyện vọng và đề xuất với Đảng những vấn đề thực tiễn

đòi hỏi phải giải quyết, đồng thời nhân dân đóng góp ý kiến xây dựng Đảng,xây dựng chính quyền vững mạnh, gửi gắm niềm tin và thể hiện sự quyết tâm

đi theo Đảng làm cách mạng Nhờ có MTTQ mà liên minh giai cấp và cácgiai tầng xã hội trở thành liên minh chính trị bền vững, có tổ chức, có kỷ luật,

có cương lĩnh và mục tiêu hoạt động rõ ràng dưới sự lãnh đạo của Đảng, pháthuy được truyền thống yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, độc lập, tự chủ củamọi tầng lớp xã hội vì mục tiêu của cách mạng XHCN

Nằm trong hệ thống MTTQ từ cơ sở đến Trung ương, MTTQ ViệtNam ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa có vị trí, vai trò quan trọng, làcấp trực tiếp lãnh đạo cơ sở, cụ thể hóa các chủ trương lớn của MTTQ ViệtNam vào thực tiễn cuộc sống; là cầu nối giữa Đảng với dân, mà trước hết làHuyện ủy, Đảng bộ huyện với nhân dân, trong đó có đồng bào các dân tộcthiểu số, xây dựng, củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dântrên địa bàn huyện, phát huy sức mạnh của khối đoàn kết toàn dân thực hiệnnhiệm vụ chính trị của địa phương

MTTQ là tổ chức trực tiếp tham mưu cho Huyện ủy về những chủtrương công tác Mặt trận; liên minh các tổ chức chính trị cấp huyện; trực tiếphướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ cho MTTQ cơ sở và ban công tác Mặt trậncác thôn, bản, khu phố, cụm dân cư

Như vậy MTTQ Việt Nam ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa cóvai trò quan trọng là: đoàn kết toàn dân xây dựng và bảo vệ Tổ quốc mà trọngtâm là đoàn kết các dân tộc thiểu số với dân tộc Kinh trên địa bàn; chăm lo lợiích của đoàn viên, hội viên, thực hiện dân chủ, giáo dục lý tưởng, đạo đứccách mạng, quyền và nghĩa vụ công dân, mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước

và nhân dân cho hội viên; là liên minh chính trị của các đoàn thể nhân dân vàcác cá nhân tiêu biểu của các giai cấp và tầng lớp xã hội, các dân tộc, các tôngiáo trên địa bàn huyện MTTQ và các đoàn thể nhân dân cấp huyện là cơ sởchính trị của chính quyền nhân dân Các tổ chức Đảng trên địa bàn huyện,

vừa là thành viên, vừa là người lãnh đạo MTTQ MTTQ Việt Nam ở cáchuyện miền núi tỉnh Thanh Hóa hoạt động theo phương thức hiệp thương, dânchủ phối hợp và thống nhất hành động giữa các tổ chức thành viên.

1.1.2.2 Chức năng, nhiệm vụ và đặc điểm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa

Theo Luật MTTQ Việt Nam và các Văn kiện Đảng, nhất là Văn kiệnĐại hội X đã trích dẫn ở trên thì MTTQ Việt Nam có các chức năng chủ yếu:tập hợp, vận động đoàn kết nhân dân; đại diện cho lợi ích của nhân dân; hiệpthương, phối hợp hành động; giám sát và phản biện xã hội

Trên cơ sở chức năng chủ yếu của MTTQ Việt Nam, MTTQ ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa có các chức năng sau đây:

- Tập hợp, vận động đoàn kết rộng rãi các tầng lớp nhân dân

MTTQ tập hợp, đoàn kết đồng bào Kinh, đồng bào các dân tộc thiểu sốtrên địa bàn huyện, xây dựng, củng cố khối đoàn kết các dân tộc, phát huy sứcmạnh của khối đoàn kết đó, nhằm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ kinh tế, xãhội, quốc phòng-an ninh và xây dựng HTCT ở địa phương Trong khối đoànkết các dân tộc trên địa bàn MTTQ thực hiện sự bình đẳng giữa các dân tộc,tôn trọng và phát huy các giá trị văn hóa, phong tục, tập quán của từng dântộc, phát huy thế mạnh của từng dân tộc trong cộng đồng vì mục tiêu pháttriển chung Đồng thời đấu tranh kiên quyết với những biểu hiện miệt thị dântộc và tự ti dân tộc

- Đại diện cho quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân

- MTTQ ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa là người quan tâm vàbảo vệ các tầng lớp nhân dân; lắng nghe và tập hợp nguyện vọng chính đángcủa nhân dân phản ánh với Huyện ủy, chính quyền huyện để có các chủtrương, biện pháp, giải quyết đúng đắn kịp thời, nhất là những vấn đề nhạycảm trong nội bộ nhân dân; những vấn đề về chủ trương, chính sách dân tộc;

các vấn đề về đời sống vật chất, tinh thần, văn hóa, giáo dục, y tế; xây dựng

cơ sở hạ tầng, bài trừ các hủ tục và tệ nạn xã hội.v.v Đồng thời MTTQ ở cáchuyện còn là người đại diện cho quyền và lợi ích chính đáng của các dân tộc,bảo vệ các quyền và lợi ích đó Đó là chỗ dựa, niềm tin của đồng bào, là nơi

để đồng bào gửi gắm tâm tư, tình cảm của mình

- Hiệp thương, phối hợp hành động là chức năng đặc trưng củaMTTQ

- MTTQ ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa là người đưa chủtrương, chính sách của Đảng, Nhà nước, các chương trình kinh tế-xã hội,quốc phòng, an ninh đến với đồng bào các dân tộc trong huyện để tổ chứcthực hiện, mà trước hết là các chủ trương, nghị quyết của Huyện ủy, chínhquyền huyện Để góp phần thực hiện thắng lợi các chủ trương của Đảng,chính sách, pháp luật của Nhà nước, các chỉ thị, nghị quyết của Huyện ủy,MTTQ ở các huyện là người hiệp thương, phối hợp và thống nhất hành độnggiữa các tổ chức thành viên theo chương trình hành động chung

- Giám sát và phản biện xã hội

Đây là chức năng của MTTQ mới được Đảng chính thức đưa vào Vănkiện của Đảng MTTQ ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa là người giámsát và phản biện xã hội, trước hết là việc đề ra các chủ trương, nghị quyết củaHuyện ủy, chính quyền huyện, và các chương trình, kế hoạch phát triển kinhtế-xã hội; quốc phòng-an ninh của huyện, kể cả việc tổ chức thực hiện các chủtrương, nghị quyết chương trình đó và cả đối với công tác tổ chức, cán bộ củacác cấp ủy trong huyện Đồng thời MTTQ ở các huyện còn là người giám sát

và phản biện xã hội đối với việc hoạch định đường lối, chủ trương, chínhsách, quyết định lớn của Đảng, góp phần để các chủ trương, chính sách ấyđúng đắn hơn, phù hợp với nguyện vọng chính đáng của nhân dân

MTTQ ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa có các nhiệm vụ sau đây:

Một là: Xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân

Đây là nhiệm vụ quan trọng và cơ bản của MTTQ, đặc biệt là ở địabàn có nhiều dân tộc, phong tục tập quán, trình độ dân trí và nhận thức chínhtrị khác nhau Nhiệm vụ này đòi hỏi phải đa dạng hóa các hình thức tập hợpnhân dân thông qua các tổ chức đoàn thể, các hội, câu lạc bộ, các dòng tộc,dòng họ, khu dân cư; thông qua các chương trình kinh tế, văn hóa-xã hội đểtruyên truyền, vận động nhân dân, xây dựng tinh thần đoàn kết trong các tầnglớp nhân dân ở các thôn, bản, khu phố; đoàn kết trong một địa phương, đơn vị

và trong phạm vi toàn huyện; đoàn kết trong Đảng, chính quyền, các tổ chứcchính trị, xã hội , làm cho nhân dân hiểu rõ chủ trương, đường lối của Đảng,chính sách pháp luật của Nhà nước, tạo ra sự thống nhất cao về chính trị, tưtưởng trong nhân dân Xây dựng lòng tin của nhân dân nói chung và đồng bàocác dân tộc thiểu số nói riêng đối với đường lối đổi mới của Đảng, sự quản lýđiều hành của Nhà nước; sự tôn trọng tình cảm anh em giữa các dân tộc, tôntrọng tự do, tín ngưỡng và những phong tục tập quán của các dân tộc, xâydựng và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống

Hai là: Xây dựng kế hoạch hoạt động và hướng dẫn MTTQ cơ sở,

trong việc chỉ đạo các ban công tác mặt trận thôn, bản vận động nhân dân đẩymạnh các phong trào thi đua yêu nước với các nội dung chủ yếu là:

Xây dựng phong trào giúp đỡ nhau về vốn, kiến thức, nhân lực đểphát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo và vươn lên làm chủ cuộc sống

Tham mưu cho cấp ủy về các chủ trương, phát huy sức mạnh của khốiđại đoàn kết toàn dân trong xây dựng và phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội vàgiữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội Phối hợp với chính quyềntập trung giải quyết những vấn đề chính đáng mà nhân dân yêu cầu

Phát động các phong trào, thi đua phát huy truyền thống dân tộc như:

“Uống nước, nhớ nguồn’’; “Tương thân, tương ái’’; “Lá lành đùm lárách’’ ; xây dựng các qũy: “Đền ơn, đáp nghĩa’’; “Vì người nghèo’’; “Chất

độc da cam’’; “ủng hộ đồng bào bị thiên tai, bão lụt’’ và các loại qũy giúpnhau phát triển kinh tế để giúp đỡ các gia đình chính sách, các thương binh,nạn nhân chất độc màu da cam, giúp đỡ người nghèo và đồng bào vùng bịthiên tai; làm cho phong trào từ thiện nhân đạo trở thành việc làm tự nguyệncủa toàn xã hội; khơi dậy tinh thần trách nhiệm, những tấm lòng nhân ái,những cử chỉ cao đẹp; những giá trị nhân văn Qua đó phát huy truyền thống

“Thương người như thể thương thân’’ của cha ông ta

Phát huy quyền làm chủ của nhân dân, hướng dẫn mọi người sống,làm việc theo Hiến pháp và pháp luật và thực hiện tốt các quy ước, hươngước, và phòng chống các tai tệ nạn xã hội; giữ vững an ninh trật tự, xây dựngcác tổ hòa giải, giải quyết các mâu thuẫn nội bộ; giáo dục, cảm hóa người lầmlỗi; đấu tranh phòng, chống các luận điệu xuyên tạc, bịa đặt, chia rẽ khối đạiđoàn kết toàn dân; xây dựng thế trận lòng dân, thế trận an ninh nhân dân

Đẩy mạnh cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống vănhóa ở khu dân cư’’, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc; xây dựngmôi trường văn hóa lành mạnh Thực hiện nếp sống văn minh trong việc cướixin, ma chay, lễ hội Xây dựng gia đình hòa thuận, quan hệ tình làng nghĩaxóm tốt đẹp; xây dựng các “gia đình văn hóa’’; gia đình “Ông, bà cha mẹ mẫumực, con cháu hiếu thảo’’ Tổ chức xây dựng nông thôn mới, làng, bản kiểumẫu, có đời sống vật chất và tinh thần đầy đủ, phong phú, có nếp sống vănhóa, có trật tự, kỷ cương, an toàn, nhân dân làm chủ

Chăm lo xây dựng làng bản, khu phố, khu dân cư, dòng họ, gia đìnhhiếu học, tăng cường chăm sóc sức khỏe, phòng bệnh, chữa bệnh cho nhândân, xây dựng các phong trào rèn luyện thể dục, thể thao, nâng cao thể chất.Thực hiện các chương trình dân số - kế hoạch hoá gia đình

Thực hiện tốt Quy chế dân chủ ở cơ sở, chăm lo xây dựng cơ sở chínhtrị vững mạng, xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền, các đoàn thể chính trị– xã hội vững mạnh, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả.

Ba là: Chăm lo xây dựng chính quyền:

Thực hiện nhiệm vụ này tức là thực hiện quyền lực của nhân dân, đểnhân dân tham gia vào tiến trình quản lý Nhà nước, thực thi quyền lực củaNhà nước và quyền làm chủ của nhân dân lao động

Tổ chức cho nhân dân tham gia ý kiến xây dựng các dự án Luật Đây

là một nhiệm vụ hết sức khó khăn đối với địa phương, đòi hỏi rất cao ở sự nỗlực, cố gắng của MTTQ và sự lãnh đạo của các tổ chức đảng và sự quan tâmcủa, chính quyền ở địa phương

Tổ chức cho nhân dân tiếp xúc với các ứng cử viên do MTTQ ViệtNam chọn ra để bầu vào các cơ quan quyền lực Nhà nước và các đại biểu donhân dân bầu, để một mặt nhân dân phản ánh ý chí và nguyện vọng của mình;mặt khác nhân dân giám sát hoạt động của đại biểu Mặt trận vừa có tráchnhiệm tổ chức vừa phải tổng hợp ý kiến của nhân dân để phản ánh với các đạibiểu và các cơ quan chức năng

Cùng với chính quyền chăm lo và bảo vệ lợi ích chính đáng của nhândân, đề cao trách nhiệm của các cấp, các ngành đối với nhân dân Đồng thờiđộng viên nhân dân giải quyết đúng đắn mối quan giữa quyền lợi và tráchnhiệm, tích cực đóng góp ý kiến xây dựng chính quyền trong sạch, vữngmạnh, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, điều hành

Hướng dẫn và chỉ đạo MTTQ cơ sở tổ chức lấy phiếu tín nhiệm đốivới các chức danh chủ tịch, phó chủ tịch Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân

xã, thị trấn theo quy định của Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở cơ sở Đây làmột nhiệm vụ mới nhằm tăng cường hơn nữa vai trò của MTTQ

Chỉ đạo MTTQ cơ sở thành lập và hướng dẫn Ban thanh tra nhân dânhoạt động đạt hiệu quả và theo đúng quy định của Pháp lệnh thanh tra, thay

mặt nhân dân thực hiện quyền kiểm tra, giám sát làm cho nhiệm vụ xây dựngchính quyền có trọng tâm, trọng điểm.

Bốn là: Giám sát và phản biện xã hội

MTTQ Việt Nam ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa thực hiệnnhiệm vụ giám sát theo quy định và hướng dẫn của cấp trên dưới sự lãnh đạocủa Huyện ủy MTTQ giám sát việc thực hiện các chủ trương, nghị quyết củaĐảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; giám sát việc thực hiện các chủtrương, nghị quyết, các chương trình kinh tế-xã hội, quốc phòng-an ninh củaHuyện ủy, chính quyền địa phương; giám sát hoạt động của các cơ quan, cán

bộ nhà nước, cán bộ, đảng viên trong huyện trong quá trình thực hiện nhiệm

vụ và trong cuộc sống

Phản biện các nghị quyết của Đảng, các chính sách của Trung ương vàcác nghị quyết, chủ trương của địa phương nhằm nâng cao tính khoa học, tínhthực tiễn, tính khả thi để các chủ trương, chính sách sớm đi vào cuộc sống,phản ánh đầy đủ ý chí và nguyện vọng của nhân dân và trở thành hiện thực

Phản biện, làm rõ những kết quả đạt được, và những hạn chế, yếu kémtrong phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng-an ninh, đồng thời làm rõ cácnguyên nhân, bài học kinh nghiệm để giúp cấp ủy, chính quyền có đánh giá,nhận định tình hình chính xác , khoa học, đề ra các giải pháp khả thi

Phản biện những vấn đề nhân dân quan tâm như: giải quyết đơn thư,thanh tra, kiểm tra, công tác cán bộ, công tác xây dựng Đảng, chính quyền;các vấn đề về đất đai, tài chính, xây dựng cơ bản và các khoản thu đóng gópcủa nhân dân; làm sáng tỏ những vấn đề đó, thoả mãn nguyện vọng của nhândân, đồng thời giúp cấp ủy, chính quyền có những chủ trương, giải quyếtđúng đắn Qua đó nâng cao chất lượng lãnh đạo, quản lý của các cơ quan, cán

bộ của huyện

Năm là: đối ngoại nhân dân

Tuyên truyền để nhân dân hiểu rõ chủ trương, đường lối của Đảng vàchính sách pháp luật Nhà nước về công tác ngoại giao, về chủ trương mở rộngcác quan hệ hợp tác quốc tế trên các lĩnh vực với quan điểm đa phương hóa,

đa dạng hóa các mối quan hệ vì mục tiêu độc lập, dân chủ, trên cơ sở tôntrọng chủ quyền của các dân tộc, các nước trên thế giới

Tuyên truyền, vận động nhân dân xây dựng tình đoàn kết hữu nghị,hợp tác, bình đẳng giữa nhân dân Việt Nam nói chung và từng địa phương nóiriêng với nhân dân các nước trong khu vực và trên thế giới trong thời kỳ đấtnước ta đang đẩy mạnh công cuộc đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế

Tuyên truyền, vận động, giáo dục cho nhân dân hiểu rõ và nêu caotinh thần cảnh giác cách mạng đối với âm mưu “Diễn biến hòa bình” của chủnghĩa đế quốc và các thế lực thù địch hòng phá hoại công cuộc đổi mới, xâydựng CNXH trên đất nước ta Chỉ ra cho nhân dân thấy rõ bọn chúng đang rasức lợi dụng chính sách mở cửa, hợp tác, hội nhập kinh tế quốc tế của Đảng

và Nhà nước ta để phá hoại Chúng tuyên truyền gây chia rẽ khối đại đoàn kếttoàn dân, xuyên tạc tình hình đất nước, nói xấu Đảng, chính quyền nhằm làmcho nhân dân thế giới hiểu sai những chủ trương đúng đắn và thiện chí củanhân dân ta và làm tổn hại sự đoàn kết hữu nghị của Nhà nước ta với cácnước trong khu vực và trên thế giới

Tuyên truyền để nhân dân có nhận thức và hành động đúng, chia sẻ bằngvật chất và tinh thần đối với nhân dân các nước nghèo, các nước gặp phải thiêntai, địch họa; đồng thời có thái độ đấu tranh với những âm mưu, thủ đoạn xâmphạm đến an ninh và chủ quyền quốc gia, với chủ nghĩa khủng bố và nhữngphần tử cơ hội, phản động làm ảnh hưởng đến các mối quan hệ giữa các nước

MTTQ Việt Nam ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa có các đặc điểm sau đây:

Một là: MTTQ ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa đã có đóng góp

to lớn vào thành tựu đổi mới của các huyện; hiện nay MTTQ ở các huyện đã

được kiện toàn về tổ chức và cán bộ, chất lượng hoạt động được nâng lên, dầndần đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong điều kiện hiện nay.

Uỷ ban MTTQ ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa đã tăng cườnghoạt động, xây dựng, củng cố, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết các dântộc thực hiện các nhiệm vụ chính trị ở địa phương, thông qua các phong tràohoạt động cách mạng của nhân dân, tham gia công tác xây dựng Đảng, chínhquyền và bước đầu triển khai thực hiện chức năng giám sát, phản biện xã hội.Nội dung, phương thức hoạt động của Uỷ ban MTTQ đã được đổi mới mộtbước theo hướng thiết thực về nội dung, đa dạng hóa phương thức hoạt độngphù hợp với điều kiện đặc điểm của địa phương, nguyện vọng và lợi ích chínhđáng của các tầng lớp nhân dân các dân tộc Chất lượng hoạt động của MTTQđược nâng lên một bước

Trong những năm gần đây MTTQ ở các huyện đã được củng cố vàkiện toàn một bước về tổ chức bộ máy và cán bộ Trong toàn vùng có 577đồng chí ủy viên Uỷ ban MTTQ huyện ủy ban ở các huyện khá hợp lý về cơcấu dân tộc, giới tính, thành phần đại diện cho các tổ chức kinh tế, xã hội, các

tổ chức xã hội nghề nghiệp, các cá nhân tiêu biểu.v.v Chất lượng đội ngũcán bộ Uỷ ban MTTQ được nâng lên

ở các xã, thị trấn đều có MTTQ cơ sở và các ban công tác mặt trậnđược thành lập ở các thôn bản, khu dân cư Tuy nhiên, chất lượng hoạt độngcủa một số MTTQ cơ sở và ban công tác mặt trận ở vùng cao, vùng đặc biệtkhó khăn chưa cao

Hai là: MTTQ ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa hoạt động trên

địa bàn rông lớn có những thuận lợi nhưng cũng gặp không ít khó khăn, phứctạp của địa bàn miền núi biên giới

Thuận lợi cơ bản trong hoạt động của MTTQ là luôn được sự quantâm, lãnh đạo của cấp ủy, sự chăm lo của chính quyền, sự giúp đỡ của nhân

dân các dân tộc trên địa bàn Nhân dân miền núi và dân tộc ở vùng này cần

cù, chịu khó, tiết kiệm, có truyền thống cách mạng, khắc phục khó khăn, vượtqua gian khổ, gắn bó mật thiết với Đảng, một lòng một dạ đi theo Đảng làmcách mạng, tích cực tham gia xây dựng MTTQ, các đoàn thể chính quyền vàcác tổ chức đảng

Tuy nhiên, địa bàn hoạt động của MTTQ rộng lớn, cơ sở hạ tầngthấp kém, giao thông, thông tin liên lạc gặp nhiều khó khăn ở vùng biêngiới các thế lực thù địch tăng cường lợi dụng các vấn đề tôn giáo và dân tộc

để chia rẽ sự đoàn kết giữa các dân tộc, tuyên truyền, xuyên tạc tình hìnhthực tế ở địa phương Hơn nữa vùng miền núi tỉnh Thanh Hóa lại tiếp giápvới nước Cộng hoà Dân Chủ nhân dân Lào, có đường biên giới khá dài.Tình hình di dân tự do, qua lại giữa hai nước trong những năm gần đây kháphức tạp Hoạt động truyền đạo Tin Lành trái phép diễn ra ở nhiều nơi Cácthế lực phản động và các phần tử chống đối Đảng và Nhà nước ta ở vùngbiên giới tăng cường hoạt động Tình hình đó gây khó khăn không nhỏ chocác hoạt động của MTTQ

Ba là: hội viên, đoàn viên của các đoàn thể nhân dân-thành viên của

MTTQ huyện - gồm nhiều dân tộc, trình độ mọi mặt còn thấp, còn chịu ảnhhưởng nhất định của phong tục, tập quán lạc hậu, do vậy ảnh hưởng đến việcthực hiện chức năng quan trọng của Mặt trận là hiệp thương và phối hợp hànhđộng giữa các tổ chức thành viên trong thực hiện các nhiệm vụ chính trị củađịa phương

Việc thực hiện chức năng giám sát và phản biện xã hội của MTTQ ởcác huyện trong hiện tại và những năm tới còn gặp nhiều khó khăn Đây làvấn đề mới, được Đảng chính thức đưa vào Văn kiện Đại hội X Đối vớiMTTQ ở các huyện vùng đồng bằng để thực hiện tốt chức năng này phải giảiquyết nhiều vấn đề lớn, phức tạp và không thể giải quyết tốt trong thời gian

ngắn Còn đối với MTTQ ở các vùng miền núi tỉnh Thanh Hóa để thực hiệnchức năng này còn gặp nhiều khó khăn hơn Khó khăn lớn nhất là trình độ củađội ngũ cán bộ, tiếp đến là trình độ mọi mặt của nhân dân còn thấp, lại chưaqua thực hành dân chủ Trình độ hạn chế thì khó có thể thực hiện tốt chứcnăng phản biện xã hội đối với việc cấp ủy, chính quyền đề ra các chủ trương,nghị quyết, các chương trình kinh tế-xã hội, cũng như phối hợp hoạt động củacác tổ chức Đảng, chính quyền, cán bộ, đảng viên Bên cạnh đó, việc giám sátcác hoạt động cũng gặp không ít khó khăn Điều đó đòi hỏi phải có quyết tâmchính trị cao, có giải pháp hữu hiệu trước mắt và lâu dài của cấp ủy tổ chứcĐảng, chính quyền, đội ngũ cán bộ, đảng viên và MTTQ ở các huyện miềnnúi tỉnh Thanh Hóa.

1.2 Sự lãnh đạo của Huyện ủy đối với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa - Quan niệm, nội dung, phương thức, quy trình lãnh đạo và tiêu chí đánh giá

1.2.1 Quan niệm về sự lãnh đạo của Huyện ủy đối với Mặt trận

Tổ quốc Việt Nam ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa

Để đưa ra quan niệm về sự lãnh đạo của Huyện ủy đối với MTTQ ởcác huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa cần làm rõ khái niệm "lãnh đạo"

Công lao rất lớn của C.Mác và Ph.Ăngghen là phát hiện và luận chứngmột cách khoa học sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân.Đồng thời hai ông cũng khẳng định, để thực hiện được sứ mệnh lịch sử ấy,giai cấp công nhân phải tổ chức được chính đảng độc lập-Đảng Cộng sản-tức

là Đảng ấy không một phút phụ thuộc vào giai cấp tư sản và không cô lập vớicác đảng phái khác của giai cấp công nhân và giai cấp công nhân phải đượcĐảng Cộng sản lãnh đạo C.Mác, Ph.Ăngghen chỉ rõ: "Muốn thực hiện được

tư tưởng thì cần có những con người sử dụng lực lượng thực tiễn" [41,tr.181] V.I.Lênin cũng khẳng định: "Trong lịch sử chưa hề có một giai cấpnào giành được quyền thống trị, nếu nó không tạo ra được trong hàng ngũ của

mình những lãnh tụ chính trị, những đại biểu tiên phong có đủ khả năng tổchức và lãnh đạo phong trào" [32, tr 473].

Từ đây thấy rằng, khi bàn về "lãnh đạo" các nhà kinh điển của chủnghĩa Mác-Lênin đã bàn đến chủ thể lãnh đạo, đối tượng lãnh đạo, cách tổchức, đào tạo, bồi dưỡng chủ thể lãnh đạo để hoàn thiện chủ thể lãnh đạo.Chủ thể lãnh đạo phải đề ra đường lối chủ trương và tổ chức thực hiện đườnglối, chủ trương đó

ở nước ta khái niệm lãnh đạo cũng được luận bàn Đại từ điển tiếngViệt do Nguyễn Như Ý chủ biên cho rằng: "Lãnh đạo là dẫn dắt, tổ chứcphong trào theo đường lối cụ thể" [73, tr.997] Như vậy theo nghĩa phổ quátnêu trên thì "lãnh đạo" là đề ra chủ trương, đường lối và dẫn dắt tổ chức việcthực hiện chủ trương, đường lối đó đạt kết quả Lãnh đạo không chỉ dừng lại

ở việc đề ra chủ trương, đường lối mà còn phải tổ chức thực hiện chủ trương,đường lối đó, tức là lãnh đạo tổ chức thực hiện "Lãnh đạo" theo nghĩa nêutrên đã chỉ rõ: Phải có chủ thể lãnh đạo (người hay tổ chức đề ra chủ trương,đường lối) và đối tượng lãnh đạo (người hay tổ chức chịu trách nhiệm thựchiện chủ trương, đường lối do chủ thể lãnh đạo đề ra) Để đối tượng lãnh đạothực hiện chủ trương, đường lối theo đúng ý tưởng, phương hướng của chủthể lãnh đạo và đạt kết quả thì chủ thể lãnh đạo phải dẫn dắt, tổ chức các hoạtđộng của đối tượng lãnh đạo theo phương hướng đã được chủ thể lãnh đạo đề

ra Đối tượng lãnh đạo có thể là một người, một tổ chức, hay một lĩnh vực củađời sống xã hội

Khi nói đến "lãnh đạo" người ta thường gắn liền với chủ thể và đốitượng lãnh đạo Ví dụ: Đảng lãnh đạo chính quyền, Đảng lãnh đạo Mặt trận Tổquốc, Đảng lãnh đạo kinh tế, Đảng lãnh đạo văn hóa-xã hội, Đảng lãnh đạo quốcphòng-an ninh, Đảng lãnh đạo Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh…

Đảng Cộng sản Việt Nam có vai trò đặc biệt quan trọng và là ngườilãnh đạo, người tổ chức, người quyết định mọi thắng lợi của cách mạng nước

ta Vai trò đặc biệt quan trọng ấy, đã được thực tiễn cách mạng Việt Nam gần

80 năm, dưới sự lãnh đạo của Đảng khẳng định, được nhân dân Việt Namthừa nhận và suy tôn

Khi chuẩn bị tiến hành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, tạotiền đề và cơ sở để thực hiện cách mạng XHCN ở nước ta, trong tác phẩm

"Đường cách mệnh" lãnh tụ Hồ Chí Minh đã khẳng định:

Cách mệnh “Trước hết phải có Đảng cách mệnh đi trong thếvận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị ápbức và vô sản giai cấp mọi nơi Đảng có vững, cách mạng mới thànhcông, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy [45, tr.267-268]

Từ khẳng định nêu trên lãnh tụ Hồ Chí Minh đã nhận thấy rất rõ vaitrò đặc biệt quan trọng của Đảng đối với thắng lợi của cách mạng Việt Nam

Để cách mạng giành thắng lợi dứt khoát phải có Đảng thực sự cách mạng lãnhđạo và tổ chức nhân dân làm cách mạng Người cho rằng, Đảng là người lãnhđạo, người dẫn đường, người cầm lái đưa con thuyền cách mạng vượt quathách ghềnh, hiểm nguy đi đến thắng lợi Người cầm lái phải có bản lĩnhchính trị vững vàng và phải có trí tuệ thì mới có thể xác định được mục đích,phương hướng đưa con thuyền cách mạng đến đích Người cầm lái phải biếtquy tụ, đoàn kết và tổ chức lực lượng, tranh thủ mọi sự ủng hộ trong quá trìnhđưa con thuyền cách mạng đến đích đã được xác định Tức là Đảng cáchmạng phải xác định được mục đích và con đường cách mạng, Đảng phải làngười lãnh đạo, người tổ chức thực hiện, người tuyên truyền, giáo dục, vậnđộng nhân dân tham gia tích cực vào các phong trào cách mạng Đồng thời,Đảng phải là người gắn kết mối quan hệ quốc tế giữa nhân dân và dân tộc

Việt Nam với nhân dân các nước, các tổ chức quốc tế để đưa cách mạng đếnthành công.

Trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phântích một cách khoa học và đưa ra khái niệm “Lãnh đạo” và “Lãnh đạo đúng”.Người viết: Lãnh đạo đúng nghĩa là: quyết định mọi vấn đề cho đúng, tổ chứcthực hành cho đúng, tổ chức kiểm soát [47, tr.285] Đây là những nội dung cơbản của lãnh đạo đúng và cũng là các yếu tố tạo nên sự lãnh đạo đúng và làquy trình lãnh đạo đúng của Đảng ta Quy trình lãnh đạo đúng của Đảng là:

Thứ nhất: phải quyết định mọi vấn đề cho đúng đắn, muốn quyết định

đúng đắn phải có bản lĩnh chính trị, có trí tuệ và phải thực hiện tốt nguyên tắctập trung, dân chủ và phải dựa vào nhân dân

Thứ hai: phải tổ chức thực hiện cho đúng; muốn thực hiện đúng phải

phát huy tinh thần trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên và sức mạnh củaquần chúng nhân dân

Thứ ba: phải tổ chức kiểm tra, kiểm soát, muốn kiểm tra, kiểm soát thì

cũng phải dựa vào nhân dân, phải tiến hành thường xuyên từ khâu ra quyếtđịnh lãnh đạo đến khâu tổ chức thực hiện Có như vậy mới tránh được bệnhquan liêu, xa rời thực tiễn, làm cho quyết định ngày càng đúng đắn hơn vàtránh được những sai sót trong quá trình tổ chức thực hiện

Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội

và HTCT Sự lãnh đạo ấy, có những điểm chung, song do đặc thù của từnglĩnh vực đời sống xã hội và từng tổ chức trong HTCT nên sự lãnh đạo củaĐảng có những điểm riêng MTTQ Việt Nam là một tổ chức liên minh chínhtrị do Đảng lãnh đạo, trong đó Đảng vừa là thành viên vừa là hạt nhân lãnhđạo MTTQ có những đặc điểm riêng, vì thế sự lãnh đạo của Đảng đối vớiMTTQ Việt Nam có thể hiểu là: Đảng đề ra những quyết định lãnh đạo (chỉthị, nghị quyết ) để MTTQ Việt Nam hoạt động đúng Cương lĩnh chính trị,

đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, tôn chỉmục đích, Điều lệ và Luật MTTQ Việt Nam đã được ban hành, làm cho Mặttrận hoạt động có hiệu lực, hiệu quả, phát huy được sức mạnh đại đoàn kết toàndân tộc, thực hiện mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam độc lập, dân giàu,nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh từng bước đi lên CNXH.

đó tin Đảng, theo Đảng, làm cho mối quan hệ giữa Đảng với dân ngày càngkhăng khít Với tư cách là hạt nhân lãnh đạo MTTQ thì Đảng phải đề ra đượccác chủ trương, đường lối cách mạng, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh vào từng nội dung hoạt động của Mặt trận trong từng giaiđoạn cách mạng sao cho phát huy được vai trò của Mặt trận; lãnh đạo Mặt trậnbằng quyết định đúng, tổ chức thực hiện đúng, kiểm tra giám sát đúng, khôngbao biện làm thay Mặt trận, Đảng hóa Mặt trận, nhưng không được xa rờinguyên tắc Đảng lãnh đạo Mặt trận, Đảng lấy điểm tương đồng về mặt lợi ích đểgắn kết mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, giai cấp, dân tộc và toàn xã hội

Huyện ủy ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa là một bộ phận hữu

cơ trong hệ thống tổ chức của Đảng từ Trung ương xuống cơ sở Huyện ủy là

một ban lãnh đạo của Đảng ở địa phương do đại hội lập ra có nhiệm vụ lãnhđạo Đảng bộ huyện giữa hai nhiệm kỳ đại hội Huyện ủy lãnh đạo chínhquyền, lãnh đạo MTTQ, các đoàn thể, lãnh đạo các lĩnh vực chính trị, kinh tế,văn hóa-xã hội, quốc phòng-an ninh trên địa bàn huyện Đối với MTTQ ViệtNam ở các huyện, Huyện ủy có trách nhiệm lãnh đạo và là cơ quan lãnh đạo củaĐảng bộ huyện, đại diện cho Đảng bộ huyện, một thành viên của MTTQ cấphuyện.

Từ những điều trình bày ở trên có thể quan niệm:

Sự lãnh đạo của Huyện ủy đối với MTTQ Việt Nam ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa là toàn bộ hoạt động của Huyện ủy đề ra các quyết định lãnh đạo "Chỉ thị, thông tri, nghị quyết, đề án v.v " đúng đắn về hoạt động của mặt trận lãnh đạo cụ thể hoá và tổ chức thực hiệ; tổ chức kiểm tra, giám sát toàn bộ hoạt động ấy, đảm bảo cho mặt trận hoạt động đúng hướng, hiệu quả, thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của MTTQ.

1.2.2 Nội dung, phương thức, quy trình lãnh đạo của Huyện ủy đối với Mặt trận Tổ quốc ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa và tiêu chí đánh giá

1.2.2.1 Nội dung lãnh đạo

Khi luận bàn về vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản đối với cuộc cáchmạng vô sản, nhằm giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động và chế

độ áp bức bóc lột, xây dựng chủ nghĩa cộng sản mà giai đoạn đầu là CNXH,các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác-Lênin đã bàn đến nội dung lãnh đạo củaĐảng trong suốt quá trình cách mạng đó và trong từng giai đoạn cách mạng

Để lãnh đạo cách mạng vô sản giành thắng lợi Đảng phải đề ra đường lối cáchmạng, và xác định rõ nhiệm vụ cách mạng trong từng giai đoạn Trên cơ sởđường lối, nhiệm vụ cách mạng đó, Đảng phải xác định được những vấn đềcần giải quyết, những công việc phải làm trong từng khoảng thời gian nhất

định, thường là một nhiệm kỳ Đại hội Đảng và đề ra chủ trương, giải phápthực hiện Có thể quan niệm những công việc đã được xác định, những chủtrương, giải pháp để thực hiện nhiệm vụ cách mạng đã được đưa ra là nộidung lãnh đạo của Đảng trong thời gian đó.

Từ đây có thể thấy rằng nội dung lãnh đạo của Đảng đối với MTTQgồm: lãnh đạo MTTQ Việt Nam cụ thể hóa và thực hiện chức năng, nhiệm vụcủa mặt trận; lãnh đạo xây dựng tổ chức bộ máy và cán bộ của mặt trận; lãnhđạo mặt trận đổi mới nội dung và phương thức hoạt động; lãnh đạo mặt trậnthực hiện chức năng giám sát và phản biện xã hội

Từ những điểm nêu trên, xuất phát từ tình hình địa phương và đặcđiểm, chức năng, nhiệm vụ của MTTQ Việt Nam ở các huyện miền núi tỉnhThanh Hóa cũng như thực tiễn lãnh đạo của Huyện ủy, nội dung lãnh đạo củaHuyện ủy đối với MTTQ ở các huyện miền núi Thanh Hóa gồm:

- Đề ra các quyết định, chủ trương về hoạt động của MTTQ cấp huyện

và lãnh đạo MTTQ cụ thể hóa các quyết định, chủ trương đó Cụ thể là lãnhđạo MTTQ cụ thể hóa những vấn đề có liên quan đến chức năng, nhiệm vụ củamặt trận trong nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện, thành mục tiêu, chương trình,

kế hoạch hoạt động của nhiệm kỳ và từng năm của MTTQ Lãnh đạo MTTQ cụthể hóa và xác định các biện pháp thực hiện những vấn đề thuộc chức tráchnhiệm vụ của MTTQ trong các nghị quyết của Huyện ủy trong nhiệm kỳ

- Lãnh đạo MTTQ tổ chức thực hiện các quyết định, chủ trương đó

- Lãnh đạo MTTQ kiện toàn tổ chức bộ máy cán bộ, đổi mới nội dung

và phương thức hoạt động nhằm phát huy tinh thần tự chủ, sáng tạo trong xâydựng, đổi mới tổ chức và hoạt động; phương thức hoạt động phải gắn với thựctiễn, bám sát và phục vụ có hiệu quả các nhiệm vụ của cấp ủy; chính quyềntrong từng giai đoạn và nguyện vọng chính đáng của đoàn viên, hội viên tậptrung vào các nội dung: