hích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh của sinh viên năm thứ nhất trường Đại học Kỹ thuật – Hậu cần Công an nhân dân (tt)hích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh của sinh viên năm thứ nhất trường Đại học Kỹ thuật – Hậu cần Công an nhân dân (tt)hích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh của sinh viên năm thứ nhất trường Đại học Kỹ thuật – Hậu cần Công an nhân dân (tt)hích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh của sinh viên năm thứ nhất trường Đại học Kỹ thuật – Hậu cần Công an nhân dân (tt)hích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh của sinh viên năm thứ nhất trường Đại học Kỹ thuật – Hậu cần Công an nhân dân (tt)hích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh của sinh viên năm thứ nhất trường Đại học Kỹ thuật – Hậu cần Công an nhân dân (tt)hích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh của sinh viên năm thứ nhất trường Đại học Kỹ thuật – Hậu cần Công an nhân dân (tt)hích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh của sinh viên năm thứ nhất trường Đại học Kỹ thuật – Hậu cần Công an nhân dân (tt)hích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh của sinh viên năm thứ nhất trường Đại học Kỹ thuật – Hậu cần Công an nhân dân (tt)
Trang 1VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
MAI THỊ THÊU
THÍCH ỨNG TÂM LÝ VỚI HOẠT ĐỘNG ĐIỀU LỆNH CỦA SINH VIÊN NĂM THỨ NHẤT TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT – HẬU CẦN
CÔNG AN NHÂN DÂN
Chuyên ngành: Tâm lý học
Mã số : 60 31 04 01
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ TÂM LÝ HỌC
HÀ NỘI - 2017
Trang 2
Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
Người hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN THỊ QUY
Phản biện 1:……… Phản biện 2: ………
Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sỹ họp tại Học viện Khoa học xã hội
hồi……giờ…… ngày…….tháng… năm 2017
Có thể tìm hiểu luận văn tại:
- Thư viện Học viện khoa học xã hội
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Cuộc sống luôn luôn vận động và phát triển, con người không những phải đối mặt với những thay đổi về môi trường tự nhiên, môi trường xã hôi,
mà còn với những yếu tố mới xuất hiện trong cuộc sống như các mối quan
hệ, sự thay đổi môi trường sống,… đòi hỏi con người phải thích ứng với những thay đổi đó để tồn tại và phát triển Nếu con người thích ứng tốt sẽ giúp họ giảm bớt căng thẳng, mệt mỏi trong cuộc sống, nâng cao năng suất, hiệu quả làm việc, phát triển tốt hơn Do đó việc nghiên cứu sự thích ứng của con người với môi trường để có các phương pháp thích ứng phù hợp là rất cần thiết
Đối với sinh viên các trường Công an, công việc sau này của các em là bảo vệ nhân dân, bảo vệ đất nước, phải đối mặt với nhiều môi trường làm việc khó khăn phức tạp, tiếp xúc với nhiều loại đối tượng đa dạng, nhiều tình huống nguy hiểm… Người chiến sỹ Công an luôn tâm niệm “sẵn sàng
đi bất cứ nơi đâu, làm bất cứ việc gì khi Tổ quốc, Đảng và nhân dân cần đến”, đòi hỏi người chiến sỹ công an phải có khả năng thích ứng rất tốt Nhận thức được yêu cầu này, các nhà trường trong CAND đã chú trọng rèn luyện khả năng thích ứng cho sinh viên ngay từ khi bước vào trường thông qua các hoạt động học tập, hoạt động điều lệnh, hoạt động ngoại khóa…Đặc biệt là qua các hoạt động điều lệnh để rèn luyện khả năng thích ứng với môi trường mới, với khó khăn, thách thức trong công việc của người chiến sỹ Công an Nhà trường xác định điều lệnh Công an nhân dân
là sức mạnh để xây dựng, rèn luyện người cán bộ Công an có bản lĩnh chính trị vững vàng, tính kỷ luật chặt chẽ, tinh thần sẵn sằng chiến đấu cao, rèn luyện ý chí vượt qua khó khăn thử thách để hoàn thành nhiệm vụ được giao
Trang 4Tuy nhiên, vì nhiều lý do khách quan và chủ quan nhiều sinh viên khi bắt đầu bước chân vào môi trường học tập mới tại các trường CAND chưa kịp thích ứng ngay với điều kiện sinh hoạt cũng như hoạt động học tập, rèn luyện tại nhà trường, dẫn đến kết quả học tập chưa cao, bản thân sinh viên có nhiều năng lực chưa được bộc lộ, khả năng giao tiếp còn hạn chế Những khó khăn mà sinh viên gặp phải như thay đổi môi trường sống, môi trường học tập, thay đổi thói quen, nề nếp sinh hoạt theo các quy định điều lệnh của ngành, của nhà trường, vì vậy nhiều sinh viên không phân bổ được thời gian cho việc học tập và việc rèn luyện Đặc biệt là những sinh viên xuất thân từ học sinh phổ thông mới vào trường, chưa từng được tiếp xúc với môi trường Công an nên các em gặp nhiều khó khăn, bỡ ngỡ khi tiếp xúc với hoạt động điều lệnh Việc học tập đi đôi với rèn luyện, thực hành đòi hỏi mỗi sinh viên phải nỗ lực hết mình để hoàn thành nhiệm vụ
Hiện nay có rất nhiều công trình nghiên cứu về thích ứng tâm lý của sinh viên, tuy nhiên các công trình tập trung nghiên cứu thích ứng với hoạt động học tập của sinh viên mà chưa có công trình nào nghiên cứu về thích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh của sinh viên, vì vậy tôi muốn tìm hiểu về quá trình thích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh của sinh viên trong trường Công an như thế nào, có những yếu tố nào ảnh hưởng đến quá trình thích ứng với hoạt động đặc thù này Từ những lý do trên tôi chọn đề
tài “Thích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh của sinh viên năm thứ nhất trường Đại học Kỹ thuật – Hậu cần CAND” làm đề tài nghiên cứu cho
mình
2 Tình hình nghiên cứu vấn đề
Thích ứng là vấn đề phong phú, hấp dẫn và cũng khá phức tạp trong nghiên cứu tâm lý học Nó có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong hoạt động của con người, nên đã được nhiều tác giả trong và ngoài nước quan tâm nghiên cứu theo các hướng khác nhau
Trang 52.1 Một số nghiên cứu về thích ứng tâm lý với hoạt động nghề nghiệp
Các tác giả như Nguyễn Văn Hộ, Dương Thị Nga, Trần Thu Hương nghiên cứu thích ứng với hoạt động nghề nghiệp sư phạm, các tác giả đề cập đến khái niệm thích ứng nghề, yếu tố chủ quan, khách quan và chỉ số đặc trưng cho thích ứng nghề nghiệp Quá trình thích ứng thể hiện ở 3 mặt: nhận thức, cảm xúc và hành động Đưa ra các nhân tố có vai trò quan trọng ảnh hưởng đến mức độ thích ứng của cá nhân với hoạt động nghề là xu hướng nghề, kế hoạch xây dựng nghề, sự ra quyết định nghề và chỉ số trí tuệ Tuy nhiên tác giả chưa phân tích rõ nội dung thích ứng với hoạt động nghề, quy trình thích ứng cụ thể để cho đối tượng thích ứng tốt ở những môi trường nghề nghiệp khác nhau
2.2 Nghiên cứu về thích ứng với hoạt động học tập
Tác giả Vũ Thị Nho, Phan Quốc Lâm nghiên cứu các đề tài về sự thích ứng với hoạt động học tập của học sinh tiểu học và học sinh lớp 1 Các tác giả Lê Ngọc Lan, Mã Ngọc Thể, Nguyễn Thạc, Nguyễn Thị Út Sáu, Nguyễn Xuân Thức nghiên cứu thích ứng của sinh viên với các hoạt động học tập, đối tượng nghiên cứu và khách thể nghiên cứu có thể khác nhau, các tác giả đã nghiên cứu khá nhiều khía cạnh của sự thích ứng với hoạt động học tập của sinh viên Các tác giả xác định được tiêu chí khách quan
để đo các biểu hiện của sự thích ứng với hoạt động học tập Chỉ ra các yếu
tố ảnh hưởng đến quá trình thích ứng với hoạt động học tập của sinh viên Ngoài ra, các tác giả đã xây dựng những biện pháp tâm lý – sư phạm giúp sinh viên nhanh chóng thích ứng với môi trường mới
2.3 Nghiên cứu thích ứng của sinh viên các trường lực lượng vũ trang
Tác giả Đỗ Mạnh Tôn nghiên cứu đề tài “Nghiên cứu sự thích ứng với học tập và rèn luyện của học viên các trường sỹ quan quân đội” cho thấy học viên các trường sỹ quan quân đội có mức độ thích ứng khá cao với hoạt động học tập và rèn luyện, song vẫn còn những hạn chế nhất định và hạn
Trang 6chế tập trung nhất ở mặt kỹ năng, kỹ xảo Tác giả Nguyễn Minh Châu nghiên cứu “Kỹ năng thích ứng tâm lý với môi trường học tập của sinh viên năm thứ nhất trường Đại học An ninh nhân dân”, nghiên cứu kỹ năng thích ứng ở ba mặt là nhận thức về kỹ năng thích ứng, biểu hiện các kỹ năng thích ứng cụ thể và ý thức rèn luyện kỹ năng thích ứng
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu lý luận và thực trạng thích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh CAND của sinh viên năm thứ nhất trường ĐH KT - HC, chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng tới mức độ thích ứng với hoạt động điều lệnh của sinh viên Từ đó, đề xuất một số kiến nghị nhằm nâng cao khả năng thích ứng với hoạt động điều lệnh của sinh viên
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Xác định cơ sở lý luận về thích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh của sinh viên năm thứ nhất
- Chỉ ra thực trạng mức độ thích ứng tâm lý của sinh viên năm thứ nhất với những quy định và hoạt động điều lệnh CAND Tìm hiểu các yếu
tố ảnh hưởng tới sự thích ứng với hoạt động điều lệnh của sinh viên năm thứ nhất trường ĐH KT-HC CAND
- Đề xuất một số kiến nghị giúp sinh viên năm thứ nhất thích ứng tốt hơn với hoạt động điều lệnh trong nhà trường
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu biểu hiện, mức độ thích ứng, các yếu tố ảnh hưởng đến việc thích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh của sinh viên năm thứ nhất trường ĐH KT – HC CAND
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Giới hạn nội dung: nghiên cứu một số các quy định điều lệnh về ý thức học tập, các quy định về điều lệnh nội vụ, đạo đức, lối sống, ý thức chấp hành điều lệnh CAND, các quy định về tham gia các hoạt động, phong trào
tập thể, ý thức tự quản của sinh viên
Trang 7- Giới hạn khách thể nghiên cứu: Số lượng 250 sinh viên năm thứ nhất,
khóa D6 đang theo học tại trường ĐH KT-HC CAND và 50 cán bộ, giảng viên đang công tác tại trường ĐH KT – HC CAND
5.Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp luận
- Nguyên tắc tiếp cận hoạt động: xem sự thích ứng như một phẩm chất tâm lý được hình thành, phát triển và biểu hiện trong hoạt động Nghiên cứu thích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh phải thông qua thực tiễn thực hiện các quy định điều lệnh của sinh viên
- Nguyên tắc tiếp cận hệ thống: Xem xét đối tượng nghiên cứu (thích ứng với hoạt động điều lệnh) với tư cách là một hệ thống cấu trúc, bao gồm các thành tố (nhận thức, thái độ, hành vi) có liên quan với nhau, quy định lẫn nhau, đồng thời nghiên cứu sự thích ứng với hoạt động điều lệnh của sinh viên trong mối quan hệ tương hỗ với các yếu tố khách quan và yếu tố chủ quan
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu trong khoa học xã hội
Cụ thể:
+ Nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến đề tài, nhằm thu thập hệ thống các cơ sở lý luận của luận văn, nghiên cứu các phương pháp, số liệu để định hướng, làm cơ sở cho việc nghiên cứu
+ Điều tra bằng bảng hỏi: Đây là phương pháp chính của luận văn nhằm đánh giá thực trạng của vấn đề nghiên cứu
+ Tọa đàm, phỏng vấn: Là phương pháp bổ trợ, phỏng vấn trực tiếp một số sinh viên, giảng viên, cán bộ quản lý giáo dục nhằm chính xác hoá những thông tin thu được từ phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi hoặc bổ sung những thông tin mới cần thiết cho việc nghiên cứu
+ Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học: xử lý số liệu
Trang 8bằng phép toán trên chương trình phần mềm SPSS: Tính tần suất trả lời các phương án, tính tỷ lệ %, điểm trung bình nhằm đánh giá thực trạng vấn đề nghiên cứu
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1 Về lý luận
Góp phần bổ sung và làm rõ một số vấn đề lý luận việc thích ứng tâm
lý với hoạt động điều lệnh của sinh viên năm thứ nhất trường ĐH KT-HC CAND
3.1 Về thực tiễn
Nghiên cứu thực trạng về việc thích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh, các yếu tố ảnh hưởng từ đó đề xuất một số biện pháp nâng cao thích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh cho sinh viên năm thứ nhất
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về thích ứng tâm lý với hoạt động điều
lệnh của sinh viên năm thứ nhất trường Đại học Kỹ thuật – Hậu cần CAND
Chương 2: Tổ chức và phương pháp nghiên cứu
Chương 3:Kết quả nghiên cứu thực tiễn thích ứng tâm lý với hoạt
động điều lệnh của sinh viên năm thứ nhất trường Đại học Kỹ thuật – Hậu cần CAND
Trang 9Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THÍCH ỨNG TÂM LÝ VỚI HOẠT ĐỘNG ĐIỀU LỆNH CỦA SINH VIÊN NĂM THỨ NHẤT TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ
THUẬT – HẬU CẦN CAND
1.1 Các khái niệm cơ bản
Theo quan điểm của các nhà tâm lý học Hành vi:
Trường phái này, đại diện tiêu biểu là J.B Watson (1878-1958), cho rằng thích ứng là việc con người đã học được những hành vi cho phép giải quyết tốt những công việc, đòi hỏi của cuộc sống Cơ chế của thích ứng với môi trường là thông qua việc học tập, đó là quá trình con người học được những hành vi mới cho phép giải quyết các yêu cầu, đòi hỏi mới của cuộc sống
Theo quan điểm của các nhà tâm lý học nhân văn
Tâm lý học Nhân văn, với đại diện nổi bật là C Roger và Maslow, cho rằng thích ứng là quá trình con người nỗ lực, cố gắng thỏa mãn nhu cầu của mình, để vươn tới nhu cầu cao hơn đó là nhu cầu xã hội, gia nhập vào các nhóm trong xã hội, hiện thực hóa được hết tiềm năng của mình, quá trình này ngoài sự nỗ lực của bản thân còn phụ thuộc vào yếu tố môi trường
xã hội
Theo quan điểm của trường phái Tâm lý học hoạt động
Trang 10Đại biểu của trường phái này là L.X Vưgotxki, A.N Leonchiev, X.L Rubinstenin cho rằng yếu tố quan trọng nhất để phát triển tâm lý và tạo nên
sự thích ứng của con người với xã hội đó là tính tích cực của chủ thể khi tham gia vào các hoạt động, giao tiếp Hoạt động là yếu tố quan trọng nhất giúp cá nhân thích ứng tốt với môi trường luôn luôn thay đổi và kết quả của hoạt động là tiêu chí để đánh giá sự thích ứng của cá nhân đó
Qua các công trình nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước
tác giả luận văn cho rằng: “Thích ứng là quá trình con người tích cực thay đổi, điều chỉnh nhận thức, thái độ, hành vi của mình để đáp ứng được với yêu cầu của môi trường mới, đem lại hiệu quả trong quá trình hoạt động”
1.1.2 Thích ứng tâm lý
Thích ứng tâm lý là quá trình con người tích cực, chủ động thay đổi nhận thức, thái độ và hành vi nhằm đáp lại một cách phù hợp những đòi hỏi của điều kiện, môi trường sống luôn luôn thay đổi để tồn tại và phát triển
1.1.3 Hoạt động điều lệnh
Hoạt động điều lệnh là những hoạt động thực hiện những quy định
về chế độ sinh hoạt, công tác, chiến đấu, học tập của người cán bộ chiến sỹ CAND được quy định trong các văn bản của ngành công an
Các quy định điều lệnh được quy định rõ trong thông tư số 17/2012/TT- BCA và thông tư số 18/2012/TT-BCA, đó là các quy định về điều lệnh nội vụ, điều lệnh đội ngũ cho toàn thể cán bộ chiến sỹ trong lực lượng vũ trang, sinh viên trường ĐHKT- HC CAND cũng phải tuân thủ theo các quy định điều lệnh đó Nội dung quy định điều lệnh rất đa dạng, trong phạm vi nghiên cứu đề tài luận văn thạc sỹ tôi xin nghiên cứu một số quy định điều lệnh tiêu biểu đối với sinh viên trường ĐH KT – HC về về ý thức học tập, các quy định về điều lệnh nội vụ, đạo đức, lối sống, ý thức chấp hành điều lệnh CAND, các quy định về tham gia các hoạt động, phong
trào tập thể, ý thức tự quản của sinh viên
Trang 111.1.4 Khái niệm và một số đặc điểm của sinh viên năm thứ nhất trường Đại học
Kỹ thuật – Hậu cần CAND
Sinh viên trường ĐH KT-HC cũng có những điểm chung của sinh viên, ngoài ra còn có những đặc điểm riêng như: ngoài hoạt động học tập sinh viên phải rèn luyện trong môi trường kỷ luật, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định điều lệnh công an nhân dân, làm việc, sinh hoạt có kế hoạch, giờ giấc, vừa vào trường các em đã trải qua một tháng huấn luyện đầu khóa vất
vả, nhiều em không quen với vất vả, rèn luyện nên gặp phải vấn đề về sức khỏe, nản trí, chán nản muốn bỏ về Sinh viên thay đổi môi trường sống môi trường gia đình sang môi trường nội trú, sinh hoạt tập thể
1.2 Thích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh của sinh viên năm thứ nhất
Qua nghiên cứu, tiếp thu những quan điểm về thích ứng của các tác giả có thể đưa ra khái niệm thích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh của
sinh viên năm thứ nhất như sau: "Thích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh của sinh viên năm thứ nhất trường Đại học Kỹ thuật – Hậu cần là quá trình sinh viên tích cực thay đổi, điều chỉnh nhận thức, thái độ, hành động cho phù hợp với các quy định về điều lệnh của ngành, của nhà trường"
1.3 Biểu hiện thích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh của sinh viên năm thứ nhất
1.3.1 Thích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh của sinh viên năm thứ nhất trường ĐHKT-HC biểu hiện qua mặt nhận thức
Để có thể chấp hành nghiêm chỉnh các quy định điều lệnh công an nhân dân người chiến sỹ công an cần nhận thức rõ được mục đích của việc thực hiện, chấp hành nghiêm điều lệnh, vai trò của hoạt động điều lệnh đối với việc rèn luyện tư cách người chiến sỹ công an, nhận thức đầy đủ, sâu sắc về các quy định điều lệnh, nhận thức được các hình thức kỷ luật nếu không chấp hành nghiêm điều lệnh, các biện pháp rèn luyện điều lệnh cho
Trang 12sinh viên năm thứ nhất Mức độ nhận thức về hoạt động điều lệnh được thể hiện qua 4 mức độ: Nhận thức tốt, nhận thức khá, nhận thức trung bình, nhân thức kém
1.3.2 Thích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh của sinh viên năm thứ nhất trường ĐHKT – HC biểu hiện ở mặt thái độ
Biểu hiện thái độ thích ứng với hoạt động điều lệnh của sinh viên năm thứ nhất trường ĐH KT-HC CAND ở những nội dung cơ bản sau:Sinh viên tích cực nghiên cứu, tìm hiểu các quy định về điều lệnh; tính tích cực, chủ động của sinh viên khi tham gia các quy định điều lệnh về nề nếp sinh hoạt cá nhân, học tập; cảm xúc hài lòng, thoải mái của sinh viên khi thực hiện các quy định điều lệnh, thái độ tích cực vượt qua các khó khăn trong việc thích ứng với các nội quy về giờ giấc, phong trào, quy định về trang phục, đời sống văn hóa; mức độ hài lòng của sinh viên đối với các quy định điều lệnh với các văn bản, pháp quy về đào tạo của trường, giờ giấc sinh hoạt cá nhân, rèn luyện trong học tập…
1.3.3 Thích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh của sinh viên năm thứ nhất trường ĐHKTHC biểu hiện qua mặt hành vi
Biểu hiện của hành vi thích ứng trong hoạt động điều lệnh của SV năm thứ nhất thông qua việc làm quen với hoạt động tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất, đạo đức người chiến sĩ Công an nhân dân, nghiêm chỉnh chấp hành các quy định về điều lệnh Công an nhân dân: giờ giấc sinh hoạt cá nhân, ý thức học tập, chấp hành sự phân công, điều động của cán bộ quản
lý, ăn mặc trang phục theo đúng quy định của điều lệnh, điều lệnh nội vụ… Các hành vi chấp hành điều lệnh không chỉ thực hiện ở trên lớp học mà trong tất các các hoạt động trong đời sống sinh hoạt, rèn luyện của sinh viên, trên tất cả các mặt hoạt động
Trang 131.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình thích ứng tâm lý với hoạt động điều lệnh của sinh viên năm thứ nhất trường Đại học Kỹ thuật – Hậu cần CAND
Ảnh hưởng đến quá trình thích ứng với hoạt động điều lệnh của sinh viên năm thứ nhất gồm cả yếu tố chủ quan và khách quan
Yếu tố chủ quan gồm: Động cơ, lý tưởng, hứng thú nghề nghiệp; tính tích cực tự giác của sinh viên chấp hành quy định điều lệnh; ý chí và sự
nỗ lực cố gắng vượt qua khó khăn trở ngại của sinh viên; tính cách và thói quen sống của bản thân
Yếu tố khách quan gồm: Sự quan tâm của cán bộ giáo viên nhà trường trong việc phổ biến các quy định và hướng dẫn rèn luyện cho sinh viên; sự giúp đỡ của các sinh viên khóa trên; sự giáo dục và rèn luyện trong gia đình