Đào tạo ca sỹ hoặc opera tại học viện âm nhạc quốc gia việt nam (tt)

Chính vì vậy, việc nhận diện nghệ thuật Opera VN, đồng thời nghiên cứu chuyên sâu về lĩnh vực đào tạo ca sĩ hát Opera tại VN hiện nay thông qua thực tiễn đào tạo tại Khoa Thanh n

bộ văn hóa thể thao và du lịch bộ giáo dục và đào tạo

học viện âm nhạc quốc gia việt nam

ĐỖ QUỐC HƯNG

ĐÀO TẠO CA SĨ HÁT OPERA TẠI

HỌC VIỆN ÂM NHẠC QUỐC GIA VIỆT NAM

CHUYấN NGÀNH:ÂM NHẠC HỌC

Mó số: 62 11 02 21

TểM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ ÂM NHẠC HỌC

HÀ NỘI - 2017

Häc viÖn ©m nh¹c quèc gia viÖt nam

Vµo håi: ….giê, ngµy…… th¸ng………n¨m 20

Cã thÓ t×m hiÓu luËn v¨n t¹i:

- Th- viÖn Häc viÖn ¢m nh¹c Quèc gia ViÖt Nam

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong nền âm nhạc mới Việt Nam, Opera có một vị trí quan trọng Lịch sử hơn nửa thế kỷ của nghệ thuật Opera VN đã dàn dựng và công diễn thành công nhiều tác phẩm Opera nổi tiếng thế giới Bên cạnh

đó, một số vở Opera của các tác giả VN như “Cô Sao” của Đỗ Nhuận,

“Người tạc tượng” của Đỗ Nhuận hay “Bên bờ K’rông Pa” của Nhật Lai Tuy nhiên, nhìn nhận một cách khách quan rằng chúng ta vẫn chưa thực sự có một nền nghệ thuật Opera chuyên nghiệp đúng nghĩa mang tính bền vững, ổn định

Trong khi đó, đời sống ca hát đại chúng lại có phần phát triển theo xu hướng có chất lượng không cao Trong khi lẽ ra, một nghệ thuật kinh điển hàn lâm như Opera phải là hạt nhân cho việc xây dựng và phát triển một nền nghệ thuật ca hát chuyên nghiệp và là điểm tựa cho

sự cân bằng các khuynh hướng ca hát đại chúng, để sao cho phù hợp với thẩm mỹ âm nhạc và đáp ứng được nhu cầu thưởng thức âm nhạc đối với công chúng VN Nhưng, đúng như nghị quyết 23 của Bộ Chính trị đã thẳng thắn nhìn nhận: “Tình trạng nghiệp dư hóa các hoạt động văn hóa nghệ thuật chuyên nghiệp có chiều hướng tăng lên”

Một trong những nguyên nhân dẫn đến thực trạng nghệ thuật Opera VN chưa thực sự phát triển phải bắt đầu từ khâu đào tạo Hiện nay, công tác đào tạo mới chỉ tập trung vào lĩnh vực thanh nhạc, chưa

có đào tạo chuyên sâu về Opera Chính vì vậy, việc nhận diện nghệ thuật Opera VN, đồng thời nghiên cứu chuyên sâu về lĩnh vực đào tạo

ca sĩ hát Opera tại VN hiện nay thông qua thực tiễn đào tạo tại Khoa Thanh nhạc, Học viện Âm nhạc Quốc gia VN, là một đề tài mang tính cấp bách hiện còn bỏ ngỏ

Với mong muốn góp phần xây dựng nền nghệ thuật Opera VN nói chung, cũng như lĩnh vực đào tạo ca sĩ hát Opera ở VN nói riêng được trở nên quy chuẩn để VN chúng ta sớm tiếp cận với một nền nghệ thuật Opera chuyên nghiệp vừa có những yếu tố hội nhập lại vừa chứa đựng những đặc trưng riêng của dân tộc đã hướng chúng tôi tới đề tài

nghiên cứu của Luận án là: “Đào tạo ca sĩ hát Opera tại Học viện Âm

nhạc Quốc gia Việt Nam”

2 Lịch sử đề tài

Lĩnh vực nghiên cứu về nghệ thuật Opera tại VN tuy chưa nhiều nhưng đã có một số công trình được xuất bản

Một số nghiên cứu chuyên sâu có liên quan trực tiếp đến nghệ

thuật Opera đã công bố như cuốn “Nghệ thuật Opera” (2004) của

GS.NSND Nguyễn Trung Kiên Cùng tác giả, năm 2011 công bố cuốn

“Lược sử Opera” Cuốn “Lịch sử nghệ thuật thanh nhạc phương tây” (2005) của NGƯT Hồ Mộ La Ngoài ra, cuốn sách Giảng nhạc (1988)

của PGS.TS Nguyễn Thị Nhung có đề cập tới Opera

Nhóm các công trình nghiên cứu là các luận án, luận văn có liên quan đến đề tài cũng có những giá trị riêng: Luận án “Opera trong sự phát triển nền âm nhạc chuyên nghiệp VN” (2010) của tác giả Nguyễn

Thị Tố Mai; Luận án “Qúa trình hình thành và phát triển của ca hát

chuyên nghiệp VN” (2008) của tác giả Trương Ngọc Thắng; Luận án

“Phương pháp hát tiếng Việt trong nghệ thuật ca hát” (2011) của tác giả Trần Ngọc Lan; Luận văn thạc sĩ đáng chú ý như: “Vấn đề giảng

dạy ca khúc VN trong chuyên ngành thanh nhạc” (2002) của tác giả

Mai Thị Xuân Hương; Luận văn “Kỹ thuật hát đóng tiếng và phương

pháp đồng nhất các âm khu của giọng nam cao” (2013) của tác giả

Huỳnh Quang Thái…

Bên cạnh đó, còn có một số tham luận, bài viết liên quan trực tiếp đến quá trình hình thành và phát triển nghệ thuật Opera VN Tham luận hội thảo Khoa Thanh Nhạc 30 Năm (1986) của GS.NSND Trung Kiên Cũng tác giả Nguyễn Trung Kiên trong một bài tham luận khác có

khuôn khổ lớn hơn, bao quát rộng hơn mang tên “Những bước phát

triển của 3 dòng ca hát” trong khuôn khổ Hội nghị tổng kết 10 năm

hoạt động ngành ca múa nhạc (1986)

Nhiều bài viết liên quan được công bố trên các tạp chí, báo chí trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật như “Vài suy nghĩ về bộ môn thanh

nhạc VN” của tác giả Lô Thanh đăng trên báo Văn nghệ số 49 năm

1977 Từ góc độ một nhạc sĩ sáng tác có vị trí quan trọng đối với Opera

VN, nhạc sĩ Đỗ Nhuận cũng có nhiều bài viết liên quan đến mảng đề tài

này chẳng hạn “Bàn về ca kịch mới” (báo Văn học số 2 năm 1958),

“Một thành công lớn trọng việc giới thiệu nhạc kịch Épgênhi Ôniêghin” (báo Văn nghệ số 12 năm 1961), “Dạo đầu: Cộng hay không cộng?” (báo Văn hóa số 6 năm 1969), “Từ ca khúc đến nhạc kịch” (báo Văn

hóa số 8 năm 1969), “Tôi viết nhạc kịch Người tạc tượng” (báo Văn hóa

nhạc” của GS.NSND Trung Kiên; Cuốn sách “Phương pháp dạy thanh nhạc” (2008) của NGƯT Hồ Mộ La; Năm 1976 giảng viên thanh nhạc -

PGS Mai Khanh biên soạn tuyển tập Thanh nhạc; Cuốn sách “Giáo

trình đại học thanh nhạc” do PGS Mai Khanh biên soạn cho bậc đại

học 1986; Cuốn sách “Giáo trình đại học thanh nhạc” (1996) do

PGS.NGND Lô Thanh biên soạn phục vụ công tác đào tạo thanh nhạc

tại Học viện Âm nhạc Huế Cuốn sách “Giáo trình đại học thanh nhạc”

(2007) do GS.NSND Trung Kiên biên soạn…

Một vài nghiên cứu vẫn còn thường xuyên được nhắc tới: Cuốn

sách “The Development of Western music, a history” (Sự phát triển của

lịch sử âm nhạc phương Tây) có đề cập tới Opera Cuốn sách “Nghệ thuật hát” của F.Lamperti có nội dung tập trung nói về kỹ thuật ca hát Cuốn sách “Nghệ thuật hát” của I.K.Nadarenco có nội dung giới thiệu các trường phái thanh nhạc cổ điển của Pháp thế kỷ XIX, Ý thế kỷ XIX

và XX, của Đức thế kỷ XX và trường phái thanh nhạc của Nga

Trong khi đó, nhiều tài liệu nghiên cứu trực tiếp về một loại giọng hay một lối hát đã trở thành một trong những phong cách đặc trưng của lối hát Opera Chẳng hạn như lối hát bel canto: Cuốn sách

Nuove musique (Âm nhạc mới) của Giulio Caccini (1545 - 1618) Cuốn

sách “Opinioni decantori antichi e moderri” (Những kiến giải về cách

hát hào hoa) của tác giả Pietro Francesco (1647 - 1727) cũng đề cập tới vấn đề kỹ thuật bel canto thế kỷ XVIII Cũng lối hát bel canto được

Giovanni Battista Lamperti (1839 - 1910) đề cập trong cuốn “Kỹ xảo ca

hát của bel canto” Công trình “Đào tạo ca sĩ tại trung tâm bổ túc nghệ

sĩ nhạc kịch thuộc nhà hát “La Scala” của L.B Deitriev do GS.NSND

Nguyễn Trung Kiên dịch và biên soạn Đây là một cơ sở dữ liệu rất quý trong việc định hình phong cách hát trong quá trình đào tạo ca sĩ hát Opera tại VN

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu chung:

Luận án nêu bật được diện mạo nghệ thuật Opera VN, và công tác đào tạo ca sĩ hát Opera tại Học viện Âm nhạc quốc gia VN hiện nay

Từ đó, chúng tôi xây dựng hệ thống nội dung, giáo trình đào tạo ca sĩ hát Opera sao cho vừa mang tính hội nhập với quốc tế, vừa phù hợp với

đặc điểm riêng của VN

Nhiệm vụ nghiên cứu:

Sưu tầm toàn bộ các tư liệu công trình nghiên cứu, sách, bài viết, tham luận, giáo trình… có liên quan đến đề tài nhằm làm cơ sở cho quá

trình trực tiếp triển khai các nội dung nghiên cứu cụ thể trong luận án Đồng thời, đề xuất một số giải pháp xây dựng và phát triển công tác đào tạo ca sĩ hát Opera tại VN trong giai đoạn hiện nay cũng như trong tương lai

4 Đối tượng và nhiệm vụ nghiên cứu

Các nguồn tư liệu đã sưu tầm được để phục vụ quá trình nghiên cứu triển khai đề tài luận án nhằm làm sáng tỏ mục đích nghiên cứu Hệ thống đào tạo có liên quan đến Opera tại Học viện Âm nhạc quốc gia VN cũng như một số nơi trong nước và một số trường hợp cụ thể tại châu Âu

Nghiên cứu về thể loại Opera châu Âu và VN làm cơ sở lý luận cho đề tài

Nghiên cứu quá trình hình thành phát triển thanh nhạc VN Nghiên cứu và xây dựng nội dung, giáo trình bước đầu trong lĩnh vực đào tạo ca sĩ hát Opera tại Học viện Âm nhạc Quốc gia VN

5 Phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận chung: Luận án được thực hiện trên quan điểm chủ nghĩa duy vật biện chứng và mỹ học Mác - Lê Nin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối, quan điểm của Đảng về giáo dục đào tạo, về văn hóa nghệ thuật

Luận án sử dụng các phương pháp cụ thể là:

- Nghiên cứu tài liệu;

- Sử dụng các phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp, so sánh, đối chiếu; Điều tra, phỏng vấn sâu;

6 Ý nghĩa khoa học của đề tài

Nghiên cứu về sự hình thành và phát triển nghệ thuật Opera quan tâm đến những chuẩn mực thế giới phù hợp với đặc điểm cũng như điều kiện của Việt Nam theo đúng như chiến lược phát triển văn hóa mà Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII đã đề ra, từ đó hướng tới một nền nghệ thuật ca hát nói chung, Opera nói riêng “tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”

Góp phần điều chỉnh sự mất cân đối trong đời sống ca hát hiện nay ở VN Tạo sự phát triển đúng hướng, chất lượng trong lĩnh vực biểu diễn Opera tại VN

Góp phần hoàn thiện hệ thống đào tạo thanh nhạc tại Học viện

Âm nhạc Quốc gia VN, lan tỏa ra các cơ sở đào tạo toàn quốc

7 Dự kiến kết quả nghiên cứu

- Nhận diện chung về nghệ thuật Opera thế giới và VN

- Thực trạng công tác đào tạo ca sĩ hát Opera tại VN hiện nay

- Xây dựng định hướng nội dung và giáo trình bước đầu trong lĩnh vực đào tạo ca sĩ hát Opera tại Học viện Âm nhạc Quốc gia VN

- Góp phần hoàn thiện hệ thống đào tạo ca sĩ hát Opera tại Học viện Âm nhạc Quốc gia VN

- Kết quả nghiên cứu có thể được coi là tài liệu cung cấp thông tin tham khảo cho quá trình xây dựng hệ thống đào tạo ca sĩ hát Opera tại các trường văn hóa nghệ thuật, âm nhạc lớn trên cả nước

8 Bố cục của luận án

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Phụ lục và Tài liệu tham khảo, luận án được trình bày trong ba chương:

Chương 1: Khái quát sự hình thành phát triển nghệ thuật Opera thế giới và quá trình hình thành nghệ thuật Opera Việt Nam

Chương 2: Học tập mô hình đào tạo tài năng biểu diễn âm nhạc đỉnh cao của các quốc gia trong khu vực và trên thế giới

Chương 3: Một số giải pháp thực tiễn xây dựng và phát triển đào tạo ca sĩ hát Opera tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam

1.1.1 Vị trí Opera trong đời sống xã hội

Những giá trị Opera mang lại như ngọn lửa đốt cháy lên những cuộc tranh luận về tư tưởng, đặc biệt trong những giai đoạn của cuộc đấu tranh giai cấp sâu sắc, một trong số đó là cuộc Cách mạng Tư sản

Pháp cuối TK XVIII

Trong bình minh náo động của nước Ý với quan điểm cơ bản

nghệ thuật và văn học phải phục vụ nhân dân

Nhà hát Opera đã trở thành địa điểm của những cuộc đấu tranh

gay gắt vượt khỏi phạm vi nghệ thuật mang tầm ý nghĩa chính trị lớn

Có thể khẳng định, Opera có tác động không nhỏ tới chính trị, xã

hội ở những quốc gia có nền nghệ thuật này phát triển

của nghệ thuật âm nhạc, và lời thơ, múa hay chỉ là thành tố trong tác

phẩm

1.1.3 Các thể loại thanh nhạc trong Opera

Có nhiều loại thanh nhạc khác nhau: Recitative; Monolong;

Cavatina; Cabaletta; Arioso; Ballada; Arietta; Romance Ngoài ra

Opera còn có các hình thức hợp ca, hợp xướng

1.2 Các trường phái Opera ở châu Âu

Nhóm Camerata đã đạt những thành công đáng kể Tác phẩm

nhạc kịch Danfné (do nhà thơ Rinuccini và ca sĩ Peri sáng tác) công diễn năm 1598, từ đây lịch sử thế giới ghi nhận sự có mặt của Opera

Dù vậy, đến gần giữa TK XVII, Opera mới được ghi danh chính thức

Trường phái Opera Roma phát triển rực rỡ những năm thập niên

30 - 40 của TK XVII

Trường phái Opera Venice, ngoài việc trung thành với truyền

thống cũ là sử dụng truyện thần thoại hoặc dã sử, thì các nhà viết kịch

đã không ngần ngại đưa thêm nhiều tình tiết hài hước đời thường để tăng tính thời đại tạo sự gần gũi với công chúng

Trường phái Opera Napoli Napoli trở thành trung tâm Opera của

Ý vào khoảng thập niên 80 TK XVII

Opera Pháp mang phong cách bi kịch trữ tình được sáng tạo ra

bởi nhà soạn nhạc Lully (1632-1687)

Opera ở Đức rất đa dạng và phong phú, âm nhạc trong Opera Đức chứa đựng sự đa dạng về sắc màu và gây được ấn tượng mạnh mẽ

TK XVIII nghệ thuật Opera đã vững chắc và lan tỏa khắp châu

Âu Những sắc thái biểu cảm trong nội dung đã bắt đầu thay đổi

Ở Ý, trường phái Opera Napoli phát triển rực rỡ và trở thành chuẩn mực với tên gọi: Opera nghiêm trang Napoli

Các nước Đức, Nga, Anh, Pháp có Opera hài hước (Opera buffa), nội dung gần gũi với đời sống xã hội bình dân Opera hài hước mang

tính châm biếm, hài hước người nhập vai phải có một đoạn ứng tác ngay khi diễn

TK XVIII, diễn ra cuộc cải cách Opera nghiêm trang cho phù hợp thẩm mỹ xã hội Thành công nhất là nhà soạn nhạc C.W Gluck (1714 - 1787) Sau Gluck là nhà soạn nhạc W.A Mozart (1756-1791) với 17 vở Opera, được coi là chuẩn mực

TK XIX, Opera tiếp tục phát triển mạnh ở châu Âu, nhưng thể loại Opera trữ tình đã chiếm được cảm tình của công chúng Đầu TK XIX có ba nhà soạn nhạc đại diện xuất sắc cho Opera trữ tình lãng mạn

là: G.A Rossini (1792 - 1868), Bellini (1801 - 1835) và D.G.M.

Donizetti (1797 - 1848)

Những gương mặt tiêu biểu của thế kỷ này còn phải kể tới nhà soạn nhạc C.Gounod (1818-1893; nhà soạn nhạc G.Bizet (1838-1875); nhà soạn nhạc C.M Weber (1786-1826)…

Trường phái Opera cổ điển Nga đóng góp những tên tuổi, những

tác phẩm có giá trị cả về nội dung và nghệ thuật như: Vertovsky 1862); Glinka…

(1799-TK XX, Opera có tính chất âm nhạc phong phú và phức tạp, nội dung phản ánh đa dạng, đề cập tới nhiều khía cạnh đề tài khác nhau

Như vậy, Opera có cả một quá trình lịch sử khá dài hình thành và phát triển trên diện rộng với nhiều trường phái và các thể loại khác nhau như: Bi kịch trữ tình, anh hùng thần thoại, sử thi, hài hước

1.3 Sự hình thành và phát triển của Opera Việt Nam

Trong quá trình hình thành và phát triển của nền Opera VN

có thể chia ra thành 3 giai đoạn chính: 1954 - 1975; 1975 - 1994;

từ 1994 đến nay Ngoài ra, cũng phải kể tới giai đoạn tiền đề được tính kể từ khi âm nhạc phương Tây du nhập vào VN hình thành nên nền âm nhạc mới trong khoảng thời gian trước năm 1954

1.3.1 Giai đoạn tiền đề (trước 1954)

Giai đoạn hình thành những đoàn văn công, những trường

âm nhạc đó là điều kiện cơ bản để đào tạo nghệ sĩ có thể dàn dựng và biểu diễn những tác phẩm tầm vóc như Opera sau này

1.3.2 Giai đoạn 1954 – 1975

Giai đoạn có vị trí đặc biệt quan trọng trong việc hình thành

và phát triển nền âm nhạc mới nói chung, Opera nói riêng

Thành lập các trường nghệ thuật chuyên nghiệp: Thành lập

Trường Nghệ thuật Quân đội (1955); Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh, tiền thân là Trường Quốc gia Âm nhạc và Kịch nghệ

Sài Gòn (1956); Học viện Âm nhạc Huế, tiền thân là Trường

Quốc gia Âm nhạc Kịch nghệ Huế (1962)

Đặc biệt, Thành lập Trường Âm nhạc VN (1956) nay là Học

viện Âm nhạc Quốc gia VN

Nhiều vở Opera kinh điển thế giới và khu vực đã được dàn dựng và biểu diễn Đồng thời, ra đời các tác phẩm Opera đầu tiên của Việt Nam Bên cạnh đó, một thế hệ nghệ sĩ hát Opera nổi tiếng xuất hiện như: Quý Dương, Trần Hiếu, Ngọc Dậu, Quang Hưng, Kim Đinh, Lê Gia Hội Nghệ thuật ballet cũng phát triển trong giai đoạn này

1.3.3 Giai đoạn 1975 – 1994

Tiếp tục phát triển khi có thêm tác giả, tác phẩm mới Tiếp tục ra đời một số tác phẩm Opera VN

Về âm nhạc đại chúng, trong giai đoạn này cũng có thể chia

ra thành hai, một là từ 1975 - 1989 và hai là từ 1989 - 1994 với các dòng nhạc: Nhạc đỏ, trữ tình, nhạc vàng, nhạc sến Cuối những năm 1980 bắt đầu hình thành dòng âm nhạc mới mẻ đuợc gọi là nhạc nhẹ, đề cao tính giải trí

Trong khi, sự phát triển quá mạnh mẽ của nhạc nhẹ, cùng sự hỗn loạn của nhiều dòng nhạc khác đã dẫn tới những thay đổi cơ bản trong xã hội Giai đoạn này, Opera đã có những thăng trầm nhất định Nếu như trước 1975 đã có những khởi sắc khi một số vở Opera đã được dàn dựng và được sự thể hiện bởi các nghệ sĩ tài năng thì giai đoạn này Nhà hát Nhạc Vũ Kịch VN hầu như không có những hoạt động biểu diễn đáng chú ý, mang dấu ấn của thời đại Vì vậy, có thể coi đây là giai đoạn khủng hoảng của nghệ thuật Opera VN

1.3.4 Giai đoạn từ 1994 đến nay

Mở cửa hội nhập, giao lưu văn hóa quốc tế Nhiều du học sinh được cử sang du học các nước trong khu và các nước châu

Âu Nhiều buổi giao lưu âm nhạc giao hưởng thính phòng với các tổ chức, dàn nhạc, nghệ sĩ có uy tín trên thế giới được tổ chức tại

VN Cũng giai đoạn này, Nhà hát Nhạc Vũ Kịch VN đã bắt nhập trào lưu múa đương đại thế giới, nhiều vở múa đương đại thế giới diễn ra trong giai đoạn này Xuất hiện một số tác phẩm kịch hát theo xu hướng đại chúng đồng thời có thêm vở Như vậy, giai đoạn 1994 đến nay là thời điểm ghi dấu ấn VN hội nhập với thế giới Sự hợp tác giao lưu góp phần thúc đẩy sự phát triển của nghệ thuật hàn lâm của đất nước

Tiểu kết chương 1

Opera là loại hình nghệ thuật mang tính tổng hợp, được ra đời tại Italia Hơn 4 thế kỷ qua Opera đã lan tỏa mạnh mẽ đến các nước có nền âm nhạc phát triển trên thế giới Đức, Italia, Pháp, Nga là những nước xây đã dựng được cốt cách và một hệ thống văn hóa riêng về Opera từ đội ngũ sáng tác, kịch mục, ca sĩ đến công chúng thưởng thức

Với tính nhân văn trong nội dung, cùng sự thể hiện điêu luyện thông qua giọng ca và nhiều thành tố khác, Opera xứng đáng là di sản nghệ thuật của nhân loại

Trải quá quá trình hình thành và phát triển, Opera là một loại hình luôn đòi hỏi sự nghiêm ngặt về tính nghệ thuật và nhân văn, nên việc đào tạo ca sĩ Opera được đặc biệt coi trọng Có thể nói Ý và Nga là hai nước nổi tiếng trong việc đào tạo

Nhận biết được tầm quan trọng của Opera đối với sự phát triển của nghệ thuật âm nhạc nước nhà, Học Viện Âm nhạc Quốc gia VN kiên trì đào tạo không ít học sinh, sinh viên.

Chương 2

HỌC TẬP NHỮNG MÔ HÌNH ĐÀO TẠO TÀI NĂNG BIỂU DIỄN ÂM NHẠC ĐỈNH CAO CỦA CÁC QUỐC GIA TRÊN

THẾ GIỚI VÀ THỰC TIỄN VIỆT NAM

2.1.1 Một số quốc gia trong khu vực và thế giới

2.1.1 Một số quốc gia trong khu vực Đông Nam Á

Nhiều quốc gia đã đẩy mạnh công tác xã hội hóa và quốc tế hóa trong công tác đào tạo âm nhạc Tuy nhiên, khu vực Đông Nam Á chưa phát triển nghệ thuật Opera

2.1.1 Thái Lan: Khuyến khích tham gia và hợp tác của các

lực lượng xã hội, cá nhân, doanh nghiệp vào công tác giáo dục Tuy nhiên, Thái Lan mới chỉ đào tạo theo diện rộng

2.1.2 Singapore: Về khâu đào tạo thanh nhạc Opera và

thính phòng, những năm gần đây Singapore đã tập trung hơn

2.1.3 Malaysia: Malaysia là một trong những nước có nền

giáo dục phát triển dựa trên cơ sở xã hội hóa Tuy nhiên, đào tạo

âm nhạc đỉnh cao không phải lĩnh vực mũi nhọn của Malaysia

2.1.4 Indonesia: Indonesia là nước có nền đào tạo âm nhạc

chính quy và hệ thống trong khu vực Indonesia thành lập một hệ thống nhạc viện trong cả nước từ rất sớm

2.2 Mô hình tại các quốc gia có nền âm nhạc tiên tiến trong khu vực

2.2.1 Trung Quốc: là cường quốc thế giới về kinh tế, là

nước có nền văn hóa phát triển Trung Quốc đưa ra định hướng mũi nhọn: Một là, giáo dục hướng về hiện đại hóa; hai là, giáo dục phải hướng ra thế giới; ba là, giáo dục hướng tới tương lai; bốn là, giáo dục phải phục vụ việc nâng cao tố chất của con người; năm là, giáo dục đào tạo phải phục vụ phát triển kinh tế

2.2.2 Nhật Bản là quốc gia có nền kinh tế phát triển hàng

đầu thế giới Trong đào tạo Opera, Nhật Bản là một đất nước có thành tựu Tạo môi trường học tập thuận lợi với nhiều ưu đãi Nghệ thuật âm nhạc nói chung, Opera nói riêng ở Nhật Bản đã có một vị trí cao

2.2.3 Hàn Quốc là đất nước có nền đào tạo âm nhạc đỉnh

cao đạt nhiều thành tích trong những năm qua

2.2.4 Austrailia: Hệ thống đào tạo âm nhạc Australia hiện

rất phát triển Tại các thành phố lớn đều có nhạc viện và là tổ chức độc lập Ngoài ra, các trường đại học tổng hợp lớn đều có các nhạc viện quy mô nhỏ hơn

2.3 Mô hình đào tạo ca sĩ hát Opera tại một số nước châu Âu

2.3.1 Mô hình đào tạo ca sĩ opera ở Ý

Ý là một trong những cái nôi của Opera Đất nước này có

những trường phái thanh nhạc nổi tiếng như: Trường phái thanh

nhạc cổ điển Italia, Trường phái thanh nhạc Ý thế kỷ XIX, XX…

Ở Ý, cả giảng viên và học viên ngay từ đầu đã luôn xác định rõ ràng nhiệm vụ và đích đến là trở thành ca sĩ Opera Trong quá trình học tập ở tất cả các năm, sinh viên được giảng viên cho học nhiều bài luyện thanh với những mức độ khác nhau, với các bài cổ điển và cả đương đại

Thời gian mà mỗi sinh viên thanh nhạc được làm việc với giảng viên chuyên môn và người đệm đàn khoảng gần 1 giờ/tuần

Có nghĩa là không nhiều so với nhiều môi trường đào tạo tương đương ở những nước khác

Chương trình thi tốt nghiệp của sinh viên thanh nhạc tại các nhạc viện của Ý mỗi sinh viên phải chuẩn bị 6 bài luyện thanh, trong đó có 3 bài của TK XIX thể hiện kỹ thuật Belcanto,

và 3 bài của các nhà soạn nhạc hiện đại

Thời gian làm việc trực tiếp với sinh viên trên lớp của các giảng viên là 12 tiết/tuần, dạy từ 10 tới 12 học sinh

2.3.2 Mô hình đào tạo ca sĩ Opera ở Nga

Mô hình đào tạo ca sĩ hát Opera ở Nga được diễn tiến theo một lộ trình khá chặt chẽ và nghiêm túc từ khâu đầu vào, giờ giấc học tập, chế độ sinh hoạt tới các bài luyện thanh ở trên lớp theo trình độ của từng năm… đều được “lập trình” một cách khoa học Nhìn chung mô hình đào tạo ca sĩ Opera ở Nga, có nhiều điểm tương đồng với mô hình đào tạo ở VN

2.2 Khái quát quy trình đào tạo thanh nhạc tại Việt Nam

2.2.1 Đôi nét quy trình đào tạo thanh nhạc tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam

Có một thực tế cần nhìn nhận đó là tại VN hiện nay, chưa thực sự

có lĩnh vực đào tạo ca sĩ hát Opera một cách chuyên nghiệp và bài bản Tại Học viện Âm nhạc Quốc gia VN tới thời điểm hiện tại, Khoa Thanh nhạc đào tạo 4 hệ từ trung cấp (4 năm), đại học (4 năm) Ngoài ra, tại Học viện còn đào tạo hệ cao học chuyên ngành biểu diễn và sư phạm thanh nhạc và nghiên cứu sinh