Là một cán bộ được tham gia cấp ủy huyện nhiều khóa, được học tậptại Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, tôi chọn đề tài “Trách nhiệm cá nhân huyện ủy viên trong hoạt đ
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Để lãnh đạo thắng lợi sự nghiệp cách mạng, Đảng ta đã giải quyếtđúng đắn hàng loạt vấn đề về đường lối, chiến lược, sách lược, về tổ chức, vềquan hệ mật thiết giữa Đảng và nhân dân, về xây dựng đội ngũ cán bộ, trong
đó có việc phát huy vai trò, trách nhiệm của mỗi cán bộ trong một tổ chức Đểlàm tốt được điều đó, Đảng ta đã thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc tổ chứccủa Đảng theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh
Chủ tịch Hồ Chí Minh, người sáng lập và rèn luyện Đảng ta đã vậndụng sáng tạo học thuyết xây dựng Đảng của chủ nghĩa Mác- Lênin vào điềukiện cụ thể ở Việt Nam để giải quyết đúng đắn những vấn đề đặt ra trong quátrình xây dựng Đảng Người đã quán triệt đầy đủ nguyên tắc xây dựng Đảngkiểu mới của giai cấp công nhân và chỉ rõ rằng, Đảng ta là Đảng của giai cấp5công nhân, do đó tập trung dân chủ là nguyên tắc tổ chức cơ bản của Đảng.Người luôn nhắc nhở: “Trong lãnh đạo, các cấp bộ đảng phải thực hiện mụctiêu tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, mọi việc đều phải bàn bạc một cáchdân chủ và tập thể Khi đã quyết định rồi, thì phân phối công tác phải rạch ròi,giao cho một hoặc mấy đồng chí phụ trách làm đến nơi đến chốn” [55, tr.36]
Trong quá trình thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnhđạo, cá nhân phụ trách, việc xác định rõ trách nhiệm của tập thể, trách nhiệmcủa cá nhân, tăng cường trách nhiệm của cá nhân, nhất là người đứng đầu có
ý nghĩa rất quan trọng Làm tốt điều đó sẽ vừa làm tăng vai trò, chất lượnglãnh đạo của tập thể, của cấp ủy, vừa làm cho các quyết định của tập thể, củacấp ủy được triển khai, tổ chức thực hiện một cách hiệu quả
Thanh Hoá là một tỉnh thuộc Bắc Trung bộ - một tỉnh lớn ở miền Bắc
có nhiều huyện ven biển Trong những năm qua, thực hiện đường lối đổi mớicủa Đảng, Đảng bộ và nhân dân Thanh Hoá đã đạt được những thành tựu
Trang 2đáng kể về kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng Đóng góp vào thành tựuchung của tỉnh, có sự đóng góp của đội ngũ huyện uỷ viên nói chung, huyện
uỷ viên ở các huyện ven biển nói riêng Họ đã nêu cao tinh thần trách nhiệm
cá nhân, góp phần vào hoạt động lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị ở địaphương
Tuy nhiên, việc đề cao tinh thần trách nhiệm cá nhân của một số huyện
uỷ viên vẫn còn hạn chế Tình trạng “cha chung không ai khóc” ở một số nơi,một số lĩnh vực vẫn xảy ra Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến việc thựchiện nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội ở địa phương
Do đó, việc tăng cường trách nhiệm cá nhân huyện uỷ viên trong hoạtđộng lãnh đạo của huyện uỷ nói chung, của huyện ủy ở các huyện ven biểntỉnh Thanh Hoá nói riêng là vấn đề cần được quan tâm đúng mức
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách là nội dung quan trọng trongnguyên tắc lãnh đạo của Đảng vô sản kiểu mới, của Đảng Cộng sản ViệtNam Nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách đãđược đề cập trong nhiều tác phẩm của các nhà kinh điển và các Văn kiện củaĐảng
Tuy nhiên, qua tìm hiểu, số lượng công trình nghiên cứu về đề tài nàychưa nhiều Hiện nay, ngoài bài “Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách” của tácgiả Lê Đức Bình, đăng trên tạp chí Xây dựng Đảng, tháng 7-2005, chúng tôimới được biết thêm các cuộc trao đổi của một số độc giả, một số nhà lãnh đạocủa Việt Nam trên Internet trong thời gian tháng 9-2006 và tháng 6, tháng7/2007 Cụ thể của các tác giả:
- Hồ Đức Việt, Trưởng ban Tổ chức Trung ương: Xác định rõ trách nhiệm cá nhân trong công tác cán bộ
Trang 3- Nguyễn Đình Hương, nguyên phó Trưởng ban Tổ chức Trung ương:
"Làm rõ quyền, trách nhiệm của Đảng và Nhà nước"
- TS Nguyễn Thế Tư: “Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách”.
- TS Nguyễn Ngọc Điện: “Hai căn bệnh nan y của cơ chế lãnh đạo tập thể”, “Vai trò cá nhân trong xã hội Việt Nam chưa được nhìn nhận đúng mức”.
- Mai Trung Hậu: “Nâng cao tinh thần trách nhiệm của cán bộ công chức-vấn đề bức xúc trong cải cách hành chính”.
- Nguyễn Ngọc Bích: "Đôi điều về trách nhiệm cá nhân"
Các tác giả mới chỉ đề cập vấn đề này ở những giác độ nhất định Chođến nay chưa có tác giả nào, công trình khoa học nào nghiên cứu một cách cụthể, hệ thống về trách nhiệm cá nhân huyện uỷ viên trong hoạt động lãnh đạocủa huyện ủy
Là một cán bộ được tham gia cấp ủy huyện nhiều khóa, được học tậptại Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, tôi chọn đề tài
“Trách nhiệm cá nhân huyện ủy viên trong hoạt động lãnh đạo của huyện
ủy ở các huyện ven biển tỉnh Thanh Hoá giai đoạn hiện nay” làm đề tài
luận văn tốt nghiệp cao học, với mong muốn góp phần nhỏ bé vào việc nângcao chất lượng lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Chấp hành đảng bộ huyện nơi mìnhcông tác
3 Mục đích, nhiệm vụ, phạm vi nghiên cứu của luận văn
- Mục đích:
Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về trách nhiệm cánhân huyện uỷ viên trong hoạt động lãnh đạo của Ban Chấp hành Đảng bộhuyện, khảo sát đánh giá thực trạng việc thực hiện trách nhiệm cá nhân huyện
uỷ viên trong hoạt động lãnh đạo của Huyện uỷ ở các huyện ven biển tỉnhThanh Hoá trong thời gian qua, đề xuất một số giải pháp tăng cường tinh thầntrách nhiệm cá nhân huyện ủy viên trong hoạt động lãnh đạo của huyện uỷ ởcác huyện ven biển tỉnh Thanh Hoá giai đoạn hiện nay
Trang 4+ Đề xuất những giải pháp chủ yếu để tăng cường trách nhiệm cá nhânhuyện uỷ viên trong hoạt động lãnh đạo của huyện uỷ ở các huyện ven biểntỉnh Thanh Hoá trong thời gian tới.
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Luận văn tập trung nghiên cứu việc thực hiện trách nhiệm cá nhânhuyện uỷ viên trong hoạt động lãnh đạo của huyện uỷ ở các huyện ven biểntỉnh Thanh Hoá
+ Thời gian điều tra, khảo sát là ba nhiệm kỳ gần đây, chủ yếu là từnăm 2000 đến nay
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
- Cơ sở lý luận: chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan
điểm của Đảng ta về nguyên tắc tổ chức của Đảng, về trách nhiệm cá nhântrong hoạt động lãnh đạo của Đảng
- Phương pháp: luận văn sử dụng phương pháp lôgíc và lịch sử, điều
tra, khảo sát, phân tích, tổng hợp, tổng kết thực tiễn
5 Đóng góp của luận văn
- Luận văn góp phần làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về trách nhiệm
cá nhân trong hoạt động lãnh đạo của các Ban Chấp hành đảng bộ huyện
- Đánh giá đúng thực trạng về việc thực hiện nguyên tắc tập thể lãnhđạo, cá nhân phụ trách, đặc biệt là trách nhiệm cá nhân huyện uỷ viên tronghoạt động lãnh đạo của huyện uỷ ở các huyện ven biển tỉnh Thanh Hoá trong
Trang 5giai đoạn hiện nay, đề xuất các giải pháp chủ yếu, tăng cường trách nhiệm cánhân huyện uỷ viên trong hoạt động lãnh đạo của huyện uỷ ở các huyện venbiển tỉnh Thanh Hoá trong thời gian tới.
6 Ý nghĩa của luận văn
Luận văn có thể dùng làm tài liệu cho việc nghiên cứu và giảng dạy ởtrường Chính trị tỉnh và các Trung tâm bồi dưỡng chính trị của các huyện,cung cấp thông tin cho các Ban Chấp hành Đảng bộ huyện, trực tiếp là 5huyện ven biển của tỉnh Thanh Hoá tăng cường hiệu quả lãnh đạo trong quátrình thực hiện nhiệm vụ chính trị ở mỗi địa phương
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văngồm: 3 chương, 6 tiết
Trang 7Chương 1
một số vấn đề lý luận cơ bản về trách nhiệm
cá nhân huyện uỷ viên trong hoạt động lãnh đạo của huyện uỷ ở các huyện ven biển tỉnh thanh hoá
1.1 hoạt động lãnh đạo của các huyện uỷ ở các huyện ven biển tỉnh thanh hoá
1.1.1 Đặc điểm, chức năng, nhiệm vụ của các huyện uỷ ở các huyện ven biển tỉnh Thanh Hoá
* Khái quát đặc điểm, tình hình các huyện ven biển tỉnh Thanh Hoá
Huyện là một cấp hành chính rất quan trọng trong hệ thống quản lýhành chính 4 cấp từ Trung ương đến địa phương của nhà nước ta Trong hệthống tổ chức của Đảng, Đảng bộ huyện là cấp trên của tổ chức đảng cơ sở, làcấp trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo các cơ sở xã, thị trấn và các cơ sở trực thuộctrong việc thực hiện chủ trương, chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước,trong việc chăm lo phát triển kinh tế, văn hóa-xã hội, quốc phòng-an ninh,xây dựng và củng cố hệ thống chính trị, nâng cao đời sống vật chất tinh thầncho nhân dân
Thanh Hoá là một tỉnh lớn, nằm ở bắc Trung bộ, từ 19,35` đến 20,5 độ
vĩ bắc, từ 104 đến 106,5 độ kinh đông Phía bắc giáp các tỉnh Ninh bình, Hòabình; phía tây giáp nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào; phía nam giáp tỉnhNghệ An Diện tích tự nhiên 11.168 km2 Bờ biển dài 102 km2, có nhiều cửalạch: Lạch Sung, Lạch Trường, Lạch Trào, Lạch Hới, Lạch Bạng Do cónhiều cửa lạch nên có nhiều bãi bồi, lắm phù sa, phong phú các loại hải sản,lại có cảng nước sâu Nghi Sơn, có nhiều bãi tắm đẹp, nhiều danh lam thắngcảnh Đó là nguồn tài nguyên to lớn để Thanh Hoá phát triển các ngành côngnghiệp, khai thác, nuôi trồng, chế biến thủy, hải sản, đẩy mạnh các hoạt động
du lịch và dịch vụ Toàn tỉnh có 27 đơn vị hành chính, gồm 24 huyện, 1 thànhphố, 2 thị xã Dân số cả tỉnh gần 4 triệu người Thanh Hoá có 5 huyện đồng
Trang 8bằng ven biển là: Tĩnh Gia, Quảng Xương, Hoằng Hóa, Hậu Lộc và Nga Sơn.Tổng diện tích 813 km2, chiếm 22,8% diện tích cả tỉnh; dân số 1.075.363người, bằng 25% dân số cả tỉnh.
Huyện Tĩnh Gia có 34 đơn vị hành chính (33 xã và 1 thị trấn huyện lỵ).
Dân số 220.000 người, diện tích gần 280 km Huyện Tĩnh Gia nằm ởphía nam của tỉnh: phía Nam giáp với huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An, phíatây giáp với huyện miền núi Như Thanh, Nông Cống, phía bắc giáp huyệnQuảng Xương, phía đông là bờ biển dài gần 42km Đây là một huyện nằm ởvùng khí hậu rất khắc nghiệt, chịu tác động nặng nề của gió Lào, ảnh hưởngrất lớn đến sản xuất nông nghiệp cũng như sinh hoạt của người dân Tuynhiên, Tĩnh Gia lại là một huyện có rất nhiều thế mạnh trong phát triển kinh
tế Khu kinh tế Nghi Sơn với sức đầu tư hàng chục tỷ USD đang được tậptrung triển khai, tạo điều kiện và thúc đẩy nhanh chóng tốc độ đô thị hóa.Huyện có cảng Nghi Sơn, Lạch Bạng, bờ biển dài Kinh tế biển, cả khai thác,nuôi trồng, chế biến thủy, hải sản khá phát triển Bãi biển du lịch Hải Hòađang được đầu tư khai thác
Về tình hình phát triển kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng, báo cáođánh giá của Ban Chấp hành đang bộ huyện Tĩnh Gia tại Hội nghị giữa nhiệm
kỳ ( tháng 10 năm 2008) khẳng định:
Tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm đạt 15% Thu nhậpbình quân đầu người năm 2008 ước đạt gần 5 triệu đồng Sản lượnglương thực đạt 59.000 tấn, tăng 4.000 tấn so với năm 2005; sảnlượng lạc vỏ đạt 11.000 tấn, xấp xỉ đạt mục tiêu đại hội Đàn gia
súc, gia cầm tăng nhanh về số lượng: đàn trâu, bò 39.000 con (chỉ tiêu đại hội là 40.000 con); đàn lợn 99.350 con (chỉ tiêu đại hội là 100.000 con) Tốc độ tăng trưởng trong ngành công nghiệp, xây
dựng đạt 27,5%, cao hơn thời kỳ 2000-2005 là 13% Giá trị sản xuất
Trang 9công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp năm 2008 ước đạt 200 tỷ đồng.Tốc độ tăng GDP các ngành dịch vụ bình quân đạt 15% Giá trịhàng hóa xuất khẩu đạt trên 10 triệu USD Cơ cấu kinh tế củahuyện: nông - ngư nghiệp 45,8%, công nghiệp - tiểu thủ côngnghiệp 27,5%; thương mại - dịch vụ 26,7% Hệ thống giao thôngnông thôn đã được tập trung đầu tư nâng cấp, trong đó có trên 100
km đã bê tông và nhựa hóa Cơ sở vật chất của các ngành giáo dục,
y tế, văn hóa, thể thao được tăng cường đáng kể Đến hết năm
2008 có 32 trường học được kiên cố và cao tầng, 253/284 thôn xómxây dựng nhà văn hóa Tổng vốn đầu tư đạt 450 tỷ đồng Các thànhphần kinh tế được mở rộng Hiện nay, toàn huyện đã có 242 công tytrách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần; 43 hợp tác xã dịch vụ, 87trang trại và gần 400 tổ hợp sản xuất và dịch vụ Hoạt động văn hóa
xã hội có nhiều chuyển biến tiến bộ Toàn huyện có 112 trường,trong đó có 32 trường đạt chuẩn quốc gia Đã khai trương được 213đơn vị văn hóa gồm 174 làng, 36 cơ quan, trường học và 3 xã Hệthống thông tin trong huyện phát triển nhanh: 80% số hộ có máy thuhình, bình quân 100 người dân có 10 máy điện thoại cố định.50% sốxã,thị trấn đạt chuẩn quốc gia về y tế, 90% số trạm y tế có bác sĩ
Số hộ nghèo mỗi năm giảm khoảng 5% An ninh chính trị và trật tự
an toàn xã hội được giữ vững Hệ thống chính trị được củng cố.Tuy nhiên, Tĩnh Gia vẫn là huyện nghèo Tốc độ tăng trưởngkinh tế nhanh nhưng chưa đảm bảo bền vững Nông-ngư nghiệp vẫn
là ngành sản xuất chính, chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu kinh tế củahuyện; ngành nghề phát triển chậm, chưa phát huy được lợi thế củakhu kinh tế Nghi Sơn đang được Nhà nước tập trung đầu tư xâydựng; kết cáu hạ tầng kinh tế-xã hội ở các xã xa trung tâm thị trấn
Trang 10còn yếu kém Một số vấn đề xã hội phức tạp chưa được giải quyếtdứt điểm, nhất là vấn đề giải phóng mặt bằng và xây dựng khu táiđịnh cư cho việc triển khai dự án khu kinh tế Nghi Sơn Số hộnghèo còn khá cao, trên 27% Giáo dục, y tế và các hoạt động vănhóa xã hội ở các xã phía tây của huyện còn nhiều khó khăn Tỷ lệtăng dân số vẫn còn trên 1% [44, tr.12-13].
Huyện Quảng Xương có 40 xã và 1 thị trấn huyện lỵ Dân số 284000
người Diện tích 227,63 km.Phía nam giáp huyện Tĩnh Gia, phía tây giáphuyện Đông Sơn và Thành phố Thanh Hoá, phía bắc giáp huyện Hoằng Hóa,phía đông là bờ biển, dài 18,2 km Nằm sát Thành phố Thanh Hoá và ôm trọnthị xã du lịch Sầm Sơn, đó là điều kiện tương đối thuận lợi cho Quảng Xươngphát triển kinh tế xã hội Quảng Xương cơ bản vẫn là một huyện nông nghiệpthuần túy với hai ngành chủ yếu là khai thác, nuôi trồng, chế biến hải sản vàtrồng trọt, chăn nuôi
Về tình hình phát triển kinh tế, văn hóa-xã hội, quốc phòng - an ninh,Báo cáo của Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Quảng Xương tại hội nghị giữa
nhiệm kỳ, (tháng 10 năm 2008) đã khẳng định:
Tốc độ tăng trưởng kinh tế tương đối cao, bình quân hàng nămđạt 13% Thu nhập bình quân đầu người đến cuối năm 2008 ướcđạt 9,6 triệu đồng Cơ cấu kinh tế đang có bước chuyển dịch tíchcực hơn: nông nghiệp-lâm nghiệp-thủy sản chiếm 44,45%; côngnghiệp - tiểu thủ công nghiệp chiếm 24%; dịch vụ thương mạichiếm 31,55% Tổng sản lượng lương thực bình quân hành năm
129.868 tấn, xấp xỉ mục tiêu đại hội (130.000 tấn) Tổng sản lượng
khai thác,nuôi trồng thủy, hải sản ước đạt gần 13.000 tấn Giá trịhàng hóa tham gia xuất khẩu là 11,320 triệu đô la Các nghề truyềnthống đang được khôi phục và phát triển Tổng giá trị sản xuất hàngtiểu thủ công nghiệp đạt 113.774 triệu đồng Kết cấu hạ tầng, nhất là
Trang 11hệ thống giao thông nông thôn đã được nâng cấp, tạo thuận lợi chophát triển kinh tế-xã hội và đi lại của nhân dân Tổng nguồn vốn đầu
tư xã hội năm 2008 ước đạt 546 tỷ đồng Mạng lưới dịch vụ ngàymột phát triển Mạng lưới thông tin truyền thanh được mở rộng,bình quân 17 máy điện thoại cố định trên 100 dân, tăng hơn 8 lần sovới đầu nhiệm kỳ Tổng giá trị dịch vụ năm 2008 ước đạt 900 tỷđồng Hộ nghèo còn 19,5% số hộ trong huyện Các lĩnh vực văn hóa
xã hội những năm gân đây phát triển khá mạnh Toàn huyện đã hoànthành phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi và phổ cập trung học
cơ sở 78% số trường được kiên cố hóa, 28% số trường đạt chuẩnquốc gia Các xã, thị trấn đều có trạm xá Có 21 xã, thị trấn đạtchuẩn quốc gia về y tế Có 32/41 trạm y tế có bác sĩ Tỷ lệ trẻ emsuy dinh dưỡng còn 23,2% Tỷ lệ tăng dân số bình quân 5 năm gầnđây là 0,84 % Cuộc vận động xây dựng làng xã văn hóa, cơ quan,trường học có nếp sống văn hóa đang được nhân dân trong huyệnquan tâm, tham gia hưởng ứng Hơn 80% số thôn, làng đã khaitrương xây dựng thôn làng văn hóa Do đẩy mạnh công tác xã hộihóa, cơ sở vật chất trường học, trạm xá, đường làng, ngõ xóm đangtừng bước được kiên cố hóa, được bê tông, nhựa hóa Tỷ lệ lao độngqua đào tạo đạt 28%, mỗi năm tạo việc làm mới cho gần 6.000 laođộng Tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội cơ bản ổnđịnh Thực hiện chỉ thị 10 của Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá vềxây dựng các mô hình tự quản, toàn huyện đã thành lập được 404 tổ
an ninh bảo vệ thôn, xóm và 2.722 tổ an ninh xã hội theo nhómcộng đồng dân cư Hệ thống chính trị thường xuyên được củng cố.Tuy nhiên, tình hình trong huyện cũng đang còn nhiều hạnchế,yếu kém: tốc độ tăng trưởng kinh tế không ổn đinh, chưa bềnvững, năm cao, năm thấp; chuyển dịch cơ cấu kinh tế tuy đúng
Trang 12hướng nhưng còn quá chậm; ngành nghề, kể cả nghề tuyền thốngvẫn trong tình trạng thiếu thị trường, phụ thuộc quá nhiều vào cácđầu mối trung gian; mô hình mới xuất hiện chưa nhiều và chưa đượckịp thời tổng kết nhân ra diện rộng Hoạt động dịch vụ thương mạichưa tương xứng với tiềm năng của huyện Lao động thiếu việc làmcòn nhiều, tỷ lệ hộ nghèo còn cao Trình độ dân trí, chất lượng giáodục, chất lương chăm sóc sức khỏe nhân dân, chất lượng các hoạtđộng văn hóa xã hội ở các xã xa trung tâm vẫn còn hạn chế, khó khăn.
Vệ sinh môi trường đang là vấn đề bức xúc Tình hình hoạt động củamột số loại tội phạm, tệ nạn xã hội vẫn còn diễn biến phức tạp Chấtlượng hoạt động của các tổ chức đoàn thể chính trị ở địa bàn thôn,xóm còn thấp, đang là vấn đề rất đáng quan tâm.[ 26, tr.13-16]
Huyện Hoằng Hóa có 49 đơn vị hành chính bao gồm 47 xã và 2 thị
trấn, trong đó có một thị trấn huyện lỵ Dân số hơn 320000 người Diện tíchhơn 240 km Hoằng Hóa là huyện lớn nhất tỉnh Thanh Hoá, xét về đơn vịhành chính cũng như về dân số Phía nam giáp huyện Quảng Xương và thànhphố Thanh Hoá, phía tây giáp huyện Thiệu Hóa, phía bắc giáp huyện HậuLộc, phía đông là bờ biển dài hơn 20 km Do đặc điểm tự nhiên, Hoằng Hóachia làm 3 vùng kinh tế tương đối rõ rệt: vùng đồi, vùng đồng và vùng biển.Mặc dù là cửa ngõ phía bắc của thành phố Thanh Hoá, mấy năm gần đây hoạtđộng dịch vụ tương đối phát triển nhưng, nhìn chung, Hoằng Hóa vẫn là mộthuyện thuần nông với 2 ngành chủ yếu là khai thác nuôi trồng, chế biến thủy,hải sản và trồng trọt, chăn nuôi, có nhiều nghề truyền thống nhưng đang gặpkhó khăn Hoằng Hóa là một trong những địa phương của Thanh Hoá cótruyền thống văn hóa, nhiều người đỗ đạt, được mệnh danh là đất học
Về tình hình phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng - an ninh,Báo cáo của Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Hoằng Hóa tại hội nghị giữa
nhiệm kỳ (tháng 9 năm 2008) đã khẳng định:
Trang 13Cơ cấu kinh tế đang chuyển dịch đúng hướng: tỷ trọng ngànhnông nghiệp giảm, tỷ trọng các ngành công nghiệp, dịch vụ tăng Cụthể là: nông nghiệp - lâm nghiệp -thủy sản chiếm 34,8%; côngnghiệp, thủ công nghiệp, xây dựng chiếm 42%; dịch vụ, thương mạichiếm 23,2% Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 14,9% Thunhập bình quân đầu người năm 2008 ước đạt 7 triệu đồng Tổng sảnlượng lương thực năm 2008 đạt xấp xỉ 120.000 tấn, sản lượng thủyhải sản 12.940 tấn Giá trị hàng hóa tham gia xuất khẩu 19,1 triệuUSD Giá trị sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp tăng nhanhtrong vài năm gân đây, riêng năm 2008 đã đạt 724.748 triệu đồng.Trong đó, công nghiệp đạt 186.884 triệu đồng, xây dựng đạt537.864 triệu đồng Các ngành nghề tiểu thủ công nghiệp trongnông thôn có xu hướng phát triển nhanh hơn Hiện nay đã có 46/49
xã, thị trấn đã có nghề, giải quyết được việc làm cho hàng vạn laođộng nông thôn Cơ sở vật chất, các công trình phúc lợi xã hội, giaothông, trường học được đầu tư nâng cấp Hoạt động dịch vụ thươngmại cơ bản đáp ứng nhu cầu sản xuất và tiêu dùng của người dân
Tỷ lệ hộ nghèo còn 23% Các lĩnh vực văn hóa xã hội khá pháttriển Đã hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi vàtrung học cơ sở Có 81% số phòng học kiên cố, 33,2 số trường tronghuyện đạt chuẩn quốc gia Hệ thống trạm y tế đảm bảo cơ bản chocông tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân trong huyện.Bình quân có 3 bác sĩ trên 1 vạn dân Tỷ lệ tăng dân số 0,67%.Phong trào xây dựng đời sống văn hóa khá mạnh Gần 80% số giađình đạt tiêu chuẩn gia đình văn hóa Số làng văn hóa, đơn vị cơquan, trường học có nếp sống văn hóa tăng nhanh trong những nămgần đây An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững Hệthống chính trị thường xuyên được quan tâm củng cố
Trang 14Tuy vậy, Hoằng Hóa vẫn là một huyện cơ bản là thuần nông.Tốc độ tăng trưởng tuy cao nhưng không ổn định Sản xuất hànghóa nhỏ lẻ, khả năng cạnh tranh thấp, chưa thu hút được đầu tư từbên ngoài Phát triển công nghiệp, ngành nghề ở nông thôn cũngnhư chuyển đổi cơ cấu kinh tế, cơ cấu trong nội bộ ngành chưa cóbước đột phá Nhiều xã vùng biển, vùng đồi còn nhiều khó khăn Vệsinh môi trường đang ngày càng bức xúc Phong trào xã hội hóa cáchoạt động văn hóa xã hội có chiều hướng chững lại Thiếu việc làmkhi nông nhàn là hiện tượng còn khá phổ biến ở hầu hết các làngquê trong huyện Các loại tội phạm như nghiện hút, cờ bạc, số đề,tai nạn giao thông chưa thực sự được kiềm chế Công tác quản lý xãhội của chính quyền một số xã hạn chế nên để tình trạng khiếu kiệntrong dân còn kéo dài Hoạt động của các tổ chức đoàn thể ở thônxóm ngày một khó khăn, hình thức [17, tr.14-15].
Huyện Hậu Lộc có 27 đơn vị hành chính, gồm 26 xã và 1 thị trấn huyện
lỵ Dân số trên 192.400 người Diện tích 157,62 km Phía bắc giáp huyện NgaSơn và huyện Hà Trung, phía nam giáp huyện Hoằng Hóa, phía tây giáphuyện Vĩnh Lộc và huyện Thiệu Hóa, phía đông là bờ biển dài 12,8 km.Ngành nghề chủ yếu là trồng trọt, chăn nuôi và khai thác, nuôi trồng, chế biếnthủy hải sản Nghề truyền thống chủ yếu có nghề rèn, nấu rượu, sản xuất vậtliệu xây dựng Điều kiện tự nhiên chia huyện thành 3 vùng kinh tế tương đối
rõ rệt: vùng đồi, vùng đồng và vùng biển Hậu Lộc là huyện có nhiều di tíchđược xếp hạng cấp quốc gia và cấp tỉnh như cụm di tích lịch sử đền Bà Triệu
ở xã Triệu Lộc, chùa Sùng nghiêm Diên Thánh Văn Lộc, chùa Yvích ở xã HảiLộc, chùa Ngọc Đới ở xã Tuy Lộc, đền Hàn Sơn ở xã Châu Lộc Đây lànhưng điểm thu hút đông đảo du khách, nhất là trong những dịp lễ hội Nhìnchung, Hậu Lộc là một huyện nghèo, kinh tế chậm phát triển
Trang 15Về tình hình phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng - an ninh,báo cáo của Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Hậu Lộc tại hội nghị giữa nhiệm
kỳ ( tháng 10 năm 2008 ) đã khẳng định:
Tổng sản phẩm GDP đến năm 2008 ước đạt 1.045 tỷ đồng,tăng 38,4% so với năm 2005 Tốc độ tăng trưởng bình quân 11,5%.Thu nhập bình quân đầu người đến năm 2008 ước đạt 6,4 triệuđồng Cơ cấu kinh tế trong huyện là: nông nghiệp,ngư nghiệp48,3%; công nghiệp, xây dựng 18,6%; thương mại, dịch vụ 33,1%.Tổng sản lượng lương thực năm cao nhất đạt 74.500 tấn Tổng đàntrâu bò luôn duy trì ổn định ở mức xấp xỉ 17.000 con, đàn lợn62.800 con Đàn gia cầm 683.000 con Muối biển 12.000 tấn Nhiềunghề truyền thống được khôi phục như nghề rèn Tiến Lộc, nghề nấurượu Cầu Lộc, mộc dân dụng ở Phú Lộc, Hưng Lộc, chế biến hảisản, sửa chữa tàu thuyền ở Ngư Lộc Tổng mức bán lẻ năm 2008đạt 435 tỷ đồng, xuất khẩu gần 9 triệu USD Kết cấu hạ tầng kinh tếphát triển nhanh Tổng vốn đầu tư phát triển trên địa bàn đạt 932 tỷđồng Toàn bộ hệ thống giao thông trong huyện đã được nhựa hóa
và bê tông hóa Hàng loạt công trình phúc lợi lớn hoàn thành và đưavào sử dụng như hệ thống các trường trung học phổ thông, sân vănhóa huyện Tỷ lệ hộ nghèo còn 21,5% Do tập trung đẩy mạnhcông tác xã hội hóa, các lĩnh vực văn hóa xã hội phát triển khá mạnh
mẽ Hơn 50% trường đạt chuẩn quốc gia Hậu Lộc là một trong số íthuyện của Thanh Hoá sớm hoàn thành chương trình phổ cập giáodục tiểu học đúng độ tuổi và trung học cơ sở Ngoài bệnh viện đakhoa huyện đang được đầu tư nâng cấp, các xã đều có trạm xá Phầnlớn các trạm xá đã có bác sĩ điều trị Có 20/27 xã thị trấn đạt chuẩnquốc gia về y tế Tỷ lệ tăng dân số bình quân 5 năm gần đây đạt0,86% Hệ thống thông tin truyền thanh phát triển đến tận thôn xóm
Trang 16Bình quân 13 máy điện thoại cố định trên 100 dân Cuộc vận động xâydựng đời sống văn hóa được triển khai khá sớm, bắt đầu từ nhữngnăm 1989-1990 Có làng đã trở thành điển hình trong cả nước nhưlàng Duy Tinh, xã Văn Lộc Đến nay, toàn huyện có 192 làng, xã, cơquan, trường học triển khai xây dựng nếp sống văn hóa 78% gia đìnhđạt tiêu chuẩn gia đình văn hóa, 68 câu lạc bộ thể dục thể thao, 6.850gia đình đạt tiêu chuẩn gia đình thể thao, 28% dân số luyện tậpthường xuyên Tình hình an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hộiđược bảo đảm Hệ thống chính trị trong huyện thường xuyên đượccủng cố
Tuy vậy, Hậu Lộc vẫn là một huyện còn nhiều khó khăn.Chuyển dịch cơ cấu kinh tế chậm, nông nghiệp và ngư nghiệp vẫnchiếm tỷ trong cao trong cơ cấu kinh tế của huyện Số lượng doanhnghiệp quá ít so với các huyện trong vùng, cả huyện đến nay mới có
43 doanh nghiệp.Số lao động được đào tạo còn hạn chế Chất lượngcác làng văn hóa sau khai trương chưa cao Vệ sinh môi trườngngày càng bức xúc Một số vụ khiếu kiện trong dân dây dưa kéo dài,nghiện hút chưa được đẩy lùi Chất lượng hoạt động của các tổ chứcđoàn thể xã hội ở thôn xóm đang ngày càng giảm sút [7, tr.12 - 13]
Huyện Nga Sơn là huyện nhỏ nhất trong 5 huyện ven biển Thanh Hoá,
xét cả về quy mô dân số, cả về diện tích Toàn huyện có 26 xã và 1 thị trấnhuyện lỵ Dân số trên 142.560 người Phía bắc giáp huyện Kim Sơn, tỉnhNinh bình; phía tây giáp huyện Hà Trung và thị xã Bỉm Sơn; phía nam giáphuyện Hậu Lộc; phía đông là bờ biển có chiều dài gần 15 km Trong 5 huyệnven biển, Nga Sơn là huyện ven biển duy nhất không có đường quốc lộ 1A điqua Trồng trọt, chăn nuôi và khai thác nuôi trồng, chế biến thủy, hải sản lànhững ngành sản xuất chủ yếu Nơi đây có hang Từ Thức là di tích danh
Trang 17thắng nổi tiếng, có một nghề truyền thống đã đi vào kho tàng ca dao ViệtNam, đó là nghề dệt chiếu cói:
“Chiếu Nga Sơn, gạch Bát Tràng Vải tơ Nam Định, lụa hàng Hà Đông”.
Về tình hình phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng - an ninh,Báo cáo của Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Nga Sơn tại hội nghị giữa nhiệm
kỳ ( tháng 9 năm 2008 ) đã khẳng định:
Cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng Tỷ trọng các ngànhtrong cơ cấu nền kinh tế của huyện đến thời điểm 2008 ước tính là:nông nghiệp, thủy sản chiếm 43,4%; tiểu thủ công nghiệp xây dựng
cơ bản chiếm 24,1%; thương mại, dịch vụ chiếm 32,5% Tốc độtăng trưởng bình quân hàng năm đạt 9,1% Tổng vốn đầu tư toàn xãhội mỗi năm đạt 657 tỷ đồng Sản lượng lương thực đạt 56.320 tấn.Tổng sản lượng cói năm 2008 ước đạt 23.800 tấn, lạc xuất khẩu3.375 tấn Đàn trâu bò 12.000 con, đàn lợn 49.000 con, gia cầm366.000 con Khai thác và nuôi trồng thủy, hải sản đạt 3200 tấn Tốc
độ tăng trưởng trong ngành công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp vàxây dựng tăng bình quân xấp xỉ 9,8 % hàng năm Hoạt động dịch vụthương mại mấy năm gần đây phát triển khá, đáp ứng cơ bản chonhu cầu sản xuất và phục vụ đời sống nhân dân Toàn huyện có2.700 cơ sở kinh doanh thương mại; xuất khẩu năm 2008 ước đạt 8triệu USD Số máy điện thoại cố định toàn huyện là 13.500 máy,bình quân 9 máy/100 dân Kết cấu hạ tầng được tăng cường, nhiềucông trình quan trọng trong huyện hoàn thiện và đưa vào sử dụng
Hệ thống giao thông được cải thiện nhiều, đáp ứng cơ bản nhu cầu
di lại và phát triển kinh tế xã hội Phong trào xã hội hóa các hoạtđộng văn hóa xã hội được các địa phương trong huyện quan tâm.Giáo dục đào tạo có bước phát triển, đã hoàn thành phổ cập giáo dục
Trang 18tiểu học đúng độ tuổi và phổ cập trung học cơ sở Trình độ dân tríđược nâng lên, nhất là ở các xã công giáo toàn tòng Toàn huyện có
32 % số trường đạt chuẩn quốc gia, 74,48% số phòng học được kiên
cố hóa Các xã và thị trấn đều có trạm y tế 2/3 số trạm y tế có bác
sĩ Tỷ lệ tăng dân số bình quân dưới 1% Phong trào xây dựng làng,
xã văn hóa những năm gần đây phát triển khá nhanh An ninh chínhtrị, trật tự an toàn xã hội, an ninh vùng giáo ổn định
Tuy nhiên, tăng trưởng kinh tế của huyện chậm hơn các huyệntrong vùng Nông nghiệp vẫn chiếm tỷ lệ cao trong cơ cấu kinh tế.Các ngành nghề thủ công nghiệp và dịch vụ phát triển chậm Ngay
cả nghề dệt chiếu cói nỗi tiếng cũng đang gặp khó khăn Hoạt độngxuất khẩu còn nặng tranh mua, tranh bán Thu nhập bình quân đầungười thấp, đến năm 2008 ước đạt 5,8 triệu đồng Tỷ lệ hộ nghèocòn 25,6%, cao hơn mức bình quân của cả tỉnh ở những xã khókhăn, xa trung tâm, công tác xã hội hóa các hoạt động văn hóa xãhội còn yếu Một số loại tệ nạn xã hội như cờ bạc, nghiện hút tuy bịkiềm chế nhưng chưa bị đẩy lùi, đang làm người dân trong huyện
băn khoăn [35, tr.13-14].
Nhìn chung, các huyện ven biển Thanh Hoá được hình thành từ lâuđời, có điều kiện tự nhiên tương đối giống nhau, cả về địa hình, thổ nhưỡng,khí hậu ,có truyền thống lịch sử, truyền thống văn hóa rất vẻ vang Ranh giớigiữa các huyện là sông và cửa Lạch Hệ thống giao thông đường bộ, đườngsông, đường biển tương đối thuận lợi Các huyện đều có đường quốc lộ chạyqua Hậu Lộc, Hoằng Hóa, Quảng Xương, Tĩnh Gia có quốc lộ 1A xuyên qua.Nga Sơn, Hậu Lộc, Hoằng hóa có quốc lộ 10 xuyên qua trung tâm huyện lỵ.Mỗi huyện đều có nhiều di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh Người dân nơiđây có truyền thống đoàn kết, cần cù, chịu khó, sáng tạo trong lao động sảnxuất, dũng cảm, kiên cường trong đấu tranh chống ngoại xâm, bảo vệ Tổ
Trang 19quốc Cả 5 huyện đều được Nhà nước tặng thưởng danh hiệu cao quý “Anhhùng lực lượng vũ trang nhân dân” Đó là những điều kiện thuận lợi cho cáchuyện phát triển kinh tế - xã hội.
Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi, Đảng bộ và nhân dân cáchuyện ven biển Thanh Hoá cũng thường xuyên phải đối mặt với nhữngkhó khăn thách thức như bão lụt, nắng nóng khô hạn kéo dài Nguồn lợibiển ngày càng cạn kiệt Trình độ dân trí thấp, số hộ nghèo còn cao, lợithế cho gọi vốn đầu tư không nhiều Đó là những yếu tố cản trở đến tốc
độ phát triển kinh tế xã hội của các huyện
* Khái quát tình hình, đặc điểm các đảng bộ các huyện ven biển tỉnh Thanh Hoá
Tương ứng với các đơn vị hành chính cấp huyện, Thanh Hoá có 5 đảng
bộ ở 5 huyện ven biển Các đảng bộ ở các huyện ven biển đều có hệ thống tổchức từ huyện đến cơ sở và được thành lập từ rất sớm, phát triển nhanh cả về
số lượng đảng viên cũng như về tổ chức đảng Hiện nay có 352 tổ chức cơ sởđảng, 2.293 chi bộ dưới cơ sở, trên 43.000 đảng viên Tất cả các xã, thị trấn,các cơ quan, trường học, các thôn làng trong huyện đều có tổ chức Đảng Quakhảo sát cho thấy, tuổi đời bình quân của đảng viên ở các đảng bộ các huyệnven biển Thanh Hoá khá cao Số đảng viên là cán bộ hưu trí chiếm gần 50%
Đảng bộ huyện Tĩnh Gia thành lập vào ngày 06 tháng 12 năm 1930.Sau 78 năm phát triển và trưởng thành, đến nay, Đảng bộ có 76 tổ chức cơ sởđảng, 505 chi bộ dưới cơ sở, 8.295 đảng viên Đảng bộ đã qua 23 kỳ đại hội
Đảng bộ huyện Quảng Xương được thành lập từ ngày 26 tháng 02 năm
1946 Sau hơn 60 năm phát triển và trưởng thành, Đảng bộ đã có 82 tổ chức
cơ sở đảng, trong đó có 51 đảng bộ, 31 chi bộ trực thuộc, 605 chi bộ dưới cơ
sở, 11.295 đảng viên Đảng bộ đã qua 23 kỳ đại hội
Đảng bộ huyện Hoằng Hóa thành lập vào ngày 01 tháng 9 năm 1945.Sau 63 năm phát triển và trưởng thành, đến nay, Đảng bộ có 90 tổ chức cơ sở
Trang 20đảng, trong đó có 56 đảng bộ và 34 chi bộ trực thuộc, 645 chi bộ dưới cơ sở,11.541 đảng viên Đảng bộ đã qua 24 lần đại hội.
Đảng bộ huyện Hậu Lộc được thành lập vào ngày 12 tháng 3 năm
1940 Sau 68 năm hoạt động và phát triển, hiện nay Đảng bộ có 57 tổ chức cơ
sở đảng, trong đó có 33 đảng bộ và 24 chi bộ trực thuộc, 356 chi bộ dưới cơ
sở, 7.596 đảng viên Đảng bộ đã qua 24 kỳ đại hội
Đảng bộ huyện Nga Sơn được thành lập ngày 15 tháng 10 năm 1945.Sau 63 năm hoạt động và phát triển, đến nay Đảng bộ có 54 tổ chức cơ sởđảng, trong đó 32 đảng bộ và 22 chi bộ trực thuộc, 7252 đảng viên sinh hoạt ở
317 chi bộ dưới cơ sở Đảng bộ đã qua 23 lần đại hội
Qua đó chúng ta thấy, các đảng bộ của các huyện ven biển Thanh Hoáđều được thành lập khá sớm so với các đảng bộ khác trong tỉnh, hoạt độngtrên những vùng đất có bề dày truyền thống lịch sử đấu tranh và xây dựng Hệthống tổ chức hoàn chỉnh từ huyện đến thôn xóm Đội ngũ cán bộ, đảng viênđông đảo, đa số được tôi luyện trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp, chống
Mỹ và cuộc chiến tranh biên giới Tây nam và biên giới phía Bắc nên có bảnlĩnh chính trị vững vàng, tâm huyết với sự nghiệp xây dựng quê hương Ngay
từ khi ra đời, các Đảng bộ đã nhanh chóng trở thành lực lượng cách mạng,lãnh đạo nhân dân trong huyện tham gia và thực hiện thắng lợi các nhiệm vụchính trị của địa phương qua từng thời kỳ, góp phần cùng nhân dân trong tỉnh,nhân dân cả nước giành độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc, đang từng bướcthực hiện thành công sự nghiệp đổi mới, thực hiện mục tiêu dân giàu, nướcmạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh
Tuy nhiên, qua số liệu thống kê khảo sát cũng cho thấy: đảng viên ởcác đảng bộ ven biển thành phần xuất thân chủ yếu là nông dân; lực lượnghưu trí và bộ đôi phục viên, xuất ngũ chiếm tỷ lệ đông; tuổi đời, tuổi đảngbình quân cao; trình độ văn hóa, chuyên môn nghiệp vụ hạn chế Đó là nhữngkhó khăn, thách thức không nhỏ để các đảng bộ nâng cao năng lực lãnh đạo
Trang 21trong thời kỳ đất nước hội nhập, trong sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa,hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn hiện nay.
Về chất lượng Ban Chấp hành đảng bộ các huyện, qua 3 kỳ đại hội (từ
1996 đến nay) cụ thể như sau:
Nhiệm kỳ 1996-2000: thực hiện Chỉ thị 51-CT/TW ngày 09 tháng 3
năm 1995 của Bộ Chính trị về đại hội đang bộ các cấp, các đảng bộ đều bầu
đủ số lượng là 33 đồng chí ủy viên Ban Chấp hành, 11 đồng chí ủy viên BanThường vụ
Cơ cấu của Ban Chấp hành các đảng bộ là:
- Tỷ lệ nữ: Đảng bộ huyện Tĩnh Gia 7 người chiếm 21%; Đảng bộhuyện Quảng Xương 4 người chiếm 12%; Đảng bộ huyện Hoằng Hóa ngườichiếm 15%; Đảng bộ huyện Nga Sơn 4 người chiếm 12% Đảng bộ huyệnHậu Lộc 6 người chiếm 18%;
- Tuổi bình quân của Ban Chấp hành:
Đảng bộ huyện Tĩnh Gia: Tuổi bình quân 46,5 tuổi, trong đó: dưới 35tuổi có 1 người chiếm 3%, từ 35 tuổi đến dưới 50 tuổi có 17 người chiếm51%; từ 55 tuổi trở lên có 13 người chiếm 46%
Đảng bộ huyện Quảng Xương: Tuổi bình quân 47 tuổi, trong đó: dưới
35 tuổi có 1 người chiếm 3%, từ 35 tuổi đến dưới 50 tuổi có 16 người chiếm48,5%; từ 50 tuổi trở lên có 16 người chiếm 48,5%
Đảng bộ huyện Hoằng Hóa: Tuổi bình quân 46 tuổi, trong đó: dưới 35tuổi có 1 người chiếm 3%, từ 35 tuổi đến dưới 50 tuổi có 17 người chiếmchiếm 53%; từ 50 tuổi trở lên có 14 chiếm 44%
Đảng bộ huyện Hậu Lộc: Tuổi bình quân 44 tuổi, trong đó: dưới 35tuổi có 6%, từ 35 tuổi đến dưới 50 tuổi 15 người chiếm 46%; từ 50 tuổi trởlên có 16 người chiếm 48%
Trang 22Đảng bộ huyện Nga Sơn: Tuổi bình quân 43 tuổi, trong đó: dưới 35tuổi có 6%, từ 35 tuổi đến dưới 50 tuổi có 17 người chiếm 51%; từ 55 tuổi trởlên có 14 người chiếm 39%.
-Trình độ văn hóa:
Tốt nghiệp trung học cơ sở (THCS): Đảng bộ huyện Tĩnh Gia có 8người chiếm 24%; Đảng bộ huyện Quảng Xương có 7 người chiếm 21%;Đảng bộ huyện Hoằng Hóa có 5 người chiếm 15%; Đảng bộ huyện Hậu Lộc
có 3 người chiếm 9 %; Đảng bộ huyện Nga Sơn có 5 người chiếm 15%
Tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT): Đảng bộ huyện Tĩnh Gia có
25 người chiếm 76%; Đảng bộ huyện Quảng Xương có 26 người chiếm 79%;Đảng bộ huyện Hoằng Hóa có 28 người chiếm 85%; Đảng bộ huyện Hậu Lộc
có 30 người chiếm 91 %; Nga Sơn có 28 người chiếm 85%
- Trình độ chuyên môn:
Sơ cấp: Đảng bộ huyện Tĩnh Gia có 8 người chiếm 24%; Đảng bộhuyện Quảng Xương có 7 người chiếm 21%; Đảng bộ huyện Hoằng Hóa có 5người chiếm 15%; Đảng bộ huyện Hậu Lộc có 3 người chiếm 9%; Đảng bộhuyện Nga Sơn có 5 người chiếm 15%
Trung cấp: Đảng bộ huyện Tĩnh Gia có 8 người chiếm 24%; Đảng bộhuyện Quảng Xương có 8 người chiếm 24%; Đảng bộ huyện Hoằng Hóa có 6người chiếm 18%; Đảng bộ huyện Hậu Lộc có 9 người chiếm 27 %; Đảng bộhuyện Nga Sơn có 6 người chiếm 18%
Đại học: Đảng bộ huyện Tĩnh Gia có 17 người chiếm 52%; Đảng bộhuyện Quảng Xương có 15 người chiếm 55%; Đảng bộ huyện Hoằng Hóa có
22 người chiếm 67%; Đảng bộ huyện Hậu Lộc có 21 người chiếm 64%; Đảng
bộ huyện Nga Sơn có 22 người chiếm 67%
-Trình độ lý luận, chính trị:
Trang 23Sơ cấp lý luận chính trị: Đảng bộ huyện Tĩnh Gia có 3 người chiếm9%; Đảng bộ huyện Quảng Xương có 2 người chiếm 6%; Đảng bộ huyệnHoằng Hóa có 2 người chiếm 6%; Đảng bộ huyện Hậu Lộc có 1 người chiếm3%; Đảng bộ huyện Nga Sơn có 1 người chiếm 3%.
Trung cấp lý luận chính trị: Đảng bộ huyện Tĩnh Gia có 21 ngườichiếm 65%; Đảng bộ huyện Quảng Xương có 23 người chiếm 68%; Đảng bộhuyện Hoằng Hóa có 20 người chiếm 62%; Đảng bộ huyện Hậu Lộc có 24người chiếm 71%; Đảng bộ huyện Nga Sơn có 21 chiếm 65%
Cao cấp lý luận chính trị: Đảng bộ huyện Tĩnh Gia có 8 người chiếm26%; Đảng bộ huyện Quảng Xương có 8 người chiếm 26%; Đảng bộ huyệnHoằng Hóa có 10 người chiếm 32%; Đảng bộ huyện Hậu Lộc có 8 ngườichiếm 26%; Đảng bộ huyện Nga Sơn có 7 người chiếm 22%
Cơ cấu, chất lượng chung của Ban Thường vụ của các đảng bộ nhiệm
kỳ này là:
- Tỷ lệ nữ chiếm 9,09 %, trẻ dưới 40 tuổi chiếm 5,45%, từ 40 đến dưới
50 tuổi chiếm 46%, từ 50 tuổi trở lên chiếm 58,1%
- Trình độ văn hóa: tốt nghiệp THCS chiếm 12,72%; THPT chiếm87,28%
- Trình độ chuyên môn: trung cấp chiếm 47,27%; đại học, cao đẳngchiếm 52,73%
- Trình độ lý luận chính trị: trung cấp lý luận chiếm 63,63%; cử nhân
và cao cấp chính trị chiếm 36,37% (phụ lục 2)
Nhiệm kỳ 2000-2005: thực hiện Chỉ thị 54-CT/TW ngày 22 tháng 4
năm 2000 của Bộ Chính trị về đại hội đảng các cấp, đảng bộ huyện các venbiển Thanh Hoá đều bầu đủ số lượng tối đa là 33 ủy viên Ban Chấp hành, có35% tham gia lần đầu và 11 Uỷ Ban Thường vụ có 34,5% tham gia lần đầu
Cơ cấu của Ban Chấp hành các đảng bộ là:
Trang 24-Tỷ lệ nữ: Đảng bộ huyện Tĩnh Gia có 5 người chiếm 15%; Đảng bộhuyện Quảng Xương có 5 người chiếm 15%; Đảng bộ huyện Hoằng hóa có 6người chiếm 18%; Nga Sơn có 6 người chiếm 18% Đảng bộ huyện Hậu Lộc
có 5 người chiếm 15%;
- Tuổi bình quân của Ban Chấp hành:
Đảng bộ huyện Tĩnh Gia: tuổi bình quân 45 tuổi, trong đó: dưới 35 tuổi
có 1 người chiếm 3%,từ 35 tuổi đến dưới 50 tuổi có 20 người chiếm 61%; từ
55 tuổi trở lên có 12 người chiếm 36%
Đảng bộ huyện Quảng Xương: tuổi bình quân 46 tuổi, trong đó: dưới
35 tuổi có 1 người chiếm 3%, từ 35 tuổi đến dưới 50 tuổi có 17 người chiếm52%; từ 55 tuổi trở lên có 15 người chiếm 45%
Đảng bộ huyện Hoằng Hóa: tuổi bình quân 46 tuổi, trong đó: dưới 35tuổi có 1 người chiếm 3%, từ 35 tuổi đến dưới 50 tuổi có 20 người chiếm 63
%; từ 55 tuổi trở lên có 12 người chiếm 34%
Đảng bộ huyện Hậu Lộc: tuổi bình quân 44 tuổi, trong đó: dưới 35 tuổi
có 2 người chiếm 6%, từ 35 tuổi đến dưới 50 tuổi có 17 người chiếm 51%; từ
55 tuổi trở lên có 14 chiếm 43%
Đảng bộ huyện Nga Sơn: tuổi bình quân 43 tuổi, trong đó: dưới 35 tuổi
có 1 người chiếm 3%, từ 35 tuổi đến dưới 50 tuổi có 23 người chiếm 67%; từ
55 tuổi trở lên có 10 người chiếm 30%
- Trình độ văn hóa của Ban Chấp hành:
Tốt nghiệp THCS: Đảng bộ huyện Tĩnh Gia có 2 người chiếm 6%;Đảng bộ huyện Quảng Xương có 1 người chiếm 3%; Đảng bộ huyện HoằngHóa: 0%; Đảng bộ huyện Hậu Lộc: 0%; Đảng bộ huyện Nga Sơn: 0%
Tốt nghiệp THPT: Đảng bộ huyện Tĩnh Gia có 31 người chiếm 94%;Đảng bộ huyện Quảng Xương có 32 người chiếm 97%; Đảng bộ huyệnHoằng Hóa đạt 100%; Đảng bộ huyện Hậu Lộc đạt 100%; Đảng bộ huyệnNga Sơn đạt 100%
Trang 25- Trình độ chuyên môn của Ban Chấp hành:
Trung cấp lý luận chính trị: Đảng bộ huyện Tĩnh Gia có 11 ngườichiếm 33%; Đảng bộ huyện Quảng Xương có 10 người chiếm 30%; Đảng bộhuyện Hoằng Hóa có 8 người chiếm 24%; Đảng bộ huyện Hậu Lộc có 9người chiếm 27 %; Đảng bộ huyện Nga Sơn có 7 người chiếm 21%
Đại học: Đảng bộ huyện Tĩnh Gia có 25 người chiếm 77%; Đảng bộhuyện Quảng Xương có 23 người chiếm 70%; Đảng bộ huyện Hoằng Hóa có
25 người chiếm 76%; Đảng bộ huyện Hậu Lộc có 24 người chiếm 73%; Đảng
bộ huyện Nga Sơn có 26 người chiếm 79%
- Trình độ lý luận chính trị của Ban Chấp hành:
Trung cấp lý luận chính trị: Đảng bộ huyện Tĩnh Gia có 15 ngườichiếm 45%; Đảng bộ huyện Quảng Xương có 12 người chiếm 36%; Đảng bộhuyện Hoằng Hóa có 12 người chiếm 36%; Đảng bộ huyện Hậu Lộc có 16người chiếm 49%; Đảng bộ huyện Nga Sơn có 11 người chiếm 33%
Cao cấp lý luận chính trị: Đảng bộ huyện Tĩnh Gia có 18 người chiếm55%; Đảng bộ huyện Quảng Xương có 21 người chiếm 64%; Đảng bộ huyệnHoằng Hóa có 21 người chiếm 64%; Đảng bộ huyện Hậu Lộc có 17 ngườichiếm 51%; Đảng bộ huyện Nga Sơn có 22 người chiếm 77%
Cơ cấu, chất lượng chung của Ban Thường vụ của các đảng bộ nhiệm
kỳ này là:
- Tỷ lệ nữ chiếm 9%, trẻ dưới 40 tuổi chiếm 15%, từ 40 đến dưới 50tuổi chiếm 55%, trên 50 tuổi chiếm 35 %
- Trình độ văn hóa: THPT chiếm 100%
- Trình độ chuyên môn: trung cấp chiếm 12%; đại học, cao đẳngchiếm 88%
- Trình độ lý luận chính trị: cao cấp: chiếm 100% (phụ lục 2)
Nhiệm kỳ 2005- 2010: Thực hiện Chỉ thị 46-CT/TW của Bộ Chính trị
về đại hội đảng bộ các cấp tiến tới đại hội Đảng toàn quốc và sự chỉ đạo của
Trang 26Tỉnh ủy Thanh Hoá, ở nhiệm kỳ này, các đảng bộ các huyện ven biển đã bầu
số lượng ủy viên Ban Chấp hành nhiều hơn 2 nhiệm kỳ trước và bầu đủ sốlượng tối đa là 39 đồng chí, trong đó, mới tham gia lần đầu chiếm xấp xỉ36%; số lượng ủy viên Ban Thường vụ là 11 đồng chí, trong đó, mới tham gialần đầu chiếm 31%
Cơ cấu của Ban Chấp hành các đảng bộ là:
- Tỷ lệ nữ: Đảng bộ huyện Tĩnh Gia có 7 người chiếm 17,5%; Đảng bộhuyện Quảng Xương có 6 người chiếm 15%; Đảng bộ huyện Hoằng hóa có 6người chiếm 15%; Đảng bộ huyện Nga Sơn có 8 người chiếm 20% Đảng bộhuyện Hậu Lộc có 8 người chiếm 20%;
- Tuổi bình quân của Ban Chấp hành các đảng bộ huyện:
Đảng bộ huyện Tĩnh Gia: tuổi bình quân 42 tuổi, trong đó: dưới 35 tuổi chiếm2,5%, từ 35 tuổi đến dưới 50 tuổi chiếm 72,5%; từ 50 tuổi trở lên chiếm 25%
Đảng bộ huyện Quảng Xương: tuổi bình quân 44 tuổi, trong đó: dưới
35 tuổi có 2,5%, từ 35 tuổi đến dưới 50 tuổi chiếm 67,5%; từ 55 tuổi trở lênchiếm 30%
Đảng bộ huyện Hoằng Hóa: tuổi bình quân 43 tuổi, trong đó: dưới 35tuổi có 1 người chiếm 2,5%, từ 35 tuổi đến dưới 50 tuổi có 14 người chiếm 63
%; từ 50 tuổi trở lên có 14 người chiếm 32,5 %
Đảng bộ huyện Hậu Lộc: tuổi bình quân 44 tuổi, trong đó: dưới 35 tuổi
có 2 người chiếm 5%, từ 35 tuổi đến dưới 50 tuổi có 26 người chiếm 70%; từ
55 tuổi trở lên có 11 người chiếm 25%
Đảng bộ huyện Nga Sơn: tuổi bình quân 42,5 tuổi, trong đó: dưới 35tuổi có 1 người chiếm 2,5%, từ 35 tuổi đến dưới 50 tuổi chiếm 66%; từ 50tuổi trở lên có 10 người chiếm 25%
- Trình độ văn hóa của Ban Chấp hành:
Trang 27Tốt nghiệp THPT: Đảng bộ huyện Tĩnh Gia 100%; Đảng bộ huyệnQuảng Xương 100%; Đảng bộ huyện Hoằng Hóa 100%; Đảng bộ huyện HậuLộc 100%; Đảng bộ huyện Nga Sơn 100%.
- Trình độ chuyên môn của Ban Chấp hành:
Trung cấp: Đảng bộ huyện Tĩnh Gia có 8 người chiếm 20%; Đảng bộhuyện Quảng Xương có 5 người chiếm 12,5%; Đảng bộ huyện Hoằng Hóa có
6 người chiếm 15%; Đảng bộ huyện Hậu Lộc có 7 người chiếm 17,5%; Đảng
bộ huyện Nga Sơn có 6 người chiếm 15%
Đại học: Đảng bộ huyện Tĩnh Gia có 31 người chiếm 80%; Đảng bộhuyện Quảng Xương có 34 người chiếm 87,5%; Đảng bộ huyện Hoằng Hóa
có 33 người chiếm 85%; Đảng bộ huyện Hậu Lộc có 32 người chiếm 82,5%;Đảng bộ huyện Nga Sơn có 33 người chiếm 85%
- Trình độ lý luận chính trị của Ban Chấp hành:
Trung cấp lý luận chính trị: Đảng bộ huyện Tĩnh Gia có 8 người chiếm20%; Đảng bộ huyện Quảng Xương có 4 người chiếm 10%; Đảng bộ huyệnHoằng Hóa có 6 người chiếm 15%; Đảng bộ huyện Hậu Lộc có 5 ngườichiếm 12,5%; Đảng bộ huyện Nga Sơn có 2 người chiếm 5%
Cao cấp lý luận chính trị: Đảng bộ huyện Tĩnh Gia có 31 người chiếm80%; Đảng bộ huyện Quảng Xương có 35 người chiếm 90%; Đảng bộ huyệnHoằng Hóa có 33 người chiếm 85%; Đảng bộ huyện Hậu Lộc có 34 ngườichiếm 87,5%; Đảng bộ huyện Nga Sơn có 37 người chiếm 95%
Cơ cấu, chất lượng chung của Ban Thường vụ của các đảng bộ nhiệm
kỳ này là:
-Tỷ lệ nữ chiếm 9%, dưới 40 tuổi chiếm 15%, từ 40 đến dưới 50 tuổichiếm 65%, trên 50 tuổi chiếm 25 %
- Trình độ văn hóa: tốt nghiệp THPT 100%
- Trình độ chuyên môn: trung cấp chiếm 4%; đại học, cao đẳng chiếm 96%
- Trình độ lý luận chính trị: cử nhân, cao cấp chiếm 100%
Trang 28Từ phân tích chất lượng Ban Chấp hành và Ban Thường vụ huyện ủycủa các huyện ven biển Thanh Hoá trong 3 nhiệm kỳ cho thấy: trình độ vănhóa, chuyên môn nghiệp vụ, trình độ lý luận chính trị ngày càng được nânglên Số có trình độ trung cấp chủ yếu còn ở cơ sở Tỷ lệ cấp ủy tham gia lầnđầu gia tăng dần Cơ bản đảm bảo đủ 3 độ tuổi trong Ban Chấp hành và BanThường vụ Tuy nhiên, qua đó cũng cho thấy, tỷ lệ nữ trong Ban Chấp hành,Ban Thường vụ còn quá thấp, xu hướng trẻ hóa chậm, tuổi bình quân cao.Trình độ chuyên môn trên đại học còn quá ít, nhất là trong Ban Thường vụ.Đây cũng sẽ là yếu tố cản trở tính năng động trong lãnh đạo, chỉ đạo củahuyện ủy, của Ban Thường vụ.
* Chức năng, nhiệm vụ của huyện uỷ ở các huyện ven biển tỉnh Thanh Hoá
- Chức năng, nhiệm vụ của Ban Chấp hành:
Các đảng bộ ở các huyện ven biển Thanh Hoá hoạt động và lãnh đạo
trên một vùng đất có vị trí địa kinh tế, địa chính trị xã hội quan trọng Trongcuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, đây là vùng tự do, cùng với
cả tỉnh, là hậu phương vững chắc, đóng góp nhiều sức người, sức của tronghai cuộc kháng chiến của dân tộc Nhưng đây cũng là vùng đất có nhiều khókhăn cho phát triển kinh tế Địa hình không thuận lợi cho phát triển kinh tếquy mô lớn; thiên tai bão lụt, hạn hán thường xuyên xảy ra; cơ sở hạ tầng cònnhiều yếu kém Đời sống vật chất và tinh thần của nhân còn nhiều khó khăn.Trong khi đó, các đối tượng chính sách xã hội, đặc biệt là đối tượng người cócông rất lớn Vì thế, nhiệm vụ chính trị của các đảng bộ rất nặng nề
Nhiệm vụ chung, lâu dài của các đảng bộ các huyện ven biển tỉnh
Thanh Hoá là lãnh đạo nhân dân trong huyện tập trung phát triển kinh tế, đẩy mạnh các hoạt động văn hóa xã hội, củng cố và xây dựng nền quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, biên phòng toàn dân, giữ vững
an ninh chính rị và trật tự an toàn xã hội, xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống
Trang 29chính trị ngày một trong sạch, vững mạnh Căn cứ vào điều kiện thực tế của
từng địa phương và tình hình cụ thể của từng thời kỳ, đại hội nhiệm kỳ củacác đảng bộ xác định những nhiệm vụ cụ thể cho đảng bộ mình
Đại hội lần thứ XXIII, nhiệm kỳ 2005-2010 của đảng bộ huyện Tĩnh Gia đã khẳng định:
Tập trung đẩy mạnh tốc độ tăng trưởng kinh tế, nhất là cácngành, các lĩnh vực mà huyện nhà có tiềm năng lợi thế như kinh tếbiển, nuôi trồng thủy sản, chăn nuôi gia súc, gia cầm, kinh tế đồirừng, du lịch biển Thực hiện có hiệu quả quy hoạch phát triển kinhtế-xã hội đến năm 2010, đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theohướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực đầu tư chophát triển, tạo môi trường thuận lợi khuyến khích các thành phầnkinh tế đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh và xây dựng kết cấu hạtầng Phát huy tiềm năng thế mạnh của các vùng kinh tế, nhất làvùng có khu kinh tế Nghi Sơn, đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng, tạo sựchuyển biến đồng đều giữa các vùng
Nâng cao chất lượng và tiếp tục đẩy mạnh xã hội hóa các hoạtđộng văn hóa xã hội, quan tâm giải quyết các vấn đề bức xúc về xãhội, tiếp tục cải thiện đời sống nhân dân
Xây dựng vững chắc nền quốc phòng toàn dân gắn với thếtrận an ninh nhân dân, thế trận biên phòng toàn dân; giữ vững anninh chính trị, đảm bảo trật tự an toàn xã hội; nâng cao hiệu quảhoạt động của các cơ quan nội chính; Phát huy dân chủ, tăng cườngpháp chế, đảm bảo trật tự kỷ cương, xây dựng hệ thống chính quyềntrong sạch vững mạnh
Trang 30Tăng cường công tác dân vận, củng cố và phát huy sức mạnhcủa khối đại đoàn kết toàn dân, nâng cao chất lượng và hiệu quảhoạt động của mặt trận tổ quốc và các đoàn thể nhân dân.
Quán triệt sâu sắc quan điểm xây dựng Đảng là nhiệm vụ thenchốt, tiếp tục đẩy mạnh cuộc vận động xây dựng chỉnh đốn Đảng,xây dựng Đảng bộ vững mạnh cả về chính trị,tư tưởng và tổ chức;nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của đảng, đáp ứng yêucầu sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa [38, tr.22-26]
Đại hội lần thứ XXIII, nhiệm kỳ 2005-2010, đảng bộ huyện Quảng Xương đã xác định nhiệm vụ cụ thể của Đảng bộ như sau:
Tiếp tục xác định phát triển kinh tế nông, lâm, thủy sản lànhiệm vụ quan trọng, tập trung chuyển dịch cơ cấu kinh tế nôngnghiệp, nông thôn, phấn đấu đến 2010 có 30% diện tích đất canh tácđạt giá trị 50 triệu đồng/ha trở lên, tốc độ tăng trưởng nông lâm thủysản hàng năm đạt 7,4%
Tập trung đẩy mạnh phát triển công nghiệp, thủ công nghiệp,đảm bảo tốc độ tăng trưởng hàng năm tăng 19,7% Phát triển đa dạngcác hoạt động dịch vụ thương mại và du lịch, phát triển nhanh kết cấu
hạ tầng tạo bước đột phá về thay đổi bộ mặt nông thôn Chú trọng đầu
tư, tạo điều kiện khuyến khích các thành phần kinh tế phát triển Tập trung chỉ đạo đổi mới giáo dục đào tạo, phát triển nguồnnhân lực; nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động chăm sóc sứckhỏe cho nhân dân, đẩy mạnh xã hội hóa các hoạt động văn hóa,thông tin, thể thao, phấn đấu đến 2010 có 70% thôn, làng, cơ quanđạt danh hiệu văn hóa; quan tâm giải quyết việc làm, xóa đói, giảmnghèo và thực hiện các chính sách xã hội
Thường xuyên củng cố quốc phòng, an ninh; tập trung xâydựng cơ sở vững mạnh toàn diện, an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến
Trang 31đấu Đấu tranh phòng chống có hiệu quả các loại tội phạm hình sự,kinh tế, tham nhũng, đẩy lùi các loại tệ nạn xã hội Tăng cườngcông tác phổ biến, giáo dục pháp luật,thực hiện tốt cơ chế 02 của BộChính trị về Đảng lãnh đạo, nhà nước điều hành, cơ quan quân sự,công an làm tham mưu và sự phối hợp của các ban ngành, đoàn thể.Nâng cao năng lực của các cơ quan tư pháp, thanh tra nhà nước Nâng cao năng lực và hiệu quả điều hành của chính quyền từhuyện đến cơ sở Coi trọng cải cách hành chính Đổi mới phươngthức hoạt động của Hội đồng nhân dân theo hướng dân chủ, thiếtthực; nâng cao chất lượng các kỳ họp, chống dân chủ hình thức Phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân, tiếp tục đổimới nội dung và phương thức hoạt động của Mặt trận tổ quốc và cácđoàn thể quần chúng Hướng xuống cơ sở, đẩy mạnh các phong tràothi đua yêu nước trong nhân dân Tăng tỷ lệ đoàn viên, hội viên Tiếp tục thực hiện tốt Nghị quyết hội nghị Trung ương 6 (lần2), xây dựng tổ chức đảng vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng và tổchức Từng bước nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của
tổ chức đảng, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, giữ vững kỷluật và kỷ cương của Đảng [20, tr.19 - 24]
Đại hội lần thứ XXIV của Đảng bộ huyện Hoằng Hóa đã xác định nhiệm vụ của Đảng bộ trong thời gian 2005-2010 như sau:
Phát triển kinh tế toàn diện với tốc độ cao và bền vững Đẩynhanh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiệnđại hóa Nâng cao năng lực sản xuất và sức cạnh tranh của cácngành kinh tế và các thành phần kinh tế, huy động và sử dụng cóhiệu quả các nguồn lực cho đầu tư phát triển Nông nghiệp là trọngtâm, thủy sản là mũi nhọn, công nghiệp, dịch vụ du lịch là hướng độtphá, hình thành các cụm, các điểm kinh tế động lực Phát triển mạnh
Trang 32các doanh nghiệp, các trang trại, tạo mọi điều kiện để kinh tế hộ, kinh
tế tư nhân phát triển
Đẩy mạnh công tác xã hội hóa và tạo chuyển biến mạnh mẽcác hoạt động văn hóa xã hội, phát triển kinh tế gắn liền với giảiquyết tốt các vấn đề xã hội bức xúc, từng bước nâng cao đời sốngvật chất và tinh thần cho nhân dân
Tập trung xây dựng cụm cơ sở an toàn làm chủ, sẵn sàngchiến đấu, khu vực phòng thủ vững chắc Giữ vững ổn định chính trị
và trật tự an toàn xã hội tạo điều kiện cho kinh tế xã hội phát triển.Đảm bảo an ninh nội bộ, an ninh nông thôn, an ninh tôn giáo Đấutranh phòng chống có hiệu quả các loại tội phạm và tệ nạn xã hội,không để phát sinh phức tạp và bất ngờ xảy ra
Tăng cường hơn nữa công tác giám sát của Hội đồng nhân dânhuyện, xã; nâng cao chất lượng các kỳ họp Phát huy dân chủ, giữvững kỷ cương, nâng cao năng lực quản lý và hiệu quả điều hànhcủa ủy ban nhân dân Thực hiện mạnh mẽ việc cải cách các thủ tụchành chính theo phương châm gọn nhẹ, kịp thời Giải quyết tốt cáckiến nghị của cử tri
Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, nâng cao chấtlượng, hiệu quả hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thểquần chúng, các tổ chức xã hội Hướng hoạt động xuống cơ sở,phấn đấu 75% số cơ sở đạt vững mạnh Thường xuyên phát độngphong trào thi đua yêu nước, thu hút đông đảo thành viên tham gia,trên cơ sở đó để phát triển đoàn viên, hội viên
Xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh cả về chính trị, tưtưởng và tổ chức Thường xuyên tổ chức và thực hiện nghiêm túccông tác kiểm tra giám sát việc thực hiện nhiệm vụ chính trị, thựchiện các chủ trương, đường lối, chính sách pháp luật của Đảng và
Trang 33Nhà nước, các chỉ thị nghị quyết của cấp ủy cấp trên, thực hiện Điều
Trên cơ sở đẩy mạnh công tác xã hội hóa, tiếp tục tăng cườngđầu tư cho giáo dục, phát triển toàn diện các ngành học, bậc học.Đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động văn hóa thể thao, thông tintuyên truyền, làm cho văn hóa từng bước thấm sâu vào đời sống,thực sự là nền tảng tinh thần của xã hội Tăng cường công tác quản
lý cùng với việc đầu tư thêm cơ sở vật chất cho ngành y tế, nâng caocông tác chăm sóc sức khỏe nhân dân Thực hiện tốt các chính sách
xã hội, việc làm và xóa đói giảm nghèo
Xây dựng vững chắc nền quốc phòng toàn dân gắn với thế trận
an ninh nhân dân, thế trận biên phòng toàn dân, giữ vững an ninhchính trị, trật tự an toàn xã hội, nâng cao hiệu quả hoạt động của các
cơ quan nội chính, giải quyết kịp thời các đơn thư tố cáo khiếu nạicủa công dân, không để xảy ra điểm nóng
Tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động của Hội đồng nhândân huyện, xã, thị trấn theo hướng thiết thực, hiệu quả Tập
Trang 34trung cải cách hành chính theo hướng thuận tiện, thống nhất vàhiệu quả Tăng cường phân cấp, phân nhiệm để nâng cao tínhchủ động sáng tạo của cơ sở gắn với việc nâng cao năng lựcquản lý, điều hành của ủy ban nhân dân các cấp.
Quan tâm xây dựng mối liên hệ mật thiết giữa Đảng với nhândân, đổi mới phương thức và nội dung hoạt động của Mặt trận Tổquốc (MTTQ) và các đoàn thể quần chúng, phát huy sức mạnh khốiđại đoàn kết toàn dân, tổ chức nhiều phong trào thi đua yêu nước,thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia, trên cơ sở đó đểphát triển hội viên và củng cố tổ chức
Tiếp tục đẩy mạnh cuộc vận động xây dựng và chỉnh đốnĐảng, tăng cường công tác giáo dục chính trị tư tưởng, rèn luyệnđạo đức cách mạng, ý thức công dân, khắc phục tình trạng suy thoái
về chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên, tăng cườngcông tác kiểm tra, giám sát, nhất là hoạt động kiểm tra giám sát củacấp ủy Thường xuyên củng cố và nâng cao năng lực lãnh đạo vàsức chiến đấu của tổ chức đảng đi đôi với việc đổi mới phương thứclãnh đạo và phong cách làm việc của cấp ủy [3, tr.21- 25]
Đại hội lần thứ XXIII của Đảng bộ huyện Nga Sơn đã xác định nhiệm
vụ của Đảng bộ trong nhiệm kỳ 2005-2010 như sau:
Tập trung chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nông nghiệp, phấnđấu đạt tốc độ tăng trưởng 6% năm trở lên; hình thành các cụm sảnxuất thủ công nghiệp tập trung, phát triển nhanh dịch vụ thươngmại; khai thác và phát huy tốt hơn tiềm năng thế mạnh của các tiểuvùng kinh tế trong huyện; huy động nội lực, khai thác tốt ngoại lực,đẩy mạnh xây dựng kết cấu hạ tầng tạo điều kiện cho kinh tế - xãhội phát triển
Trang 35Đẩy mạnh xã hội hóa các hoạt động văn hóa xã hội, phát triểngiáo dục-đào tạo một cách toàn diện, hoàn thiện hệ thống y tế cơ sở,phấn đấu đến 2010 có 100% xã, thị trấn đạt chuẩn quốc gia và cóbác sĩ, thực hiện tốt công tác dân số, gia đình và trẻ em, coi trọngcông tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm, xóa đói giảm nghèo vàthực hiện tốt các chính sách xã hội Triển khai mạnh mẽ và sâu rộng
đề án “xây dựng xã, thị trấn văn hóa”
Xây dựng cơ sở vững mạnh, an toàn làm chủ, sẵn sàng chiếnđấu, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ quân sự địa phương, giữ vững ổnđịnh chính trị, đảm bảo vững chắc an ninh nông thôn, an ninh tôngiáo, an ninh trên biển, không để xảy ra đột xuất, bất ngờ Đẩymạnh phong trào quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc, đấu tranhphòng chống hiệu quả các loại tội phạm và tệ nạn xã hội Nâng caochất lượng công tác điều tra, truy tố, xét xử, giải quyết đơn thưkhiếu nại, tố cáo của công dân
Tiếp tục nâng cao chất lượng các kỳ họp của Hội đồng nhândân (HĐND), hoạt động của cơ quan Thường trực HĐND, các ban,
tổ đại biểu HĐND theo hướng dân chủ, công khai Tăng cường côngtác giám sát, đổi mới hình thức tiếp xúc cử tri, khắc phục bệnh hìnhthức trong hoạt động của HĐND Đẩy mạnh cải cách hành chính,đổi mới phong cách, lề lối làm việc, tăng cường kỷ luật, kỷ cương,nâng cao năng lực chỉ đạo điều hành của chính quyền từ huyện đến
cơ sở
Chú trọng đổi mới nội dung, hình thức, biện pháp vận độngquần chúng, hướng mạnh hoạt động của MTTQ và các tổ chức quầnchúng về địa bàn cơ sở, cộng đồng khu dân cư, phát động các phongtrào thi đua yêu nước trong nhân dân, tạo điều kiện để quần chúng
Trang 36nhân dân tham gia xây dựng chính quyền, thông qua đó, xây dựng
tổ chức đoàn, tổ chức hội vững mạnh
Tiếp tục thực hiện cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn Đảngtheo tinh thần nghị quyết hội nghị TW 6 (Lần 2), kiên quyết đấutranh chống mọi biểu hiện về suy thoái về tư tưởng chính trị, về đạođức lối sống trong cán bộ, đảng viên, nâng cao năng lực lãnh đạo vàsức chiến đấu của đội ngũ cán bộ đảng viên Tăng cường công táckiểm tra, giám sát, nhất là công tác kiểm tra giám sát của cấp ủy, đổimới phong cách lãnh đạo, chỉ đạo, phấn đấu xây dựng Đảng bộ ngàycàng vững mạnh [29, tr.20-25]
Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam được thông qua tại Đại hội đại biểutoàn quốc lần thứ X của Đảng quy định:
Cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng là Đại hội đại biểu toànquốc Cơ quan lãnh đạo ở mỗi cấp là đại hội đại biểu hoặc đại hộiđảng viên Giữa hai kỳ đại hội, cơ quan lãnh đạo của Đảng là BanChấp hành Trung ương, ở mỗi cấp là Ban Chấp hành đảng bộ, chibộ(gọi tắt là cấp ủy) Cấp ủy các cấp báo cáo và chịu trách nhiệm
về hoạt động của mình trước đại hội cùng cấp, trước cấp ủy cấp trên
và cấp dưới [49, tr.17].
Đại hội huyện đảng bộ là cơ quan lãnh đạo cao nhất của đảng bộ huyện.Đại hội đại biểu đảng bộ huyện, căn cứ vào đường lối, chủ trương của Đảng,chính sách pháp luật của nhà nước, tình hình thực tế của địa phương để quyếtđịnh phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội, quốcphòng, an ninh, xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, bầu Ban Chấp
hành đảng bộ huyện Ban Chấp hành đảng bộ huyện (gọi tắt là huyện ủy) là
cơ quan lãnh đạo của đảng bộ huyện giữa hai kỳ đại hội Chức năng, nhiệm
vụ của huyện ủy là lãnh đạo đảng bộ và nhân dân trong huyện thực hiện
Trang 37thắng lợi đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, thực hiện thắng lợi nghị quyết đại hội đại biểu đảng bộ huyện đề ra.
- Chức năng, nhiệm vụ của Ban Thường vụ:
Ban Thường vụ huyện ủy là cơ quan lãnh đạo, điều hành hoạt động củaBan Chấp hành Đảng bộ huyện, chịu trách nhiệm lãnh đạo mọi hoạt động củaĐảng bộ giữa hai kỳ họp của Ban Chấp hành Thường vụ huyện ủy làm việctheo nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách BanThường vụ huyện ủy có nhiệm vụ:
Quyết định các chủ trương, giải pháp tổ chức thực hiện thắng lợi cácchỉ thị, nghị quyết của Trung ương, của Tỉnh ủy, nghị quyết Đại hội Đảng bộhuyện và các chỉ thị, nghị quyết, các chủ trương của Huyện ủy
Kiểm tra việc thực hiện Điều lệ Đảng,các chỉ thị, nghị quyết của cấp ủycấp trên và của Huyện ủy đối với tổ chức đảng cấp dưới và đảng viên
Trực tiếp giải quyết những vấn đề về tổ chức, cán bộ, bao gồm cả tổchức bộ máy, cả công tác quy hoạch, đào tạo bồi dưỡng, bố trí, luân chuyển,điều động, bổ nhiệm, miễn nhiệm và thực hiện chính sách cán bộ thuộc diệnBan Thường vụ huyện ủy quản lý; quyết định công tác thi đua khen thưởng,
kỷ luật thuộc thẩm quyền theo quy định của Điều lệ Đảng
Quyết định triệu tập và chuẩn bị nội dung các hội nghị của Huyện ủy,báo cáo Huyện ủy về kết quả thực hiện các chủ trương, nghị quyết của Huyện
ủy, Ban Thường vụ hoặc những vấn đề Huyện ủy yêu cầu
- Chức năng, nhiệm vụ của tập thể Thường trực:
Thường trực huyện ủy bao gồm đồng chí Bí thư và các đồng chí Phó Bíthư (Phó Bí thư Thường trực và Phó Bí thư - Chủ tịch ủy ban nhân dân) Thựchiện nhiệm vụ, quyền hạn và các quan hệ công tác theo quy định của BanThường vụ Tỉnh ủy và quy chế làm việc của Ban Chấp hành, có trách nhiệm
Trang 38điều hành mọi hoạt động lãnh đạo của Ban Thường vụ giữa 2 kỳ họp của BanThường vụ, cụ thể là:
Giúp Ban Thường vụ chỉ đạo việc chuẩn bị và tổ chức thực hiện quychế làm việc, chương trình công tác toàn khóa của Ban Chấp hành đảng bộ,xây dựng và tổ chức thực hiện chương trình công tác năm, chương trình côngtác tháng của Ban Thường vụ huyện ủy, chương trình kiểm tra, giám sát hàngnăm của cấp ủy; quyết định triệu tập hội nghị Ban Thường vụ; chỉ đạo cácban ngành, các tổ chức đoàn thể chính trị chuẩn bị các nội dung trình hội nghịBan Thường vụ
Điều hành công tác phối hợp hoạt động giữa các ban của cấp ủy,Thường trực Hội đồng nhân dân, phó chủ tịch ủy ban nhân dân, Mặt trận Tổquốc và các đoàn thể chính trị trong việc quán triệt, cụ thể hóa và chỉ đạo tổchức thực hiện, trong việc kiểm tra giám sát thực hiện các chủ trương, chínhsách, các nghị quyết, chỉ thị của cấp ủy cấp trên cũng như của cấp ủy cùng cấp
Chỉ đạo và trực tiếp giải quyết công việc hàng ngày của Đảng bộ,những vấn đề đột xuất nảy sinh giữa hai kỳ họp của Ban Thường vụ huyện
ủy, thay mặt Ban Thường vụ huyện ủy giải quyết những công việc theo sự chỉđạo của Tỉnh ủy, theo quy chế làm việc của cấp ủy và những công việc đượcBan Thường vụ ủy quyền Các công việc được Ban Thường vụ ủy quyền, saukhi giải quyết công việc phải báo cáo kết quả với Ban Thường vụ trong phiênhọp gần nhất
1.1.2 Hoạt động lãnh đạo của huyện ủy ở các huyện ven biển tỉnh Thanh Hoá
* Khái niệm hoạt động lãnh đạo:
Theo “Từ điển tiếng Việt” của Trung tâm từ điển ngôn ngữ, Viện ngônngữ học, xuất bản năm 1992, “lãnh đạo” là đề ra chủ trương, đường lối và tổchức, động viên thực hiện [62, tr.540]
Trang 39Theo “Từ điển tiếng Việt” của giáo sư Bùi Quang Tịnh và BùiThị Tuyết Khanh, Nhà xuất bản Thanh niên, xuất bản năm 2000, “lãnh đạo”
là dẫn đường, dìu dắt [51, tr.595]
Như vậy, lãnh đạo chính là hoạt động của tập thể hoặc của cá nhân đề
ra phương hướng, mục tiêu, những chủ trương, đường lối, và tổ chức, dẫn dắtquần chúng nhân dân thực hiện thắng lợi những mục tiêu, chủ trương đườnglối đó
Hoạt động lãnh đạo là toàn bộ công tác từ nghiên cứu, khảo sát, điều
tra, đề ra đường lối, chủ trương, ban hành các chỉ thị, nghị quyết đến việcxây dựng kế hoạch, tổ chức triển khai thực hiện và chỉ đạo, kiểm tra, sơ kết,tổng kết quá trình tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương, các chỉ thị, nghịquyết ấy
* Đảng cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh đạo toàn diện xã hội:
Thực tiễn lịch sử đã chứng minh, Đảng Cộng sản Việt Nam là người tổchức và lãnh đạo mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam Trong suốt chặngđường 78 năm ra đời, chiến đấu và trưởng thành, Đảng ta đã lãnh đạo nhândân ta giành thắng lợi này đến thắng lợi khác: tiến hành cuộc cách mạngTháng Tám thành công, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay lànước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam), Nhà nước công nông đầu tiên ởĐông Nam châu Á, lãnh đạo nhân dân đánh thắng các cuộc chiến tranh xâmlược, xóa bỏ hoàn toàn chế độ thực dân phong kiến, hoàn thành sự nghiệp giảiphóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệvững chắc nền độc lập của Tổ quốc Hiện nay, trước những biến đổi khônlường của tình hình thế giới, trước mọi âm mưu và thủ đoạn chống phá điêncuồng của các thế lực thù địch, Đảng ta đang lãnh đạo nhân dân tiến hànhcông cuộc đổi mới đất nước và đã thu được những thành tựu quan trọng
Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã khẳng định:
Trang 40Đảng Cộng sản Việt Nam, đội tiên phong của giai cấp côngnhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dântộc Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân,nhân dân lao động và của cả dân tộc, theo chủ nghĩa Mác-Lênin và tưtưởng Hồ Chí Minh, là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội [56,
tr.12]
Điều lệ Đảng đã ghi rõ: “Đảng Cộng sản Việt nam là đảng cầm quyền,tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, chịu sự giám sát của nhândân, dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng; đoàn kết và lãnh đạo nhân dân tiếnhành sự nghiệp cách mạng” [49, tr.5-6]
Đảng ta là đảng cầm quyền, là lực lượng duy nhất lãnh đạo toàn diện xãhội Đảng lãnh đạo bằng việc đề ra cương lĩnh, đường lối, chủ trương, chínhsách phát triển kinh tế, văn hóa xã hội, xây dựng nền quốc phòng an ninhvững chắc; bằng việc phân công, bố trí, sắp xếp cán bộ trong toàn bộ hệ thốngchính trị; bằng việc kiểm tra, giám sát một cách thường xuyên và toàn diệnđối với cán bộ, đảng viên và các tổ chức đảng trong việc thực hiện đường lối,chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật Nhà nước; bằng việc tổ chứcvận động thông qua vai trò tiền phong gương mẫu của cán bộ, đảng viên.Đảng lãnh đạo nhà nước, các đoàn thể chính trị, các tổ chức xã hội , trên cơ
sở chức năng, nhiệm vụ của mình, cụ thể hóa các chủ trương của Đảng thànhcác văn bản pháp luật, các quy định, quyết định, các chương trình hành động
cụ thể để tổ chức quần chúng nhân dân thực hiện thắng lợi các mục tiêu,nhiệm vụ Đảng đề ra
Phương pháp, cách thức lãnh đạo của Đảng vừa phải đảm bảo nguyêntắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, vừa phải linh hoạt,sáng tạo, hợp quy luật, sát thực tiễn Đây là vấn đề cực kỳ quan trọng đối với
sự tồn vong của một đảng, đối với sự phát triển của một tổ chức đảng, mộtđảng bộ Đảng ta luôn luôn khẳng định: “Thực hiện triệt để nguyên tắc tập thể