Quản lý nhà nước về hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm

Khái niệm, đặc điểm, vai trò của quản lý nhà nước bằng pháp luật về hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm ở Việt Nam hiện nay Khái niệm quản lý nhà nước bằng pháp luật về hoạt động xuất

Mở đầu

Xuất bản có vai trò quan trọng đặc biệt trong đời sống xã hội nóichung, văn hóa nói riêng Các quan hệ xã hội về xuất bản rất đa dạng, phongphú và phức tạp Nó đan xen giữa văn hóa - tư tưởng với kinh tế, giữa laođộng sáng tạo của tư duy với lao động sản xuất vật chất, nó xuyên suốt quátrình sản xuất - lưu thông và tiêu dùng xuất bản phẩm Hoạt động xuất bản làkênh thông tin quan trọng để tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng,Nhà nước, góp phần ổn định chính trị, phát triển văn hóa và kinh tế, nâng caodân trí, đời sống tinh thần của nhân dân Do đó, tăng cường quản lý nhànước (QLNN) về xuất bản là vấn đề quan trọng luôn được Đảng và Nhà nước

bộ phận khác hoạt động kém hiệu quả, kém năng động, còn nặng về trôngchờ, bao cấp Nạn in lậu, in trái phép chưa được ngăn chặn, xử lý kịp thời, thịtrường xuất bản phẩm chưa được quản lý chặt chẽ, hệ thống phát hành xuấtbản phẩm Nhà nước không được quan tâm, củng cố đúng mức, đang có nguy

cơ bị thu hẹp, nhất là ở miền núi, vùng sâu, vùng xa Nghị quyết Hội nghị lầnthứ IX - Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX đã chỉ rõ: "Công tác quản

lý báo chí, truyền hình, Internet, xuất bản vẫn còn nhiều lơi lỏng, kém hiệulực".

Từ những hạn chế trên đòi hỏi chúng ta phải tăng cường QLNN đốivới xuất bản Tăng cường QLNN đối với xuất bản được tiến hành trên nhiềuphương diện Pháp luật xuất bản là công cụ quan trọng nhất trong QLNN vềxuất bản Tuy nhiên, thực tế thời gian qua cho thấy: Bên cạnh những mặt ưuđiểm, tích cực, pháp luật xuất bản còn chung chung, mang tính nguyên tắc,lạc hậu, không phù hợp với thực tiễn hoạt động xuất bản hiện nay Văn bảnpháp luật ban hành nhiều, nhưng một số quy định còn chồng chứo, khác biệtnhau; Chính vì vậy, tăng cường QLNN bằng pháp luật về xuất bản là mộtđòi hỏi khách quan, vừa có ý nghĩa cấp thiết vừa mang ý nghĩa lâu dài Từ

những lý do trên, tác giả chọn đề tài: "Quản lý nhà nước về haotj động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm"

1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của quản lý nhà nước bằng pháp luật về hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm ở Việt Nam hiện nay

Khái niệm quản lý nhà nước bằng pháp luật về hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm

Khái niệm và đặc điểm cơ bản của quản lý nhà nước

Trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, con người muốn tồntại và phát triển đều phải nhờ vào sự hỗ trợ của một tổ chức, từ một nhómnhỏ đến phạm vi rộng lớn hơn ở tầm quốc gia, quốc tế và chịu một sự quản

lý nào đó

Hiện nay, có rất nhiều định nghĩa khác nhau về quản lý, có ngườicho rằng quản lý là hoạt động nhằm bảo đảm sự hoàn thành công việcthông qua sự nỗ lực của người khác Có người cho quản lý là một hoạtđộng thiết yếu bảo đảm phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được mụcđích của nhóm Người khác lại cho rằng quản lý là sự điều hành, điều

khiển, chỉ huy; Tuy nhiên, quan niệm do các nhà điều khiển học đưa ra làquan niệm được nhiều giới công nhận: Quản lý là sự tác động có địnhhướng bất kỳ lên một hệ thống nào đó nhằm trật tự hóa nó và hướng nóphát triển phù hợp với những quy luật nhất định.

Quản lý xã hội là một loại hình của quản lý nói chung Theo quanniệm này thì: Quản lý xã hội là sự tác động có định hướng (chỉ huy, điềuhành, hướng dẫn ) lên các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của conngười làm cho chúng vận động và phát triển phù hợp với quy luật, đạt đượcmục đích và theo ý chí của người quản lý

QLNN có thể hiểu theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp

Theo nghĩa rộng: QLNN là hoạt động của toàn thể bộ máy nhà nước

nhằm thực hiện chức năng đối nội và đối ngoại Như vậy, hoạt động của tất

cả các cơ quan nhà nước (Quốc hội, Chính phủ, các Bộ, cơ quan ngang Bộ,Hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhândân các cấp) đều là hoạt động QLNN

Theo nghĩa hẹp: QLNN là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh

bằng quyền lực nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt độngcủa con người do các cơ quan hành chính Nhà nước (còn gọi là cơ quanquản lý Nhà nước) thực hiên để duy trì và phát triển các mối quan hệ xã hội

và trật tự pháp luật nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ nhà nước

Như vậy, QLNN là hình thức biểu hiện và thực hiện quyền làm chủcủa nhân dân lao động, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, đó là tínhchính trị của QLNN và là quyền lợi chính trị của nhân dân

Từ khái niệm QLNN như trên chúng ta hiểu rằng không phải quản

lý nào cũng là QLNN, và Nhà nước quản lý toàn bộ các lĩnh vực của đờisống xã hội không có nghĩa là các cơ quan QLNN điều chỉnh mọi khíacạnh của đời sống xã hội, mà chỉ điều chỉnh các khía cạnh do luật định

Đặc điểm cơ bản của quản lý nhà nước bằng pháp luật về hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm ở Việt Nam hiện nay

Thứ nhất, QLNN bằng pháp luật về hoạt động xuất nhập khẩu xuất

bản phẩm là mở đường cho hoạt động sáng tạo ra các tác phẩm văn học,nghệ thuật và khoa học để công bố dưới hình thức hoạt động xuất nhậpkhẩu xuất bản phẩm

Trong nền kinh tế thị trường, các quan hệ hoạt động xuất nhập khẩuxuất bản phẩm rất đa dạng, phong phú và phức tạp Nhu cầu về tự do, sángtạo ra các giá trị khoa học, văn học, nghệ thuật là nhu cầu tự nhiên Các sảnphẩm sáng tạo có giá trị chỉ được thực hiện khi tư duy trong tình trạnghưng phấn cao Mọi sự gò bó và khống chế là ngăn chặn hoạt động sángtạo Nhưng sự an toàn của tự do ngôn luận, của tự do tư duy sáng tạo, củabình đẳng trong việc công bố và phổ biến tác phẩm phải được bảo đảmbằng pháp luật Đòi hỏi này bắt nguồn từ quyền con người, với tư cách làchủ thể sáng tạo và chủ thể hưởng thụ các giá trị văn hóa tinh thần Nhànước khẳng định các giá trị xã hội của quyền con người, nên đã ghi nhận vàthể chế hóa các quyền con người, quyền công dân và bảo đảm về mặt pháp

lý cho các quyền đó được thực hiện Do được ghi nhận một cách chính thứccác giá trị về quyền tự do ngôn luận, tự do nghiên cứu, sáng tác, bình đẳngtrong công bố và phổ biến tác phẩm, pháp luật trở thành phương tiện để cáctác giả bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình

Tuy nhiên, mọi sự tự do đều phải là tự do trong khuôn khổ phápluật Nhà nước ta không chấp nhận thứ tự do hỗn loạn, đặc biệt là tự do

"loạn ngôn", "loạn khẩu" Công dân nói chung, văn nghệ sĩ, trí thức vànhững người hoạt động trong lĩnh vực hoạt động xuất nhập khẩu xuất bảnphẩm nói riêng, được giải phóng tư duy, hoàn toàn tự do sáng tạo khi điềuchỉnh được hành vi của mình trong khuôn khổ pháp luật

Nhà nước quản lý hoạt động của tư duy sáng tạo trong hoạt độngxuất nhập khẩu xuất bản phẩm bằng pháp luật, là khuyến khích tài năngsáng tạo và đề cao các tác phẩm có giá trị về khoa học, về nghệ thuật.Chính từ cơ chế thị trường được pháp luật thừa nhận, là nơi đánh giá côngminh các tác phẩm ở đó, công chúng với tư cách là người tiêu dùng sẽ làthước đo về năng lực sáng tạo của tác giả qua tác phẩm.

QLNN bằng pháp luật về văn hóa nói chung, hoạt động xuất nhậpkhẩu xuất bản phẩm nói riêng là sự bác bỏ công khai và chính thức các

"ông quan văn nghệ" Văn nghệ chân chính đòi hỏi sự nhìn nhận, và đánhgiá tác phẩm ở thực tế khách quan của nó, không thừa nhận việc "nângquan điểm", "nâng lập trường" bởi ý chí cá nhân Các vi phạm pháp luậtđược quy kết, phải thể hiện ở tác phẩm, có viện dẫn chính xác các điềukhoản của luật pháp Như vậy, mới là tự do của pháp luật, mới khuyếnkhích tự do ngôn luận, tự do sáng tạo trong hoạt động xuất nhập khẩu xuấtbản phẩm

Hơn bất kỳ phương tiện nào, pháp luật là phương tiện chứa đựngtrong mình nó sự kết hợp giữa năng động sáng tạo và kỷ cương kỷ luật,giữa thuyết phục và cưỡng chế, giữa tập trung và dân chủ Chính vì vậy, nótạo ra sự ổn định cho tự do sáng tạo, bảo vệ, kiểm soát các hoạt động tự dosáng tạo, đồng thời ngăn chặn những hành vi xâm hại tới quyền tự do sángtạo, đồng thời ngăn chặn những hành vi xâm hại tới quyền tự do sáng tạo

Thứ hai, QLNN bằng pháp luật về hoạt động xuất nhập khẩu xuất

bản phẩm là bảo tồn, phát triển nền văn hóa dân tộc, hiện đại, nhân văn;tiếp thu tinh hoa văn hóa và tiến bộ và tiến bộ về khoa học - công nghệ củanhân loại

Văn minh của loài người được nhân loại đánh giá ở các nền văn hóa

có bản sắc, ở các cuộc cách mạng khoa học đã diễn ra trong lịch sử Mỗi

dân tộc có cội nguồn, có truyền thống riêng, được phản chiếu lên tấmgương văn hóa Nó là gia sản quá khứ, tạo nên dòng chảy cho hiện tại vàtương lai dân tộc Đảng và Nhà nước ta coi văn hóa là nền tảng tinh thần, làđộng lực và mục tiêu của chủ nghĩa xã hội Vì vậy, việc bảo tồn, kế thừa,phát triển những giá trị trong di sản văn hóa dân tộc là quốc sách, được ghinhận trong các bản Hiến pháp 1946, 1959, 1980 và 1992.

Nhà nước khuyến khích và bồi dưỡng tài năng nghiên cứu, sáng tạo

ra các giá trị tinh thần mới, làm giàu vốn văn hóa dân tộc Đồng thời, traovào tay họ các quyền cao cả mang tính nhân văn sâu sắc trong hoạt độngvăn hóa nói chung, hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm nói riêng Vàcũng vì vậy, QLNN bằng pháp luật về hoạt động xuất nhập khẩu xuất bảnphẩm đã đưa ra các chế tài nghiêm khắc đối với những hành vi truyền báhoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm phẩm có nội dung trái với thuầnphong mỹ tục, truyền thống văn hóa, đạo đức tốt đẹp của dân tộc, nhằmbảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc

Nhu cầu giao lưu văn hóa, tiếp thu tinh hoa từ các nền văn hóa củanhân loại là nhu cầu của bản thân nền văn hóa dân tộc Mặt khác, trong thờiđại bùng nổ thông tin hiện nay, với sự phát triển nhảy vọt của Internet, củakhoa học và công nghệ, thì việc nhận thức và ứng dụng các tiến bộ mới củakhoa học là đòi hỏi bức thiết Mỗi dân tộc phải biết làm giàu bởi trí thứccủa nhân loại Điều đó chỉ được thực hiện khi nhà nước trao cho các chủthể được xác định các quyền và nghĩa vụ trong các quan hệ quốc tế về hoạtđộng xuất nhập khẩu xuất bản phẩm

Thứ ba, QLNN bằng pháp luật về hoạt động xuất nhập khẩu xuất

bản phẩm là quản lý thuộc lĩnh vực văn hóa - tư tưởng, đồng thời là hoạtđộng sản xuất kinh doanh

Với thuộc tính là hoạt động văn hóa - tư tưởng, hoạt động sản xuấtkinh doanh, hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm chịu sự tác độngđồng thời của hệ thống các quy luật phát triển văn hóa và hệ thống các quyluật kinh tế Do tính chất phức tạp như vậy, nên yêu cầu quản lý nhà nướcbằng pháp luật được đặt ra bức thiết hơn QLNN bằng pháp luật phải mởđường cho tự do sáng tạo, đồng thời phải ngăn chặn những độc hại, tiêucực do hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm gây ra đối với văn hóa, tưtưởng; phải định hướng cho hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm pháttriển theo đúng quy luật kinh tế, ngăn ngừa những tác hại từ mặt trái của cơchế thị trường Trong QLNN bằng pháp luật, nếu chúng ta coi hoạt độngxuất nhập khẩu xuất bản phẩm như các tổ chức kinh tế đơn thuần sẽ dẫnđến tình trạng hoạt động hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm bịthương mại hóa, chỉ chạy theo lợi nhuận kinh doanh; ngược lại, nếu chúng

ta chỉ đề cao vai trò của hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm ở phươngdiện văn hóa, tư tưởng sẽ dẫn đến khả năng bất chấp quy luật kinh tế Nhưvậy, hoạt động hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm sẽ phá sản trongđiều kiện kinh tế thị trường

Có thể nói, QLNN bằng pháp luật về hoạt động xuất nhập khẩu xuấtbản phẩm là quản lý hoạt động kinh tế trong văn hóa, tư tưởng, đồng thờiquản lý hoạt động văn hóa, tư tưởng trong cơ chế thị trường Đó là hai mặtcủa một số vấn đề phải được quản lý một cách hài hòa, đảm bảo cho hoạtđộng xuất nhập khẩu xuất bản phẩm hoạt động đúng quy luật, phát triểntheo trật tự của pháp luật

2 Thực trạng quản lý nhà nước bằng pháp luật về hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm ở Việt Nam hiện nay

Những thành tựu đạt được trong hoạt động quản lý nhà nước bằng pháp luật về hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm ở Việt Nam trong những năm qua

Về tổ chức hoạt động xuất nhập khẩu, ban hành pháp luật hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm

Để tăng cường QLNN, phát huy vai trò của hoạt động hoạt độngxuất nhập khẩu xuất bản phẩm trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổquốc, năm 1993, Quốc hội khóa IX đã ban hành Luật hoạt động xuất nhậpkhẩu xuất bản phẩm đầu tiên của nước ta Theo Luật hoạt động xuất nhậpkhẩu xuất bản phẩm 1993: Hoạt động hoạt động xuất nhập khẩu xuất bảnphẩm là hoạt động thuộc lĩnh vực văn hóa tư tưởng, hoạt động hoạt độngxuất nhập khẩu xuất bản phẩm nhằm mục đích phổ biến những tác phẩm vềchính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học, công nghệ, văn học, nghệthuật, giới thiệu những di sản văn hóa dân tộc, tinh hoa văn hóa thế giới,nâng cao dân trí, đáp ứng nhu cầu đời sống tinh thần của nhân dân, mởrộng giao lưu văn hóa với các nước, góp phần vào sự nghiệp xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN Đồng thời, hoạt động hoạt động xuấtnhập khẩu xuất bản phẩm phải đấu tranh chống mọi tư tưởng và hành vilàm tổn hại lợi ích quốc gia, phá hoại đạo đức, nhân cách và lối sống tốtđẹp của người Việt Nam Tuy nhiên, trước tình hình đổi mới hiện nay, Luậthoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm 1993 và các văn bản cụ thể hóacủa nó đã trở nên bất cập, hạn chế Do đó, Luật hoạt động xuất nhập khẩuxuất bản phẩm 1993 đã bị thay đổi

Những nỗ lực lớn trong tổ chức hoạt động xây dựng pháp luật hoạtđộng xuất nhập khẩu xuất bản phẩm của các cơ quan nhà nước có thẩmquyền được thể hiện rõ từ sau khi có Luật hoạt động xuất nhập khẩu xuấtbản phẩm 1993 ra đời Hơn 10 năm qua có gần 40 văn bản quy định pháp

luật về hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm được ban hành ở cấpTrung ương Đó là những con số chứng tỏ sự nỗ lực, cố gắng của các cơquan Nhà nước có thẩm quyền trong lĩnh vực này.

Với tổng số những văn bản kể trên, pháp luật hoạt động xuất nhậpkhẩu xuất bản phẩm đã đạt được những thành tựu rất cơ bản:

Thứ nhất, pháp luật hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm đã xóa bỏ được sự lúng túng, bỡ ngỡ, buông lỏng quản lý của Nhà nước trong những năm đầu chuyển đổi cơ chế.

Sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, chúng ta xóa bỏ bao cấp,nhưng lại không kịp thời ban hành các chính sách kinh tế phù hợp đã đẩycác nhà hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm vào tình thế bị động, tựxoay xở, xa rời chức năng, nhiệm vụ Trước tình hình thiếu sự quản lý củaNhà nước, các tư nhân tham gia vào hoạt động hoạt động xuất nhập khẩuxuất bản phẩm, in, phát hành đã cho ra đời nhiều loại "sách đen", sách "đầunậu", làm phá vỡ cơ cấu đề tài hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm.Thực trạng này bị các nhà quản lý phê phán gay gắt và nhận thấy rằng cầnthiết phải có một hệ thống các chuẩn mực pháp luật để điều chỉnh các quan

hệ phát sinh trong lĩnh vực này Kể từ khi Luật hoạt động xuất nhập khẩuxuất bản phẩm 1993 ra đời đến nay, hoạt động hoạt động xuất nhập khẩuxuất bản phẩm đã có hành lang pháp lý rất thuận lợi, phát triển mạnh mẽ cả

về số lượng và chất lượng, đạt được những tiến bộ rất đáng khích lệ, khôngcòn sự lúng túng, bỡ ngỡ, hoạt động QLNN được tiến hành thường xuyênhơn, đạt hiệu quả cao hơn

Thứ hai, hệ thống pháp luật hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm đã ghi nhận và cụ thể hóa những chủ trương, đường lối của Đảng trong hoạt động hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm, tạo cơ sở pháp

lý cho hoạt động QLNN bằng pháp luật về hoạt động xuất nhập khẩu xuất

bản phẩm thực hiện các vai trò của nó Theo quan điểm của Đảng ta: Hoạt

động hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm là hoạt động thuộc lĩnh vựcvăn hóa, tư tưởng thông qua việc sản xuất, phổ biến những hoạt động xuấtnhập khẩu xuất bản phẩm phẩm đến nhiều người, không phải là hoạt độngđơn thuần kinh doanh Nhà nước thống nhất quản lý hoạt động hoạt độngxuất nhập khẩu xuất bản phẩm trong cả nước Công dân, tổ chức có quyềnphổ biến tác phẩm của mình và được Nhà nước bảo hộ quyền tác giả, đồngthời họ có quyền hưởng thụ những giá trị văn hóa, nghệ thuật, khoa học,công nghệ của dân tộc và thế giới Đó là những chủ trương rất tiến bộ củaĐảng ta trong sự nghiệp phát triển văn hóa nói chung, hoạt động xuất nhậpkhẩu xuất bản phẩm nói riêng

Thứ ba, pháp luật hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm đã tăng thêm quyền cho nhà hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm, tạo điều kiện để nhà hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm chủ động hơn trong việc thực hiện công việc của mình.

Thứ tư, pháp luật hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm đã tạo lập một hành lang pháp lý thuận lợi cho việc hợp tác quốc tế.

Trong những năm gần đây, nhu cầu hoạt động xuất nhập khẩu xuấtbản phẩm, in và phát hành hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm phẩmcủa tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam ngày càng tăng Để phù hợpvới tiến trình hội nhập, hợp tác khu vực và quốc tế, đồng thời chuẩn bị điềukiện để Việt Nam gia nhập Tổ chức thương mại thế giới (WTO) Lần đầutiên, Luật hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm 2004 có những quyđịnh cho phép nhà hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm nước ngoàiđược mở văn phòng đại diện tại Việt Nam để giới thiệu về nhà hoạt độngxuất nhập khẩu xuất bản phẩm, sản phẩm của nhà hoạt động xuất nhậpkhẩu xuất bản phẩm, giao dịch về bản quyền và hoạt động xuất nhập khẩu

xuất bản phẩm phẩm Bên cạnh đó, Điều 41 Luật hoạt động xuất nhập khẩuxuất bản phẩm 2004 có quy định nhằm giảm bớt những thủ tục hành chínhkhi các nhà hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm xuất khẩu các hoạtđộng xuất nhập khẩu xuất bản phẩm phẩm ra nước ngoài.

Về tổ chức thực hiện pháp luật trong quản lý nhà nước đối với hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm ở Việt Nam hiện nay: Sau khi Luật

hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm được Chủ tịch nước ký lệnh công

bố, Bộ Văn hóa -Thông tin đã chỉ đạo các cơ quan báo chí đăng toàn vănLuật hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm nhằm phổ biến rộng rãi đếncác tầng lớp nhân dân Cục hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm - BộVăn hóa - Thông tin đã hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm cuốn

"Luật hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm và các văn bản hướng dẫn"với số lượng lớn để làm tài liệu cho các Hội nghị; mở các lớp tập huấn chocán bộ quản lý hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm của các bộ, ngành

ở Trung ương và Sở Văn hóa - Thông tin các tỉnh, thành phố, cán bộ lãnhđạo và biên tập viên của các nhà hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm,các cán bộ lãnh đạo các cơ sở in và phát hành trong cả nước để phổ biến,giới thiệu Luật hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm Các cơ quan chủquản của các nhà hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm, các Sở Văn hóa

- Thông tin đã tổ chức các lớp bồi dưỡng, tập huấn, mời báo cáo viên giớithiệu những nội dung cơ bản của Luật hoạt động xuất nhập khẩu xuất bảnphẩm cho các cán bộ quản lý, biên tập viên, cán bộ lãnh đạo nhà hoạt độngxuất nhập khẩu xuất bản phẩm, cơ sở in và phát hành, giúp cho nhữngngười hoạt động trong lĩnh vực hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm,

in, phát hành nắm vững các quy định của Luật, tạo điều kiện cho họ thựchiện tốt nhiệm vụ của mình, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc thựchiện pháp luật trong QLNN được tốt hơn

Về giải quyết khiếu nại, tố cáo, tranh chấp và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm

Khiếu nại, tố cáo là quyền quan trọng của công dân Trong nhữngnăm vừa qua, hoạt động khiếu nại, tố cáo trong hoạt động xuất nhập khẩuxuất bản phẩm chủ yếu xảy ra trong các trường hợp:

+ Trong thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật hoạt động xuấtnhập khẩu xuất bản phẩm

+ Giải quyết tranh chấp về quyền sở hữu

+ Tố cáo cán bộ lợi dụng chức vụ, quyền hạn để bao che cho cáchành vi vi phạm pháp luật hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm

Có thể nói, hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vựchoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm những năm vừa qua đạt được một

số kết quả đáng khích lệ Các tranh chấp về quyền sở hữu được giải quyếtthỏa đáng; những cán bộ lợi dụng chức vụ, quyền hạn để bao che cho cáchành vi vi phạm pháp luật đều bị xử lý nghiêm khắc

Để bảo đảm phát hiện và xử lý kịp thời, chính xác những hành vi viphạm pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cánhân trong hoạt động hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm, Luật hoạtđộng xuất nhập khẩu xuất bản phẩm 2004 quy định: cơ quan, tổ chức, cánhân có quyền yêu cầu nhà hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm, cơquan, tổ chức được phép hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm, tác giảcải chính trên báo chí, bồi thường thiệt hại, khởi kiện về dân sự hoặc yêucầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền khởi tố về hình sự khi hoạt động xuấtnhập khẩu xuất bản phẩm phẩm có nội dung sai sự thật, vu khống, xúcphạm danh dự, nhân phẩm hoặc làm thiệt hại đến quyền và lợi ích hợppháp của mình

Những hạn chế yếu kém trong quản lý nhà nước bằng pháp luật

về hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm ở Việt Nam trong những năm qua

Về hoạt động xây dựng pháp luật hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm ở Việt Nam

Thứ nhất, nhìn chung Luật hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm

đã ra đời kịp thời, nhưng một số văn bản hướng dẫn thi hành một số vấn đề

có tính quan trọng của nó lại chậm được ban hành, chậm sửa đổi Nghịđịnh 79/CP phải mất 4 tháng, Thông tư 38/VHTT là 10 tháng sau khi công

bố Luật hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm mới được ban hành Tínhhiệu lực của các văn bản hướng dẫn luật thấp Nghị định 79/CP phải sửachữa lại theo yêu cầu của ủy ban văn hóa, giáo dục, thanh niên, thiếu niên

và nhi đồng của Quốc hội, vì đã hướng dẫn, giải thích sai và xa rời Luậthoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm, trong các vấn đề: kiểm duyệt tácphẩm trước khi hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm; thẩm định nộidung đối với các tác phẩm trước cách mạng tháng Tám, trong vùng bị tạmchiếm cũ và sách dịch của nước ngoài

Thứ hai, một số điều của Luật hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản

phẩm 1993 mới dừng lại ở việc định tính, chưa lượng hóa và cụ thể hóa.Trong khi đó, các văn bản dưới luật lại không giải thích, hướng dẫn, quyđịnh gì thêm Vì vậy, khả năng điều chỉnh các quan hệ xã hội thuộc phạm

vi của vấn đề đặt ra rất bị hạn chế Tình trạng tùy tiện, kể cả khả năng lợidụng trong quá trình thi hành của các chủ thể từ tổ chức và cá nhân thamgia hoạt động hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm, đến các công chứcquản lý điều hành nhà nước, công chức hoạt động tư pháp rất dễ xảy ra Vídụ: Điều 22 ghi nội dung cấm; điều 1 ghi tính chất của hoạt động hoạt độngxuất nhập khẩu xuất bản phẩm Một số điều khoản được quy định rõ ràng,

nhưng khả năng thực thi rất thấp Ngay việc dự thảo các văn bản hướngdẫn thi hành đã lúng túng, khó xử lý, việc áp dụng, thực hiện càng khó hơn.

Đó là quy định việc thẩm định đối với các tác phẩm trước cách mạng thángTám, trong vùng bị tạm chiếm cũ và sách dịch của nước ngoài tại Điều 17 -Luật hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm 1993, Điều 6 - Nghị định79/CP

Về tổ chức thực hiện pháp luật

Thứ nhất, về kế hoạch hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm.

Theo báo cáo tổng kết 10 năm thi hành Luật hoạt động xuất nhậpkhẩu xuất bản phẩm 1993 thì: khâu đăng ký kế hoạch hoạt động xuất nhậpkhẩu xuất bản phẩm hàng năm của các nhà hoạt động xuất nhập khẩu xuấtbản phẩm tương đối tốt Tuy nhiên, việc đăng ký kế hoạch vẫn còn cónhững hạn chế sau:

+ Một số nhà hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm bổ sung kếhoạch hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm nhiều lần trong năm, hiệntượng đăng ký "xếp chỗ" quá nhiều đề tài diễn ra phổ biến Thực tế nàylàm cho cơ quan QLNN rơi vào tình trạng quá tải khi xem xét, chấp nhận

kế hoạch hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm, gây lãng phí về thờigian và công sức

+ Tình trạng "đội mũ" đề tài, chuyển từ đề tài sách thành dạngchuyên đề, tạp chí in xong mới xin bổ sung kế hoạch hoạt động xuất nhậpkhẩu xuất bản phẩm vẫn xảy ra nhiều

+ Việc xem xét và chấp nhận đăng ký kế hoạch hoạt động xuất nhậpkhẩu xuất bản phẩm còn thiếu cơ sở và điều kiện cần thiết, vì những nộidung đòi hỏi đăng ký theo quy định của luật hoạt động xuất nhập khẩu xuấtbản phẩm quá sơ sài, không đủ thông tin kiểm soát đầu vào, để có nhữnghoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm phẩm lành mạnh ở đầu ra

+ Nhu cầu về hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm nhất thờiluôn phát sinh, nhưng lại bị hạn chế trong việc cấp giấy phép, trong khi đó

kế hoạch của các nhà hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm chỉ được bổsung vào tháng 3, tháng 6, tháng 9 và năm hoạt động xuất nhập khẩu xuấtbản phẩm

+ Bộ Văn hóa - Thông tin vừa là cơ quan chủ quản, vừa là cơ quanquản lý một số nhà hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm Cục hoạtđộng xuất nhập khẩu xuất bản phẩm là cơ quan tham mưu và có một sốquyền cụ thể về QLNN do Bộ Văn hóa - Thông tin giao Như vậy, việcxem xét, chấp nhận đăng ký kế hoạch hoạt động xuất nhập khẩu xuất bảnphẩm của các nhà hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm thuộc Bộ Vănhóa - Thông tin không thể giống như các nhà hoạt động xuất nhập khẩuxuất bản phẩm ngoài bộ Tình trạng Cục hoạt động xuất nhập khẩu xuấtbản phẩm xem xét lại, không chấp nhận quyết định của lãnh đạo Bộ, kể cảquyết định của Thứ trưởng phụ trách ngành hoạt động xuất nhập khẩu xuấtbản phẩm trong việc phê duyệt kế hoạch đề tài của nhà hoạt động xuấtnhập khẩu xuất bản phẩm thuộc Bộ là trái với cơ chế QLNN

Thứ hai, về lưu chiểu và kiểm tra lưu chiểu hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm phẩm.

- Lưu chiểu là một khâu quan trọng trong QLNN Tuy nhiên việcnộp lưu chiểu của một số nhà hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩmthực hiện chưa đầy đủ và đúng thời gian quy định (7 ngày trước khi pháthành), đặc biệt là sách hoạt động xuất nhập khẩu xuất bản phẩm nhất thờicủa các địa phương hầu như không nộp lưu chiểu về Cục hoạt động xuấtnhập khẩu xuất bản phẩm Bộ Văn hóa - Thông tin Nhiều cuốn sách pháthành rồi mới nộp lưu chiểu, nên khi bị phát hiện có sai phạm, phải thu hồithì sách đã bán hết hoặc thu được số lượng rất hạn chế