Bài 10. Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê (Hồi hương ngẫu thư) tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ á...
Trang 2đỏ, mọi người nhìn thấy xe Bác đến vừa vỗ tay hoan hô vừa reo hò rộn rã
Xe đến, Bác xuống xe vẫy chào bà con đến đón Các cháu thiếu nhi ùa ra vây quanh Bác Các đồng chí lãnh đạo địa phương định đưa Bác vào nhà khách trước, nhưng Bác đã ngăn lại và nói:
-Tôi xa nhà, xa quê đã lâu, nay mới có dịp về, tôi phải về nhà tôi trước Nói rồi Bác đi thẳng về ngôi nhà quê nội, Bác dừng lại trước ngõ mới làm, đưa mắt nhìn bao quát khu vườn quen thuộc một lượt, rồi Bác đi men theo hàng rào râm bụt, Bác bảo:
- Trước đây đường vào nhà tôi đi theo ngõ này.
Vào đến sân, Bác nhìn ngôi nhà tranh quen thuộc của gia đình đã được đồng bào địa phương dựng lại trên nền đất cũ và nói:
- Tôi nhớ chỗ này còn có hàng cây, nay đâu rồi các chú?
Sau đó Bác đi ra cửa sau chỉ vào chỗ hàng rào và nói:
- Nhà tôi trước đây có cây ổi ngọt ở đây quả sai lắm.
Trang 3Khi ra ngõ gặp một cụ già, Bác nhìn cụ già rất cảm động và hỏi:
- Có phải ông Điền không?
Bác đi nhanh tới cụ già rồi nắm lấy tay cụ hỏi bằng một giọng ấm áp:
- Anh Điền, anh vẫn khỏe chứ ?
Bác nói chuyện với cụ Điền một hồi lâu, rồi sau đó đi sang quê ngoại Đứng giữa ngôi nhà tranh đơn sơ, nơi Bác đã sinh ra và lớn lên, Bác thân mật trò chuyện cùng bà con quê nhà.
- Tôi đi xa quê hương đã năm mươi năm rồi Thường tình người ta xa nhà, lúc trở về thì mừng mừng, tủi tủi Nhưng tôi không buồn, không tủi Tôi rất vui Vui vì khi tôi ra đi nhân dân còn nô lệ, bọn đế quốc phong kiến
đè đầu cưỡi cổ Bây giờ tôi về thì đất nước đã được giải phóng, nhân dân
đã được tự do Nói rồi Bác đọc hai câu thơ:
Quê hương nghĩa nặng tình sâu Năm mươi năm ấy biết bao nhiêu tình.
(Theo Vũ Kỳ, Kể chuyện Bác Hồ NXB Giáo dục, Hà Nội, 2003)
? Sau khi đọc xong câu chuyện, em hãy nêu những cảm nhận của
em về tình cảm của Bác Hồ đối với quê hương?
Trang 5Tuần 12 Tiết 41: Văn bản
(Hồi hương ngẫu thư - Hạ Tri Chương)
Trang 7Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi, Hương âm vô cải, mấn mao tồi.
Nhi đồng tương kiến, bất tương thức, Tiếu vấn : Khách tòng hà xứ lai?
Giọng quê vẫn thế, tóc đà khác bao.
Trẻ con nhìn lạ không chào Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi?
Trang 8- hồi hương: trở về quê cũ
- ngẫu thư: ngẫu nhiên ghi chép lại
- hương âm: giọng nói quê hương
- mấn mao: tóc mai
- tồi: hỏng, rụng
- tương kiến: cùng nhau thấy
- tương thức: cùng nhau biết
Trang 9Tuần 12 Tiết 41: Văn bản
(Hồi hương ngẫu thư - Hạ Tri Chương)
Trang 11Tuần 12 Tiết 41: Văn bản
(Hồi hương ngẫu thư - Hạ Tri Chương)
- Phần 1: Hai câu đầu
- Phần 2: Hai câu sau
Trang 12I Đọc - hiểu chú thích.
1 Tác giả.
2 Tác phẩm.
II Đọc - hiểu văn bản.
1 Hai câu đầu.
Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi, Hương âm vô cải, mấn mao tồi.
Khi đi trẻ, lúc về già Giọng quê vẫn thế, tóc đà khác bao.
Trẻ đi, già trở lại nhà Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu.
Trang 13Tuần 12 Tiết 41: Văn bản
(Hồi hương ngẫu thư - Hạ Tri Chương)
I Đọc - hiểu chú thích.
1 Tác giả.
2 Tác phẩm.
II Đọc - hiểu văn bản.
1 Hai câu đầu.
1 Trong lời thơ thứ nhất tác giả sử dụng thủ pháp nghệ thuật nào? Nêu hiệu quả của thủ pháp nghệ thuật ấy?
2 Trong lời thơ thứ hai tác giả nhắc đến
“hương âm”, “mấn mao”? Vậy em hiểu gì về
“giọng quê” và “sương pha mái đầu”?
3 Phép đối trong lời thơ thứ hai thể hiện như thế nào? Nêu tác dụng của phép đối ấy?
4 Nhận xét về giọng điệu của hai câu thơ đầu? Qua đó em cảm nhận được tình cảm nào với quê hương của tác giả được bộ lộ?
Trang 14I Đọc - hiểu chú thích.
1 Tác giả.
2 Tác phẩm.
II Đọc - hiểu văn bản.
1 Hai câu đầu.
1 Trong lời thơ thứ nhất tác giả
sử dụng thủ pháp nghệ thuật
nào? Nêu hiệu quả của thủ pháp
nghệ thuật ấy?
2 Hai câu sau.
Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,
Phép đối:
thiếu tiểu > < lão đại
li gia > < hồi
Trang 15Tuần 12 Tiết 41: Văn bản
(Hồi hương ngẫu thư - Hạ Tri Chương)
I Đọc - hiểu chú thích.
1 Tác giả.
2 Tác phẩm.
II Đọc - hiểu văn bản.
1 Hai câu đầu.
Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,
lộ tình cảm của mình với quê hương
1 Trong lời thơ thứ nhất tác giả
sử dụng thủ pháp nghệ thuật
nào? Nêu hiệu quả của thủ pháp
nghệ thuật ấy?
Trang 16I Đọc - hiểu chú thích.
1 Tác giả.
2 Tác phẩm.
II Đọc - hiểu văn bản.
1 Hai câu đầu.
Hương âm vô cải, mấn mao tồi.
2 Trong lời thơ thứ hai tác giả
nhắc đến “hương âm”, “mấn
mao”? Vậy em hiểu gì về “giọng
quê” và “sương pha mái đầu”?
- Giọng quê: giọng nói mang bản sắc riêng của một vùng quê; chất quê, hồn quê không thay đổi
- Sương pha mái đầu: tóc đã điểm bạc
Trang 17Tuần 12 Tiết 41: Văn bản
(Hồi hương ngẫu thư - Hạ Tri Chương)
I Đọc - hiểu chú thích.
1 Tác giả.
2 Tác phẩm.
II Đọc - hiểu văn bản.
1 Hai câu đầu.
Hương âm vô cải, mấn mao tồi.
Phép đối:
hương âm > < mấn mao
vô cải > < tồi
Tuổi tác, hình dáng thay đổi nhưng tình quê, hồn quê không thay đổi
3 Phép đối trong lời thơ thứ hai
thể hiện như thế nào? Nêu tác
dụng của phép đối ấy?
Trang 18I Đọc - hiểu chú thích.
1 Tác giả.
2 Tác phẩm.
II Đọc - hiểu văn bản.
1 Hai câu đầu.
Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi, Hương âm vô cải, mấn mao tồi.
- Giọng điệu biểu cảm thông qua
tự sự, miêu tả nhẹ nhàng, bình thản, khách quan song thoáng chút ngậm ngùi tâm sự của người con xa quê lâu ngày, nay mới
được trở về quê cũ
4 Nhận xét về giọng điệu của
hai câu thơ đầu? Qua đó em cảm
nhận được tình cảm nào với quê
hương của tác giả được bộ lộ?
Trang 19Tuần 12 Tiết 41: Văn bản
(Hồi hương ngẫu thư - Hạ Tri Chương)
I Đọc - hiểu chú thích.
1 Tác giả.
2 Tác phẩm.
II Đọc - hiểu văn bản.
1 Hai câu đầu.
Nhi đồng tương kiến, bất tương thức, Tiếu vấn : Khách tòng hà xứ lai?
2 Hai câu sau.
Trẻ con nhìn lạ không chào Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi?
Gặp nhau mà chẳng biết nhau Trẻ cười hỏi: “Khách từ đâu đến làng”?
Trang 20I Đọc - hiểu chú thích.
1 Tác giả.
2 Tác phẩm.
II Đọc - hiểu văn bản.
1 Hai câu đầu.
1 Nhà thơ bắt gặp tình huống nào khi ông vừa đặt chân về quê cũ?
2 Ngay ở trên quê hương mình mà bị coi là
“khách lạ” Em hãy hình dung tâm trạng của tác giả lúc này?
3 Nhận xét về giọng điệu của hai câu thơ cuối?
2 Hai câu sau.
Trang 21Tuần 12 Tiết 41: Văn bản
(Hồi hương ngẫu thư - Hạ Tri Chương)
I Đọc - hiểu chú thích.
1 Tác giả.
2 Tác phẩm.
II Đọc - hiểu văn bản.
1 Hai câu đầu.
1 Nhà thơ bắt gặp
tình huống nào khi
ông vừa đặt chân về
Trang 22I Đọc - hiểu chú thích.
1 Tác giả.
2 Tác phẩm.
II Đọc - hiểu văn bản.
1 Hai câu đầu.
Nhi đồng tương kiến, bất tương thức, Tiếu vấn : Khách tòng hà xứ lai?
2 Ngay ở trên quê
Trang 23Tuần 12 Tiết 41: Văn bản
(Hồi hương ngẫu thư - Hạ Tri Chương)
I Đọc - hiểu chú thích.
1 Tác giả.
2 Tác phẩm.
II Đọc - hiểu văn bản.
1 Hai câu đầu.
Nhi đồng tương kiến, bất tương thức, Tiếu vấn : Khách tòng hà xứ lai?
- Giọng điệu tuy có chút hóm hỉnh song không giấu nổi nỗi buồn sâu kín trong lòng nhưng cũng vì thế mà người đọc nhận ra tình quê hương thật tha thiết và sâu nặng của nhà thơ
Trang 24I Đọc - hiểu chú thích.
1 Tác giả.
2 Tác phẩm.
II Đọc - hiểu văn bản.
1 Hai câu đầu.
2 Hai câu sau.
- Sử dụng phép đối có hiệu quả nghệ thuật
- Tạo tình huống bất ngờ, độc đáo thể hiện tình yêu quê hương
- Giọng điệu bi hài ẩn, hiện đằng sau những lời tường thuật khách quan hóm hỉnh
Trang 25Tuần 12 Tiết 41: Văn bản
(Hồi hương ngẫu thư - Hạ Tri Chương)
I Đọc - hiểu chú thích.
1 Tác giả.
2 Tác phẩm.
II Đọc - hiểu văn bản.
1 Hai câu đầu.
2 Hai câu sau.
xa quê lâu ngày, trong khoảnh khắc vừa mới đặt chân trở về quê cũ
Trang 26I Đọc - hiểu chú thích.
1 Tác giả.
2 Tác phẩm.
II Đọc - hiểu văn bản.
1 Hai câu đầu.
2 Hai câu sau.
- Điểm giống nhau:
+ Cả hai bản dịch đều sử dụng thể thơ lục bát.+ Cả hai bản dịch đều dịch chưa sát nghĩa của
Trang 27Tuần 12 Tiết 41: Văn bản
(Hồi hương ngẫu thư - Hạ Tri Chương)
I Đọc - hiểu chú thích.
1 Tác giả.
2 Tác phẩm.
II Đọc - hiểu văn bản.
1 Hai câu đầu.
2 Hai câu sau.
tình, về tâm trạng được thể hiện trong mỗi bài thơ, về nghệ thuật thể hiện tình cảm quê
hương?
2 Sưu tầm bài thơ”Hồi hương ngẫu thư II” của Hạ Tri Chương