bai 14 - Ba lần kháng chiến chống quân xâmm lược Mông - Nguyên ( Tiết 3)

- Nhà Nguyên cho quân xâm lược Cham – Pa trước để làm bàn đạp tấn công vào phía nam Đại Việt... Hãy nêu một số dẫn chứng về việc nhà Nguyên chuẩn bị xâm lược Đại Việt lần thứ ba... Vạn

KIỂM TRA BÀI CŨ

• Trả lời :

- Nhà Nguyên thực hiện âm mưu

xâm lược Đại Việt và Chăm –

Pa để làm cầu nối xâm lược và thôn tính các nước ở phía nam Trung Quốc

- Nhà Nguyên cho quân xâm

lược Cham – Pa trước để làm bàn đạp tấn công vào phía nam Đại Việt Năm 1283, Toa Đô cho quân đánh Chăm – Pa nhưng thất bại -> kế hoạch ban đầu của nhà Nguyên tan vỡ

Em hãy trình

bày âm mưu xâm

lược Cham – pa và

Đại việt của

nhà nguyên ?

Bài 14 : BA LẦN CHỐNG

QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG –

NGUYÊN (THẾ KỈ XIII) III CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ BA CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN (1287 – 1288)

Hãy nêu một số dẫn chứng về việc nhà Nguyên chuẩn bị xâm lược Đại Việt

lần thứ ba

Vạn Kiếp Phả Lại

ÙT N O H

Quân Nguyên tiến quân

Khu căn cứ quân sự

của quân Nguyên

Vạn Kiếp

Phả Lại

LẠNG SƠN

BẮC GIANG

HÌNH 32 – LƯỢC ĐỒ DIỄN BIẾN CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ BA

CHỐNG QUÂN NGUYÊN (12870 - 1288 )

1 Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt

+ Quân Thủy : Ô Mã Nhi chỉ huy theo đường biển,

ngược sông Bạch Đằng đến Vạn Kiếp

Tại sao Ô Mã Nhi được giao nhiệm vụ bảo vệ đoàn thuyền lương nhưng lại tiến quân thẳng vào Vạn Kiếp

Vạn Kiếp Phả Lại

T V H

Oâ Mã Nh

i

Qu ân Tra àn

Quân Trần

Q u

ân àn ra T

Quân Trần tấn công, chặn đánh, truy kích Khu căn cứ quân sự của

Quân Nguyên Quân Nguyên tiến quân

HÌNH 32 – LƯỢC ĐỒ DIỄN BIẾN CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ BA

CHỐNG QUÂN NGUYÊN (12870 - 1288 )

Oâ M

ã Nhi

Q u a T r a ân àn

Chiến thắng Vân Đồn có ý nghĩa và tác dụng

như thế nào đối với cuộc kháng

chiến ?

1.Trận Vân Đồn tiêu diệt đoàn thuyền lương

của Trương Văn Hổ:

Phần lớn thuyền lương bị đắm, số còn lại

bị quân Trần chiếm

c Ý nghĩa:

- Làm cho tinh thần giặc hoang mang

- Đẩy chúng vào tình trạng thiếu lương thực

Sau Trận Vân Đồn, tình thế của quân Nguyên

như thế nào ?

Vì sao Thoát Hoan lại cho rút quân về nước ?

2 Chiến thắng Bạch Đằng;

a Hoàn cảnh:

- Cuối tháng 1 – 1288, Thoát Hoan cho quân chiếm đóng Thăng Long

- Nhân dân Thăng Long thực hiện “ Vườn

không nhà trống”

- Quân Nguyên rơi vào thế bị động, cạn kiệt lương thực.

=> Thoát Hoan cho quân rút dần về nước

Vì sao quân Trần lại chọn

sông Bạch Đằng làm nơi phản công tiêu diệt

giặc

Ơû lòng sông Bạch Đằng từ bên hữu ngạn

(thuộc xã Phục Lễ , Thủy Nguyên ) có một dãi cồn đá ngầm chạy qua vào giữa dòng sông Chanh và sông Rút, nhân dân địa phương gọi đó là ghềnh Cốc Ghềnh Cốc có 5 cồn đá chắn ngangba phần tư sông Bạch Đằng Khi triều xuống thấp nhất nơi cạn là 0,4m; nơi sâu là 3,7m, thuyền nhẹ đi trên sông có thể thấy được cồn đá Trần Quốc Tuấn đã lợi dụng địa hình thiên nhiên này như là một chiến lũy ngầm làm chỗ dựa cho thuyền ta lao nhanh ra ngang

sông chặn địch.

QUÂN TRẦN

ÂN R T ÀN

QU ÂN

T RA ÀN

Q U

ÂN N G U E

ÂN QUÂN T RẦN

QU ÂN

TR ẦN

HÌNH 33 – LƯỢC ĐỒ CHIẾN THẮNG BẠCH ĐẰNG – NĂM 1288

QUÂN TRẦN

Vạn Kiếp Phả Lại

Quân Trần truy kích

Quân Nguyên tháo chạy

Khu căn cứ quân sự

của quân Nguyên

Vạn Kiếp

Phả Lại

LẠNG SƠN

BẮC GIANG

HÌNH 32 – LƯỢC ĐỒ DIỄN BIẾN CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ BA

CHỐNG QUÂN NGUYÊN (12870 - 1288 )

2 Chiến thắng Bạch Đằng:

b Diễn biến : 4/1288 đoàn thuyền Ô Mã Nhi rút theo

lọt vào trận địa mai phục, cùng lúc nước triều xuống nhanh ta phản công quyết liệt

Nhi bị bắt sống.

- Quân bộ của Thoát Hoan trên đường rút lui cũng bị quân ta tập kích liên tiếp

Ý nghĩa của chiến thắng Bạch Đằng ?

2 Chiến thắng Bạch Đằng:

BÀI TẬP

Câu 1 : Trong lần thứ ba, quân Nguyên tiến vào nước ta đường………và ………

Câu 2: Điểm khác trong lần thứ ba này

của quân Nguyên so với hai lần trước là chúng có chuẩn bị thêm………

Câu 3 : Đoàn thuyền của Trương Văn Hổ

bị đánh bại tại ………

thủy bộ

lương thực Vân Đồn

Câu 4: Sau khi đoàn thuyền tải lương bị đánh bại, tình thế quân Nguyên ra sao

a Tiến đánh Thăng Long và cố thủ tại đây

b Lâm vào tình thế bị động, cạn kiệt lương thực và phải rút quân

c Ra sức bóc lột nhân dân ta

d Tất cả các ý trên đều đúng

Câu 5 :Trận chiến mà quân dân nhà Trần đánh bại đạo quân thủy của nhà Nguyên vào tháng 4 – 1288 diễn ra tại :

a Thăng Long

b Vân Đồn

c Sông Bạch Đằng

d Vạn Kiếp

DẶN DÒ

a Bài cũ:

- Học bài nắm được Nhà Nguyên chuẩn bị xâm lược nước Đại Việt lần thứ ba như thế nào ? Nắm được diễn biến và ý nghĩa của trận Vân Đồn, sông Bạch Đằng

- Trả lời câu hỏi 1 và 2 (trang 65) vào vở

- Làm bài tập trong sách bài tập lịch sử 7

b Bài mới:

- Đọc trước phần IV (trang 66,67) Tìm hiểu:

+ Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của 3 lần kháng chiến

+ Công lao của Trần Hưng Đạo Tìm đọc các mẫu

chuyện tranh lịch sử về anh hùng Trần Hưng Đạo

+ Khai thác hình 34 (trang 67)