Qui định về chi phí trong thuế thu nhập doanh nghiệp

Tuynhiên không phải bất cứ thu nhập nào có được từ hoạt động sản xuất kinh doanhhàng hóa, dịch vụ của các tổ chức đều là thu nhập chịu thuế TNDN mà một khoảnthu nhập của các cơ sở kinh d

Mục lục

Phần A: Phần mở đầu

Như chúng ta đã biết, thuế là nguồn quan trọng đối với nguồn thu của ngân sáchNhà nước Bộ máy Nhà nước xuất hiện đòi hỏi phải có nguồn tài chính trang trảicho các chi phí hoạt động của nó và thực hiện các chức năng, nhiệm vụ mà xã hộigiao phó, để có được nguồn tài chính đó; nguồn thu quan trọng nhất và chủ yếu làthu từ thuế Hiện nay nền kinh tế nước ta trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế,các doanh nghiệp mới được thành lập rất nhiều Để đóng góp vào ngân sách Nhànước các doanh nhiệp phải đóng thuế thu nhập doanh nghiệp Thuế thu nhập doanhnghiệp được coi là nguồn thu lớn trong nguồn thu của thuế doanh thu Thực trạnghiện nay, công tác quản lý thu thuế thu nhập doanh nghiệp của Nhà nước củng nhưviệc chấp hành về luật thuế thu nhập doanh nghiệp của các doanh nghiệp còn cónhiều bất cập Vì vậy, trong quá trình quản lý của nhà nước đối với các doanhnghiệp lợi dụng kẽ hở của chính sách, pháp luật của nước để gian lận, trốn thuế thunhập doanh nghiệp Tuy nhiên với công cuộc cải cách thuế trong những năm gầnđây, ngành thuế đã không ngừng hoàn thiện hệ thống các sắc thuế một cách hiệuquả nhất nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuế Đó là lý do mà nhóm chúng tôi thựchiện bài viết này với chủ đề: “Quy định về chi phí trong Thuế Thu Nhập Doanhnghiệp” để tìm hiểu rõ hơn vấn đề này

Trong quá trình viết bài với áp lực về thời gian và tư liệu tham khảo, cùng tầmnhìn còn hạn chế Do đó khó có thể tránh khỏi những sai sót, mong thầy và các bạngóp ý để bài của nhóm chúng tôi hoàn thiện hơn

Xin chân thành cảm ơn!

Phần B: Phần nội dung

I THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP

1 Khái niệm và quá trình hình thành pháp luật thuế thu nhập doanh

nghiệp ở Việt Nam:

Với tên gọi thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập doanh nghiệp là loại thuếthu nhập điều tiết vào toàn bộ thu nhập phát sinh trong quá trình tiến hành hoạtđộng sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ của các tổ chức

Trong thuế thu nhập doanh nghiệp, điều kiện cần và đủ theo luật định đó là việccác chủ thể này thực hiện hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp nhằm tìm kiếmlợi nhuận Thời điểm bắt đầu tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh được xem làthời điểm hình thành nghĩa vụ thuế TNDN

Thuế TNDN là loại thuế trực thu dánh vào thu nhập của các doanh nghiệp tronghoạt động sản xuất kinh doanh

2 Đặc điểm của thuế TNDN:

Đối tượng chịu thuế của thuế TNDN là thu nhập có nguồn gốc phát sinh chủ yếu

từ hoạt động sản xuất kinh doanh

+ Đây có thể xem là một trong những đặc trưng cơ bản của thuế TNDN Tuynhiên không phải bất cứ thu nhập nào có được từ hoạt động sản xuất kinh doanhhàng hóa, dịch vụ của các tổ chức đều là thu nhập chịu thuế TNDN mà một khoảnthu nhập của các cơ sở kinh doanh được xem là đối tượng chịu thuế TNDN khi vàchỉ khi đó là khoản thu nhập hợp pháp

+ Người nộp thuế là các tổ chức được quy định tại Điều 2 Luật Thuế TNDN+ Điều tiết ngay từ phần thu nhập đầu tiên

+ Điều tiết thông qua mức thuế suất cố định

Bản chất của thuế là loại thuế trực thu Việc tiến hành thu thuế TNDN nhằm mụcđích điều tiết thu nhập của các tổ chức khi họ tiến hành hoạt động sản xuất kinh

doanh hàng hóa, dịch vụ có thu nhập Bên cạnh đó việc hiểu rõ về khái niệm thuếTNDN cũng giúp chúng phân biệt thuế TNDN và các loại thuế khác.

Với mức thuế suất thống nhất, doanh nghiệp nào có thu nhập cao thì phải nộpthuế nhiều hơn (theo số tuyệt đối) doanh nghiệp có thu nhập thấp

Câu hỏi : Tổ chức không phải là doanh nghiệp có thu nhập từ hoạt động kinh

doanh có thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệpkhông? Vì sao?

Trả lời: Có thuộc phạm vi điều chỉnh của thuế thu nhập doanh nghiệp.

Vì Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ có phát sinh thunhập phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp Như vậy, đối tượng nộp thuế thuộcphạm vi điều chỉnh của thuế thu nhập doanh nghiệp phải có hai điều kiện: thực hiệnhoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp và phải có phát sinh thu nhập từ hoạt độngsản xuất kinh doanh đó Khác với thuế lợi tức trước kia, đối tượng nộp thuế thunhập doanh nghiệp có phạm vi mở rộng hơn Nó bao gồm cả tổ chức, cá nhân nướcngoài hoạt động theo Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, hộ gia đình, cá nhânnông dân trồng trọt, nuôi trồng thủy sản có giá trị sản phẩm hàng hóa và thu nhậptrên mức tối thiểu do Chính phủ quy định

3 Thu nhập chịu thuế và không chịu thuế:

3.1 Thu nhập chịu thuế: (Điều 3 Luật Thuế TNDN)

- Thu nhập chịu thuế trong kì tính thuế bao gồm: thu nhập từ hoạt động sản xuất,kinh doanh hàng hóa, dịch vụ và thu nhập khác của doanh nghiệp

+ Thu nhập từ hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hóa, dịch vụ bằng doanh thu củahoạt động sản xuất kinh doanh hàng hóa, dịch vụ trừ chi phí được trừ của hoạt độngsản xuất kinh doanh hàng hóa, dịch vụ đó

+ Thu nhập khác bao gồm: thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng quyềngóp vốn; thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản, chuyển nhượng dự án đầu tư,chuyển nhượng quyền tham gia dự án đầu tư, chuyển nhượng quyền thăm dò, khaithác, chế biến khoáng sản; thu nhập từ quyền sử dụng tài sản, quyền sở hữu tài sản,

kể cả thu nhập từ quyền sở hữu trí tuệ theo quy định của pháp luật; thu nhập từchuyển nhượng, cho thuê, thanh lý tài sản, trong đó có các loại giấy tờ có giá; thunhập từ lãi tiền gửi, cho vay vốn, bán ngoại tệ; khoản thu từ nợ khó đòi đã xóa nayđòi được; khoản thu từ nợ phải trả không xác định được chủ; khoản thu nhập từkinh doanh của những năm trước bị bỏ sót và các khoản thu nhập khác.

3.2 Thu nhập được miễn thuế: (Điều 4 Luật Thuế TNDN)

- Thu nhập từ trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng, chế biến nông sản, thủy sản, sảnxuất muối của hợp tác xã; thu nhập của hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực nôngnghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp ở địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hộikhó khăn hoặc ở địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; thu nhậpcủa doanh nghiệp từ trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng, chế biến nông sản, thủy sản ởđịa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; thu nhập từ hoạt động đánhbắt hải sản

- Thu nhập từ việc thực hiện dịch vụ kỹ thuật trực tiếp phục vụ nông nghiệp

- Thu nhập từ việc thực hiện hợp đồng nghiên cứu khoa học và phát triển côngnghệ, sản phẩm đang trong thời kỳ sản xuất thử nghiệm, sản phẩm làm ra từ côngnghệ mới lần đầu áp dụng tại Việt Nam

- Thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ của doanh nghiệp

có từ 30% số lao động bình quân trong năm trở lên là người khuyết tật, người saucai nghiện, người nhiễm vi rút gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ởngười (HIV/AIDS) và có số lao động bình quân trong năm từ hai mươi người trởlên, không bao gồm doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tài chính, kinh doanhbất động sản

- Thu nhập từ hoạt động dạy nghề dành riêng cho người dân tộc thiểu số, người tàntật, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, đối tượng tệ nạn xã hội

- Thu nhập được chia từ hoạt động góp vốn, liên doanh, liên kết với doanh nghiệptrong nước, sau khi đã nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định của Luật này.

- Khoản tài trợ nhận được để sử dụng cho hoạt động giáo dục, nghiên cứu khoa học,văn hóa, nghệ thuật, từ thiện, nhân đạo và hoạt động xã hội khác tại Việt Nam

- Thu nhập từ chuyển nhượng chứng chỉ giảm phát thải (CERs) của doanh nghiệpđược cấp chứng chỉ giảm phát thải

-Thu nhập từ thực hiện nhiệm vụ Nhà nước giao của Ngân hàng Phát triển Việt Namtrong hoạt động tín dụng đầu tư phát triển, tín dụng xuất khẩu; thu nhập từ hoạtđộng tín dụng cho người nghèo và các đối tượng chính sách khác của Ngân hàngChính sách xã hội; thu nhập của các quỹ tài chính nhà nước và quỹ khác của Nhànước hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận theo quy định của pháp luật; thu nhậpcủa tổ chức mà Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ do Chính phủ thành lập để xử lý

nợ xấu của các tổ chức tín dụng Việt Nam

Phần thu nhập không chia của cơ sở thực hiện xã hội hóa trong lĩnh vực giáo dục đào tạo, y tế và lĩnh vực xã hội hóa khác để lại để đầu tư phát triển cơ sở đó theoquy định của luật chuyên ngành về lĩnh vực giáo dục - đào tạo, y tế và lĩnh vực xãhội hóa khác; phần thu nhập hình thành tài sản không chia của hợp tác xã đượcthành lập và hoạt động theo quy định của Luật hợp tác xã

Thu nhập từ chuyển giao công nghệ thuộc lĩnh vực ưu tiên chuyển giao cho tổchức, cá nhân ở địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn

Câu nhận định: Thu nhập chịu thế TNDN là thu nhập tính thuế thu nhập doanh

nghiệp

Sai Theo Khoản 1 Điều 7 Luật TNDN

Khoản 1 Điều 3 Luật TNDN

Như vậy: Thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp được xác định bằng thu nhậptính thuế cộng thu nhập được miễn thuế và các khoản lỗ được kết chuyển từ cácnăm trước.

1 Thuế suất thuế TNDN: (Điều 10 Luật Thuế TNDN)

Mức độ điều tiết của nhà nước đối với thu nhập thuế chịu thuế TNDN được biểuhiện thông qua thuế thu nhập

Mức thuế suất thuế TNDN áp dụng đối với doanh nghiệp là 22% trừ trường hợpquy định tại Khoản 2, Khỏan 3 Điều 10 và đối tượng được ưu đãi về thuế suất quyđịnh tại Điều 13 của luật này Kể từ ngày 01/01/2016 những trường hợp thuộc diện

áp dụng thuế suất 22% chuyển sang áp dụng thế suất 20% Thuế suất thuế TNDNđối với doanh nghiệp tiến hành tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu, khí và tài nguyênquý hiếm khác tại Việt Nam từ 32% đến 50% phù hợp vứi từng dự án, từng cơ sởkinh doanh

Doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 20 tỷ đồng áp dụng thuế suất20% Doanh thu làm căn cứ xác định doanh nghiệp thuộc đối tượng được áp dụngthuế suất 20% tại Khoản 2 Điều này là doanh thu của năm trước liền kề

2 Kỳ tính thuế: (Điều 5 Luật Thuế TNDN)

Kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp là năm dương lịch, trường hợp doanh nghiệp ápdụng năm tài chính khác với năm dương lịch, thì kỳ tính thuế xác định theo năm tàichính của doanh nghiệp, trừ trường hợp tại khoản 2 Điều 5: Kỳ tính thuế thu nhậpdoanh nghiệp theo từng lần phát sinh thu nhập áp dụng đối với doanh nghiệp nướcngoài được quy định tại điểm c và điểm d khoản 2 Điều 2 của Luật này

4 Phương pháp tính thuế:

- Thuế TNDN phải nộp = Thu nhập tính thuế * thuế suất thuế TNDN (Điều 11 LuậtThuế TNDN)

- Trường hợp doanh nghiệp có trích quỹ phát triển khoa học và công nghệ

Thuế TNDN phải nộp = (Thu nhập tính thuế - phần trích lập quỹ KH và CN )* Thuếsuất TNDN ( Khoản 1 Điều 3 Thông tư 26)

 Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế - Thu nhập được miễn thuế - Các khoản

lỗ được kết chuyển ( Khoản 1 Điều 4 Thông tư 26)

Thu nhập chịu thuế = Doanh thu – Chi phí được trừ + các khoản thu nhập khác

Bài tập áp dụng công thức tính thuế (do những chi phí được trừ trong lúc tính

thu nhập chịu thuế trung với phần dưới nên khúc này chỉ nên áp dụng đơn giản)

- Năm 2016 tại Công ty TNHH Mai Anh sau khi tính toán các khoản chi phí là lỗ100.000.000 VNĐ

- Năm 2017, công ty có thu nhập chịu thuế là 250.000.000 VNĐ

- Tính thuế TNDN của công ty năm 2017?

- Giả sử Thuế suất TNDN là 20%

4.1 Doanh thu ( Điều 5 Thông tư 26/VBHN-BTC năm 2015)

- Doanh thu để tính thu nhập chịu thuế là tổng giá trị của khối lượng hàng hóa,dịch vụ mà doanh nghiệp đã bán hoặc cung ứng trong kỳ tính thuế, bao gồm cả cáckhoản phụ thu, phụ trội mà doanh nghiệp được hưởng không phân biệt đã thu tiềnhay chưa thu tiền

+ Đối với doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp khấu trừ thì doanh thu đượcxác định theo giá bán chưa thuế GTGT

+ Đối với doanh nghiệp nộp thuế theo phương thức trực tiếp thì doanh thu đượcxác định theo giá bán có thuế GTGT (giá thanh toán).

- Thời điểm xác định doanh thu ( Khoản 2.5 Điều 5 VBHN 26/VBHN-BTC năm 2015)

+ Đối với hoạt động bán hàng hóa là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu,quyền sử dụng hàng hóa cho người mua

+ Đối với hoạt động cung ứng dịch vụ là thời điểm hoàn thành việc cung ứngdịch vụ hoặc từng phần việc cung ứng dịch vụ cho người mua

+Đối với hoạt động vận tải hàng hải không là thời điểm hoàn thành việc cungứng dịch vụ vận chuyển cho người mua

+Trường hợp khác theo quy định của pháp luật

Xác định doanh thu trong một số trường hợp cụ thể (Khoản 3 Điều 5 TT 26/VBHN-BTC năm 2015)

- Đối với hàng hóa, dịch vụ bán theo phương thức trả góp, trả chậm là tiền bánhàng hóa, dịch vụ trả tiền một lần, không bao gồm tiền lãi trả góp, tiền lãi trả chậm

- Đối với hàng hóa, dịch vụ dùng để trao đổi (không bao gồm hàng hóa, dịch

vụ sử dụng để tiếp tục quá trình sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp) được xác định theo giá bán của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cùng loại hoặc tương đương trên thị trường tại thời điểm trao đổi.

Ví dụ: Doanh nghiệp A có chức năng sản xuất phụ tùng ôtô và lắp ráp ôtô Doanh nghiệp A dùng sản phẩm lốp ôtô do doanh nghiệp sản xuất để trưng bày, giới thiệu sản phẩm hoặc dùng lốp ôtô để tiếp tục lắp ráp thành ôtô hoàn chỉnh thì trong trường hợp này sản phẩm lốp ôtô của doanh nghiệp không phải quy đổi để tính vào doanh thu tính thuế thu nhập doanh nghiệp.

- Đối với hoạt động gia công hàng hóa là tiền thu về hoạt động gia công baogồm cả tiền công, chi phí về nhiên liệu, động lực, vật liệu phụ và chi phí khác phục

vụ cho việc gia công hàng hóa

- Đối với hàng hóa của các đơn vị giao đại lý, ký gửi và nhận đại lý, ký gửi theohợp đồng đại lý, ký gửi bán đúng giá hưởng hoa hồng được xác định như sau:

+ Doanh nghiệp giao hàng hóa cho các đại lý (kể cả đại lý bán hàng đa cấp), kýgửi là tổng số tiền bán hàng hóa

+ Doanh nghiệp nhận làm đại lý, ký gửi bán hàng đúng giá quy định của doanhnghiệp giao đại lý, ký gửi là tiền hoa hồng được hưởng theo hợp đồng đại lý, ký gửihàng hóa

- Đối với hoạt động cho thuê tài sản là số tiền bên thuê trả từng kỳ theo hợpđồng thuê Trường hợp bên thuê trả tiền trước cho nhiều năm thì doanh thu để tínhthu nhập chịu thuế được phân bổ cho số năm trả tiền trước hoặc được xác định theodoanh thu trả tiền một lần

Doanh nghiệp căn cứ điều kiện thực hiện chế độ kế toán, hóa đơn chứng từ thực

tế và việc xác định chi phí, có thể lựa chọn một trong hai phương pháp xác địnhdoanh thu để tính thu nhập chịu thuế như sau:

+ Là số tiền cho thuê tài sản của từng năm được xác định bằng (=) số tiền trảtrước chia (:) số năm trả tiền trước

+ Là toàn bộ số tiền cho thuê tài sản của số năm trả tiền trước

Trường hợp doanh nghiệp đang trong thời gian hưởng ưu đãi thuế thu nhậpdoanh nghiệp lựa chọn phương pháp xác định doanh thu để tính thu nhập chịu thuế

là toàn bộ số tiền thuê bên thuê trả trước cho nhiều năm thì việc xác định số thuếthu nhập doanh nghiệp từng ưu đãi thuế căn cứ vào tổng số thuế thu nhập doanhnghiệp của số năm trả tiền trước chia (:) số năm bên thuê trả tiền trước

- Đối với hoạt động kinh doanh sân gôn là tiền bán thẻ hội viên, bán vé chơigôn và các khoản thu khác trong kỳ tính thuế được xác định như sau:

+ Đối với hình thức bán vé, bán thẻ chơi gôn theo ngày, doanh thu kinh doanhsân gôn làm căn cứ xác định thu nhập tính thuế thu nhập doanh nghiệp là số tiền thuđược từ bán vé, bán thẻ và các khoản thu khác phát sinh trong kỳ tính thuế

+ Đối với hình thức bán vé, bán thẻ hội viên loại thẻ trả trước cho nhiều năm,doanh thu làm căn cứ xác định thu nhập tính thuế thu nhập doanh nghiệp của từngnăm là số tiền bán thẻ và các khoản thu khác thực thu được chia cho số năm sửdụng thẻ hoặc xác định theo doanh thu trả tiền một lần

- Đối với hoạt động tín dụng của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nướcngoài là thu từ lãi tiền gửi, thu từ lãi tiền cho vay, doanh thu về cho thuê tài chínhphải thu phát sinh trong kỳ tính thuế được hạch toán vào doanh thu theo quy địnhhiện hành về cơ chế tài chính của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nướcngoài

- Đối với hoạt động vận tải là toàn bộ doanh thu vận chuyển hành khách,hàng hóa, hành lý phát sinh trong kỳ tính thuế

- Đối với hoạt động cung cấp điện, nước sạch là số tiền cung cấp điện, nướcsạch ghi trên hóa đơn giá trị gia tăng Thời điểm xác định doanh thu để tính thunhập chịu thuế là ngày xác nhận chỉ số công tơ điện và được ghi trên hóa đơn tínhtiền điện, tiền nước sạch

- Đối với lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm, doanh thu để tính thu nhập chịu thuế làtoàn bộ số tiền thu được do cung ứng dịch vụ bảo hiểm và hàng hóa, dịch vụ khác,

kể cả phụ thu và phí thu thêm mà doanh nghiệp bảo hiểm được hưởng chưa có thuếgiá trị gia tăng, bao gồm:

+ Doanh thu từ hoạt động kinh doanh bảo hiểm:

Đối với hoạt động kinh doanh bảo hiểm và tái bảo hiểm là số tiền phải thu vềthu phí bảo hiểm gốc; thu phí nhận tái bảo hiểm; thu hoa hồng nhượng tái bảo hiểm;thu phí quản lý đơn bảo hiểm; thu phí về dịch vụ đại lý bao gồm giám định tổn thất,xét giải quyết bồi thường, yêu cầu người thứ ba bồi hoàn, xử lý hàng bồi thường100% (không kể giám định hộ giữa các doanh nghiệp thành viên hạch toán nội bộtrong cùng một doanh nghiệp bảo hiểm hạch toán độc lập) sau khi đã trừ đi cáckhoản phải chi để giảm thu như: hoàn phí bảo hiểm; giảm phí bảo hiểm; hoàn phínhận tái bảo hiểm; giảm phí nhận tái bảo hiểm; hoàn hoa hồng nhượng tái bảohiểm; giảm hoa hồng nhượng tái bảo hiểm.

Trường hợp các doanh nghiệp bảo hiểm tham gia đồng bảo hiểm, doanh thu đểtính thu nhập chịu thuế của từng bên là tiền thu phí bảo hiểm gốc được phân bổ theo

tỷ lệ đồng bảo hiểm cho mỗi bên chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng

Đối với hợp đồng bảo hiểm thỏa thuận trả tiền theo từng kỳ thì doanh thu để tínhthu nhập chịu thuế là số tiền phải thu phát sinh trong từng kỳ

Trường hợp có thực hiện các nghiệp vụ thu hộ giữa các doanh nghiệp trực thuộchoặc giữa doanh nghiệp hạch toán phụ thuộc với trụ sở chính của doanh nghiệp bảohiểm thì doanh thu để tính thu nhập chịu thuế không bao gồm phần doanh thu thuhộ

+ Doanh thu hoạt động môi giới bảo hiểm: Các khoản thu hoa hồng môi giớibảo hiểm sau khi trừ các khoản hoa hồng môi giới bảo hiểm, giảm và hoàn hoahồng môi giới bảo hiểm

- Đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt là giá trị công trình, giá trị hạng mụccông trình hoặc giá trị khối lượng công trình xây dựng, lắp đặt nghiệm thu

+ Trường hợp xây dựng, lắp đặt có bao thầu nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị

là số tiền từ hoạt động xây dựng, lắp đặt bao gồm cả giá trị nguyên vật liệu, máymóc, thiết bị

+ Trường hợp xây dựng, lắp đặt không bao thầu nguyên vật liệu, máy móc, thiết

bị là số tiền từ hoạt động xây dựng, lắp đặt không bao gồm giá trị nguyên vật liệu,máy móc, thiết bị

- Đối với hoạt động kinh doanh dưới hình thức hợp đồng hợp tác kinh doanh:

+ Trường hợp các bên tham gia hợp đồng hợp tác kinh doanh phân chia kết quảkinh doanh bằng doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ thì doanh thu tính thuế là doanhthu của từng bên được chia theo hợp đồng

+ Trường hợp các bên tham gia hợp đồng hợp tác kinh doanh phân chia kết quảkinh doanh bằng sản phẩm thì doanh thu tính thuế là doanh thu của sản phẩm đượcchia cho từng bên theo hợp đồng

+ Trường hợp các bên tham gia hợp đồng hợp tác kinh doanh phân chia kết quảkinh doanh bằng lợi nhuận trước thuế thu nhập doanh nghiệp thì doanh thu để xácđịnh thu nhập trước thuế là số tiền bán hàng hóa, dịch vụ theo hợp đồng Các bêntham gia hợp đồng hợp tác kinh doanh phải cử ra một bên làm đại diện có tráchnhiệm xuất hóa đơn, ghi nhận doanh thu, chi phí, xác định lợi nhuận trước thuế thunhập doanh nghiệp chia cho từng bên tham gia hợp đồng hợp tác kinh doanh Mỗibên tham gia hợp đồng hợp tác kinh doanh tự thực hiện nghĩa vụ thuế thu nhậpdoanh nghiệp của mình theo quy định hiện hành

+ Trường hợp các bên tham gia hợp đồng hợp tác kinh doanh phân chia kết quảkinh doanh bằng lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp thì doanh thu để xácđịnh thu nhập chịu thuế là số tiền bán hàng hóa, dịch vụ theo hợp đồng Các bêntham gia hợp đồng hợp tác kinh doanh phải cử ra một bên làm đại diện có tráchnhiệm xuất hóa đơn, ghi nhận doanh thu, chi phí và kê khai nộp thuế thu nhậpdoanh nghiệp thay cho các bên còn lại tham gia hợp đồng hợp tác kinh doanh

- Đối với hoạt động kinh doanh trò chơi có thưởng (casino, trò chơi điện tử cóthưởng, kinh doanh có đặt cược) là số tiền thu từ hoạt động này bao gồm cả thuếtiêu thụ đặc biệt trừ số tiền đã trả thưởng cho khách

- Đối với hoạt động kinh doanh chứng khoán là các khoản thu từ dịch vụ môigiới, tự doanh chứng khoán, bảo lãnh phát hành chứng khoán, quản lý danh mụcđầu tư, tư vấn tài chính và đầu tư chứng khoán, quản lý quỹ đầu tư, phát hànhchứng chỉ quỹ, dịch vụ tổ chức thị trường và các dịch vụ chứng khoán khác theoquy định của pháp luật.

- Đối với dịch vụ tài chính phái sinh là số tiền thu từ việc cung ứng các dịch vụtài chính phái sinh thực hiện trong kỳ tính thuế

5 Các khoản chi phí được khấu trừ khi xác định thu nhập chịu thuế:

Điều 9 Luật Thuế TNDN

Điều 9 Nghị định 12/VBHN-BTC

Điều 6 Thông tư 26/VBHN-BTC ngày 14/9/2015 của Bộ Tài Chính

Doanh nghiệp được trừ mọi khoản chi nếu đáp ứng đủ các điều kiện sau:

a) Khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, bao gồm cả các khoản chi:

(Quy định Điểm a Khoản 1 Điều 9 Nghị định 12/VBHN-BTC)

+ Khoản chi cho thực hiện nhiệm vụ giáo dục quốc phòng và an ninh, huấnluyện, hoạt động của lực lượng dân quân tự vệ và phục vụ các nhiệm vụ quốcphòng, an ninh khác theo quy định của pháp luật; khoản chi hỗ trợ phục vụ cho hoạtđộng của tổ chức đảng, tổ chức chính trị - xã hội trong doanh nghiệp;

+ Khoản chi cho hoạt động giáo dục nghề nghiệp, đào tạo nghề nghiệp chongười lao động theo quy định của pháp luật;

+ Các khoản chi thực tế cho hoạt động phòng, chống HIV/AIDS nơi làm việccủa doanh nghiệp, bao gồm: Chi phí đào tạo cán bộ phòng, chống HIV/AIDS củadoanh nghiệp, chi phí tổ chức truyền thông phòng, chống HIV/AIDS cho người laođộng của doanh nghiệp, phí thực hiện tư vấn, khám và xét nghiệm HIV, chi phí hỗtrợ người nhiễm HIV là người lao động của doanh nghiệp

+ Khoản chi có tính chất phúc lợi chi trực tiếp cho người lao động mà doanhnghiệp có hóa đơn, chứng từ

Ví dụ: chi phí được trừ (Chứng minh khoản chi thực tế phát sinh và có liên

quan đến hoạt động SXKD)

Như Công ty Thuế An Tâm chuyên kinh doanh Đào tạo và dịch vụ kế toán Vậychắc chắn 100%, công ty phải có sử dụng điện => Hóa đơn tiền điện là chứng minhthực tế phát sinh là có hóa đơn GTGT tiền điện và có phiếu chi nữa là chứng minhđược thực tế phát sinh và chứng minh được là có liên quan đến hoạt động SXKD

b) Khoản chi có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp.

(Quy định tại Điểm b Khoản 1 Điều 9 Nghị định 12/VBHN-BTC)

+ Đối với các trường hợp: Mua hàng hóa là nông, lâm, thủy sản của người sảnxuất, đánh bắt trực tiếp bán ra; mua sản phẩm thủ công làm bằng đay, cói, tre, nứa,

lá, song, mây, rơm, vỏ dừa, sọ dừa hoặc nguyên liệu tận dụng từ sản phẩm nôngnghiệp của người sản xuất thủ công trực tiếp bán ra; mua đất, đá, cát, sỏi của hộ giađình, cá nhân tự khai thác trực tiếp bán ra, mua phế liệu của người trực tiếp thunhặt, mua đồ dùng, tài sản, của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp bán ra và dịch vụ muacủa hộ gia đình, cá nhân không kinh doanh phải có chứng từ thanh toán chi trả tiềncho người bán và Bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ do người đại diện theo phápluật hoặc người được ủy quyền của doanh nghiệp kinh doanh ký và chịu tráchnhiệm

Ví dụ 4: trường hợp chi phí tiền lương thì không cần phải có hóa đơn GTGT

hoặc hóa đơn bán hàng mà chỉ cần có CHỨNG TỪ LÀ THUẾ CHẤP THUẬN làchi phí được trừ

Vậy bộ chứng từ để thuế chấp thuận của chi phí lương là

 Bảng lương kèm theo Ủy nhiệm chi hoặc phiếu chi

 Bảng chấm công

 Hợp đồng + Phụ lục hợp đồng

 Quy chế tính lương và thưởng

 Bộ hồ sơ của người lao động

c) Khoản chi nếu có hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ từng lần có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên (giá đã bao gồm thuế GTGT) khi thanh toán phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.

(Quy định tại Điểm c Khoản 1 Điều 6 Thông tư 26/VBHN-BTC)

- Trường hợp mua hàng có giá trị từ hai mươi triệu đồng trở lên mà chưa thanhtoán thì doanh nghiệp được tính vào chi phí được trừ nhưng khi thanh toán doanhnghiệp dùng tiền mặt thì doanh nghiệp phải kê khai, điều chỉnh giảm chi phí đóxuống (tức là chi phí này không được tính vào chi phí được trừ nữa)

Ví dụ: Cty ABC trong tháng 8 năm 2014 có hóa đơn đầu vào 50 triệu đồng

nhưng chưa thanh toán Và công ty đã tính vào chi phí được trừ khi xác định thunhập chịu thuế năm 2014 Sang năm 2015, công ty thanh toán bằng tiền mặt

=> Do vậy công ty phải kê khai, điều chỉnh giảm chi phí đối với hóa đơn đó vào kỳ

tính thuế phát sinh việc thanh toán bằng tiền mặt (kỳ tính thuế năm 2015).

- Trường hợp doanh nghiệp mua hàng hóa, dịch vụ liên quan đến hoạt động sảnxuất kinh doanh của doanh nghiệp và có hóa đơn in trực tiếp từ máy tính tiền theoquy định của pháp luật về hóa đơn; mà hóa đơn có giá trị dưới 20 triệu đồng vàđược thanh toán bằng tiền mặt được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhậpchịu thuế thông qua hóa đơn và chứng từ thanh toán bằng tiền mặt

Bài tập t rường hợp chi phí được khấu trừ:

Công ty A năm 2015 lỗ 50.000.000 VNĐ

Năm 2016:

- Doanh thu hoạt động bán hàng, dịch vụ là 1.000.000.000 VNĐ

- Doanh thu từ hoạt động tài chính (Lãi tiền gửi) 10.000.000 VNĐ

- Chi phí giá vốn là 500.000.000 VNĐ

- Chí phí bán hàng là 100.000.000 VNĐ

- Chi phí quản lý DN là 90.000.000 VNĐ

- Chi phí cho việc hóa đơn Giá trị gia tăng tiền điện là 1.000.000 VNĐ

- Vào giữa tháng 10, nhiều gia đình của nhân viên công ty thuộc các tỉnh miềnTrung gặp lũ lụt Công ty có chính sách hỗ trợ những trường hợp gặp khó khăn.Chi phí cho việc này là 50.000.000 VNĐ

Cũng tại Điểm a, thì các khoản chi phí giá vốn, chi phí bán hàng, chi phí quản

lý doanh nghiệp là những chi phí thực tế phát sinh trong kì tính thuế nên đều lànhững chi phí được khấu trừ

Thu nhập chịu thuế = (Doanh thu - các chi phí được trừ) + thu nhập khác

= ((1.000.000.000 + 10.000.000) - ( 500.000.000 +80.000.000 + 90.000.000 + 50.000.000 + 1.000.000)) +100.000.000

= 389.000.000 VNĐThu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế - (Thu nhập được miễn thuế + các

khoản lỗ được kết chuyển)

= 389.000.000 – ( 0 + 50.000.000 )

= 339.000.000 VNĐ

Thuế TNDN phải nộp = Thu nhập tính thuế * thuế suất thuế TNDN

= 339.000.000 * 20% = 67.800.000 VNĐCác khoản chi phí bên dưới được đáp ứng đủ các điều kiện quy định trên thìcác khoản chi này được trừ khi xác nhập thu nhập chịu thuế như sau:

7.1 Chi phí trước khi thành lập DN: quy định Điểm 2.31 Khoản 2 Điều 6

Thông tư 26/VBHN-BTC

Chi phí thành lập doanh nghiệp, chi phí đào tạo nhân viên, chi phí quảng cáophát sinh trước khi thành lập doanh nghiệp, chi phí cho giai đoạn nghiên cứu, chiphí chuyển dịch địa điểm, chi phí mua để có và sử dụng các tài liệu kỹ thuật, bằngsáng chế, giấy phép chuyển giao công nghệ, nhãn hiệu thương mại, lợi thế kinhdoanh không phải là tài sản cố định vô hình mà được phân bổ dần vào chi phí kinhdoanh của doanh nghiệp trong thời gian tối đa không quá 3 năm theo quy định củaLuật thuế TNDN

(Theo Khoản 3 Điều 3 của Thông tư 45/2013/TT-BTC)

5.1 7.2 Trường hợp doanh nghiệp có chi phí liên quan đến phần giá trị tổn

thất do thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn và trường hợp bất khả kháng khác không được bồi thường như:

+ Đối với tài sản, hàng hóa bị tổn thất do thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn được

tính vào chi phí được trừ: (Hồ sơ được quy định tại Mục a Điểm 2.1 Khoản 2 Điều

6 Thông tư 26/VBHN-BTC)

+ Hàng hóa bị hư hỏng do thay đổi quá trình sinh hóa tự nhiên, hàng hóa hếthạn sử dụng không được bồi thường thì khoản chi này được tính vào chi phí đượctrừ khi xác định thu nhập chịu thuế

(Chi tiết về hồ sơ được quy định tại Mục b Điểm 2.1 Khoản 2 Điều 6 Thông tư 26/VBHN-BTC)

Các hồ sơ trong các trường hợp trên được lưu tại doanh nghiệp và xuất trình với

cơ quan thuế khi cơ quan thuế yêu cầu

Chú ý: Các trường hợp mất do quản lý, do vận chuyển dù không được bồi

thường thì cũng không được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN

• Phần giá trị tổn thất do thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn và trường hợp bất khảkháng khác không được bồi thường= Tổng giá trị tổn thất – phần giá trịdoanh nghiệp bảo hiểm hoặc tổ chức, cá nhân khác phải bồi thường theo quy

định của pháp luật (Quy định Điểm a Khoản 2 Điều 9 Nghị định 12/VBHN-BTC)

5.2 7.3 Khoản chi có tính chất phúc lợi chi trực tiếp cho người lao động:

Như chi đám hiếu, hỷ của bản thân và gia đình người lao động; chi nghỉ mát,

chi hỗ trợ điều trị; chi hỗ trợ bổ sung kiến thức học tập tại cơ sở đào tạo; chi hỗ trợgia đình người lao động bị ảnh hưởng bởi thiên tai, địch họa, tai nạn, ốm đau; chikhen thưởng con của người lao động có thành tích tốt trong học tập; chi hỗ trợ chiphí đi lại ngày lễ, tết cho người lao động; chi bảo hiểm tai nạn, bảo hiểm sức khỏe,bảo hiểm tự nguyện khác cho người lao động (trừ khoản chi mua bảo hiểm nhân thọ

cho người lao động hướng dẫn tại Điểm 2.6, bảo hiểm hưu trí tự nguyện cho người lao động hướng dẫn tại Điểm 2.11 Điều 6 của TT 26/VBHN-BTC) và những khoản

chi có tính chất phúc lợi khác

=> Tổng số chi có tính chất phúc lợi nêu trên không quá 01 tháng lương bình quân

thực tế thực hiện trong năm tính thuế của doanh nghiệp.

(Quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều 9 Nghị định 12/VBHN-BTC)

Việc xác định 01 tháng lương bình quân thực tế thực hiện trong năm tính thuếcủa doanh nghiệp được xác định bằng quỹ tiền lương thực hiện trong năm chia (:)

12 tháng

Trường hợp doanh nghiệp hoạt động không đủ 12 tháng thì:

Việc xác định 01 tháng lương bình quân thực tế thực hiện trong năm tính thuếđược xác định bằng quỹ tiền lương thực hiện trong năm chia (:) số tháng thực tế

hoạt động trong năm.)

5.3 7.4 Các khoản chi: quảng cáo, tiếp thị, khuyến mại, hoa hồng môi giới;

chi tiếp tân, khánh tiết, hội nghị; chi hỗ trợ tiếp thị, chi hỗ trợ chi phí; chi cho, biếu, tặng hàng hóa, dịch vụ cho khách hàng:

Chi phí quảng cáo, tiếp thị, khuyến mãi, tiếp tân, khánh tiết, chi hoa hồng môigiới, chi phí hội nghị khách hàng, chiết khấu thanh toán và các khoản chi phí kháctheo số thực chi nhưng tối đa không vượt quá 10% trên tổng số các khoản chi hợp

lí Đối với kinh doanh thương mại tổng chi phí hợp lí để xác định mức khống chếkhông bao gồm giá vốn hàng bán ra Đối với doanh nghiệp mới thành lập thì tỷ lệkhống chế mức chi là 15% cho ba năm đầu

Bắt đầu từ ngày 1/1/2015, khi Luật số: 71/2014/QH13, Hà Nội, ngày 26 tháng

11 năm 2014 - LUẬT SỬA ĐỔI, BỔ SUNG MỘT SỐ ĐIỀU CỦA CÁC LUẬT VỀ