4 Sau khi đã nhận được Giấy mời hoặc Thư ngỏ của đến đăng ký tham gia Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam, làm đơn theo mẫu do động Ban vận động thành lập Hội xây dựng..
Trang 11
KẾT QUẢ VẬN ĐỘNG THAM GIA HỘI VẬN ĐỘNG CỦA BAN VẬN ĐỘNG THÀNH LẬP “HỘI VẬN ĐỘNG HIẾN MÔ, BỘ PHẬN CƠ THỂ
NGƯỜI VIỆT NAM”
Trịnh Hồng Sơn, Nguyễn Tiến Thành, Đồng Văn Hệ, Trịnh Yên Bình, Nguyễn Hoàng Phúc,
Nguyễn Ngọc Tùng ĐẶT VẤN ĐỀ
Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người(Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia hoặc Trung tâm) là đơn vị sự nghiệp y tế trực thuộc Bộ Y
tế, được thành lập theo Quyết định số 2002/QĐ-TTg ngày 10/11/2011 của Thủ tướng Chính phủ, Trung tâm điều phối được Bộ Y Tế tổ chức lễ ra mắt hoạt động chính thức vào ngày 29 – 06 – 2013 tại Hà Nội, hiện nay Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia đặt trụ sở giao dịch tại địa chỉ Số 40 phố Tràng Thi, phường Hàng Bông, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội
Theo quyết định số 3049 /QĐ-BYT của Bộ trưởng Bộ Y tế ban hàng ngày 21 tháng 8 năm 2013 về việc quy định Điều lệ Tổ chức và hoạt động của Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người có quy định Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia có 05 nhiệm vụ chính trong đó có 02 nhiệm vụ là Quản lý và điều phối việc hiến, ghép mô, bộ phận cơ thể người; Truyền thông về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người
Để tập hợp sức mạnh của toàn thể xã hội cho công tác tuyên truyền vận động hiến tặng mô, bộ phận cơ thể người, ngày 20/01/2014 Bộ trưởng Bộ Y tế đã ra Quyết định số 239 /QĐ-BYT về việc công nhận Ban vận động thành lập Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam
Ban vận động thành lập Hội Vận động có tất cả 20 thành viên do Gs.Ts Trịnh Hồng Sơn là Trưởng Ban Vận động Trưởng Ban vận đã tiến hành xây dựng
và gửi cho mọi người: Thư ngỏ, Đơn đăng ký tham gia Hội Vận động, để người dân biết được mục đích, ý nghĩa nhân văn cao cả khi tham gia vào Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam
Qua hơn 1 năm đi vào hoạt động Ban vận động thành lập Hội đã thực hiện và đạt được một số kết quả nhất định tuy còn nhiều rất nhiều khó khăn Bản báo cáo này có mục đích đánh giá lại sơ bộ tình hình vận động người dân viết đơn tình nguyện đăng ký tham gia Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam
từ ngày 20-01-2014 đến hết ngày 31-5-2015
Mục đích của nghiên cứu này ghi nhận kết quả vận động người dân viết đơn tình nguyện đăng ký tham gia Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam từ ngày 20-01-2014 đến hết ngày 31-5-2015
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1 Đối tượng nghiên cứu
Trang 22
Những người dânViệt Nam trên 18 tuổi đủ năng lực hành vi dân sự, nhận được Giấy mời tham gia Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam của Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Xuyên hoặc nhận được Thư ngỏ của Trưởng Ban vận động thành lập Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam
Mẫu 1: Giấy mời tham gia Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam
Trang 33
Mẫu 2: Thư ngỏ của Trưởng Ban vận động thành lập Hội Vận động hiến mô, bộ
phận cơ thể người Việt Nam
Trang 44
Sau khi đã nhận được Giấy mời hoặc Thư ngỏ của đến đăng ký tham gia Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam, làm đơn theo mẫu do động Ban vận động thành lập Hội xây dựng
Mẫu 3: Đơn xin tham Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam
Trang 55
Sau khi người dân tự nguyện đăng ký tham gia Hội Vận động hiến mô, bộ phận
cơ thể người Việt Nam bằng cách viết vào đơn tham gia Hội sẽ được thành viên Ban vận động động thành lập Hội nhập dữ liệu tổng hợp
Thời gian ghi nhận kết quả đăng ký hiến tạng tại Trung tâm điều phối ghép tạng Quốc gia từ ngày 20-01-2014 đến ngày 31-5-2015
Tiêu chuẩn nghiên cứu: Loại trừ những người không đủ tiêu chuẩn như: Đơn đăng ký không đúng tiêu chuẩn, có biểu hiện bệnh lý tâm thần……
2 Phương pháp nghiên cứu
- Nghiên cứu hồi cứu, mô tả
- Phương pháp thu thập số liệu:
o Người đến đăng ký trực tiếp: khi người dân đến đăng ký tham gia Hội
Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam tại Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia thì Trung tâm sẽ hướng dẫn đăng ký theo Mẫu 3 Sau đó sẽ tiếp nhận đơn đăng ký và nhập vào danh sách người đăng ký tham gia Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam;
o Giảng dạy: các lãnh đạo, nhà quản lý của Ban vận động thành lập hội
ngoài nhiệm vụ quản lý tại cơ quan đồng thời đều làm công tác giảng dạy thông quan các lớp đào tạo đó cũng thực hiện tư vấn, tuyên truyền, phát tài liệu, đơn đăn ký và tiếp nhận đơn đăng ký tham gia Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam;
o Lớp tập huấn, hội nghị, hội thảo: hàng năm thông qua các lớp đào
tạo bồi dưỡng cho cán bộ y tế toàn quốc; các hội nghị, hội thảo trong nước và quốc tế thông qua các hội thảo, hội nghị các thành viên Ban vận động thực hiện tuyên truyền phát tài liệu, đơn đăng ký và tiếp nhận đơn đăng ký tham gia Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam;
o Sự kiện truyền thông: từ khi thành lập đến nay Ban vận động thành
lập Hội cũng rất tích cực hối hợp cùng với Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương, các Câu lạc
bộ, hội máu phổi hợp tổ chức các sự kiện, hội trại tại đó Ban vận động thành lập Hội rất tích cực phát tài liệu, tuyên truyền, vận động về ý nghĩa nhân văn cao cả của Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam Đồng thời hướng dẫn các bạn tham gia sự kện viết đơn và tiếp nhận đơn đăng ký tham gia Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam
- Phương pháp xử lý số liệu trên phần mềm SPSS 22
3 Các chỉ tiêu nghiên cứu
Trang 66
- Cách hình thức thu thập số liệu: Hiện nay Ban vận động thành lập Hội đang thực hiện hướng dẫn và tiếp nhận đơn đăng ký hiến mô, tạng theo 04 hình thức cơ bản sau: Người đến đăng ký trực tiếp; Giảng dạy; Lớp tập huấn, hội nghị, hội thảo; Sự kiện truyền thông
- Các chỉ tiêu nghiên cứu liên quan đến người đã được Ban vận động thành lập Hội tiếp nhận tư vấn, hướng dẫn đăng ký hiến và tiếp nhận đơn tự nguyện đăng ký tham gia Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam: tuổi, giới tính, nghề nghiệp, địa chỉ……
- Tuổi: Sắp xếp theo WHO được chia làm 5 nhóm tuổi chính: từ 18 – 27 tuổi,
từ 28 – 37 tuổi, từ 38 – 47 tuổi, từ 48 – 57 tuổi và trên 57 tuổi
KẾT QUẢ
Tính đến tháng 05 năm 2015 sau hơn 01 năm đi vào hoạt động Ban vận động thành lập Hội đã tiếp nhận, hướng dẫn cho các trường hợp đăng ký tham gia Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam thông qua mẫu đơn Ban vận động thành lập Hội xây là: 531 người
Để đạt được kết quả bước đầu như vậy trong hơn 01 năm qua Ban vận động thành lập Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam đã rất tích cực thực hiện các hoạt động trong phạm vi chức năng nhiệm vụ được giao,
Bảng 1: Các hình thức thu thập số liệu (n=531)
Qua thống kê cho thấy trong 4 hình thức thu thập số liệu cơ bản hiện nay của Trung tâm thì hình thức thông qua Lớp tập huấn, hội nghị, hội thảo là hình thức có
số lượng người đăng ký hiến cao nhất Trong đó phương thức Lớp tập huấn, hội nghị, hội thảo được Ban vận động thành lập Hội áp dụng từ tháng 01-2014 trải qua
4 Lớp tập huấn, hội nghị, hội thảo đã thấy hiện quả rất lớn khi số lượng đang ký hiến thông qua hình thức này chiếm hơn 2/3 tổng số đơn đăng ký tham gia Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam
a Tuổi
Tuổi trung bình: 38.9 , người tuổi cao nhất đăng ký là 77, tuổi thấp nhất đăng ký là
19 tuổi
Bảng 2: Tuổi(n=531)
Trang 77
Như vậy có thể thấy số lượng người đăng ký tham gia Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam tương đối đồng đều trong các nhóm tuổi trong độ tuổi lao động Tỷ lệ người đăng ký tham gia Hội trong nhóm độ tuổi sắp nghỉ hưu hoặc nghị hưu là khá thấp
Các con số trên phản ánh thực tế nhận thức về hoạt động tuyên truyền và hoạt động hiến mô, tạng vì mục đích cứu người trong các bạn trẻ, những người đang đi làm hàng ngày là tốt hơn các thế hệ trước, vì những người trong độ tuổi lao động vừa có cơ hội tiếp cận với thông tin tốt hơn các thế hệ trước nhờ thành tựu bùng nổ công nghệ thông tin, cộng với được tham gia nhiều các hoạt động, hội nghị, sự kiện tuyên truyền vận động trong nhiều lĩnh vực ngoài hiến mô, tạng như: Vận động hiến máu, Tết vì người nghèo, Nối vòng tay lớn…… Mọi người dễ dàng nhận thức được ý nghĩa nhân văn cao của hoạt động hiến, tặng mô, tạng nên dễ dàng tiếp nhận thông tin của Ban vận động
Những người trong độ tuổi lao động, đặc biệt là các bạn trẻ là hiện tại và tương lai của đất nước về sau này, đồng thời cũng là những hạt nhân tuyên truyền, vận động cho tương lai của hoạt động hiến mô, bộ phận cơ thể người qua đó sẽ hình thành 1 thế hệ có nhận thức mới giúp dần dần thay đổi nhận thức và hành vi của xã hội về hoạt động hiến mô, bộ phận cơ thể người của mình vì mục đích cứu người nhân đạo
b Giới tính
Bảng 3: Giới tính (n=531)
Trong danh sách những người đã đăng ký tham gia Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam chiếm 72.3% là Nam giới Con số này ngược lại hoàn toàn với con số hơn 60% người đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người theo ghi nhận đến tháng 05/2015 của Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người là nữ giới
Trang 88
Con số trên cũng cho chúng ta thấy sự tham gia của Phụ nữ trong các công tác, hoạt động xã hội còn nhiều hạn chế dù trong những năm qua Đảng và Nhà nước đã rất tích cực tuyên truyền, vận động và thực hiện bình đẳng giới tại nước ta
c Nghề nghiệp
Bảng 4: Nghề nghiệp (n=531 trong đó có 16 trường hợp không ghi nhận nghề nghiệp)
Qua bảng ghi nhận lại nghề nghiệp của những người Ban vận động thành lập Hội tuyên truyền, tư vấn và hướng dẫn đăng ký tham gia Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam cho thấy số lượng người đang công tác trong lĩnh vực
Y tế chiếm 1 tỉ lệ rất lớn gần 2/3 trong số người đã đăng ký tham gia hội Vận động Người đăng ký tham gia Hội đến tử rất nhiều các ngành nghề, rất đa dạng Tuy nhiên số trường hợp không nghi nhận được vẫn còn chiếm tới 3.1% điều đó cho thấy sự e dè trong tâm lý của người đã đăng ký tham gia Hội vẫn còn 1 tỷ lệ tương đối cao và nhiệm vụ của Hội vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam; Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người cũng với toàn thể hệ thống chính trị và xã hội cần tiếp tục tích cực tuyên truyền để người dân xóa bỏ dần
sự e dè trong tâm lý để mọi người có thể cởi mở hơn trong việc bày tỏ lòng thiện nguyện, tham gia tuyên truyền vận động, đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người vì mục đích cứu người nhân đạo
d Trình độ học vấn
Trang 99
Thông tin về trình độ học vấn trong mẫu đơn tham gia Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam không để cập đến nên không thu tập được, tuy nhiên qua thông tin về tuổi, nghề nghiệp và nơi làm việc có thể ghi nhận thông về trình
độ học vấn thành 3 trình độ theo nhóm: Đã qua đào tạo, Đang đào tạo và Không qua đào tạo Tại bất kỳ trường nghề, chuyên nghiệp nào trở lên tại hệ thống các trường trong hệ thống giáo dục Việt Nam hiện nay
Bảng 5: Trình độ học vấn (n=531)
e Điện thoại liên lạc
Bảng 7: Điện thoại liên lực (n=531)
Có thể thấy do phần lớn người dân được Ban vận động thành lập Hội tuyên truyền, tư vấn và hướng dẫn đăng ký tham gia Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam đều hiện đang trong độ tuổi lao động và đã qua đào tạo nên hầu hết đề có điện thoại liên lạc, tỷ lệ không có số điện thoại liên lạc là rất thấp chỉ
có 6 trường hợp chiếm 1.1% Đây là thành quả của quá trình phát triển kinh tế, sự bùng nổ của công nghệ thông tin viễn thông và đời sống của người dân ngày càng được nâng cao hơn
f Email liên lạc
Bảng 8: Email liên lạc(n=531)
Do số lượng người đăng ký hiện nay đang còn học tập, công tác, làm việc và người trong độ tuổi lao động chiếm hầu hết Tỷ lệ này có cơ hội học, làm việc, tiếp cận và thụ hưởng thành quả pháp triển Công nghệ thông tin tại Việt Nam và thế
Trang 1010
giới nên tỷ lệ người đến đăng ký hiến mô tạng có email liên lạc chiếm tỉ lệ rất cao
là 77.8%
g Địa chỉ
Bảng 10: Địa chỉ của người đăng ký hiến(n=531)
Trang 1111
Qua bảng địa chỉ có thể thấy hiện tại công tác truyền thông tuyên truyền vận động Ban vận động thành lập Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam đã đạt được một số thành tựu nhất định, đến nay đã có 44/63 tỉnh thành có người được tuyên truyền, vận động, tư vấn đã đồng ý đăng ký tham gia Hội theo danh sách quản lý tại Ban vận động thành lập Hội Tuy nhiên công tác truyền thông, tuyên truyền vận đồng vẫn còn hạn chế khi chủ yếu vẫn hoạt động tại khu vực Hà Nội, các thành phố lớn và các tỉnh phía Bắc, theo tình hình thực tế trong thời gian tới đây công tác truyền thông, tuyên truyền vận đồng tham gia Hội, hiến tặng mô, tạng của Hội Vận động sau khi được thành lập, Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người cần mở rộng ra các tỉnh và khu vực khác trong cả nước
h Các thông tin khác khi tư vấn, hướng dẫn ghi nhận được
Trong quá trình thực hiện tiếp nhận, tư vấn và hướng dẫn người dân tìm hiểu thông tin Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam và hướng dẫn người dân đăng ký tham gia Hội, các thành viên của Ban vận động thành lập Hội ghi nhận lại 1 số trường hợp đặc biệt như sau:
- Từ tháng 08-2014 đến nay Ban vận động thành lập Hội phối hợp với Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia và các Bệnh viện, Đoàn thể, tổ chức xã hội tổ chức 4 lớp tập tại 03 vùng miền và một số hội thảo trong nước, quốc tế đã cho thấy hiệu quả rất cao khi có đến 394/531 trường hợp tham gia lớp tập huấn, hội nghị, hội thảo đăng ký tham gia Hội vận động
- Từ tháng 12-2014 khi Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia bắt đầu thực hiện việc tham gia các sự kiện, hội nghị, hội thảo về tuyên truyền, vận động hiến tặng
mô, bộ phận cơ thể người cùng các hoạt động của hội, câu lạc bộ Máu, ngân hàng mắt đến tháng 5-2015 đã có 60 trường hợp đăng ký tham gia Hội vận động Mặc dù
Trang 1212
con số người đăng ký tham gia hội thông qua sự kiện này chỉ chiếm 11.3% tuy nhiên nhưng đây là sự khởi đầu cho các bạn thanh niên, sinh viên hiểu biết về hoạt động tuyên truyền vận động hiến, tặng mô, tạng và mối quan hệ gần gũi giữa tuyên truyền vận động hiến, tặng mô, tạng – hiến máu
- Có trường hợp cụ bà cao tuổi nhất 75 tuổi tự thuê xe taxi đi đến Trung tâm Điều phối để tìm hiểu, nghe tư vấn sau đó bà cụ tự nguyện đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể sau khi qua đời và đăng ký tham gia Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam
- Khi đi tham gia các sự kiện truyền thông vận động cùng các hoạt động của các câu lạc bộ máu Bộ phận tư vấn đã ghi nhận 08 trường hợp sau khi tìm hiểu, được tư vấn đã điện thoại trực tiếp cho người thân(Bố hoặc mẹ) xin ý kiến về việc đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người sau khi chết và đăng ký tham gia Hội Vận động thì
có 02 trường hợp đã được gia đình đồng ý và 02 trường hợp này đã viết đơn đăng
ký hiến mô, bộ phận cơ thể người sau khi chết và đăng ký tham gia Hội Vận động
KẾT LUẬN
Qua quá trình tuyên truyền, vận động và hướng dẫn người dân hiểu về ý nghĩa của hoạt động hiến mô, bộ phận thể người, hoạt động Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam của Ban vận động thành lập hội đã thu được 531 đơn đăng ký tham gia Hội Kết quả trên đã gấp 5.3 lần yêu cầu tối thiểu(100 người đăng
ký tham gia) của Bộ Nội vụ khi lập hồ sơ xin thành lập Hội hoạt động trong cả nước
Có được kết quả như trên là nhờ cả một quá trình làm việc hết sức nghiêm túc, tâm huyết vượt qua nhiều khó khăn, vất vả của các thành viên Ban vận động thành lập Hội với sự hỗ trợ tối đa của Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, các co quan, ban ngành đoàn thể và các tổ chức xã hội Đã góp phần giúp Ban vận động thành lập Hội hoàn thiện đầy đủ hồ sơ trình Bộ Nội vụ và có được kết quả là ngày 04/03/2015 Bộ trưởng Bộ Nội vụ đã ra Quyết định số 127/QĐ–BNV về việc cho phép thành lập Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam
Con số 531 người đăng ký ký tham gia Hội Vận động vẫn còn quá khiêm tốn khi
so sánh với 8,2 triệu người thường xuyên tuyên truyền, vận động và tham gia hiến Máu Nếu so với 90 triệu dân nước ta thì con số 531 lại càng quá nhỏ bé, con số đó cũng nói lên công việc phía trước của Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam còn rất nặng nề, đòi hỏi lỗ lực, cố gắng và tinh thần thiện nguyện rất cao của các Hội viên sau này
Tính đến ngày 30/06/2014, Việt Nam đã thực hiện được 1011 ca ghép thận, 37
ca ghép gan, 11 ca ghép tim, 01 ca ghép thận + tụy… Hiện tại, Việt Nam có thể tiến hành ghép được nhiều mô, tạng như ghép thận, gan, tụy, tim, giác mạc… Tuy nhiên, cũng như nhiều quốc gia trên thế giới, nhu cầu ghép mô, tạng tại Việt Nam