SKKN Nâng cao chất lượng giờ học chính tả cho học sinh lớp 4

SKKN Nâng cao chất lượng giờ học chính tả cho học sinh lớp 4SKKN Nâng cao chất lượng giờ học chính tả cho học sinh lớp 4SKKN Nâng cao chất lượng giờ học chính tả cho học sinh lớp 4SKKN Nâng cao chất lượng giờ học chính tả cho học sinh lớp 4SKKN Nâng cao chất lượng giờ học chính tả cho học sinh lớp 4SKKN Nâng cao chất lượng giờ học chính tả cho học sinh lớp 4SKKN Nâng cao chất lượng giờ học chính tả cho học sinh lớp 4SKKN Nâng cao chất lượng giờ học chính tả cho học sinh lớp 4SKKN Nâng cao chất lượng giờ học chính tả cho học sinh lớp 4SKKN Nâng cao chất lượng giờ học chính tả cho học sinh lớp 4SKKN Nâng cao chất lượng giờ học chính tả cho học sinh lớp 4SKKN Nâng cao chất lượng giờ học chính tả cho học sinh lớp 4SKKN Nâng cao chất lượng giờ học chính tả cho học sinh lớp 4SKKN Nâng cao chất lượng giờ học chính tả cho học sinh lớp 4

Trang 1

I ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn đề tài

Thực hiện mục tiêu giáo dục và góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ thành những con người phát triển toàn diện đáp ứng nhu cầu của đất nước trong thời kỳ mới, thì việc lựa chọn và đổi mới phương pháp dạy học là yếu tố hết sức quan trọng nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội đối với giáo dục Bởi vậy, yêu cầu của giáo dục hiện nay là phải đào tạo con người phát triển toàn diện Chính tả là một trong những phân môn Tiếng Việt ở Tiểu học, có tầm quan trọng đặc biệt, là những chuẩn mực của ngôn ngữ viết, được thừa nhận trong ngôn ngữ toàn dân Mục đích của việc dạy chính tả là trở thành phương tiện thuận lợi cho việc giao tiếp bằng chữ viết, bảo đảm cho người viết và người đọc đều hiểu thống nhất những điều đã viết Một ngôn ngữ văn hoá không thể không có chính tả thống nhất Chính tả thống nhất là một trong những biểu hiện của trình độ văn hoá phát triển của một dân tộc

Bản thân tôi là một giáo viên đứng lớp, ngày ngày được nghe, được đọc và được nhìn thấy trực tiếp các bài viết của học sinh, tôi đã phát hiện ra không ít những lỗi sai cơ bản về chính tả mà học sinh lớp tôi mắc phải Tôi không khỏi suy nghĩ và trăn trở: Vậy phải làm thế nào đây để học sinh của tôi viết chính tả cho đúng, cho đẹp, vì điều đó là vô cùng quan trọng, nó là sự liên quan chặt chẽ giữa phân môn Chính tả với tất cả các môn học khác Thấy được tầm quan trọng

đó, tôi đã nhanh chóng bắt tay ngay vào việc tìm ra các giải pháp , xây dựng các biện pháp cụ thể để nhằm giúp học sinh lớp tôi nâng cao chất lượng chữ viết,

cũng chính là “ Nâng cao chất lượng giờ học chính tả cho học sinh lớp 4”.

2 Mục đích, nhiệm vụ của đề tài

Nghiên cứu và áp dụng nâng cao chữ viết chính tả( viết đúng, viết đẹp) cho học sinh lớp 4, góp phần nâng cao chất lượng học tập ở các môn học

3 Đối tượng nghiên cứu

Học sinh lớp 4 Trường Tiểu học An Châu

Ngêi thùc hiÖn: Ph¹m ThÞ Hoa §¬n vÞ: TiÓu häc An Ch©u

1

Trang 2

4 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu trong phạm vi Trường Tiểu học An Châu với môn Chính tả lớp 4

5 Phương pháp nghiên cứu.

Để đề tài đạt kết quả, tôi đã sử dụng các phương pháp sau:

- Phương pháp điều tra, phân loại

- Phương pháp quan sát (trực quan)

- Phương pháp phân tích

- Phương pháp gợi mở, vấn đáp

- Phương pháp luyện nói

- Phương pháp thực hành

- Phương pháp trò chơi

- Phương pháp đối chiếu và so sánh kết quả sau khi vận dụng

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lý luận của vấn đề

Như chúng ta đã biết, phân môn Chính tả là môn học rèn cho học sinh biết quy tắc và có thói quen viết chữ ghi Tiếng Việt đúng với chuẩn, cùng với tập viết, tập đọc, Chính tả giúp cho người học chiếm lĩnh được Tiếng Việt văn hóa, công cụ để giao tiếp, tư duy và học tập Viết đúng chính tả giúp cho học sinh có điều kiện để sử dụng Tiếng Việt đạt hiệu quả cao trong việc học tập các bộ môn văn hoá, trong việc viết các văn bản, thư từ,

Như vậy, phân môn Chính tả có vị trí đặc biệt quan trọng, nhằm thực hiện mục tiêu của môn Tiếng Việt là rèn và phát triển tiếng mẹ đẻ cho học sinh, trong

đó có năng lực chữ viết Rèn cho học sinh viết đẹp là luyện cho các em tính cẩn thận, kiên trì, sáng tạo, óc thẩm mỹ, tính kỷ luật Phân môn chính tả còn góp phần vào hình thành nhân cách cho học sinh

2

Trang 3

Thực tiễn hiện nay, học sinh viết sai lỗi chính tả còn khá phổ biến Xuất

phát từ đặc điểm của chữ viết là “nói sao viết vậy” và chữ viết của chúng ta là

chữ ghi âm Tiếng Việt Vì thế một phần là do giáo viên và học sinh bị ảnh hưởng phương ngữ, còn phát âm chưa chuẩn theo tiếng phổ thông Hơn nữa trình độ Tiếng Việt của một số giáo viên còn hạn chế, việc nắm quy tắc chính tả chưa sâu nên rất lúng túng trong việc giảng dạy chính tả Mặt khác do một bộ phận phụ huynh chưa quan tâm đến việc rèn chữ viết cho con em Phần nữa là do ý thức học tập của các em còn hạn chế, không đồng bộ…

2 Thực trạng dạy học phân môn Chính tả trong nhà trường tiểu học

* Thuận lợi:

- Năm học 2014 - 2015, tôi được phân công giảng dạy lớp 4B Lớp gồm

31 em (16 nữ, 15 nam), trong đó có một học sinh khuyết tật Hầu hết các em đều ngoan ngoãn, biết nghe lời thầy cô dạy bảo, chịu khó học tập

- Được Ban giám hiệu nhà trường cùng với đồng nghiệp quan tâm

- Đồ dùng và thiết bị dạy học được trang bị khá đầy đủ

- Với sự đổi mới chương trình học hiện nay, các em được học tập rất tốt, phù hợp với khả năng của mình Đây là điều kiện thuận lợi cho giáo viên giảng dạy

* Khó khăn:

- Học sinh lớp tôi dạy đa số là con gia đình nông nghiệp , cuộc sống khó khăn, trình độ dân trí chưa cao nên việc chăm lo đến việc học tập của một số phụ huynh đối với con em còn rất hạn chế Có nhiều em đi học còn hay quên vở hay bút, sách

- Phân môn Chính tả theo phân phối chương trình chỉ có 1 tiết / 1 tuần, nên việc rèn luyện chữ viết đúng, viết đẹp cho học sinh còn nhiều hạn chế

Vì lẽ đó mà bài làm khảo sát chữ viết đầu năm lớp tôi có chất lượng như sau:

3

Trang 4

3 Chữ viết đẹp (không đúng mẫu) 4 em Đạt

Với kết quả khảo sát trên, lại càng thôi thúc tôi nhanh chóng tìm ra giải pháp và biện pháp cụ thể giúp học sinh khắc phục dần những lỗi về âm, vần, và chữ viết Nhưng vì điều kiện không cho phép nên tôi chỉ đi sâu tìm tòi, giải quyết một số vấn đề thuộc phạm vi cải tiến phương pháp dạy học phân môn Chính tả theo hướng tích cực vào người học và chỉ thực hành, thực nghiệm ở lớp 4B

-Trường Tiểu học An Châu nhằm “Nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh”.

3 Các biện pháp thực hiện đã tiến hành để giải quyết vấn đề

a Điều tra thực tế - Phân loại học sinh

Điều tra thực tế, phân loại đối tượng học sinh là việc làm rất quan trọng trong bất cứ một quá trình dạy - học nào, việc làm này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên trong quá trình lựa chọn phương pháp dạy học mà còn là

cơ hội để học sinh được học theo khả năng, đây là điều cần thiết trong việc nâng cao chất lượng giờ Chính tả.Qua bài kiểm tra đầu năm của các em, qua thực tế 2 bài viết trong 2 tuần đầu, ngoài ra tôi còn tham khảo thêm qua giáo viên dạy các

em năm trước Sau đó tôi tiến hành phân loại học sinh theo tiêu chí chữ viết:

- Những em viết đúng mẫu nhưng chưa đẹp, hoặc viết đẹp nhưng chưa đúng mẫu có 8 em đó là các em: Huyền,Trang, Dương, Thư, Lan Ánh, Mai Anh, Hào

- Những em viết đúng chính tả nhưng sai thế chữ, chữ viết còn cẩu thả được xếp có 10 em đó là các em: Đức, Vy, Hải, P Anh, Hải, Thu

- Những em viết sai nhiều lỗi về âm, vần, dấu thanh gồm 13 em như : Hiếu, Hiệu, Minh, Dũng, Khiêm, Luyến, Ngọc Huyền , Lưu, Hảo

Qua điều tra tôi chia học sinh thành ba nhóm Hàng ngày, hàng giờ trên lớp tôi quan tâm gần gũi đặc biệt tới các em, tạo ra các nhóm thi đua học tập, phân công những em chữ viết khá trong lớp kèm cặp, động viên, giúp nhau cùng

4

Trang 5

rèn luyện Từ việc phân loại đúng đối tượng học sinh tôi tiến hành đi vào xây dựng nề nếp

b Xây dựng nề nếp tự quản, thi đua học tập, rèn tác phong khi ngồi viết chính tả

Ngay sau khi phân loại học sinh theo nhóm chữ viết, tôi bắt tay ngay vào việc xây dựng nề nếp tự quản, tự học, nề nếp thi đua học tập vì tôi thiết nghĩ trong dạy chính tả mọi hoạt động học tập đều phải là hoạt động có ý thức, học sinh phải thấy rõ được tầm quan trọng của chính tả trong quá trình học để từ đó

xây dựng cho mình ý thức tự học, học theo bạn (tạo ra những nhóm tự học trong lớp để học sinh có cơ hội giúp đỡ nhau), đánh giá nhận xét kịp thời để tạo không khí thi đua học tập (bạn với bạn, nhóm với nhóm), từ đó rèn nề nếp lớp học.

Trong giờ học chính tả tôi luôn chú ý giúp học sinh nắm được các quy tắc chính

tả, cách viết đúng chính tả mà không đòi hỏi ghi nhớ máy móc từng trường hợp chính tả riêng biệt Rèn luyện được khả năng tư duy cho học sinh Trong quá trình tổ chức học chính tả, học sinh vận dụng các thao tác tư duy như phân tích,

so sánh đối chiếu, khái quát hoá, trừu tượng hoá để rút ra quy tắc chính tả

Mặt khác, rèn tư thế ngồi viết chính tả cũng hết sức quan trọng Trước hết muốn học sinh viết đẹp thì người giáo viên phải rèn nề nếp, tác phong cho học sinh khi viết, tư thế ngồi viết của học sinh là yếu tố quan trọng đầu tiên giúp học sinh có nét chữ đẹp Vì vậy ngay từ buổi đầu bước vào lớp, tôi chú ý đến tư thế ngồi viết của từng em Nhiều em lên lớp 4 rồi mà khi viết mắt cúi sát xuống vở, ngực tì áp vào cạnh bàn, ngồi vẹo cả lưng Để giúp những em này ngồi đúng tư thế khi viết, tôi đã giải thích cho các em hiểu vì sao cần phải ngồi viết đúng tư

thế (giúp chữ viết của các em ngay ngắn, có lợi cho sức khoẻ ), nếu ngồi xiêu

vẹo thì sẽ bị tật vẹo cột sống, tì ngực vào bàn sẽ làm cho ngực bị lép, cơ quan hô hấp làm việc sẽ khó khăn hơn, nhìn sát xuống vở sẽ bị cận thị, sau đó tôi làm mẫu cho học sinh quan sát và yêu cầu học sinh làm theo tư thế ngồi viết đúng:

5

Trang 6

ngồi ngay ngắn, lưng thẳng, không tì ngực vào mép bàn, đầu hơi cúi, mắt cách

vở khoảng 20 - 25 cm, tay phải cầm bút, tay trái đặt phía trước bên trái quyển vở giữ mép vở khi viết không bị xê dịch, quyển vở được đặt hơi chếch về phía tay trái, hai chân để thẳng, vuông góc Rồi tôi hướng dẫn cho các em cách cầm bút sao cho dễ viết, không quá cao sẽ khó viết, nếu quá thấp mực dây ra tay sẽ làm bẩn bài viết Khi hướng dẫn cho học sinh tôi khuyến khích các em thực hiện, em nào làm đúng với những gì cô giáo hướng dẫn sẽ được tuyên dương Cứ như thế trong các tiết học tôi luôn nhắc nhở các em nhớ và ngồi đúng, tạo thói quen khi viết, đồng thời rèn cho các em đức tính cẩn thận, kiên trì trong học tập Nhờ sự uốn nắn thường xuyên đó mà các em dần có ý thức và thói quen tốt trong khi viết bài và làm bài

Khi học sinh đã có được những thói quen và ý thực tự giác trong học tập tôi nhanh chóng lựa chọn các phương pháp và hình thức dạy học trong từng dạng bài chính tả

c Lựa chọn phương pháp và hình thức dạy học phù hợp.

Phân môn Chính tả lớp 4 có hai dạng bài cơ bản đó là: Dạng bài chính tả đoạn - bài và dạng bài chính tả âm - vần.

* Dạng bài chính tả đoạn bài có hai dạng bài cơ bản đó là: chính tả nghe

-viết và chính tả nhớ - -viết.

* Dạng bài chính tả âm - vần là các dạng bài tập chính tả

Việc lựa chọn các phương pháp giáo dục phù hợp theo từng dạng bài hết

sức cần thiết Phương pháp dạy phân môn chính tả không chỉ có một mà là có

rất nhiều phương pháp thích hợp để giáo viên có thể lựa chọn cho phù hợp với

từng dạng bài chính tả

* Dạng bài chính tả nghe - viết:

6

Trang 7

- Đặc điểm của loại chính tả này là học sinh nghe từng câu, từng đoạn do

giáo viên đọc (có bài được trích trong các bài tập đọc đã học, có bài lấy từ bên ngoài), nhẩm lại để xác định hình thức viết của từng từ, rồi viết Việc nghe hiểu

ở đây giữ vai trò quan trọng đặc biệt, có tác dụng quyết định đối với việc viết đúng chính tả của học sinh

+ Yêu cầu đối với giáo viên khi dạy dạng bài chính tả này giọng đọc cần phải thong thả, rõ ràng Điều quan trọng nhất là giáo viên cần phải phát âm chính xác Khi đọc từng câu giáo viên chỉ đọc mỗi câu 2 lần, trường hợp đọc câu dài, giáo viên có thể đọc ngắt từng phần rõ nghĩa, giáo viên không nên đọc từng từ riêng lẻ

vì như vậy học sinh sẽ thiếu chỗ dựa ngữ nghĩa để xác định cách viết

+ Để hướng dẫn học sinh viết chính tả đoạn - bài có kết quả, tôi đã áp dụng một số biện pháp như sau:

- Giúp học sinh nắm được hoặc nhớ lại nội dung đoạn - bài cần viết

- Giúp học sinh nhận xét về các hiện tượng chính tả chính tả đáng chú ý trong bài và tập viết trước những trường hợp dễ viết sai

- Tổ chức cho học sinh viết bài theo đúng tốc độ quy định

- Chấm, chữa bài viết cho học sinh

* Dạng bài chính tả nhớ - viết: Ở dạng bài này biện pháp thực hiện tương

tự như dạng bài nghe - viết, chỉ khác ở phần viết bài (học sinh tự viết bài theo trí nhớ, giáo viên không đọc bài)

* Cách dạy một bài chính tả đoạn - bài: Thực tế chứng minh là không có một mẫu cứng nhắc cho mọi trường hợp Vì thế tôi đã lựa chọn cho mình cách dạy một bài chính tả đoạn - bài như sau:

VD: Khi dạy bài chính tả tuần 7 (TV4-T1)

A.Khởi động: 1 HS lên bảng làm lại một bài tập chính tả tiết trước (hoặc viết một số từ khó, hoặc nêu các quy tắc chính tả)

- 2 HS lên bảng tìm từ láy có tiếng chứa âm s/x (BT3 chính tả tuần 6)

7

Trang 8

B Bài mới:

- GV + HS đọc bài viết chính tả một lượt

- Nêu câu hỏi giúp học sinh nắm được ý chính tả của bài chính tả sắp viết:

VD: Theo em tác giả viết bài thơ này nhằm mục đích gì?

- Hướng dẫn HS nhận xét về các hiện tượng chính tả cần chú ý trong bài:

VD: Cần ghi tên bài vào giữa dòng; dòng 6 chữ biết lùi vào 1 ô; dòng 8

chữ viết sát lề; chữ đầu các dòng thơ phải viết hoa; viết hoa tên riêng hai nhân vật trong bài thơ là Gà Trống và Cáo; lời nói trực tiếp của Gà Trống và Cáo phải viết sau dấu hai chấm, mở ngoặc kép

- Tổ chức cho HS tập viết vào giấy nháp những từ, tiếng khó dễ sai

VD: dụ, loan tin, quắp đuôi

- Giúp học sinh phân tích cấu tạo chữ ghi các từ (tiếng) để học sinh phân biệt chính tả, tránh viết sai lỗi

- GV đọc bài viết từng câu hay cụm từ 2 lần - HS viết bài (hoặc HS chép bài theo trí nhớ)

- GV đọc lại bài viết - HS soát bài (HS đổi chéo bài tự soát lỗi) Chấm và chữa bài chính tả:

- Mỗi giờ Chính tả, tôi chọn chấm 1/3 bài của HS Đối tượng được chọn chấm bài ở mỗi giờ là :

+ Những HS đến lượt được chấm bài

+ Những học sinh viết hay mắc lỗi, cần được rèn luyện

 Qua những bài chấm đó tôi rút ra nhận xét và nêu hướng khắc phục lỗi chính tả cho cả lớp Tôi giúp cả lớp tự kiểm tra lại bài và chữa lỗi chính tả như:

GV viết sẵn bài viết lên bảng phụ; học sinh tự đổi chéo vở và tự kiểm tra vở cho nhau; có khi tôi đọc lại từng câu chỉ dẫn cách viết từng chữ dễ sai chính tả sau đó học sinh tự rà soát lại bài viết của mình

8

Trang 9

* Với cách dạy một bài chính tả đoạn bài như trên tôi nghĩ rằng chất lượng không chỉ chữ viết mà khả năng tư duy của học sinh lớp tôi sẽ dần dần được nâng lên

+ Dạng bài chính tả âm - vần.

Chính tả âm - vần chính là các dạng bài tập của phân môn Chính tả Thông qua các bài tập chính tả rèn luyện cho học sinh cách phát âm, củng cố nghĩa từ, trau dồi về ngữ pháp tiếng Việt, góp phần phát triển một số thao tác tư duy cơ bản như so sánh, liên tưởng, ghi nhớ Ngoài ra thông qua nội dung các bài tập chính tả, mở rộng vốn hiểu biết về cuộc sống, con người cho học sinh Thông qua cách tổ chức thực hiện các bài tập chính tả, bồi dưỡng cho học sinh một số đức tính và thái độ cần thiết trong công việc như: cẩn thận, chính xác, có óc thẩm

mĩ, lòng tự trọng và tinh thần trách nhiệm

* Nội dung các bài chính tả âm - vần là luyện viết đúng các từ có âm - vần

- thanh dễ viết sai chính tả do ảnh hưởng phương ngữ

+ Phụ âm đầu: l/n; tr/ch; s/x; r/d/gi

+ Vần: an/ang, ăn/ăng, ân/âng, uôn/uông, ươn/ương, iên/iêng, ăt/ăc, im/iêm, iêt/iêc

+ Thanh: thanh hỏi / thanh ngã

* Bài chính tả âm - vần có nhiều kiểu bài:

+ Kiểu bài điền âm (vần) vào chỗ trống hoặc đạt dấu thanh trên chữ chưa

có dấu thanh

VD: Điền vào chỗ trống:

- l hay n (Không thể ẫn chị Chấm với bất cứ người nào khác Chị có thân hình …ở …ang, cân đối Hai cánh tay béo …ẳn, chắc …ịch Đôi …ông mày)

- an hay ang (Mấy chú ng…con d hàng ng…lạch bạch đi kiếm mồi)… + Kiểu bài điền tiếng vào chỗ trống:

9

Trang 10

VD: Điền vào chỗ trống tiếng có âm đầu r, d hay gi ( Diều bay, diều lá tre bay lưng trời Sáo tre, sáo trúc bay lưng trời .đưa tiếng sáo, nâng cánh ).

+ Kiểu bài chọn tiếng trong ngoặc đơn để hoàn chỉnh đoạn văn, bài văn Mỗi một kiểu bài tập cần có mỗi cách tổ chức khác nhau để tạo sự hào hứng, thích thú cho học sinh trong học tập nhằm nâng cao chất lượng dạy học chính tả âm - vần

* Luyện viết đúng phụ âm đầu

Trong bài chính tả nghe viết học sinh phải qua ba hoạt động: tai nghe -mồm đọc thầm - tay viết Lời đọc của thầy phải một lần thông qua lời đọc của trò mới thể hiện thành chữ viết trong bài chính tả Nếu thầy đọc đúng nhưng trò nhận sai thì vẫn cứ viết sai Từ những điều vừa nói trên ta có thể đi tới kết luận: Kết hợp với rèn phát âm khi dạy chính tả cực kỳ quan trọng

Để giúp học sinh viết đúng một số phụ âm đầu dễ lẫn lộn như ch /tr; x / s; gi/d /r; ng/ngh/gh, l/n, trong mỗi giờ chính tả tôi kết hợp nhiều phương pháp

dạy học một cách linh hoạt, trong từng bài cụ thể đối với từng cặp phụ âm mà học sinh hay sai để cho bài dạy sinh động, giúp các em dễ phân biệt được cách viết đúng, sai Chẳng hạn, với phương pháp trực tiếp, tôi cho học sinh nghe, đọc, nhận xét các chữ viết đúng bằng mắt, tập viết vài lần chữ khó vào vở nháp cho quen tay Bước đầu tôi đọc toàn bài, sau đọc từng câu, từng cụm từ, chú ý nhấn mạnh những tiếng khó để luyện tập cách nghe cho học sinh Tiếp theo tôi đặt câu hỏi bằng phương pháp gợi mở vấn đáp để giúp các em nhận ra những tiếng, từ các em hay viết sai Sau đó tôi cho một số em nhắc lại một số quy tắc chính tả, các em đã được học

- Những âm đi với “K” chỉ có thể là: e, ê, i, y ( VD: kể; kẻ, kỉ, kỹ…)

- Những âm còn lại đi với “C”: o, ơ, a, u… ( VD: có, cô, ca, cụ…)

- Những âm đi với “gh, ngh” chỉ có thể là: e, ê, i (VD: ghế; ghé; ghi, nghỉ;

nghé….)

10

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	255,5 KB