SKKN một số BP nâng cao chất lượng cho trẻMG 4 5 tuổi làm quen với tác phẩm văn học thể loại thơ

Tính mới tính sáng tạo của sáng kiến: Năm học 2014-2015 tôi đã áp dụng và đi sâu vào nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi làm quen với tác p

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi làm quen với tác phẩm văn học, thể loại thơ”

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Lĩnh vực phát triển ngôn ngữ

3 Tác giả :

Họ và tên: Nguyễn Thị Tươi Giới tính: Nữ

Ngày,tháng, năm sinh: 17/01/1969

Trình độ chuyên môn : Đại học sư phạm mầm non

Chức vụ : Giáo viên trường mầm non Cộng Hòa 1

Điện thoại : 01668224924

4 Đơn vị áp dụng sáng kiến:

Tên đơn vị: Trường mầm non Cộng Hòa 1

Địa chỉ : Cộng Hòa - Chí Linh- Hải Dương

Điện thoại : 0320.3885691

5 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: phòng học rộng rãi,thiết bị dạy học đầy đủ, đồ dùng đồ chơi đẹp, phong phú, hấp dẫn, phụ huynhquan tâm đến trẻ và kết hợp tốt với giáo viên, học sinh phát triển bình thường

về thể chất và trí tuệ, trẻ có nề nếp học tập và vui chơi tốt, giáo viên có trình

độ chuyên môn chuẩn, yêu nghề, nắm vững phương pháp truyền thụ kiến thứccho trẻ một cách tốt nhất và dễ hiểu nhất

6 Thời gian áp dụng sáng kiến từ tháng 09/2014 đến tháng 02/2015

HỌ TÊN TÁC GIẢ KÍ TÊN XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN ĐƠN VỊ

ÁP DỤNG SÁNG KIẾN

Nguyễn Thị Tươi

TÓM TẮT SÁNG KIẾN

“Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi

làm quen với tác phẩm văn học, thể loại thơ”

1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến:

Văn học là một người bạn không thể thiếu được đối với trẻ thơ, nhất làlứa tuổi mẫu giáo, đặc biệt là đối với trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi làm quen với tácphẩm văn học thể loại thơ Thơ là tiếng nói của tâm hồn tình cảm, thơ đemđến cho trẻ tình yêu tha thiết mảnh đất quê hương và cuộc sống, yêu ngaythẳng chân thật, yêu lao động nhân hậu, thơ còn đem đến cho trẻ những điềutốt lành, làm giàu tiếng nói của trẻ Thơ là phương tiện đắc lực bồi dưỡng chotâm hồn trẻ thơ Vì vậy cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học trong đó có thểloại thơ là một trong những học tập của trẻ trong trường mầm non, được tổchức một cách hệ thống, góp phần giáo dục toàn diện cho trẻ

2 Điều kiện, thời gian áp dụng sáng kiến:

Để áp dụng sáng kiến cần có những biện pháp sau: Có đầy đủ trangthiết bị cơ sỏ vật chất, đồ dùng đồ chơi Giáo viên có năng lực trình độ chuẩntrở lên, chuyên môn vững vàng về kiến thức Học sinh trong lớp cùng một độtuổi Để nghiên cứu thực hiện tốt nội dung áp dụng sáng kiến Từ thời điểmtháng 9/2014 đến thàng 2/2015

3 Nội dung sáng kiến:

Nội dung sáng kiến của tôi đã chỉ ra được những mặt còn tồn tại, trên cơ

sở đó tôi đã đưa ra được những biện pháp sau: Biện pháp 1: Làm đồ dùng đồchơi tạo môi trường cho trẻ làm quen tác phẩm văn học, thể loại thơ Biệnpháp 2: Dạy trẻ học thơ trong hoạt động học Biện pháp 3: Dạy trẻ học thơngoài tiết học Biện pháp 4: Phối kết hợp với gia đình để nâng cao chất lượngdạy thơ cho trẻ

* Tính mới tính sáng tạo của sáng kiến:

Năm học 2014-2015 tôi đã áp dụng và đi sâu vào nghiên cứu đề tài

“Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi làm quen với tác phẩm văn học, thể loại thơ” Đây là một đề tài mới được tôi áp

dụng lần đầu tiên tại nhóm lớp tôi chủ nhiệm Nội dung sáng kiến tôi đưa rađều đảm bải tính mới, tính sáng tạo, ngoài ra tôi còn tổ chức các hoạt độnghọc theo hình thức hội thi Tôi kết hợp với phụ huynh để dạy trẻ ở mọi lúcmọi nơi, và lựa chọn một số nội dung theo từng chủ đề giúp trẻ mau thuộc vàhứng thú trong khi học thơ.

* Khả năng áp dụng sáng kiến:

Cách thức áp dụng sáng kiến tôi đưa ra hoàn toàn là hợp lý, khả năng

áp dụng và triển khai rộng dãi ở tất cả các trường mầm non Tùy thuộc vàođiều kiện nhà trường và khả năng của từng giáo viên, học sinh, mức độ ápdụng sáng kiến cho phù hợp tại nhóm lớp mình chủ nhiệm

Sáng kiến được trình bày chi tiết, dễ hiểu, đem lại kết quả trên trẻ cao.Muốn đạt được kết quả đó đòi hỏi người giáo viên phải nắm chắc phương

pháp và các biện pháp giảng dạy sau: Biện pháp 1: Làm đồ dùng đồ chơi tạo môi trường cho trẻ làm quen tác phẩm văn học, thể loại thơ: Tôi sưu tầm

nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương, cùng với các bậc phụ huynh quyên gópcác phế liệu như: lọ dầu rửa bát, len vụn, vải vụn, thùng mì tôm

Biện pháp 2: Dạy trẻ học thơ trong hoạt động học: Gây hứng thú: Tôi cho

trẻ gây hứng thú bằng nhiều hình thức khác nhau như: Thông qua trò chơi,câu đố, thơ, ca, mẩu truyện Cô đọc mẫu: Cô đọc chuẩn, không ngọng, thểhiện tình cảm theo nội dung bài thơ Trao đổi gợi mở: Trao đổi với trẻ vớihình thức gợi mở cho trẻ, hệ thống câu hỏi ngắn gọn, mang tính gợi mở, giảithích một cách đơn giản để trẻ dễ hiểu về nội dung bài thơ Dạy trẻ đọc thuộcthơ và đọc diễn cảm: Tôi đã tận dụng mọi thời điểm, mọi hoạt động trongngày để rèn kĩ năng đọc thơ cho trẻ, nhằm giúp trẻ nhớ lâu hơn, nhớ kĩ hơn,củng cố sự hiểu biết và năng lực học thơ, thể hiện tình cảm của mình vào bài

thơ được tốt hơn Biện pháp 3: Dạy trẻ học thơ ngoài tiết học: Trong hoạt

động ngoài trời và hoạt động chiều: Tôi cho trẻ ôn luyện các bài thơ đã học,trong từng chủ đề, để rèn kĩ năng học thuộc và đọc diễn cảm bài thơ Trongcác môn học khác: Tùy từng bài có liên quan đến bài thơ mà trẻ đã được học,tôi đã tổ chức cho trẻ học thơ Ví dụ: Cho trẻ khám phá xã hội về gia đình

sống chung một ngôi nhà, tôi cho trẻ đọc bài thơ " Bà và cháu" Trong hoạtđộng góc: Góc nghệ thuật, tôi cho trẻ đóng vai cô giáo dạy trẻ học thơ Tronggiờ đón trả trẻ: Tôi luôn gần gũi âu yếm trẻ, tạo cơ hội cho trẻ được học thơ.

Biện pháp 4: Phối kết hợp với gia đình để nâng cao chất lượng dạy thơ cho trẻ: Tôi luôn kết hợp chặt chẽ với các bậc phụ huynh, trao đổi về bộ môn học

thơ, giúp phụ huynh hiểu sâu về bộ môn học này, và tạo mọi điều kiện cho tôi

để giúp trẻ học thơ được tốt hơn

* Lợi ích của sáng kiến:

Áp dụng sáng kiến “Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫugiáo 4-5 tuổi làm quen vói tác phẩm văn học, thể loại thơ” Sẽ mang lạinhững lợi ích sau: Giúp giáo viên hiểu sâu hơn về nội dung cho trẻ làm quenvới tác phẩm văn học (Thể loại thơ) Từ đó có thêm kĩ năng xây dựng cáchoạt động, tích hợp thơ vào các hoạt động trong ngày Giúp trẻ hiểu nội dungbài thơ và đọc thơ diễn cảm như đọc đủ câu, ngắt đúng nhịp, thể hiện tìnhcảm Tăng cường kết hợp với các bậc phụ huynh đề phụ huynh nâng cao nhậnthức về môn làm quen với tác phẩm văn học, thể loại thơ

4 Khẳng định giá trị, kết quả đạt được của sáng kiến.

Áp dụng sáng kiến: Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫugiáo 4-5 tuổi làm quen với tác phẩm văn học, thể loại thơ Giáo viên chủ độnglinh hoạt và sáng tạo hơn trong việc giảng dạy, tổ chức hoạt động có tích hợpnội dung các bài thơ trong từng chủ đề Giáo dục trẻ một cách có hiệu quả Đa

số trẻ đã có kiến thức, kĩ năng cũng như thái độ đúng đắn, từ đó hình thànhcho trẻ hiểu sâu về nội dung các bài thơ trong từng chủ đề

5 Đề xuất khuyến nghị.

Để giáo viên thực hiện tốt hơn nữa nội dung cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổilàm quen với tác phẩm văn học, thể loại thơ, tôi xin đề xuất một số khuyếnnghị sau: Đối với trường, phòng giáo dục thị xã: thường xuyên tổ chứcchuyên đề làm quen với văn học, và cung cấp tài liệu, tập san, đồ dùng dạyhọc trang thiết bị về bộ môn làm quen văn học Để nâng cao chất lượng chămsóc giáo dục trẻ

MÔ TẢ SÁNG KIẾN

1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến

Như chúng ta đã biết tác phẩm văn học góp phần giáo dục tình cảm đạo

đức bồi dưỡng tâm hồn dân tộc cho trẻ, mặt khác tác phẩm văn học còn gópphần vào việc phát triển tư duy, phát triển thẩm mỹ và tài năng nghệ thuật khảnăng hứng thú ở trẻ Ngay từ khi đang nằm trong nôi qua lời ru của bà của

mẹ, thì các em đã cảm nhận được hiện thực cuộc sống xung quanh mình, nhưcon gà, con vịt, cánh đồng lúa….Khi đi vào thơ ca lại càng chính xác hoá hiệnthực cuộc sống Từ đó các khái niệm kinh nghiệm sống được hình thành, trẻcảm nhận được các hiện tượng thiên nhiên như; Mây, mưa, gió quy luật trăngtròn trăng khuyết, hiểu được tính cách của các loài vật, hiểu mối quan hệ giữacon người với con người, giữa gia đình và xã hội ….Từ đó cung cấp cho trẻvốn hiểu biết, thúc đẩy lòng ham hiểu biết của trẻ về tác phẩm văn học

Trong tác phẩm văn học gần gũi với trẻ là thơ Thơ là tiếng nói của tâmhồn tình cảm, thơ đem đến cho trẻ tình yêu tha thiết mảnh đất quê hương vàcuộc sống, yêu ngay thẳng chân thật, yêu lao động nhân hậu Thơ còn đemđến cho trẻ những điều tốt lành, làm giầu tiếng nói của trẻ , thơ là phương tiệnđắc lực bồi dưỡng cho tâm hổn trẻ thơ Vì vậy cho trẻ làm quen với tác phẩmvăn học trong đó có thể loại thơ là một trong những hoạt động học tập của trẻ

ở trường mầm non, được tổ chức một cách có hệ thống góp phần giáo dụctoàn diện cho trẻ

Trên thực tế việc dạy trẻ làm quen với tác phẩm văn học thể loại dạy thơcòn gò bó, cứng nhắc chưa thực sự có hiệu quả, mới chỉ dừng ở việc dạy trẻ

học thuộc thơ, biết cách ngắt nhịp, diễn đạt và gợi lên cảm xúc ở trẻ, giúp trẻ

cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên, vẻ đẹp của ngôn ngữ, cảm nhận đượctình cảm của người dân lao động, cảm nhận được đạo đức lối sống, nhữngtruyền thống tốt đẹp của ngàn năm văn hiến …

Chính vì vậy tôi luôn trăn trở, suy nghĩ làm thế nào ? Để khai thác sựphát triển khả năng học thơ của trẻ Chính vì vậy tôi quyết định chọn đề tài

“Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ làm quen với tác phẩm vănhọc cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thể loại dạy thơ”.

* Phạm vi nghiên cứu đối tượng nghiên cứu.

+ Phạm vị nghiên cứu.

Đề tài nghiên cứu và áp dụng với lớp mẫu giáo 4-5 tuổi trong trườngmầm non A

+ Đối tượng nghiên cứu.

Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi làmquen với tác phẩm văn học, thể loại thơ

* Mục đích nghiên cứu.

+ Đối với trẻ.

Giúp trẻ phát triển được ngôn ngữ mạch lạc trong khi đọc thơ, phát triển

tư duy rõ ràng, đủ câu, ngôn ngữ phong phú, trẻ biết sử dụng vốn từ trong khigiao tiếp với người lớn và bạn bè, đọc thơ diễn cảm, biết thể hiện tình cảmvào nội dung bài thơ, biết ngắt nghỉ dúng nhịp của bài thơ

+ Đối với phụ huynh.

Giúp các bậc phụ huynh nhận thức được tầm quan trọng của môn làmquen với tác phẩm văn học, thể loại thơ đối với trẻ, kết hợp với cô giáo để dạytrẻ nói đủ câu, mạch lạc rõ ràng

+ Đối với giáo viên.

Sau khi áp dụng đề tài tôi nắm vững được phương pháp giảng dạy, biếtlồng ghép tích hợp cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học và hoạt động học,mọi lúc mọi nơi, một cách linh hoạt sáng tạo Biết cách làm quen với các nộidung bài thơ thông qua hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, thểloại thơ Nhằm phát triển cho trẻ cung cấp vốn từ, dạy trẻ nói đủ câu, mạchlạc rõ ràng, thể hiện theo nhịp điệu, vần điệu của bài thơ

* Phương pháp nghiên cứu.

Để thực hiện được đề tài này tôi sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

+ Phương pháp nghiên cứu lí luận.

Đọc và tìm hiểu những tài liệu sách vở có nội dung liên quan đến đề tài,tham khảo một số nội dung trong ti vi đài báo, giáo án điện tử,…

+ Phương pháp phân tích, tổng hợp thống kê.

Điều tra khảo sát phân tích đánh giá những biện pháp áp dụng vào thực tế

trong nhóm lớp mình chủ nhiệm

+ Phương pháp so sánh.

So sánh trước và sau khi áp dụng đề tài

+ Phương pháp khái quát hóa.

Từ những kết quả thu được khái quát, hình thành những bài học kinh

nghiệm cho bản thân

2 Cơ sở lý luận.

Trẻ em là tương lai của đất nước, muốn cho đất nước có tương lai tươiđẹp thì phải chăm sóc giáo dục trẻ ngay từ thuở ấu thơ Đó chính là bậc họcmầm non, trường mầm non là cái nôi đầu tiên của trẻ Do vậy việc chăm sócgiáo dục trẻ là một việc rất quan trọng được coi là nền tảng trong suốt quátrình giáo dục nói chung, bởi giáo dục mầm non nhằm giáo dục phát triểntoàn diện cho trẻ về thể chất và trí tuệ Văn học đối với trẻ em có một sức hấpdẫn và lôi cuốn kì lạ, những bài thơ, câu chuyện, những câu ca dao, tục ngữ,đồng dao,…

Văn học là một loại hình sáng tác tái hiện những vấn đề của đời sống xãhội và con người Phương thúc sáng tạo của văn học được thông qua sự hưcấu, cách thể hiện nội dung các đề tài được biểu hiện qua ngôn ngữ Văn họcđôi khi có nghĩa tương tự như khái niệm văn chương và thường bị dùng lẫnlộn Tuy nhiên về mặt tổng quát văn học thường có nghĩa rộng hơn vănchương, Văn chương thường chỉ nhẫn mạnh vào tính thẩm mĩ, sự sáng tạo củavăn học về phương diện ngôn ngữ, ngôn từ, nghệ thuật Văn chương dùngngôn từ làm chất liệu để xây dựng hình tượng, phản ánh và biểu hiện đời sốngvăn học có các thể loại khác nhau như: thơ, tiểu thuyết, truyện ngắn, từ, kịchbản, lý luận phê bình

Văn học nói chung, đặc biệt là đối với trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi làm quenvới tác phẩm văn học, thể loại thơ Là một trong những hình thức để trẻ nhậnthức được thế giới xung quanh, cung cấp cho trẻ khái niệm mới và mở rộngkinh nghiệm sống cho trẻ em, hiểu được cái hay cái đẹp, cái ác cái thiện thôngqua những bài thơ giáo dục trẻ có lòng yêu thiên nhiên và vạn vật xungquanh.

Theo cuốn “Làm quen với tác phẩm văn học” – Nhà xuất bản trườngĐại Học Sư Phạm Hà Nội 2005

3 Thực trạng của vấn đề.

Điều tra thực trạng là một việc làm hết sức cần thiết Mục đích là giúp

cho người điều tra nắm được thực trạng trẻ chưa hứng thú học thơ, để từ đó cónhững biện pháp, phương pháp phù hợp kịp thời tác động đến trẻ mang lại kếtquả cao nhất

Để thực hiện đề tài này tôi tiến hành điều tra các nội dung sau :

3.2 Khảo sát chất lượng đầu năm học 2014-2015.

Qua các hoạt động học dạy trẻ học thuộc thơ giúp trẻ phát triển ngôn ngữmạch lạc, rõ ràng Tôi thấy trẻ lớp tôi chưa tập trung chú ý say mê học thơ,nhiều trẻ còn nói chưa đủ câu ; nói lắp, nói ngọng, vốn từ còn hạn chế, khitrẻ giao tiếp nói còn ấp úng, cho nên việc học thuộc thơ của trẻ vẫn còn hạnchế, chưa diễn cảm, chưa thể hiện rõ nội dung của bài thơ Trẻ chưa tích cựctham gia vào các hoạt động học Qua kết quả khảo sát đầu năm như sau:

Khả năng đọc thơ diễn cảm

4 Các giải pháp, biện pháp thực hiện.

4.1 Biện pháp 1: Làm đồ dùng đồ chơi và tạo môi trường cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi làm quen với tác phẩm văn học, thể loại thơ.

Qua thực tế giảng dạy tôi đã đúc rút ra được một số sáng kiến để nângcao chất lượng giảng dạy nhằm thu hút trẻ vào việc học hơn thì cần phải có đồdùng trực quan, hình tượng Nên tôi đã kết hợp với các bậc phụ huynh thugom các phế liệu như: thùng mì tôm, lọ dầu rửa bát, vải vụn, len vụn để làmmột số đồ dùng đồ chơi phục vụ cho môn học được hấp dẫn, trẻ thích những

đồ dùng đồ chơi có màu sắc sặc sỡ, cụ thể như sau: làm một số đồ dùng đồchơi như: rối tay, rối dẹt, rối nước và một số bộ tranh thơ, cảnh phụ họa theonội dung bài thơ, theo từng chủ đề Tạo môi trường cho trẻ bằng cách sắp xếp

đồ dùng, trưng bày đồ dùng vừa tầm mắt của trẻ để trẻ dễ quan sát

Tạo môi trường góc văn học: trang trí thay đổi thường xuyên theo chủ

đề nhánh, từng bài thơ, từng câu chuyện

Giúp trẻ trong khi học khi chơi, quan

sát đồ dùng đồ chơi, trẻ được sử dụng

sẽ kích thích tư duy và khích lệ những

câu hỏi mà bạn đặt ra, đưa ra những

câu hỏi để hỏi và trao đổi cùng trẻ,

qua đó trẻ trả lời được một cách dễ

dàng và phát triển ngôn từ thông qua

4.2 Biện pháp 2: Dạy trẻ học thuộc thơ trong hoạt động học.

Giúp trẻ hiểu được nội dung bài thơ, cảm nhận hiểu biết về chất thơ, ýthơ, lời thơ trong từng bài cụ thể, mặt khác thông qua đó giúp trẻ phát triểnhoàn thiện về mặt ngôn ngữ… Từ đó góp phần giáo dục nhân cách và giáodục toàn diện cho trẻ

* Gây hứng thú bằng vật thật.

Dạy thơ cho trẻ cũng như bao bộ môn khác, các hoạt động khác việc gâyhứng thú cho trẻ tích cực tham gia vào hoạt động là một việc làm cần thiết, vìngay từ đầu cô giáo không tạo được cảm xúc hứng thú với tiết học cho trẻ thì

nó sẽ không gây được lòng ham học đối với trẻ, điều đó nó sẽ ảnh hưởng đến

quá trình hoạt động của trẻ trong hết tiết học Chính vì vậy mà tôi luôn tìm tòithay đổi các hình thức vào bài để gây hứng thú với trẻ trong hoạt động dạy thơ

Ví dụ: Khi dạy trẻ bài thơ “ Cây

thược dược” của tác giả Ngô Quân

Miện: bài này dạy ở chủ đề thế giới

thực vật Tôi cho trẻ xem cây thược

dược đã có hoa cho trẻ được chiêm

ngưỡng ngắm nhìn vẻ đẹp tuyệt vời

của từng bông hoa phải cảm nhận

được vẻ mềm mại của thân cây, lá

Gây hứng thú bằng vật thật

Các con thấy bông hoa như thế nào? Thân và lá cây như thế nào? Cáccon có yêu hoa không, hoa có tác dụng gì với đời sống con người…Các con ạ,hoa rất đẹp hoa làm đẹp, hoa còn dùng để trang trí trong những ngày lễ tết…Chú Ngô Quân Miện thấy hoa thược dược rất đẹp, chú đã sáng tác bài thơ vềcây thược dược này đấy, các con cùng nghe cô đọc bài thơ này nhé…

* Gây hứng thú bằng trò chơi.

Vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ, vì thế “học mà chơi, chơi màhọc” đã trở thành phương châm, phương pháp giáo dục trẻ đặc biệt là trẻ mẫugiáo Nắm được điều đó ở đối tượng trẻ nên tôi đã sử dụng trò chơi để gâyhứng thú vào bài như sau: cho trẻ chơi trò chơi: trời tối trời sáng Tôi hỏi trẻmắt đâu, trẻ nói mắt đây Tôi hỏi trẻ các con có biết bài thơ nào nói về đôi mắtkhông? Và tôi dẫn dắt trẻ vào bài thơ

Ví dụ: Khi dạy bài thơ “Đôi mắt của em” của tác giả Lê Thị Mỹ Phương,

bài này dạy ở chủ đề bản thân Tôi nói các con ạ, cơ thể chúng mình có rấtnhiều các giác quan, các con hãy kể về các giác quan của mình nào?

Trẻ kể xong, sau đó tôi cho trẻ chơi trò chơi “thi xem ai nhanh” tôi nóitên giác quan, trẻ chỉ vào các giác quan và nói nhanh các giác quan đó

Tôi nói: “mắt đâu, mắt đâu” trẻ nói và chỉ vào mắt “mắt đây, mắt đây”Mắt dùng để làm gì? Có mấy mắt, tôi nói “tai đâu, tai đâu” trẻ chỉ vào hai tailắc lư đầu và nói “tai đây, tai đây” Tai để làm gì? trẻ để nghe…Các con ạ, trên

cơ thể con người các giác quan đều rất quan trọng, nếu thiếu một trong cácgiác quan nào trên cơ thể thì con người gặp rất nhiều khó khăn trong sinhhoạt, đặc biệt là đôi mắt Cô Lê Thị Mỹ Phương đã viết bài thơ này để nói lênđiều đó, để tặng các con đấy

Ngoài các hình thức gây hứng thú vào bài bằng các hình tượng trực quan, bằng trò chơi, tôi còn phải sử dụng các con rối vào bài, có thể nói hình thức này thu hút trẻ chú ý hứng thú vào hoạt động nhất

* Sử dụng rối tay.

Ví dụ: Dạy bài thơ “ Dán hoa tặng mẹ” tác giả Khải Minh, tôi làm con

rối là một em bé gái và một bà mẹ rất xinh tay cầm một bông hoa (sử dụngtrên sân khấu rối) vừa đi vừa hát la là la lá la em đi học về tay cầm bông hoamang về tặng mẹ, về đến nhà nói “ Con chào mẹ ạ” “ mẹ chào con” sao hômnay con có gì mà vui thế, con đố mẹ con có gì đây? Con có bông hoa đúngkhông? Ai cho con bông hoa mà đẹp thế? Bông hoa con tự làm để tặng mẹnhân ngày 8-3 đấy Sao con biết ngày mùng 8-3 mà tặng mẹ! Cô giáo con dạythế! Ôi con gái của mẹ ngoan quá! Mẹ cảm ơn cô giáo nhé Hai mẹ con ômnhau hát bài “ Cô và mẹ” Sau đó tôi nói các con thấy em bé như thế nào? Em

bé đã làm gì để tặng mẹ… Các con có muốn làm hoa tặng mẹ như em békhông? Muốn giống như em bé các con phải lắng nghe cô đọc bài thơ này nhé

*Ứng dụng công nghệ thông tin.

Trước khi vào bài dạy tôi cho trẻ gây

hứng thú bằng quá trình xem clip, trong

khi đàm thoại nội dung bài thơ tôi cho trẻ

xem hình ảnh có nội dung bài thơ, nhằm

thúc đẩy, khích lệ trẻ hứng thú trong khi

học bộ môn làm quen văn học Thể loại

thơ hấp dấn và đạt kết quả cao Hình ảnh 4: Ứ ng dụng công nghệ

thông tin gây hứng thú vào bài

Tóm lại: Việc gây hứng thú cho trẻ trước khi vào hoạt động là một việc

hết sức quan trọng vì trẻ có hứng thú học bài thì kết quả giờ học mới đạt kếtquả cao, còn bước đầu vào giờ học mà trẻ đã chán nản không có sự hứng thúthì tiết học có ảnh hưởng lớn về chất lượng học tập của trẻ cũng như việctruyền thụ kiến thức của giáo viên

4.2.2 Cô đọc mẫu:

Để thu hút trẻ hứng thú say mê vào hoạt động thơ thì trước tiên tôi phảinghiên cứu kỹ về tác phẩm, tính chất của bài thơ để sử dụng giọng đọc kèmtheo cử chỉ, điệu bộ minh hoạ, ánh mắt nụ cười để truyền ý nghĩ tình cảm thái

độ tâm trạng mà tác giả gửi gắm trong tác phẩm và thái độ của người đọc đếnvời người nghe

Ví dụ: Bài thơ “Hoa kết trái” Tôi phải đọc với giọng chậm rãi, nhẹ

nhàng cách ngắt nhịp 4/4 “Hoa cà tim tím,

Hoa mướp vàng vàng

Hoa lựu chói chang…”

Khi đọc tôi nhấn mạnh vào các từ “vàng vàng, tim tím, chói chang…” Với giọng đọc chậm rãi nhẹ nhàng, tình cảm kết hợp với lời thơ, nhấn mạnh như vậy để trẻ cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên qua một số loại hoa, màtác giả đã nêu

Việc truyền đạt nội dung tư tưởng của tác phẩm chỉ mang lại kết quả caokhi cô giáo đọc diễn cảm được tốt Tác phẩm là một ký hiệu thẩm mỹ, do vậy

cô giáo phải nghe thấy nhìn thấy những hình ảnh ở trong bài thơ khi đọc,muốn đọc thơ diễn cảm tốt thì trước hết cô giáo phải đọc đúng đọc hay, ngắtnghỉ đúng âm điệu, nhịp điệu của bài thơ một cách có nghệ thuật

Ví dụ: Khi đọc bài thơ “Bạn mới” của tác giả Nguyệt Mai, tôi đọc với

giọng vui tươi, phấn khởi, thể hiện âm điệu và nhịp điệu của bài thơ, cáchngắt giọng 2/2

“Bạn mới/ đến trường Hãy còn/ nhút nhát…”

Với cách ngắt giọng như vậy tôi giúp trẻ thể hiện âm điệu và nhịp điệucủa bài thơ được tốt hơn Bên cạnh việc đọc thơ diễn cảm cô giáo còn phảibiết thể hiện mối quan hệ giữa bạn bè cùng lớp một cách mật thiết ân cần,giúp đỡ lẫn nhau.

Ví dụ: Khi đọc bài thơ “Em vẽ” của tác giả Hoàng Thanh Hà, tôi đọc

với giọng vui vẻ, hồn nhiên, ngắt nghỉ đúng theo nhịp điệu của câu thơ 2/3/3

“ em vẽ/ con gà trống/ mào đỏ tươi

Em vẽ/ con mèo lười/ nằm sưởi nắng…”

Với cách ngắt giọng như vậy tôi giúp trẻ thể hiện âm điệu và nhịp điệucủa bài thơ Mặc khác còn giúp trẻ hiểu biết về thế giới xung quanh, lòngham hiểu biết về thế giới xung quanh, về con vật, cành vật mà tác giả đã nêutrong bài thơ “ em vẽ”

Bên cạnh việc đọc thơ diễn cảm bằng lời cô giáo còn phải biết thể hiệnmối quan hệ cảm xúc tình cảm và hiểu biết sâu sắc của trẻ với tác phẩm,hướng việc đọc vào trẻ, giao lưu cảm xúc với trẻ bằng chính giọng đọc củamình

Ví dụ: Khi đọc mẫu cho trẻ nghe bài thơ “Ông mặt trời” tôi đọc với

giọng vui tươi hớn hở để làm biểu lộ lên cảnh nội dung của bài thơ tình cảm giữacon người với thiên nhiên gần gũi, vẻ đẹp của hai mẹ con dạo chơi dưới ánhnắng ấm áp của mặt trời

Đọc diễn cảm rõ ràng, mạch lạc, tình cảm vang vọng kết hợp giữagiọng điệu và biểu lộ tâm hồn sẽ làm hiện lên trong tâm trí trẻ những hình ảnhtình tứ, những ý đẹp lời hay của tác phẩm, cảm tưởng như trẻ nhìn thấy, đượccầm và bắt lấy, có như vậy mới lôi cuốn được trẻ hứng thú vào học thơ

Ví dụ: Khi đọc thơ bài thơ “ Rong và cá” của tác giả Phạm Hổ, tôi đọc

cho trẻ nghe với giọng tình cảm nhẹ nhàng, nhấn mạnh vào các từ “đẹp như tơnhuộm” “ nhẹ nhàng uốn lượn” “đuôi đỏ lụa hồng” với giọng vui tươi gần gũivới trẻ, tay làm động tác đưa đẩy nhẹ nhàng theo sự uốn lượn nhẹ nhàng của

cô rong xanh và chú cá nhỏ, gợi lên liên tưởng như ánh mắt trẻ được nhìnthấy vẻ đẹp của cô rong xanh và các chú cá nhỏ

* Giúp trẻ hiểu nội dung bài thơ:

Đây là hình thức trao đổi giữa cô và trẻ về tác phẩm, song làm thế nào

để lôi cuốn trẻ cùng tham gia trao đổi bội bạch riêng suy nghĩ cảm nhận riêngcủa trẻ một cách tự nhiên về tác phẩm Để làm được điều đó trước tiên bảnthân cô giáo phải hiểu đầy đủ sâu sắc về tác phẩm hiểu mục đích yêu cầu củatác phẩm đó, hệ thống câu hỏi ngắn gọn mang tính gơi mở, giải thích mộtcách đơn giản ngắn gọn dễ hiểu chứ không làm trừu tượng vấn đề

Ví dụ: Khi dạy trẻ bài thơ “ Trăng sáng” của tác giả Phương Hoa và

Nhược Thuỷ, tôi hỏi trẻ: Các con có nhận xét gì về bài thơ này?các con cóbiết trăng khuyết là như thế nào? Sau khi trẻ nêu ý kiến cô giải thích: trăngkhuyết tức là trăng chưa tròn (kết hợp chỉ vào tranh trăng khuyết) trăngkhuyết còn gọi là trăng lưỡi liềm, trăng đầu tháng chưa tròn

Tiếp theo cho trẻ tìm hiểu từ “lơ lửng” khi trẻ nêu ý kiến của mình về từ

lơ lửng Tôi giải thích: “lơ lửng” tức là ông trăng ở trung gian giữa trời và đất

- Khi trao đổi với trẻ tôi luôn tìm câu hỏi ngắn gọn, khơi gợi để trẻ cócâu hỏi riêng, đào sâu sự hiểu biết của trẻ về tác phẩm

Ví dụ: Dạy trẻ bài thơ “Em yêu nhà em” Tác giả Đàm Thị Lam Luyến Tôi

hỏi:

- Bài thơ do ai sáng tác

- Bài thơ nói về điều gì?

- Nhà em bé có những con gì? Cảnh vật gì?

- Nhà con có giống nhà em bé trong bài thơ không?

- Nhà con như thế nào?

Khi trẻ trả lời câu hỏi của tôi, trẻ sẽ thể hiện sự hiểu biết của mình về tácphẩm, học cách trình bày thể hiện ý nghĩ của mình, điều quan trọng là tôi tạođiều kiện để trẻ được tham gia bàn luận với nhau đưa ra những câu hỏi đểcùng nhau giải đáp những gì mà trẻ chưa biết họăc đã biết

Vi dụ: Tôi đặt câu hỏi: Tuấn anh con có nhận xét gì về bài thơ này, trong

bài thơ này con thích nhất câu thơ nào, vì sao con thích, hay những câu hỏi tôiđưa ra trẻ đã nhận xét tôi có hỏi lại trẻ khác, qua ý kiến của bạn con có ý kiến

gì khác…hoặc bạn Minh Anh con có muốn hỏi bạn, hỏi cô điều gì về nộidung trong bài thơ này không?

Tóm lại: Trao đổi gợi mở với trẻ bằng hệ thống câu hỏi, gợi mở sẽ làm

sâu sắc hơn việc cảm thụ tác phẩm, tư duy của trẻ trở nên linh hoạt giúp trẻsuy luận và khái quát hoá về tác phẩm, làm phong phú tâm hồn và đời sốngtinh thần của trẻ góp phần giáo dục thẩm mỹ, giáo dục đạo đức, giáo dục trítuệ cho trẻ

4.2.3 Dạy trẻ học thuộc thơ và đọc diễn cảm.

Tổ chức cho trẻ đọc thơ chính là tổ chức cho trẻ hoạt động với tác phẩmvăn học, trên cơ sở đó nhũng trí thức mới được củng cố khắc sâu làm cho tưduy của trẻ phát triển linh hoạt hơn, để làm đươc điều đó thì tôi phải tổ chứccho trẻ hoạt động một cách tự nhiên và sáng tạo, đặc biệt với trẻ mẫu giáo thìkhả năng bắt chước và ghi nhớ rất nhanh chính vì vậy tôi đã tận dụng lợi thế

đó để dạy trẻ học thuộc thơ trên cơ sở tư tưởng chủ đạo, cảm thụ bài thơ côdạy, tôi dạy trẻ đọc thơ cùng cô đọc theo cô rồi dạy trẻ đọc thuộc diễn cảm.Thơ có vần điệu câu nọ gối câu kia có câu đọc nhanh , đọc chậm có câu phảinhấn vào các từ láy … Có như vậy mới thể hiện đuợc tính chất cuả bài thơ Nên khi dạy trẻ học thuộc thơ cần đọc đúng lời thơ, không ngọng, thể hiệnđúng giọng điệu cơ bản, ngắt nghỉ đúng chỗ thể hiện âm điệu nhịp điệu củacâu thơ

Ví dụ: Bài thơ “Giữa vòng gió thơm”, tôi dạy trẻ đọc với nhịp độ

chậm rãi Thể hiện sự băn khoăn lo lắng của cô bé:

“Này chú gà nâuCãi nhau gì thếNày chị vịt bầuChớ gào ầm ĩ

Bà tớ ốm rồi ” Nhưng những câu thơ tiếp theo tôi dạy trẻ đọc thơ với nhịp độ bìnhthường và nhấn mạnh vào các từ “nhỏ nhắn, phe phẩy, đều đều” Để tỏ lòngthông cảm của cô bé quan tâm giúp đỡ bà khi bà ốm:

“Bàn tay nhỏ nhắnPhe phẩy quạt nanĐều đều ngọn gió”

Để hoạt động dạy trẻ đạt kết quả cao thì điều đầu tiên tôi tổ chức cho trẻhoạt động một cách tự nhiên, khuyến khích động viên trẻ bộc lộ cảm xúc củamình trước bài thơ

Ví dụ: Khi dạy trẻ đọc thuộc diễn

cảm bài thơ “Bàn tay cô giáo” Khi

dạy trẻ đọc thơ tôi thấy trẻ đọc tương

đối thuộc tôi nói: các con hãy thể hiện

tình cảm của mình vào trong bài thơ,

thi đua xem ai đọc thơ hay và đúng

Dạy trẻ học thuộc thơ và đọc diễn cảm

Trong khi nghe các bạn đọc nhận xét bạn đọc,chính là lúc trẻ củng cố việc đọc thơ của mình , kết hợp với lời của tôi động viên khen ngợi trẻ trước lớp chính là lúc để trẻ tự tin và đọc thơ ngày càng tốt hơn Mặt khác tôi còn sửdụng các trò chơi như : “đọc theo tín hiệu của tôi, giọng đọc to, giọng đọc nhỏ, ….” thay đổi hình thức đọc để tránh sự nhàm chán đối với trẻ mà vẫn rènđọc diễn cảm bài thơ

* Tóm lại: Dạy trẻ học thuộc và thể hiện diễn cảm bài thơ, là quá trình

sư phạm có hệ thống năng lực của trẻ Vì vậy khi tổ chức dạy trẻ học thuộcthơ, cô giáo phải biết vận dụng các phương pháp, hình thức tổ chức linh hoạtnắm vững đối tượng học của trẻ ở lớp mình, động viên khích lệ trẻ kịp thời,

có như vậy thì tiết học mới đạt hiệu quả cao

4.3 Biện pháp 3: Dạy trẻ học thơ ngoài tiết học

Với đặc điểm của trẻ mẫu giáo là

mau nhớ chóng quên Vì vậy rèn kĩ

năng đọc thơ cho trẻ là rất cần

thiết, tôi đã tận dụng mọi thời

điểm, hoạt động trong ngày để rèn

kĩ năng học thơ cho trẻ, giúp trẻ

nhớ lâu hơn, nhớ kĩ hơn, củng cố

sự hiểu biết và năng lực học thơ,

thể hiện cảm xúc của mình vào bài

thơ tốt hơn.

Hình ảnh 6: Lồng ghép tích hợp thơ trong hoạt động ngoài trời.

4.3.1.Trong hoạt động ngoài trời và hoạt động chiều:

Tôi cho trẻ ôn luyện các bài thơ đã học trong từng chủ đề , để rèn kỹnăng đọc thuộc đọc diễn cảm bài thơ

VD: Tôi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi : “Ai giỏi hơn ai”

- Luật chơi: Tổ nào có tín hiệu trả lời trước ,trả lời đùng tên bài thơ là

được đọc thơ Đọc thuộc thơ, đọc diễn cảm thì được cô tặng một bông hoahay một đồ chơi,nếu đoán sai tên bài thơ thì phải nhảy lò cò

- Cách chơi: Tôi tổ chức cho trẻ ngồi theo đội, khi tôi đọc một câu thơ

bất kỳ, hoặc miêu tả nội dung chính của bài thơ đó, nếu đội nào bật tiến hiệunhanh nhất, trả lời đúng tên bài thơ, đội đó được đứng dạy đọc thơ Mặt khác

để cho trẻ đỡ nhàm chán trong hoạt động học thơ, tôi luôn thay đổi hình thức

tổ chức trò chơi để thu hút trẻ tích cực tham gia vào hoạt động Tôi thường tổchức trò chơi như: “Hái hoa dân chủ,nhận hình đoán tên bài thơ” Thông quacác trò chơi đó trẻ được rèn kỹ năng đọc thơ dưới sự hướng dẫn gợi ý của tôi

4.3.2.Các môn học khác:

Tuỳ từng bài có liên quan đến bài thơ mà trẻ đã được học tôi cũng tổchức cho trẻ đọc thơ:

Ví dụ:

Hoạt động ngoài trời Đề tài Học thơ kết hợp

Hoạt động góc: Phân vai- nghệ thuật Cô giáo Bàn tay cô giáo

Ví dụ: Khi cho trẻ khám phá xã hội bài : “Gia đình sống chung một ngôi nhà”

Tôi cho trẻ đọc bài thơ “Bà và cháu” hay trong giờ tạo hình “Vẽ theo ýthích” Đang học ở chủ đề môi trường tự nhiên-xã hội tôi cho trẻ đọc bài thơ

“Em vẽ” trẻ được đọc thơ, nghe thơ về các con vật , cảnh vật được tri giáctranh ảnh của tôi treo ở lớp, càng giúp trẻ cảm nhận ra vẻ đẹp huyền diệu củatừng con vật, cảnh vật Qua đó củng cố thêm kiến thức kỹ năng vẽ tạo nênbức tranh của mình phù hợp với chủ đề đang học

Hay trong giờ học toán “Đếm đến 5 nhận biết các nhóm có 5 đối tượngnhận biết số 5”, tôi cho trẻ đọc bài thơ “Bé làm bao nhiêu nghề” thông qua bàithơ trẻ vừa đọc tôi hỏi trẻ: Em bé trong bài thơ đã làm được bao nhiêu nghề?lúc này trẻ phải suy nghĩ và đếm từng nghề trong bài thơ , khi trẻ đếm là khitrẻ đọc lời thơ, củng cố thêm kỹ năng đọc thơ cho trẻ

4.3.3.Trong hoạt động góc:

Góc nghệ thuật, góc phân vai

trẻ được hoạt động thoải mái tự

mình hoá thân vào các nghệ sỹ

ngâm thơ, đọc thơ,ca hát…lợi

dụng lợi thế này tôi cũng dành

thời gian rèn trẻ đọc thơ

Hình ảnh 7: Trẻ học thơ trong hoạt động góc.

Ví dụ: Bài thơ “Bạn mới”.Với đặc thù của trẻ, vẫn còn một số trẻ

không đi học qua lớp mẫu giáo 3 tuổi,nên ngôn ngữ phát triển chưa hoànthiện, còn nói ngọng ? nói lắp, chơi còn rụt rè nhút nhát, phát âm chưa chuẩn,lúc này tôi hỏi trẻ con có biết bài thơ nào nói về bạn mới đến trường còn nhútnhát không? con phải làm gì để bạn cùng chơi với con? Qua gợi ý của cô đãgiúp trẻ biết quan tâm và giúp đỡ bạn bè mà vẫn rèn được trẻ đọc thơ

4.3.4.Trong giờ đón trả trẻ:

Từ sáng đến tối trẻ luôn ở cạnh cô giáo cô giáo chăm sóc trẻ từ bữa ănđến giấc ngủ, cô giáo như người mẹ hiền , người bạn tri kỷ, cùng chơi, cùnghọc với trẻ Do vậy tôi luôn gần gũi âu yếm trẻ, tạo cơ hội cho trẻ đựợc đọc thơ.

Ví dụ: Trong giờ đón trẻ tôi hỏi có bạn nào thuộc bài thơ “Cô và mẹ”

không ? ai thuộc đọc cho cô nghe nào Hay chuẩn bị đến giờ trả trẻ tôi thườngchải đầu , vệ sinh cho các cháu , khi chải đầu cho trẻ tôi hỏi, bài thơ nào nói

về cô giáo chải đầu cho các con nhỉ ?có ai thuộc bài thơ này không, đọc cho

cô và các bạn nghe nào, nếu trẻ không thuộc tôi gợi ý cho trẻ đọc bài thơ

“Bàn tay cô giáo”

Tóm lại: để củng cố kiến thức kỹ năng đọc thơ cho trẻ, tôi đã rèn trẻ đọc

thơ ở mọi thời điểm

Lồng ghép vào các hoạt động trong ngày cho phù hợp,nhằm giúp trẻ pháttriển năng khiếu đọc thơ

4.4 Biện pháp 4: Phối kết hợp với gia đình để nâng cao chất lượng dạy thơ cho trẻ.

Giáo dục đạt kết quả cao khi cô giao và gia đình biết phối hợp chặt chẽvới nhau,cùng nhau thống nhất phương pháp giáo dục trẻ:

Các cháu rất cần được sự yêu thương chia sẻ, được giao tiếp với mọi ngườixung quanh Trong đó đặc biệt là người mẹ người bà, trẻ luôn đón nhận tìnhcảm âu yếm của bà của mẹ Chính vì vậy người mẹ người bà có ảnh hưởng rấtlớn đến việc rèn luyện ngôn ngữ cho trẻ và giúp trẻ cảm nhận được cái hay cáiđẹp trong cuộc sống Hiểu được vấn đề này,tôi thường xuyên trao đổi gặp gỡvới trao đổi với phụ huynh về tình hình học tập của trẻ Đặc biệt là nhữngcháu nói ngọng, nói lắp tôi nhắc bà, nhắc mẹ luôn sửa tật nói ngọng nói lắp

cho trẻ thường xuyên, khi trẻ giao tiếp với mọi người trong gia đình, bởi vì nếu nói ngọng nói lắp thì người nghe cũng khó hiểu, đọc thơ không hay, làm

mất đi âm điệu nhịp điệu của bài thơ

Hay với những bài thơ dài, khó đọc tôi viết ra giấy và hướng dẫn phụhuynh cách đọc bài thơ đó, để về nhà gia đình dạy trẻ đọc