Bài 11. Bài ca nhà tranh bị gió thu phá (Mao ốc vị thu phong sở phá ca)

Bài 11. Bài ca nhà tranh bị gió thu phá (Mao ốc vị thu phong sở phá ca) tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án...

Câu hỏi: Đọc thuộc bài thơ “ Hồi hương ngẫu

Tri Chương Nêu nội dung của bài thơ?

BÀI CA NHÀ TRANH BỊ

GIÓ THU PHÁ

Tiết 41

(Mao ốc vị thu phong sở phá ca) – Đổ Phủ

- Cuộc đời nhiều bất hạnh.

- Ông được tôn vinh là “thi Thánh”

a Tác giả:

- Đổ Phủ (712-770) là nhà thơ

hiện thực vĩ đại của Trung Quốc ở

đời Đường

Đỗ Phủ ( 712 – 770)

b Tác phẩm

Nêu vài nét về tác giả Đỗ Phủ?

Tiết 41 BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ

(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ

I Tiếp xúc văn bản 1.Đọc

- Cuộc đời nhiều bất hạnh.

- Ông được tôn vinh là “thi Thánh”

a Tác giả:

- Đổ Phủ (712-770) là nhà thơ

hiện thực vĩ đại của Trung Quốc

ở đời Đường

b Tác phẩm:

Bài thơ được sáng tác trong hoàn cảnh nào?

Sáng tác năm 760

Tiết 41 BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ

(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ

Tháng tám, thu cao, gió thét già

Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta

Tranh bay sang sông rải khắp bờ

Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa

Mảnh thấp bay lộn vào mương sa

Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,

Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,

Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre

Môi khô miệng cháy gào chẳng được,

Quay về chống gậy lòng ấm ức!

Giây lát, gió lặng, mây tối mực

Trời thu mịt mịt đêm đen đặc

Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,

Con nằm xấu nết đạp lót nát

Đầu giường, nhà dột chẳng chừa đâu

Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt

Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê

Đêm dài ướt át sao cho trót ?

Ước được nhà rộng muôn ngàn gian

Khắp thiên hạ, kẻ sĩ nghèo đều hân hoan,

Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn

Than ôi! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt, Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng được!

BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ

- Cuộc đời nhiều bất hạnh.

- Ông được tôn vinh là “thi Thánh”

Tác giả:

- Đổ Phủ (712-770) là nhà thơ

hiện thực vĩ đại của Trung Quốc

Tiết 41 BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ

(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ

Tháng tám, thu cao, gió thét già

Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta

Tranh bay sang sông rải khắp bờ

Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa

Mảnh thấp bay lộn vào mương sa

Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,

Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,

Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre

Môi khô miệng cháy gào chẳng được,

Quay về chống gậy lòng ấm ức!

Giây lát, gió lặng, mây tối mực

Trời thu mịt mịt đêm đen đặc

Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,

Con nằm xấu nết đạp lót nát

Đầu giường, nhà dột chẳng chừa đâu

Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt

Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê

Đêm dài ướt át sao cho trót ?

Ước được nhà rộng muôn ngàn gian

Khắp thiên hạ, kẻ sĩ nghèo đều hân hoan,

Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn

Than ôi! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt,

Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng được!

Tháng tám, thu cao, gió thét già

Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta

Tranh bay sang sông rải khắp bờ

Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa

Mảnh thấp bay lộn vào mương sa

Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,

Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,

Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre

Môi khô miệng cháy gào chẳng được,

Quay về chống gậy lòng ấm ức!

Giây lát, gió lặng, mây tối mực

Trời thu mịt mịt đêm đen đặc

Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,

Con nằm xấu nết đạp lót nát

Đầu giường, nhà dột chẳng chừa đâu

Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt

Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê

Đêm dài ướt át sao cho trót ?

Ước được nhà rộng muôn ngàn gian

Khắp thiên hạ, kẻ sĩ nghèo đều hân hoan,

Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn

Than ôi! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt,

Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng được!

P1: Những nỗi khổ

của nhà thơ

P2 : Ước vọng của nhà

thơ

- Cuộc đời nhiều bất hạnh.

- Ông được tôn vinh là “thi Thánh”

a Tác giả:

- Đổ Phủ (712-770) là nhà thơ

hiện thực vĩ đại nhất của Trung

Quốc ở đời Đường

b Tác phẩm: Sáng tác năm 760

3 Bố cục:

Tiết 41 BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ

(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ

Xác định phương hướng biểu đạt cho mỗi đoạn trong văn bản

bằng cách đánh dấu vào ô em chọn trong bảng sau:

Phương thức

biểu đạt Đoạn

Miêu

tả Tự sự

Biểu cảm trực tiếp

Miêu

tả kết hợp tự sự

Miêu

tả kết hợp biểu cảm

Tự sự kết hợp biểu cảm

Kết hợp cả

3 phươn

g pháp Đoạn 1

(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ

II Phân tích văn bản

1 Nhà tranh bị gió thu phá

Tháng tám, thu cao, gió thét già Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta Tranh bay sang sông rải khắp bờ Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa Mảnh thấp bay lộn vào mương sa

Tranh bay rải

treo

Xơ xác, tiêu điều

 Nghèo

 Bàng hoàng, ngao ngán,

buồn.

Đầu tiên tác giả chú

ý miêu tả đối tượng

Từ đó em hãy hình dung cuộc đời của chủ nhân

như thế nào?

Trước cảnh tượng như vậy

em thử hình dung tâm trạng của tác giả như thế nào?

Tiết 41 BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ

(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ

1 Nhà tranh bị gió thu phá

2 Cảnh lũ trẻ cướp tranh

Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,

Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật, Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre Môi khô miệng cháy gào chẳng được, Quay về chống gậy lòng ấm ức!

Em hãy tìm những từ ngữ đặc tả bọn trẻ?

 Bọn trẻ : Khinh, nhè,

xô, cướp giật, đi tuốt

Theo em hành động cướp thể hiện

điều gì?

 Trắng trợn, trơ tráo.

Các em thử đoán xem chúng cướp tranh về để làm gì? Chúng đáng thương hay đang giận?

Từ đó giúp em hiểu về hiện thực xã hội Trung Quốc lúc bấy giờ?

Xã hội loạn lạc, bất công

Trước tình cảnh như thế em hình dung như thế nào về tâm trạng

nhà thơ?

Tác giả: ấm ức, tức giận

Nhà thơ tức giận vì lũ trẻ nhưng theo em ông còn tức giận bởi lí do nào nữa?

 Căm phẫn xã hội rối

ren, điên đảo. Để biểu đạt nội dung trên tác giả đã

sử dụng phương thức biểu đạt nào?

Tiết 41 BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ

(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ

I

II

3.Cảnh nhà trong đêm mưa

Giây lát, gió lặng, mây tối mực Trời thu mịt mịt đêm đen đặc

Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt, Con nằm xấu nết đạp lót nát Đầu giường, nhà dột chẳng chừa đâu Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt

Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ướt át sao cho trót ?

Đọc khổ thơ 3 và cho biết phương thức biểu đạt chính là gì?

Đoạn thơ 3: bên ngoài trời và trong nhà của tác giả như thế

nào?

Bên ngoài:

Mây tối mực; đêm đen đặc;

Mưa: dày hạt , chẳng dứt

 Cơ cực, thiếu thốn  khổ Em thử hình dung tâm trạng của tác giả?

 Đau xót vô cùng

Hai câu cuối nói tác giả ít ngủ, theo em vì sao?

Nếu được chứng kiến cảnh nhà Đỗ Phủ như vậy

em sẽ làm gì?

Tiết 41 BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ

(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ

I

II

1 Nhà tranh bị gió thu phá

2 Cảnh lũ trẻ cướp tranh

Theo em thông thường khi sống trong hoàn cảnh khổ cực người ta sẽ

mơ ước điều gì?

Ước được nhà rộng muôn ngàn gian Khắp thiên hạ, kẻ sĩ nghèo đều hân hoan, Gió mưa chẳng núng, vững vàng như

thạch bàn Than ôi! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt,

Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng được!

Em hãy đọc khổ thơ cuối vào cho biết tác giả ước mơ điều gì?

4 Ước vọng của tác giả

I Đọc - Tìm hiểu chung

II Tìm hiểu văn bản

3.Cảnh nhà trong đêm mưa

1 Nhà tranh bị gió thu phá

2 Cảnh lũ trẻ cướp tranh

Tiết 41 BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ

(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ

Ước được nhà rộng muôn ngàn gian Khắp thiên hạ, kẻ sĩ nghèo đều hân hoan, Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn

Than ôi! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt,

Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng được!

Ước : nhà rộng Che khắp

thiên hạ

Tác giả có ước mơ cho

mình không?

 Ước mơ cao cả, thể

hiện lòng nhân đạo, vị

tha. Qua đó em cảm nhận thế nào về ước mơ của tác

giả?

I

II

4 Ước vọng của tác giả

3.Cảnh nhà trong đêm mưa

1 Nhà tranh bị gió thu phá

2 Cảnh lũ trẻ cướp tranh

Tiết 41 BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ

(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ

Khổ thơ cuối em thấy tác giả sử dụng phương thức biểu đạt nào?

 Biểu cảm trực tiếp

I Đọc - Tìm hiểu chung

II Tìm hiểu văn bản

Ước : nhà rộng Che khắp

thiên hạ

 Ước mơ cao cả, thể

hiện lòng nhân đạo, vị

tha.

4 Ước vọng của tác giả

3.Cảnh nhà trong đêm mưa

1 Nhà tranh bị gió thu phá

2 Cảnh lũ trẻ cướp tranh

Khổ thơ cuối có

vai trò như thế nào đối với toàn bài

thơ?

Tiết 41 BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ

(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ

III Tổng kết

I Đọc - Tìm hiểu chung

II Tìm hiểu văn bản

4 Ước vọng của tác giả

3.Cảnh nhà trong đêm mưa

1 Nhà tranh bị gió thu phá

2 Cảnh lũ trẻ cướp tranh

* Ghi nhớ (SGK)

Tiết 41 BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ

(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ

III Tổng kết

Hiện nạy đồng bào miền trung đang bị thiên tai

lũ lụt, là một công dân, học sinh em thấy mình cần phải làm gì?

I Đọc - Tìm hiểu chung

II Tìm hiểu văn bản

4 Ước vọng của tác giả

3.Cảnh nhà trong đêm mưa

1 Nhà tranh bị gió thu phá

2 Cảnh lũ trẻ cướp tranh

* Ghi nhớ (SGK)

LIÊN HỆ THỰC TẾ

Tiết 41 BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ

(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ

III Tổng kết

Đọc diễn cảm hai đoạn cuối của bài thơ?

I Đọc - Tìm hiểu chung

II Tìm hiểu văn bản

4 Ước vọng của tác giả

3.Cảnh nhà trong đêm mưa

1 Nhà tranh bị gió thu phá

2 Cảnh lũ trẻ cướp tranh

* Ghi nhớ (SGK)

Tiết 41 BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ

(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ

IV Luyện tập

Qua bài thơ này, em hãy sưu tầm một số câu ca dao, tục ngữ thể hiện tình yêu thương con người

- Thương người như thể thương thân

- Lá lành đùm lá rách

- Bầu ơi thương lấy bí cùng Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn

LUYỆN TẬP NÂNG CAO:

Tiết 41 BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ

(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ

Dặn dò:

-Học thuộc một đoạn trong bài.

-Nắm được nội dung và nghệ thuật của bài

- Đọc soạn trước bài tiếng Việt bài TỪ ĐỒNG ÂM.

Tiết 41 BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ

(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ

KÍNH CHÚC: SỨC KHỎE, HẠNH PHÚC, THÀNH ĐẠT

TIẾT HỌC ĐẾN ĐÂY LÀ HẾT

XIN CẢM ƠN CÁC EM!