Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến: Để giúp trẻ trẻ hình thành kỹ năng tự phục vụ bản thân một cách tốt nhất trong cuộc sống đồng thời góp phần giúp giáo viên có thêm kinh
Trang 1THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến: “Một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 5
-6 tuổi trong trường mầm non”.
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Lĩnh vực phát triển tình cảm kỹ năng xã hội.
3 Tác giả:
Họ và tên: Nguyễn Thị Thuý Hà Nữ Ngày tháng/năm sinh: 28/04/1984.
Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm mầm non.
Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên - Trường mầm non Sao Mai
Điện thoại: 0986794390.
4 Đồng tác giả (nếu có)
5 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:
6 Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu (nếu có): Trường mầm non Sao Mai -
Số 9 Chu Văn An - Thái Học 2 - Sao Đỏ - Chí Linh - Hải Dương.
7 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
Trẻ 5 – 6 tuổi trong trường mầm non.
Trang thiết bị đồ dùng đồ chơi.
Tài liệu tham khảo
8 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: 4 tháng: Từ tháng 09/2014 đến tháng 12/2014.
Trang 2PHẦN 1: TÓM TẮT SÁNG KIẾN
“Một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 5 - 6 tuổi
trong trường mầm non”
1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến: Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã nhấn mạnh
“Tuổi nhỏ làm việc nhỏ, tùy theo sức của mình” trong 5 điều Bác Hồ dạy,
nhưng trên thực tế giới trẻ bây giờ đặc biệt là trẻ mầm non bây giờ hầu như không biết, không phải làm gì cả Điều này làm ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển toàn diện của trẻ Chính vì vậy mà các nhà giáo dục, gần gũi hơn đó chính là những cô giáo mầm non là người uốn nắn, dìu dắt trẻ ngay từ lúc trẻ bắt đầu đến trường Một trong những kỹ năng đó chính là rèn cho trẻ kỹ năng tự phục vụ để trẻ tự hòa mình, làm quen với những việc gần gũi hàng ngày: mặc quần áo, đi giầy, dép, nhặt rác bỏ vào thùng, lau chùi bàn ghế, dọn dẹp đồ dùng,
đồ chơi hay làm và đi vệ sinh sao cho đúng, tự chăm sóc bản thân, chăm sóc giúp đỡ người thân, bạn bè Đây là một trong những nội dung rất quan trọng để hình thành một nhân cách sống cho trẻ, để trẻ tự tin trong xã hội.
2 Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến: Để giúp trẻ trẻ hình
thành kỹ năng tự phục vụ bản thân một cách tốt nhất trong cuộc sống đồng thời góp phần giúp giáo viên có thêm kinh nghiệm trong việc rèn kỹ năng tự phục
vụ cũng như kỹ năng chăm sóc giáo dục trẻ tốt tôi đã mạnh dạn chọn đề tài
“Một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 5 - 6 tuổi trong trường mầm non” để nghiên cứu và áp dụng sáng kiến từ tháng 09/2014 đến tháng
12/2014 tại lớp mẫu giáo 5 - 6 tuổi tôi chủ nhiệm.
Để áp ụng sáng kiến cần có những điều kiện sau: Giáo viên phải có trình
độ chuyên môn vững vàng, có kiến thức, kỹ năng để rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ Có đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị đồ dùng, đồ chơi cho trẻ.
3 Nội dung sáng kiến: Trong sáng kiến tôi đã chỉ ra được thực trạng và xây
dựng được 4 biện pháp để rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ.
+ Tính mới của sáng kiến: Tôi chọn nội dung rèn kỹ năng tự phục vụ
cho trẻ trong trường mầm non bởi đây là một trong những vấn đề mà ít được quan tâm và chưa có đề tài khoa học nào nghiên cứu.
Trang 3Các biện pháp tôi đưa ra đều đảm bảo tính mới, tính sáng tạo: Đây là một phần cơ bản của giáo dục kỹ năng sống nhưng tài liệu tham khảo còn hạn chế Điều đó thúc đẩy tôi giành thời gian xác định nội dung rèn kỹ năng tự phục vụ
và lựa chọn những nội dung thích hợp để lồng ghép, tích hợp vào các hoạt động, ở mọi lúc mọi nơi Tiếp theo tôi cung cấp cho giáo viên một ngân hàng các hoạt động gần gũi, các bài thơ, bài hát, câu chuyện mang tính giáo dục để tạo hứng thú, tích cực cho trẻ thực hiện những công việc tự phục vụ một cách tốt nhất.
+ Khả năng áp dụng của sáng kiến: Tôi đảm bảo bảo rằng với các biện
pháp tôi đưa ra có khả năng áp dụng rộng rãi trong tất cả các trường mầm non nói chung Và tùy từng điều kiện hoàn cảnh mà mức độ áp dụng sẽ có sự khác nhau Cách thức áp dụng: Với mỗi biện pháp tôi đều mô tả chi tiết, cụ thể từng thao tác tác mà giáo viên cần làm ở tất cả các thời điếm sinh hoạt trọng ngày Kết hợp với các bài thơ, bài hát, câu chuyện trẻ sẽ được rèn kỹ năng tự phục vụ một cách toàn diện Bên cạnh đó giáo viên tích lũy được vốn kinh nghiệm của mình trong việc kết hợp, tuyên truyền việc rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ tới phụ huynh bằng nhiều hình thức nhằm đạt được kết quả cao nhất.
+ Lợi ích của sáng kiến: Sáng kiến của tôi mang lại nhiều lợi ích thiết thự
cụ thể: Nó tích lũy cho giáo viên các hình thức tích hợp rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ vào các chế độ sinh hoạt trong ngày để đạt được yêu cầu đề ra Thứ 2, rèn
kỹ năng tự phục vụ tốt là cơ hội vàng giúp trẻ hoàn thiện mình, nhanh chóng khôn lớn và trưởng thành trong cuộc sống Thứ ba, đây là biện pháp hữu hiệu để nâng cao ý thức trách nhiệm cùng kết hợp giữa gia đình nhà trường và xã hội trong việc rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ.
4 Khẳng định giá trị, kết quả của sáng kiến: Áp dụng sáng kiến tôi đưa
ra một cách linh hoạt và triệt để giúp giáo viên tổ chức các hoạt động có tích hợp nội dung rèn kỹ năng tự phục vụ , một cách hiệu quả Đa số trẻ có kiến thức kỹ năng và hình thành ý thức tự phục vụ trong từng hoạt động Phụ huynh tích cực, quan tâm và kết hợp với giáo viên để rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ.
Trang 45 Đề xuất khuyến nghị: Để thực hiện tốt hơn nữa nội dung rèn kỹ năng tự
phục vụ cho trẻ tôi mong các cấp tạo nhiều cơ hội cho giáo viên được trau dồi và bồi dưỡng chuyên môn về vấn đề rèn kỹ năng tự phục vụ nói chung và kỹ năng sống nói riêng Nên chọn lọc xây dựng bộ tranh ảnh, đĩa bài giảng tích hợp nội dung rèn kỹ năng sống cho trẻ.
Trang 5PHẦN 2: MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến
Trong những năm gần đây, nhà nước ta rất quan tâm đến ngành giáo dục nước nhà và coi giáo dục là quốc sách hàng đầu Đất nước có phát triển bền vững thì phải có nền tri thức phát triển và để có con người phát triển toàn diện thì phải giáo dục ngày từ khi ở lứa tuổi mầm non vì đây là hạt gống quan trọng cho sự hình thành và phát triển nhân cách của con người Một con người muốn thành công không chỉ học hoàn toàn trong sách vở, mà còn cần học kiến thức thực tế ngoài đời mà kỹ năng quan trong nhất là kỹ năng tự phục vụ, tực chăm sóc bản thân Trên thực tế đối với trẻ mầm non đặc biệt là trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi đã có những kỹ năng tự phục vụ bản thân Bên cạnh đó, vẫn còn những trẻ thiếu kiến thức, kỹ năng phục vụ bản thân hoặc có những trẻ sống rất ích kỷ, chỉ nghĩ đến bản thân, chỉ biết nhận, biết hưởng thụ, biết có ngưởi phục vụ mà không biết quan tâm đến người khác, không biết tự chăm sóc bản thân mình
Đây là một trong những nguy hại lớn cho các em nên rèn kỹ năng tự phục vụ là một trong những kỹ năng quan trọng thúc đẩy trẻ hoàn thiện mình một cách tốt nhất Vì vậy muốn có kỹ năng tự phục vụ tốt phải rèn ngay từ lúc còn ở lứa tuổi mầm non có như vậy mới hình thành cho trẻ những kỹ năng, ý thức tự chăm sóc bản thân khi ra ngoài xã hội Chính vì vậy, việc rèn kỹ năng
tự phục vụ là mục tiêu trong tâm của nền giáo dục nước ta cũng như ngành mầm non để đào tạo ra những con người phát triển toàn diện về “Đức - Trí - Thể - Mỹ”.
Là một giáo viên mầm non tôi thiết nghĩ mình phải nghiên cứu, khai thác nguồn thông tin, cùng phương pháp nêu gương, làm mẫu như thế nào để đào tạo ra một thế hệ trẻ sống có trách nhiệm hơn, biết tự lập hơn, biết tự phục vụ
và chăm sóc bản thân để hoà mình vào xu thế phát triển chung của xã hội Bởi việc rèn kỹ năng tự phục vụ là một trong những lĩnh vực khá mới mẻ và chưa
có đề tài khoa học nào nghiên cứu về vấn đề này.
Với mục tiêu giúp giáo viên biết cách rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ đưa trẻ vào nề nếp và để trẻ có thể chủ động, tự lập trong cuộc sống hiện đại tôi
Trang 6mạnh dạn chọn đề tài “Một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 5 - 6 tuổi trong trường mầm non” để nghiên cứu.
2 Cơ sở lý luận của vấn đề
Để có một đất nước giàu về kinh tế, vững về chính trị thì phải có nền giáo dục toàn diện Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên đặt nền móng cho nền giáo dục của nước nhà Trong điều kiện phát triển kinh tế hiện nay, nước ta đang trên đà phát triển và hội nhập, bên cạnh sự phát triển về kinh tế kéo theo những tệ nạn xã hội, những mặt trái nảy sinh mà trẻ em là đối tượng có nguy cơ cao dễ bị đe doạ, bị ảnh hưởng Chăm sóc giáo dục trẻ em đặc biệt là trẻ mầm non trở thành con người phát triển toàn diện là mục tiêu trọng tâm của nền giáo dục nước ta và rèn kỹ năng tự phục vụ là một trong những kỹ năng quan trọng giúp trẻ hoàn thiên mình và trưởng thành trong xã hội.
Từ năm 2008, Bộ giáo dục và đào tạo đã phát động phong trào thi đua
“Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” với những nội dung cụ thể
để rèn kỹ năng sống cho trẻ một cách chung nhất, đây chính là những định hướng giúp giáo viên thực hiện như: Rèn luyện kỹ năng ứng xử hợp lý với các tình huống trong cuộc sống, thói quen và kỹ năng làm việc, sinh hoạt theo nhóm, rèn luyện sức khoẻ và có ý thức tự phục vụ và bảo vệ sức khoẻ bản thân.
Tự phục vụ là một trong những kỹ năng quan trọng thúc đẩy, giúp trẻ hoàn thiện mình một cách tốt nhất Đây còn là cơ hội vàng để trẻ nhanh chóng khôn lớn và trưởng thành trong cuộc sống Tuy nhiên, trẻ mầm non thường quá được cưng chiều, không phải làm việc gì nên trẻ ỷ lại và chỉ biết trông chờ người khác phục vụ Không có kỹ năng phục vụ sẽ dẫn đến hệ lụy trẻ lười biếng, thụ động và khó khăn khi tham gia các hoạt động tập thể Nên việc rèn cho trẻ có
kỹ năng phục vụ, trẻ ý thức được sự cần thiết của việc tự phục vụ bản thân, biết
tự chăm sóc mình, tăng cường tính độc lập, sống có trách nhiệm hơn, dạy trẻ biết quan sát và làm theo hướng dẫn của người lớn trong các công việc nhỏ
hàng ngày Xuất phát từ lý do trên tôi chọn đè tài: “Một số biện pháp rèn kỹ năng tực phục vụ cho trẻ 5 - 6 tuổi trong trường mầm non” làm đề tài nghiên
cứu.
Trang 73 Thực trạng của vấn đề
3.1 Thực trạng chung
Trong quá trình thực hiện chương trình giáo dục mầm non với nội
dung “Rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 5 - 6 tuổi trong trường mầm
non” tôi đã gặp những vấn đề sau:
- Cùng với sự đổi mới của đất nước, ngành giáo dục có nhiều đổi mới đặc
biệt là giáo dục mầm non Trong đó phải kể đến “Rèn kỹ năng tự phục
vụ cho trẻ mầm non” là một trong những mũi nhọn của rèn kỹ năng sống
- Tập thể giáo viên nhiệt tình, yêu nghề, hết lòng vì trẻ thơ.
- Trẻ đã học qua 3 tuổi, 4 tuổi nên trẻ đã biết một số hành động tự phục vụ bản thân.
- Nhiều trẻ ngoan, đi học đều và có ý thức.
Bên cạnh đó tôi gặp những vấn đề bất cập sau:
- Số trẻ định biên trên lớp đông hơn quy định nên ảnh hưởng đến việc rèn trẻ.
- Giáo viên chưa sát sao vào rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ, vẫn làm hộ trẻ, còn gò bó đối với trẻ.
- Nhận thức của phụ huynh học sinh về kỹ năng tự phục vụ chưa cao, còn nuông chiều trẻ, sợ trẻ quá sức.
Trang 8số trẻ khảo sát Tốt Khá ĐYC KĐYC
Trẻ biết cởi, mặc quần
áo, mang giầy, dép 10 28.6 10 28.6 7 19.9 8 22.9 Trẻ có thói quen tự
phục vụ trong giờ ăn 11 31.4 10 28.6 10 28.6 4 11.4 Trẻ có ý thức bảo vệ
Nhìn vào bảng ta thấy đầu năm “Kỹ năng tự phục vụ” thấp, vẫn còn trẻ
không đạt yêu cầu do vậy tôi thấy việc rèn kỹ năng tự phục vụ ở trường mầm non là vô cùng cần thiết Ngay từ đầu năm học tôi đã tìm tòi và đúc rút được một số kinh nghiệm rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ một cách hiệu quả Để trẻ đến trường cũng như ở nhà luôn có những thói quen kỹ năng tự phục vụ tôi đã
sử dụng một số giải pháp sau:
4 Các giải pháp, biện pháp thực hiện
4.1 Tạo cơ hội cho trẻ tự phục vụ ở mọi lúc mọi nơi, kết hợp nêu gương, làm mẫu
Bản chất của trẻ mầm non nhanh tiếp thu nhưng cũng rất chóng quên nên việc rèn kỹ năng tự phục ở mọi lúc mọi nơi, thông qua mọi hoạt động trong ngày không chỉ giúp trẻ được quan sát, thực hành, trải nghiệm những công việc đơn giản mà còn rèn cho trẻ những kỹ năng tự phục vụ bản thân
Ý thức tự phục vụ nó ẩn chứa trong từng hoạt động, mỗi một hành động nhỏ trẻ cũng đều phải có ý thức thì mới hình thành thói quen tự phục
vụ Với mỗi hoạt động tôi thường tạo các tình huống khác nhau và hướng
Trang 9dẫn để trẻ có thể thực hiện công việc một cách có chất lượng Đây là cơ hội tốt nhất để rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ Cụ thể từng hoạt động như sau:
4.1.1 Hoạt động đón trẻ, trả trẻ và trò chuyện
Ngay từ đầu năm học khi trẻ đến lớp tôi quan sát giờ đón, trả trẻ và thấy hầu như trẻ không cất được ba lô của mình hoặc có khi cất được lại nhầm tủ, hoặc có những trẻ thì mang ba lô để lên trên mà không cất vào
tủ Có những trẻ không biết tự đi và tháo giầy dép của mình mà vẫn phụ thuộc người lớn Có trẻ mặc nhiều quần áo đến không biết cởi ra gập vào
tủ hoặc không biết mặc thêm quần áo khi trời lạnh.
Bằng kinh nghiệm nhiều năm dạy 5 - 6 tuổi của mình, khi trẻ đến lớp tôi đưa từng trẻ ra nhận tủ tư trang và hướng dẫn trẻ cất đồ dùng cá nhân của mình, khi trẻ về tôi hướng dẫn trẻ cách mở và lấy đồ dùng của mình sau một thời gian thực hành trải nghiệm và kiềm tra của cô giờ trẻ lớp tôi khi đến lớp có thể tự cất và lấy đồ dùng cá nhân của mình, biết tháo giầy, dép và sắp xếp gọn gàng
Những việc tưởng chừng như đơn giản này giúp cho trẻ rất nhiều trong ý thức thực hiện nội quy cũng như ý thức giữ gìn đồ dùng cá nhân của mình, không còn ỷ nại, phụ thuộc vào bố mẹ nữa.
Khi đón trẻ vào lớp tôi trò chuyện với trẻ về những việc trẻ đã làm được ở nhà và khi mới đến lớp Tôi có thể đưa ra những câu hỏi sau:
+ Hôm qua con ở nhà có ngoan không?
+ Con đã làm được những việc gì để giúp bố mẹ?
+ Bạn nào ở nhà biết tự làm vệ sinh cá nhân?
+ Sáng hôm nay có bạn nào không đánh răng rửa mặt mà đến lớp không?
+ Bạn nào sáng ra biết tự mặc quần áo để đi học?
+ Sáng đến lớp bạn nào biết tự cất đồ dùng của mình?
Trang 10Hình ảnh trẻ tự mặc quần áo và cất đồ dùng cá nhân Với những câu hỏi đó kết hợp những lời khen ngợi, động viên khuyến khích trẻ sẽ kích thích tính ham học hỏi và kỹ năng tự phục vụ được hình thành một cách dễ dàng và hiệu quả.
4.1.2 Hoạt động học
Cũng như các hoạt động khác, hoạt động học cũng góp phần rèn kỹ năng tụ phục vụ hiệu quả Với mỗi hoạt động tôi quan sát, tìm tòi để lựa chọn hình thức để giúp trẻ hình thành ý thức tự phục vụ một cách tốt nhất.
Trước đây, trước khi vào một hoạt động nào đó thì giáo viên là người chuẩn bị và bày sẵn trước mặt trẻ trẻ chỉ việc học điều này dẫn đến trẻ thụ động, không đáp ứng yêu cầu rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ.
Trang 11Với tôi trước khi cho trẻ tham gia vào hoạt động tôi thường cho trẻ tham gia chuẩn bị học liệu cùng cô và đồ dùng, học liệu tôi để theo nhóm
để khi học đến trẻ tự đi lấy về cho mình Có như vậy trẻ được thực hành trải nghiệm như: Tự lấy đồ dùng học tập, đồ chơi để hoạt động theo nhóm hoặc khi học xong, chơi xong trẻ phải biết tự cất đi đúng nơi quy định Trẻ tham gia các hoạt động này tôi luôn sát sao với trẻ, giúp đỡ khi trẻ yếu, trẻ chưa thực hiện được nhằm giúp trẻ ý thực tự lập và rèn kỹ năng tự phục vụ khi trưởng thành.
Ví dụ trước khi dạy trẻ “Làm quen với toán” tôi đã hướng dẫn trẻ và cho trẻ lấy đồ dùng để theo tổ Đến giờ hoạt động tôi hướng dẫn trẻ ở tổ nào sẽ tự về tổ đó lấy đồ dùng của mình để học Ngoài ra tôi còn để cả bộ
đồ dùng gồm nhiều chi tiết và tôi yêu cầu trẻ chọn chi tiết cho buổi học để phát triển óc tư duy cho trẻ
Hình thức này đã giúp trẻ hình thành ý thức tự phục vụ và khả năng chăm sóc bản thân một cách hiệu quả.
4.1.3 Hoạt động ngoài trời:
Để hoạt động ngoài trời góp phần tích cực vào việc rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ Tôi đã lựa chọn nội dung sao cho phù hợp nhằm phát huy hết khả năng của trẻ như: Cô hướng cho trẻ nhặt lá cây, gom sác ở sân trường, cho trẻ biết tưới cây, nhổ cỏ, chăm sóc cây để bảo vệ môi trường đồng thời rèn cho trẻ ý thức tự phục vụ và chăm sóc những gì gần gũi xung quanh trẻ.
Trang 12Hình ảnh trẻ bỏ rác vào thùng và chăm sóc cây
4.1.3 Hoạt động góc:
Với hoạt động này tôi là người trò chuyện gợi ý cho trẻ vào góc chơi còn ở góc đó chơi bằng đồ dùng gì thì trẻ phải tư duy và phải lấy đồ dung ra để chơi và khi chơi xong trẻ phải biết cất đồ dùng, đồ chơi đúng nơi quy định Ở hoạt động này cô luôn hướng dẫn, động viên, khen ngợi kịp thời trẻ sẽ phát huy được tính tự giác cao và rèn cho trẻ kỹ năng tự phục vụ hiệu quả.
Hình ảnh trẻ tự cất đồ chơi
4.1.3 Tổ chức giờ ăn, ngủ
Ngoài các hoạt động giáo dục thì hoạt động chăm sóc nuôi dưỡng là
cơ hội không thể thiếu để rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ Các hành vi ở thời điểm này diễn ra thường xuyên tạo nên những kỹ năng tự phục vụ
Trang 13hoàn thiện như: rửa tay bằng xã phòng, đánh răng, rửa mặt, vệ sinh ăn uống
Giờ ăn của trẻ nhiều phụ huynh cho rằng làm sao cho trẻ ăn nhanh,
ăn xong là được Điều này trái với nội dung giáo dục trẻ mầm non và tôi rất coi trọng giờ ăn của trẻ bởi giờ ăn là một trong những hoạt động tạo thói quen vệ sinh trong ăn uống Đây là lúc trẻ thực hiện hành vi văn minh nhiều nhất Tôi đã tạo tình huống để trẻ tham gia vào các hoạt động cùng
cô một cách tích cực để rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ Như trước giờ ăn tôi hướng dẫn và chuẩn bị giờ ăn cùng trẻ: kê bàn, lấy khăn, đĩa Sau đó cho trẻ xếp hàng rửa tay khi trẻ có thói quen này đã giúp trẻ biết tự phục
vụ và giữ gìn vệ sinh cá nhân Đến giờ ăn tôi cho các trẻ luân phiên nhau lấy cơm cho mình và mang cơm cho bạn để trẻ biết khả năng của mình không những tự phục vụ mình mà còn phục vụ cho bạn Trong khi ăn tôi rèn cho trẻ thói quen tự xúc ăn hết xuất, biết xin thêm khi muốn ăn nữa,
ăn không làm vãi cơm rơi ra bàn Khi ăn xong biết cất bát, thìa, cất ghế, súc miệng, đánh răng, lau mặt, cất bàn, cất đĩa gọn gàng, ngăn nắp giúp cô
và lấy gối về chỗ để nằm ngủ Ngoài ra tôi còn rèn cho trẻ thói quen cởi bớt quần áo để đúng nơi quy định khi ngủ, mặc áo sau khi ngủ dậy, thói quen không làm ướt tất, quần áo khi đi vệ sinh, thói quen đóng cửa khi đi ngủ Những công việc nhỏ thường nhật này giúp không những trẻ học được thói quen văn minh, lịch sự trong ăn uống, vệ sinh mà còn rèn cho trẻ kỹ năng tự phục vụ hiệu quả Vài trò của cô trong hoạt động này rất quan trọng vì cô là người quan sát, bao quát, hướng dẫn, đông viên, khen ngợi, khuyến khích, giúp đỡ trẻ tích cực tham gia.
Với cách làm trên đã mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc rèn kỹ năng
tự phục vụ cho trẻ Trẻ không những biết cách tự phục vụ mình mà nó còn hình thành nhân cách sống cho trẻ một cách hiệu quả.
4.1.3 Hoạt động chiều
Trang 14Vào hoạt động chiều tôi thường cho trẻ xem tranh ảnh, video, dạy cho trẻ đọc các bài thơ, bài hát hay kể cho trẻ nghe những câu chuyện tôi
đã sưu tầm mang tính giáo dục và rèn kỹ năng tự phục vụ như: rửa tay sạch, bé ơi, anh tí sún, Mèo con học chải răng, Vì sao Gấu bông bị đau bụng, bé giữ vệ sinh để giáo dục ý thức tự phục vụ và trẻ được học các
kỹ năng tự phục vụ một cách tốt nhất Với mỗi hành ảnh, bài thơ, bài hát, câu chuyện tôi cho trẻ thực hành trải nghiệm những hành vi đó để trẻ vừa được chơi, vừa được học một cách nhẹ nhàng kết hợp giáo dục trẻ giữ gìn dụng cụ vệ sinh sạch sẽ, an toàn và biết tiết kiệm nước, tiết kiệm năng lượng
Ngoài ra những lúc rảnh rỗi tôi thường sưu tầm tranh ảnh và hướng dẫn trẻ cách gấp quần áo, tự mặc và cởi quần áo, đi giầy, dép, đi tất, đi vệ sinh đúng cách, hay giáo dục trẻ biết dọn dẹp đồ dùng, đồ chơi, làm vệ sinh cá nhân để trẻ có thể hình thành và khắc sâu hơn kỹ năng tự phục vụ đồng thời còn giáo dục tính tự giác, tự ý thức cho trẻ trong cuộc sống Giáo án minh họa (Phụ lục 1).
Như vậy, muốn rèn cho trẻ kỹ năng tự phục vụ tốt thì điều quan trọng là các hành vi đó phải xuất phát từ chính nhu cầu của trẻ, mang tính phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ trên cơ sở đòi hỏi trẻ có sự cố gắng cao, không áp đặt, đảm bảo tính vừa sức với trẻ Đặc biệt cần có sự công bằng, khách quan trong việc đánh giá từng kỹ năng tự phục vụ của trẻ Từ những hình thức và biện pháp cụ thể đã mang lại cho giáo viên những hình thức tổ chức, các hoạt động gần gũi kích thích trẻ hứng thú tham gia vào các hành vi tự phục vụ giúp trẻ có kỹ năng tự phục vụ một cách tốt nhất, đồng thời nó mang lại hiệu quả không nhỏ về mặt xã hội mà bản thân tôi mong muốn và chia sẻ cùng đồng nghiệp.
4.2 Rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ thông qua tuyên truyền
Trang 15Để trẻ có kỹ năng tự phục vụ thì việc tuyên truyền là một trong những nguyên tắc quan trọng tạo cơ hội cho trẻ quan sát, bắt chước mẫu một cách gần gũi và thân thiện
Tôi tuyên truyền bằng nhiều thức:
Vào buổi họp phụ huynh đầu năm và nói về tầm quan trọng của việc rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ Kỹ năng rửa tay, kỹ năng chải tóc, kỹ năng đánh răng để phụ huynh kèm thêm con ở nhà.
Tuyên truyền cho trẻ qua hội thi “Bé tài năng khỏe ngoan” để thấy được tính tự giác, tự lập của trẻ.
Tuyên truyền qua tờ rơi: Bé sạch, bé khỏe, bé giữ gìn vệ sinh, rèn
kỹ năng sống cho trẻ, Nội dung này cô giáo cần cung cấp cho cha mẹ những nội dung cơ bản về rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ để trẻ tự thực hiện và biết tự giác làm một số công việc bảo vệ môi trường như: Bỏ rác vào thùng, không vứt rac trong nhà, biết thu gọn đồ dùng đồ chơi để trẻ có
kỹ năng “ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai hỏa hoạn” Tôi phát cho phụ huynh tờ “Nhật ký sạch và khỏe của bé” để trẻ tự đánh giá mình và mang cho cô kiểm tra Đây là hình thức giúp trẻ tự giác hơn trong việc tự phục vụ (Phụ lục 2)
Tôi tạo bảng tuyên truyền phù hợp, mang tính thẩm mỹ cao và vừa tầm mắt trẻ và phụ huynh, kết hợp với những hình ảnh đáng yêu như Bé
tự bỏ rác vào thùng rác, bé tự ngồi học, bé tự xúc cơm ăn, bé tự cất đồ chơi, bé tự đánh răng, lau mặt, rửa tay bên dưới ghi dòng chữ “Bé đáng yêu không nào?” Với thông điệp này trẻ vừa được học bằng cách quan sát, bắt chước và thực hành trài nghiệm giúp trẻ phát triển tư duy và kỹ năng
tự phục vụ của trẻ được củng cố
Bảng tuyên truyền: rèn ý thức tự phục vụ