1. Trang chủ
  2. » Giáo Dục - Đào Tạo

Rèn luyện và phát triển tư duy hóa học giải bài tập toán điểm 8 9 10 nguyễn anh phong

76 394 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 76
Dung lượng 1,59 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Tập 1 – Vụ Cơ – Nguyễn Anh phong Để hiểu rừ hơn kỹ thuật đún đầu và tiờu diệt tụi núi bờn trờn xin mời cỏc bạn nghiờn cứu qua cỏc vớ dụ rất đơn giản mà tụi trỡnh bày rất chi tiết đến mức

Trang 1

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

LỜI NÓI ĐẦU

Cuốn sách, cùng với tên gọi “Rèn luyện và phát triển tư duy” mà các bạn đang cầm trên tay chính là công trình bé nhỏ của tác giả như là một thông điệp gửi tới tất cả các em học sinh, với mong muốn tương lai các em sẽ trở thành người thành công trên mọi lĩnh vực, từ đó góp sức xây dựng gia đình, quê hương và đất nước Việt Nam thân yêu

Tại sao tác giả là viết cuốn sách này? Trong khi hầu hết mọi cuốn sách khác hiện nay đều viết về các phương pháp giải thì cuốn sách này lại có tên là “Rèn luyện và phát triển tư duy”? Trong phần mở đầu này, tác giả sẽ tập trung trả lời do chính mình đặt ra

Các bạn cố gắng học tốt, thi tốt để vào các trường đại học? Sau khi học tập xong, ra trường tiếp tục cố gắng tìm việc làm? Tác giả có một vài câu hỏi sau:

- Một bác sĩ phẫu thuật rất giỏi có cần viết: Phản ứng oxi hóa khử là thế nào không?

- Một giám đốc ngân hàng có cần biết: Liên kết peptit là gì không?

- Ca sĩ nổi tiếng như Quang Lê có cần biết: Giao động điều hòa không?

- Sinh viên trường Đại học Ngoại Thương, những người rất gần gũi với tác giả, học các ngành Kinh tế đối ngoại, Tài chính ngân hàng, Luật… có cần biết tới: Amin, Ankan, Anken, Ancol, Phenol, Con lắc đơn, Con lắc lò xo, Sóng âm, Giao thoa, Năng lượng từ trường…?

Câu trả lời có lẽ là “Không” Nhưng như vậy chúng ta không cần phải học sao? Vẫn là “Không”, hơn nữa còn phải học và học thật nhiều Nhưng không phải học theo kiểu “con vẹt” Có lẽ các bạn học sinh hiện nay đã quá lạm dụng các phương pháp được thầy cô đúc rút ra và sau có chỉ cần áp dụng làm theo Không chỉ vậy, còn có những công thức làm nhanh mà tác giả gọi là “siêu vẹt” Hậu quả của việc này khiến học sinh trở nên thụ động và làm bài tập một cách máy móc:

“cứ nhìn thấy dạng, lập tức ốp những công thức và phương pháp đã dập khuôn từ trước” Vậy thì mục đích của việc học là gì?

Theo tác giả, đó là rèn luyện và phát triển tư duy Dù cho có làm ngành nghề gì đi nữa, dù là bác sĩ, kỹ sư, giám đốc, nhân viên, công nhân, giáo viên… đều cần tư duy, suy nghĩ, tìm tòi trong quá trình lao động Một người nông dân cấy lúa thuần túy cũng phải suy nghĩ tính toán cho mỗi mùa vụ Vậy nên ngay từ bây giờ, khi còn đang ngồi trên ghế nhà trường các bạn học sinh muốn trở thành những người ưu tú trong công việc sau này Hãy dừng lại kiểu học “con vẹt”

Một thông điệp nữa tác giả muốn gửi tới quí thầy cô, các vị phụ huynh và chính các em học sinh: “Đừng vì những cái tên “hot” như “Ngoại thương”, “Y Hà Nội”… mà cứ cô lao vào, bỏ qua sự phù hợp của bản thân.” Đời người ngắn ngủi, cho dù tài giỏi cũng có giới hạn Các em nên xác định lĩnh vực mình giỏi nhất sau

Trang 2

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

đó tập trung học và làm việc để cống hiến cho xã hội Học trường nào cũng được, làm nghề gì xã hội chấp nhận cũng được, miễn là các bạn yêu thích

Cuối cùng, tác giả muốn nhắn với các em học sinh rằng: “Làm gì cũng cần phải sáng tạo – Vẹt là loài gần như không có khả năng này.”

Tác giả xin chân thành cảm ơn mọi góp ý về cuốn sách đề các lần tái bản sau được hoàn thiện hơn Mọi đóng góp xin gửi về:

Email: CLBgiasudaihocngoaithuonghanoi@gmail.com

Facebook: https://www.facebook/groups/thithuhoahocquocgia/

SĐT tác giả: 0975.509.422 hoặc 0936.221.120

Chúc thành công! Tác giả: Nguyễn Anh Phong

Dưới đây là một số phần trích dẫn trong sách 1.2 Tư duy đi tắt đón đầu định lượng trong Hóa Học

Chúng ta sẽ bắt đầu ngay với câu hỏi Đi tắt đón đầu là gì ? Tại sao lại áp dụng kiểu tư duy này khi giải các bài tập về Hóa Học ? Ngay bây giờ tôi sẽ trả lời các câu hỏi trên một cách dễ hiểu nhất để tất cả các bạn có thể hiểu được Các bạn hãy quan niệm việc bố trí một bài toán hóa khó như là đưa các yếu tố đầu vào qua một mê cung rất phức tạp

Lối tư duy đi tắt đón đầu là “đừng bao giờ” sợ kẻ thủ của chúng ta chốn trong cái mê cung đầy cạm bẫy mà lao vào trong cái mê cung ấy “tìm và diệt” kẻ thù Nếu may mắn tìm ra hắn trong cái mê cung ấy thì có lẽ điều duy nhất bạn có được là kinh nghiệm bản thân tự rút ra là “mình đã quá sai lầm khi chui vào đó” Tại sao chúng ta không cần chui vào ? Vì kẻ thù sẽ phải lộ diện ở đầu ra Và chúng

ta chỉ việc phục ở đầu ra và tiêu diệt Đầu ra của chúng ta là cái gì ? Nó được che đậy dưới các dạng như : Dung dịch Y, hỗn hợp khí Z, kết tủa T, hỗn hợp muối G,

… Công việc của chúng ta là trả lời câu hỏi “Nó là cái gì?” và ốp các ĐLBT vào Vẫn biết kẻ thù nhiều trò để ẩn lấp những khi các bạn luyện tập kỹ những gì tôi trình bày trong cuốn sách này thì những kiểu ẩn nấp dù kín tới mức nào cũng chỉ như “Vải thưa che mắt thánh”

Mê cung

Trang 3

Tập 1 – Vụ Cơ – Nguyễn Anh phong

Để hiểu rừ hơn kỹ thuật đún đầu và tiờu diệt tụi núi bờn trờn xin mời cỏc bạn nghiờn cứu qua cỏc vớ dụ rất đơn giản mà tụi trỡnh bày rất chi tiết đến mức “củ chuối” ngay dưới đõy :

Vớ dụ 1: Hũa tan hết 22,8 gam hỗn hợp X gồm Fe, Fe3O4 và Cu trong dung dịch HCl loóng thu được dung dịch Y gồm 3 chất tan cú tổng khối lượng 40,4 gam (khụng cú khớ thoỏt ra) Biết trong Y số mol của Cu2+ gấp 2 lần số mol của Fe3+ Phần trăm khối lượng của Fe trong X là :

và tiếp tục tư duy bằng cỏc ĐLBT

+ Nhận thấy X biến thành T khụng cú phản ứng oxi húa khử do dú điện tớch được bảo toàn Nghĩa là O2-được thay thế 2Cl Cỏc bạn cũng cú thể hiểu đơn giản hơn qua BTNT.H vỡ O biến thành H2O mà Cl bằng H vỡ đều từ HCl mà ra

+ tăng giảm khối lượng ntrong XO 40, 4 22,8 0,32(mol)

35,5.2 16

+ Vậy

BTDT trong Y

Cl BTKL

+ HCl thành H (bay lờn) và Cl (trong muối)

+ HCl thành H2 (bay lờn) và SO24 (trong muối)

+ H2O thành H (bay lờn) và OH trong dung dịch

Trang 4

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

Một hướng tư duy theo kiểu BTĐT nữa cũng rất hay đó là : Thực chất quá trình kim loại làm H2 bay ra chẳng qua là quá trình thay thế điện tích dương của

H trong dung dịch bằng điện tích dương của cation kim loại

………

Ví dụ 5: Cho m gam bột Zn vào 500 ml dung dịch chứa CuCl2 0,4M và FeSO4

0,4M.Sau một thời gian thu được dung dịch X và hỗn hợp chất rắn nặng 25 gam Lọc tách chất rắn rồi cho 14,4 gam Mg vào dung dịch X.Sau khi các phản ứng xảy

ra hoàn toàn thấy có 29,8 gam chất rắn xuất hiện.Giá trị của m là :

1.3 Xu thế ra các bài toán tổng hợp hiện đại

Với hướng đổi mới trong việc giảng dạy nhằm phát huy tư duy tích cực cho học sinh đòi hỏi quá trình ra đề thi và kiểm tra phải đảm bảo được việc học tủ, học lệch Trong những năm gần đây việc ra đề thi tổng hợp liên quan tới tính oxi hóa của ion NO3 trong môi trường H+ có lẽ là giải pháp tối ưu Bởi lẽ những bài toán dạng này đòi hỏi người giải phải hiểu đúng và sâu bản chất hóa học mới giải đúng và nhanh được Việc học tủ, học theo dạng sẽ khó mà giải được Theo kinh nghiệm của tôi, để làm tốt các bài toán tổng hợp kiểu như vậy các bạn cần nắm vững các chú ý quan trọng sau :

+ Luyện tập khả năng tư duy tìm ra mắt xích then chốt, thường nó là các

dữ kiện bằng số cụ thể mà mình có thể quy ra số mol được

+ Kỹ thuật tư duy đón đầu

+ Tư duy về phân bổ nhiệm vụ

Trang 5

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

+ Và vận dụng linh hoạt các định luật bảo toàn

Trong phần viết này tôi sẽ cố gắng trình bày xúc tích, đi từ dễ tới khó để các bạn có thể hiểu rõ và hiểu sâu các chú ý quan trọng mà tôi nhắc tới bên trên, từ đó các bạn

có thể vận dụng tốt trong quá trình giải bài tập Chúng ta sẽ cùng nhau nghiên cứu qua ví dụ đơn giản sau :

Câu 1: Cho 5,6 gam hỗn hợp X gồm Mg và MgO có tỷ lệ mol tương ứng là 5 : 4

tan vừa đủ trong dung dịch hỗn hợp chứa HCl và KNO3 Sau phản ứng thu được 0,224 lít khí N2O (đktc) và dung dịch Y chỉ chứa muối clorua Biết các phản ứng hoàn toàn Cô cạn cận thận Y thu được m gam muối Giá trị của m là :

Chúng sẽ tiếp tục với ví dụ sau nhé

Câu 2: Cho 12,56 gam hỗn hợp gồm Mg và Mg(NO3)2 tan vừa đủ trong dung dịch hỗn hợp chứa 0,98 mol HCl và x mol KNO3 Sau phản ứng thu được dung dịch Y chỉ chứa muối clorua và 0,04 mol khí N2 Cô cạn cẩn thận Y thu được m gam muối khan Biết các phản ứng hoàn toàn Giá trị của m là :

A 46,26 B 52,12 C 49,28 D 42,23

Nguồn đề: Nguyễn Anh Phong Định hướng tư duy giải:

Trong ví dụ này tôi muốn các bạn hiểu về tư duy phân chia nhiệm vụ Chúng ta đã

có số mol H+ Do đó, một câu hỏi được đặt ra rất nhanh đó là : H+

làm những nhiệm vụ gì ? – Nó làm hai nhiệm vụ là tạo ra N2 và NH4

Các bạn cần biết và nên thuộc các bán phản ứng sau :

Trang 6

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

vào Z sau khi các phản ứng xảy ra xong cho tiếp AgNO3 dư vào thì thu được x gam kết tủa Biết các phản ứng hoàn toàn Giá trị của tổng x + m là :

Trang 7

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

+ Mắt xích then chốt của chúng ta ở bài này là số mol H+ Khí H2, NO cũng biết O cũng biết nên câu hỏi được đưa ra ngay là H+

có những nhiệm vụ gì ? – Rất đơn giản nó có nhiệm vụ tạo ra NO, H2, biến O trong oxit thành H2O

BTNT.H NH

H2 Tỷ khối của Z so với He bằng 5 Dung dịch Y tác dụng tối đa với dung dịch chứa 1,14 mol NaOH, lấy kết tủa nung ngoài không khí tới khối lượng không đổi thu được 9,6 gam rắn Phần trăm khối lượng của Al có trong hỗn hợp X là :

Bài này áp dụng tư duy đi tắt đón đầu thật sự khá là hay

Đầu tiên ai cũng biết nMgO 9,6 0,24(mol)

40

Cho NaOH vào Y sẽ thu được gì ?

Trang 8

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

– Đương nhiên là

3

BTNT.Clo

NaNO BTNT.Na

2

x 0,1(mol)35x 18y 3,86

………

Trang 9

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

2.2.3 Một số hướng tư duy chia để trị đặc sắc

Trong phần tôi sẽ trình bày cho các bạn xem một kiểu tư duy giải hóa rất độc đáo

mà chưa từng có trong các tài liệu từ trước tới nay Chúng ta sẽ cung nhau nghiên cứu qua những bài toán cụ thể sau

a) Bài toán có liên quan tới sự phá vỡ gốc NO3

Tư tưởng để định hướng tư duy loại toán này liên quan chặt chẽ tới các ĐLBT mà đặc biệt là BTNT Khi NO3 bị phá vỡ thì chúng ta sẽ có các sản phẩm khử như NO, NO2, N2O, N2 và NH4như vậy N đã chuyển từ gốc NO3 vào các sản phẩm khử trên Thế còn O chuyển đi đâu ? – Mấu chốt là ở đây, nó được chuyển vào H2O và có thể có trong các sản phẩm khử Chúng ta cùng nhau xem xét các ví

dụ sau :

Ví dụ 1: Cho 29 gam hỗn hợp gồm Al, Cu và Ag tác dụng vừa đủ với 950 ml dung

dịch HNO3 1,5M, thu được dung dịch chứa m gam muối và 5,6 lít hỗn hợp khí X (đktc) gồm NO và N2O Tỉ khối của X so với H2 là 16,4 Giá trị của m là

Trang 10

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

Ví dụ 3: Đun nóng hỗn hợp A gồm Fe3O4, Fe2O3 và 19,44 gam Al trong khí trơ đến khi phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được hỗn hợp rắn X Chia X làm 2 phần bằng nhau

Phần 1: Cho vào dung dịch NaOH dư thoát ra 0,06 mol khí H2

Phần 2: Tác dụng hết với 420 gam dung dịch HNO3 34,2% thu được dung dịch Y chỉ chứa các muối kim loại và 5,376 lít (đktc) hỗn hợp khí Z gồm N2O và NO Cô cạn dung dịch Y, sau đó lấy chất rắn nung trong chân không tới khối lượng không đổi thấy khối lượng chất rắn giảm 99,76 gam Khối lượng Fe2O3 trong hỗn hợp ban đầu là

NO :1,88(mol)99,76

Trang 11

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

Bây giờ, các bạn hãy bắt tay vào thực hành luyện tập nghiêm túc phần bài tập rèn luyện sau nhé

………

CHƯƠNG III : KỸ THUẬT TƯ DUY “ĐI TẮT ĐÓN ĐẦU” GIẢI BÀI

TOÁN TỔNG HỢP VÔ CƠ

A Định hướng tư duy chung

Với lối ra đề tránh học tủ, học vẹt hiện nay những dạng toán về hỗn hợp chất được Bộ Giáo Dục rất hứng thú và thường lấy làm câu chốt trong đề thi THPT Quốc Gia Tuy nhiên, ý tưởng ra đề cũng rất hay được lặp lại, điều đó cũng dễ hiểu

vì đó là một trong những bản chất của các môn khoa học tự nhiên nói chung và Hóa Học nói riêng Hỗn hợp chúng ta xét ở đây hầu như chỉ là các hỗn hợp của kim loại và các hợp chất của nó như : Oxit, muối,… Điển hình nhất là Fe và các hợp chất của Fe Phải nói là 100% đề thi năm nào cũng có liên quan tới Fe Lý do

là vì Fe có nhiều hợp chất chung gian Người ra đề dễ dàng bố trí được bài toán khó

Những bài toán vô cơ được xem là khó và gây khó khăn cho các em học sinh thật chất ra cũng thường chỉ tuân theo vài quy luật được lặp đi, lặp lại mà tôi

sẽ trình bày dưới đây Nhưng trước hết các bạn cần có sự định hướng nhất định khi nhìn vào một bài toán khó Theo kinh nghiệm của tôi thì :

+ Đầu tiên chúng ta hãy cố gắng nghĩ xem có mò ra ngay được một dữ kiện nào đó không ? Cái này rất hay liên quan tới BTKL và BTNT

+ Tiếp theo chúng ta hãy tư duy theo lối “Đi tắt đón đầu” với những câu hỏi : Nó gồm những gì ? Cuối cùng thì nó chạy vào đâu ? Những thằng có số oxi hóa tăng, giảm là những thằng nào ? Dung dịch gồm những ion nào ? Số mol ra sao ? Cái này cần vận dụng linh hoạt các định luật bảo toàn

+ Một số bài toán cần biện luận để khẳng định hỗn hợp chất rắn, khí là những chất

gì ? Cái này thường phải giả sử để suy ra vô lý

B Bây giờ tôi sẽ trình bày để các bạn thấy các bài toán hay và khó thường được lặp đi, lặp lại trong cách tư duy như thế nào

Câu 1: Cho 7,65 gam hỗn hợp X gồm Al và Al2O3 (trong đó Al chiếm 60% khối lượng) tan hoàn toàn trong dung dịch Y gồm H2SO4 và NaNO3, thu được dung dịch

Z chỉ chứa 3 muối trung hòa và m gam hỗn hợp khí T (trong T có 0,015 mol H2) Cho dung dịch BaCl2 dư vào Z đến khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn, thu được

93,2 gam kết tủa Còn nếu cho Z phản ứng với NaOH thì lượng NaOH phản ứng

tối đa là 0,935 mol Giá trị của m gần giá trị nào nhất sau đây?

Trích đề thi THPT – Quốc Gia – 2015

Trang 12

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

Định hướng tư duy giải :

(1) Đầu tiên ta mò ra ngay được số mol các chất trong X

(2) Z có 3 muối trung hòa và ai cũng biết Z có Al ,Na ,NH ,SO3  4 24

(3).Ta đã biết số mol Al3+

và qua lượng BaSO4 sẽ mò ra 2

4

SO(4) Khi cho NaOH vào Z thì dung dịch sẽ có cái gì ? – Là 2

AlO , Na ,SO  Vậy xem như đã xong Các bạn có thấy lối tư duy rất tự nhiên không? Các bài toán khác chúng ta lại lập lại lối tư duy đơn giản này

SO Na

(a) Giá trị của m là 82,285 gam

(b) Số mol của KNO3 trong dung dịch ban đầu là 0,225 mol

(c) Phần trăm khối lượng FeCO3 trong X là 18,638%

(d) Số mol của Fe3O4 trong X là 0,05 mol

Trang 13

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

(e) Số mol Mg có trong X là 0,15 mol

Trang 14

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

lượng của Cu có trong hỗn hợp ban đầu gần nhất với :

Định hướng tư duy giải :

(1) Ta thấy có một biến là a và khối lượng các chất trước phản ứng đã biết Thế sau phản ứng khối lượng ban đầu sẽ phân bổ đi đâu ? – Muối , NO, NO2 và H2O Nước có mò ra không ? Có vì

BTNT.H

n 0,72n 0,36(mol)(2) Như vậy là ta đã mò ra a Khi có a rồi chúng ta lại tư duy theo lối “Đi tắt đón đầu” khi đó các bạn sẽ thấy bài toán đơn giản đến không ngờ

2

BTKL

NO NO

Trang 15

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

Vậy con đường tư duy ở bài toán trên cơ bản vẫn lặp lại bài trước trên cơ sở của các định luật bảo toàn Chúng ta sẽ tiếp tục nhé !

Câu 4 : Cho 24,06 gam hỗn hợp X gồm Zn, ZnO và ZnCO3 có tỉ lệ số mol 3:1:1 theo thứ tự trên tan hoàn toàn trong dung dịch Y gồm H2SO4 và NaNO3, thu được dung dịch Z chỉ chứa 3 muối trung hòa và V lít hỗn hợp khí T (đktc) gồm NO,

N2O, CO2, H2 (Biết tỷ khối của T so với H2 là 218/15 ) Cho dung dịch BaCl2 dư vào Z đến khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn, thu được 79,22 gam kết tủa Còn nếu cho Z phản ứng với NaOH thì lượng NaOH phản ứng tối đa là 1,21 mol Giá trị của

(1) Đầu tiên ta mò ra ngay được số mol các chất trong X

(2) Z có 3 muối trung hòa và ai cũng biết Z có 2 2

Zn , Na , NH ,SO   (3).Ta đã biết số mol Zn2+

và qua lượng BaSO4 sẽ mò ra SO24(4) Khi cho NaOH vào Z thì dung dịch sẽ có cái gì ? – Là 2 2

Na ,SO , ZnO  (5) Cuối cùng có MT ta hướng suy nghĩ để tính ra mT và BTKL là xong

ZnCO : 0,06(mol) n 0,06(mol)

2 4

Trang 16

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

+ Tiếp tục tư duy theo lối “đi tắt đón đầu” bằng cách linh hoạt áp dụng các ĐLBT

có lẽ bài toán sẽ rất sáng sủa

Trang 17

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

A 38,06% B 47,92% C 32,82% D 39,02%

Câu 2: Hòa tan hỗn hợp A gồm Fe, FeO, Fe2O3, Fe3O4, Fe(OH)2, Fe(OH)3, FeCO3

trong dung dịch HCl dư thu được 1,344 lít (đktc) hỗn hợp khí có tỉ khối so với He bằng 5,75 và dung dịch chứa m gam muối Mặt khác hòa tan hoàn toàn hỗn hợp rắn

A trong dung dịch HNO3 dư thu được dung dịch X chứa 48,4 gam muối và 2,24 lít khí gồm 2 khí, trong đó có một khí hóa nâu trong không khí Giá trị của m gần nhất với giá trị nào sau đây :

Câu 3: Hòa tan hoàn toàn 13,92 gam hỗn hợp X gồm MgO, FeO và Fe2O3 phải dùng vừa hết 520 ml dung dịch HCl 1M Mặt khác, khi lấy 0,27 mol hỗn hợp X đốt nóng trong ống sứ không có không khí rồi thổi một luồng H2 dư đi qua để phản ứng xảy ra hoàn toàn thì thu được m gam chất rắn và 4,86 gam nước Xác định m?

A 15,66 B 16,56 C 16,65 D 15,65

Câu 4: Cho 116,4 gam hỗn hợp X gồm Fe, Fe3O4 và Cu vào 900 gam dung dịch HNO3 35%, sau phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được dung dịch Y chỉ chứa 373 gam muối và hỗn hợp khí Z Cho dung dịch chứa 4,75 mol NaOH vào Y lọc bỏ kết tủa đem phần nước lọc cô cạn rồi đun nóng đến khối lượng không đổi thu được 320,5 gam chất rắn T Tính phần trăm khối lượng Oxi trong X?

A 17,42% B 23,24% C 19,24% D 26,36%

Câu 5: Cho m gam hỗn hợp Mg, Fe, Al2O3, Fe3O4 (trong đó O chiếm 20% về khối lượng) tan vừa đủ trong 140 gam dung dịch H2SO4, 61,6% đung nóng nhẹ, sau phản ứng thoát ra 6,048 lít (đktc) hỗn hợp 2 khí H2 và SO2 có tỉ khối so với He là 10,833 Phần dung dịch thu được đem cho tác dụng với dung dịch NH3 dư thu được 45,52 gam kết tủa Giá trị của m là

A 34,4 B 28,0 C 27,15 D 44

Câu 6: Hòa tan 26,4 gam hỗn hợp X gồm FeS, FeS2, CuO vào 243,6 gam dung dịch HNO3 60%, sau phản ứng chỉ thu được 42,56 lít hỗn hợp khí Y (đktc) gồm

Trang 18

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

SO2 và NO2 có khối lượng 91 gam và dung dịch Z chỉ chứa các muối trung hòa Phần trăm khối lượng CuO trong X là ?

A 36,36% B 24,24% C 30,30% D 45,45%

Câu 7: Hòa tan hoàn toàn hỗn hợp X gồm Fe3O4, Cu và 7,2 gam FeO trong HBr loãng dư thu được dung dịch Y Sục khí H2S đến dư vào dung dịch Y thi được 24 gam kết tủa Mặt khác dung dịch Y tác dụng với dung dịch AgNO3 dư thu được bao nhiêu gam Ag :

A 91,8 gam B 97,2 gam C 106,8 gam D 108,0 gam

Câu 8: Đốt cháy hỗn hợp Fe, S với oxi một thời gian thu được 23,68 gam hỗn hợp

X chứa muối sunfua và các oxit sắt Hòa tan hết X trong dung dịch HCl 14,6% (vừa đủ) đun nóng thu được dung dịch Y Cho dung dịch AgNO3 dư vào dung dịch

Y thu được 114,86 gam kết tủa Mặt khác hoàn tan hết X trong H2SO4 đặc, nóng thu được 16,128 lít SO2 duy nhất (đktc) Giả sử nước bay hơi không đánh kể Nồng

độ C% của FeCl3 có trong dung dịch Y là?

A 11,06% B 9,31% C 10,36% D 12,32%

Câu 9: Nhiệt phân 105,52 gam hỗn hợp X gồm Fe, Mg(NO3)2, Fe(NO3)2 thu được chất rắn Y chứa các oxit kim loại, hỗn hợp khí Z gồm 0,16 mol O2 và c mol NO2 Cho toàn bộ Y tác dụng vừa đủ với dung dịch chứa 1,76 mol HCl thu được dung dịch T, dung dịch T làm mất màu hoàn toàn (vừa đủ) dung dịch chứa 0,362 mol KMnO4 trong môi trường H2SO4 (không tạo ra SO2) Phần trăm khối lượng của Mg(NO3)2 trong hỗn hợp X gần nhất với :

dư thu được 8,96 lít NO2 (đktc) Giá trị m gần nhất với :

Câu 11: Hỗn hợp rắn A gồm FeS2, và Cu2S và FeCO3 có khối lượng 20,48 gam Đốt cháy hỗn hợp A một thời gian bằng Oxi thu được hỗn hợp rắn B và 2,24 lít (đktc) hỗn hợp khí X (không có O2 dư) Toàn bộ B hòa tan trong dung dịch HNO3

đặc, nóng dư Kết thức phản ứng thu đươc dung dịch Y và 13,44 lít (đktc) hỗn hợp khí Z gồm hai khí (không có khí SO2) và dung dịch Y Cho Ba(OH)2 dư vào dung dịch Y thu được 34,66 gam kết tủa Lấy kết tủa nung ngoài không khí đến khối lượng không đổi được 29,98 gam rắn khan Biết tỷ khối của Z so với X bằng 86/105 Phần trăm khối lượng FeS2 trong A là?

A 35,16% B 23,44% C 17,58% D 29,30%

Trang 19

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

Câu 12: Hòa tan hoàn toàn m gam hỗn hợp A gồm Cu, Fe, FexOy bằng dung dịch chứa HCl 2a mol và H2SO4 a mol chỉ thu được 0,08 mol khí H2 và dung dịch B chỉ chứa 59,94 gam muối Cho từ từ dung dịch BaCl2 vào dung dịch B đến khi kết tủa cực đại thì dừng lại, cho tiếp AgNO3 dư vào, sau phản ứng thu được 212,1 gam kết tủa và dung dịch C Mặt khác cho cùng lượng A trên tác dụng với dung dịch HNO3

đặc nóng, sau phản ứng thoát ra 8,96 lít một chất khí (đktc) Phần trăm khối lượng

Cu trong A gần nhất với :

Câu 13: Cho 7 gam hỗn hợp A gồm Fe, Cu ở dạng bột vào 500ml dung dịch

AgNO3 0,38M khuấy kĩ hỗn hợp Sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn lọc, rửa kết tủa thu được dung dịch X và m gam chất rắn B Thêm lượng dư dung dịch NaOH vào dung dịch X, lọc rửa kết tủa đem nung trong không khí đến khối lượng không đổi được chất rắn C có khối lượng 7,6 gam Giá trị lớn nhất của m là:

A 21,44 C 22,20 B 21,80 D 22,50

(Trích đề thi chuyên Phan Bội Châu Nghệ An – Lần 1 – 2015)

Câu 14 : Cho 8,96 gam hỗn hợp gồm Mg, Cu và MgO (trong đó số mol Mg và

MgO bằng nhau) vào 120 gam dung dịch HNO3 k% (dư) thu được dung dịch X (không chứa NH4) và hỗn hợp khí Y gồm 2 khí không màu trong đó có một khí hóa nâu trong không khí Tỷ khối của Y so với He là 26/3 Cho từ từ đến hết 600ml dung dịch NaOH 1M vào dung dịch X, lọc kết tủa, cô cạn dung dịch sau đó nung đến khối lượng không đổi thu được 38,5 gam rắn Giá trị của k gần nhất với :

Câu 15: Cho m gam hỗn hợp X gồm MgO, CuO, MgS và Cu2S (oxi chiếm 30% khối lượng) tan hết trong dung dịch H2SO4 và NaNO3, thu được dung dịch Y chỉ chứa 4m gam muối trung hòa và 0,672 lít (đktc) hỗn hợp khí gồm NO2, SO2 (không còn sản phẩm khử khác) Cho Y tác dụng vừa đủ với dung dịch Ba(NO3)2, được dung dịch Z và 9,32 gam kết tủa Cô cạn Z được chất rắn T Nung T đến khối lượng không đổi, thu được 2,688 lít (đktc) hỗn hợp khí G (có tỉ khối so với H2 bằng 19,5) Giá trị của m gần giá trị nào nhất sau đây?

A 3,0 B 2,5 C 3,5 D 4,0

Trang 20

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

LỜI NÓI ĐẦU

Cuốn sách, cùng với tên gọi “Rèn luyện và phát triển tư duy” mà các bạn đang cầm trên tay chính là công trình bé nhỏ của tác giả như là một thông điệp gửi tới tất cả các em học sinh, với mong muốn tương lai các em sẽ trở thành người thành công trên mọi lĩnh vực, từ đó góp sức xây dựng gia đình, quê hương và đất nước Việt Nam thân yêu

Tại sao tác giả là viết cuốn sách này? Trong khi hầu hết mọi cuốn sách khác hiện nay đều viết về các phương pháp giải thì cuốn sách này lại có tên là “Rèn luyện và phát triển tư duy”? Trong phần mở đầu này, tác giả sẽ tập trung trả lời do chính mình đặt ra

Các bạn cố gắng học tốt, thi tốt để vào các trường đại học? Sau khi học tập xong, ra trường tiếp tục cố gắng tìm việc làm? Tác giả có một vài câu hỏi sau:

- Một bác sĩ phẫu thuật rất giỏi có cần viết: Phản ứng oxi hóa khử là thế nào không?

- Một giám đốc ngân hàng có cần biết: Liên kết peptit là gì không?

- Ca sĩ nổi tiếng như Quang Lê có cần biết: Giao động điều hòa không?

- Sinh viên trường Đại học Ngoại Thương, những người rất gần gũi với tác giả, học các ngành Kinh tế đối ngoại, Tài chính ngân hàng, Luật… có cần biết tới: Amin, Ankan, Anken, Ancol, Phenol, Con lắc đơn, Con lắc lò xo, Sóng âm, Giao thoa, Năng lượng từ trường…?

Câu trả lời có lẽ là “Không” Nhưng như vậy chúng ta không cần phải học sao? Vẫn là “Không”, hơn nữa còn phải học và học thật nhiều Nhưng không phải học theo kiểu “con vẹt” Có lẽ các bạn học sinh hiện nay đã quá lạm dụng các phương pháp được thầy cô đúc rút ra và sau có chỉ cần áp dụng làm theo Không chỉ vậy, còn có những công thức làm nhanh mà tác giả gọi là “siêu vẹt” Hậu quả của việc này khiến học sinh trở nên thụ động và làm bài tập một cách máy móc:

“cứ nhìn thấy dạng, lập tức ốp những công thức và phương pháp đã dập khuôn từ trước” Vậy thì mục đích của việc học là gì?

Theo tác giả, đó là rèn luyện và phát triển tư duy Dù cho có làm ngành nghề gì đi nữa, dù là bác sĩ, kỹ sư, giám đốc, nhân viên, công nhân, giáo viên… đều cần tư duy, suy nghĩ, tìm tòi trong quá trình lao động Một người nông dân cấy lúa thuần túy cũng phải suy nghĩ tính toán cho mỗi mùa vụ Vậy nên ngay từ bây giờ, khi còn đang ngồi trên ghế nhà trường các bạn học sinh muốn trở thành những người ưu tú trong công việc sau này Hãy dừng lại kiểu học “con vẹt”

Một thông điệp nữa tác giả muốn gửi tới quí thầy cô, các vị phụ huynh và chính các em học sinh: “Đừng vì những cái tên “hot” như “Ngoại thương”, “Y Hà Nội”… mà cứ cô lao vào, bỏ qua sự phù hợp của bản thân.” Đời người ngắn ngủi, cho dù tài giỏi cũng có giới hạn Các em nên xác định lĩnh vực mình giỏi nhất sau

Trang 21

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

đó tập trung học và làm việc để cống hiến cho xã hội Học trường nào cũng được, làm nghề gì xã hội chấp nhận cũng được, miễn là các bạn yêu thích

Cuối cùng, tác giả muốn nhắn với các em học sinh rằng: “Làm gì cũng cần phải sáng tạo – Vẹt là loài gần như không có khả năng này.”

Tác giả xin chân thành cảm ơn mọi góp ý về cuốn sách đề các lần tái bản sau được hoàn thiện hơn Mọi đóng góp xin gửi về:

Email: CLBgiasudaihocngoaithuonghanoi@gmail.com

Facebook: https://www.facebook/groups/thithuhoahocquocgia/

SĐT tác giả: 0975.509.422 hoặc 0936.221.120

Chúc thành công! Tác giả: Nguyễn Anh Phong

Dưới đây là một số phần trích dẫn trong sách 1.2 Tư duy đi tắt đón đầu định lượng trong Hóa Học

Chúng ta sẽ bắt đầu ngay với câu hỏi Đi tắt đón đầu là gì ? Tại sao lại áp dụng kiểu tư duy này khi giải các bài tập về Hóa Học ? Ngay bây giờ tôi sẽ trả lời các câu hỏi trên một cách dễ hiểu nhất để tất cả các bạn có thể hiểu được Các bạn hãy quan niệm việc bố trí một bài toán hóa khó như là đưa các yếu tố đầu vào qua một mê cung rất phức tạp

Lối tư duy đi tắt đón đầu là “đừng bao giờ” sợ kẻ thủ của chúng ta chốn trong cái mê cung đầy cạm bẫy mà lao vào trong cái mê cung ấy “tìm và diệt” kẻ thù Nếu may mắn tìm ra hắn trong cái mê cung ấy thì có lẽ điều duy nhất bạn có được là kinh nghiệm bản thân tự rút ra là “mình đã quá sai lầm khi chui vào đó” Tại sao chúng ta không cần chui vào ? Vì kẻ thù sẽ phải lộ diện ở đầu ra Và chúng

ta chỉ việc phục ở đầu ra và tiêu diệt Đầu ra của chúng ta là cái gì ? Nó được che đậy dưới các dạng như : Dung dịch Y, hỗn hợp khí Z, kết tủa T, hỗn hợp muối G,

… Công việc của chúng ta là trả lời câu hỏi “Nó là cái gì?” và ốp các ĐLBT vào Vẫn biết kẻ thù nhiều trò để ẩn lấp những khi các bạn luyện tập kỹ những gì tôi trình bày trong cuốn sách này thì những kiểu ẩn nấp dù kín tới mức nào cũng chỉ như “Vải thưa che mắt thánh”

Mê cung

Trang 22

Tập 1 – Vụ Cơ – Nguyễn Anh phong

Để hiểu rừ hơn kỹ thuật đún đầu và tiờu diệt tụi núi bờn trờn xin mời cỏc bạn nghiờn cứu qua cỏc vớ dụ rất đơn giản mà tụi trỡnh bày rất chi tiết đến mức “củ chuối” ngay dưới đõy :

Vớ dụ 1: Hũa tan hết 22,8 gam hỗn hợp X gồm Fe, Fe3O4 và Cu trong dung dịch HCl loóng thu được dung dịch Y gồm 3 chất tan cú tổng khối lượng 40,4 gam (khụng cú khớ thoỏt ra) Biết trong Y số mol của Cu2+ gấp 2 lần số mol của Fe3+ Phần trăm khối lượng của Fe trong X là :

và tiếp tục tư duy bằng cỏc ĐLBT

+ Nhận thấy X biến thành T khụng cú phản ứng oxi húa khử do dú điện tớch được bảo toàn Nghĩa là O2-được thay thế 2Cl Cỏc bạn cũng cú thể hiểu đơn giản hơn qua BTNT.H vỡ O biến thành H2O mà Cl bằng H vỡ đều từ HCl mà ra

+ tăng giảm khối lượng ntrong XO 40, 4 22,8 0,32(mol)

35,5.2 16

+ Vậy

BTDT trong Y

Cl BTKL

+ HCl thành H (bay lờn) và Cl (trong muối)

+ HCl thành H2 (bay lờn) và SO24 (trong muối)

+ H2O thành H (bay lờn) và OH trong dung dịch

Trang 23

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

Một hướng tư duy theo kiểu BTĐT nữa cũng rất hay đó là : Thực chất quá trình kim loại làm H2 bay ra chẳng qua là quá trình thay thế điện tích dương của

H trong dung dịch bằng điện tích dương của cation kim loại

………

Ví dụ 5: Cho m gam bột Zn vào 500 ml dung dịch chứa CuCl2 0,4M và FeSO4

0,4M.Sau một thời gian thu được dung dịch X và hỗn hợp chất rắn nặng 25 gam Lọc tách chất rắn rồi cho 14,4 gam Mg vào dung dịch X.Sau khi các phản ứng xảy

ra hoàn toàn thấy có 29,8 gam chất rắn xuất hiện.Giá trị của m là :

1.3 Xu thế ra các bài toán tổng hợp hiện đại

Với hướng đổi mới trong việc giảng dạy nhằm phát huy tư duy tích cực cho học sinh đòi hỏi quá trình ra đề thi và kiểm tra phải đảm bảo được việc học tủ, học lệch Trong những năm gần đây việc ra đề thi tổng hợp liên quan tới tính oxi hóa của ion NO3 trong môi trường H+ có lẽ là giải pháp tối ưu Bởi lẽ những bài toán dạng này đòi hỏi người giải phải hiểu đúng và sâu bản chất hóa học mới giải đúng và nhanh được Việc học tủ, học theo dạng sẽ khó mà giải được Theo kinh nghiệm của tôi, để làm tốt các bài toán tổng hợp kiểu như vậy các bạn cần nắm vững các chú ý quan trọng sau :

+ Luyện tập khả năng tư duy tìm ra mắt xích then chốt, thường nó là các

dữ kiện bằng số cụ thể mà mình có thể quy ra số mol được

+ Kỹ thuật tư duy đón đầu

+ Tư duy về phân bổ nhiệm vụ

Trang 24

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

+ Và vận dụng linh hoạt các định luật bảo toàn

Trong phần viết này tôi sẽ cố gắng trình bày xúc tích, đi từ dễ tới khó để các bạn có thể hiểu rõ và hiểu sâu các chú ý quan trọng mà tôi nhắc tới bên trên, từ đó các bạn

có thể vận dụng tốt trong quá trình giải bài tập Chúng ta sẽ cùng nhau nghiên cứu qua ví dụ đơn giản sau :

Câu 1: Cho 5,6 gam hỗn hợp X gồm Mg và MgO có tỷ lệ mol tương ứng là 5 : 4

tan vừa đủ trong dung dịch hỗn hợp chứa HCl và KNO3 Sau phản ứng thu được 0,224 lít khí N2O (đktc) và dung dịch Y chỉ chứa muối clorua Biết các phản ứng hoàn toàn Cô cạn cận thận Y thu được m gam muối Giá trị của m là :

Chúng sẽ tiếp tục với ví dụ sau nhé

Câu 2: Cho 12,56 gam hỗn hợp gồm Mg và Mg(NO3)2 tan vừa đủ trong dung dịch hỗn hợp chứa 0,98 mol HCl và x mol KNO3 Sau phản ứng thu được dung dịch Y chỉ chứa muối clorua và 0,04 mol khí N2 Cô cạn cẩn thận Y thu được m gam muối khan Biết các phản ứng hoàn toàn Giá trị của m là :

A 46,26 B 52,12 C 49,28 D 42,23

Nguồn đề: Nguyễn Anh Phong Định hướng tư duy giải:

Trong ví dụ này tôi muốn các bạn hiểu về tư duy phân chia nhiệm vụ Chúng ta đã

có số mol H+ Do đó, một câu hỏi được đặt ra rất nhanh đó là : H+

làm những nhiệm vụ gì ? – Nó làm hai nhiệm vụ là tạo ra N2 và NH4

Các bạn cần biết và nên thuộc các bán phản ứng sau :

Trang 25

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

vào Z sau khi các phản ứng xảy ra xong cho tiếp AgNO3 dư vào thì thu được x gam kết tủa Biết các phản ứng hoàn toàn Giá trị của tổng x + m là :

Trang 26

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

+ Mắt xích then chốt của chúng ta ở bài này là số mol H+ Khí H2, NO cũng biết O cũng biết nên câu hỏi được đưa ra ngay là H+

có những nhiệm vụ gì ? – Rất đơn giản nó có nhiệm vụ tạo ra NO, H2, biến O trong oxit thành H2O

BTNT.H NH

H2 Tỷ khối của Z so với He bằng 5 Dung dịch Y tác dụng tối đa với dung dịch chứa 1,14 mol NaOH, lấy kết tủa nung ngoài không khí tới khối lượng không đổi thu được 9,6 gam rắn Phần trăm khối lượng của Al có trong hỗn hợp X là :

Bài này áp dụng tư duy đi tắt đón đầu thật sự khá là hay

Đầu tiên ai cũng biết nMgO 9,6 0,24(mol)

40

Cho NaOH vào Y sẽ thu được gì ?

Trang 27

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

– Đương nhiên là

3

BTNT.Clo

NaNO BTNT.Na

2

x 0,1(mol)35x 18y 3,86

………

Trang 28

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

2.2.3 Một số hướng tư duy chia để trị đặc sắc

Trong phần tôi sẽ trình bày cho các bạn xem một kiểu tư duy giải hóa rất độc đáo

mà chưa từng có trong các tài liệu từ trước tới nay Chúng ta sẽ cung nhau nghiên cứu qua những bài toán cụ thể sau

a) Bài toán có liên quan tới sự phá vỡ gốc NO3

Tư tưởng để định hướng tư duy loại toán này liên quan chặt chẽ tới các ĐLBT mà đặc biệt là BTNT Khi NO3 bị phá vỡ thì chúng ta sẽ có các sản phẩm khử như NO, NO2, N2O, N2 và NH4như vậy N đã chuyển từ gốc NO3 vào các sản phẩm khử trên Thế còn O chuyển đi đâu ? – Mấu chốt là ở đây, nó được chuyển vào H2O và có thể có trong các sản phẩm khử Chúng ta cùng nhau xem xét các ví

dụ sau :

Ví dụ 1: Cho 29 gam hỗn hợp gồm Al, Cu và Ag tác dụng vừa đủ với 950 ml dung

dịch HNO3 1,5M, thu được dung dịch chứa m gam muối và 5,6 lít hỗn hợp khí X (đktc) gồm NO và N2O Tỉ khối của X so với H2 là 16,4 Giá trị của m là

Trang 29

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

Ví dụ 3: Đun nóng hỗn hợp A gồm Fe3O4, Fe2O3 và 19,44 gam Al trong khí trơ đến khi phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được hỗn hợp rắn X Chia X làm 2 phần bằng nhau

Phần 1: Cho vào dung dịch NaOH dư thoát ra 0,06 mol khí H2

Phần 2: Tác dụng hết với 420 gam dung dịch HNO3 34,2% thu được dung dịch Y chỉ chứa các muối kim loại và 5,376 lít (đktc) hỗn hợp khí Z gồm N2O và NO Cô cạn dung dịch Y, sau đó lấy chất rắn nung trong chân không tới khối lượng không đổi thấy khối lượng chất rắn giảm 99,76 gam Khối lượng Fe2O3 trong hỗn hợp ban đầu là

NO :1,88(mol)99,76

Trang 30

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

Bây giờ, các bạn hãy bắt tay vào thực hành luyện tập nghiêm túc phần bài tập rèn luyện sau nhé

………

CHƯƠNG III : KỸ THUẬT TƯ DUY “ĐI TẮT ĐÓN ĐẦU” GIẢI BÀI

TOÁN TỔNG HỢP VÔ CƠ

A Định hướng tư duy chung

Với lối ra đề tránh học tủ, học vẹt hiện nay những dạng toán về hỗn hợp chất được Bộ Giáo Dục rất hứng thú và thường lấy làm câu chốt trong đề thi THPT Quốc Gia Tuy nhiên, ý tưởng ra đề cũng rất hay được lặp lại, điều đó cũng dễ hiểu

vì đó là một trong những bản chất của các môn khoa học tự nhiên nói chung và Hóa Học nói riêng Hỗn hợp chúng ta xét ở đây hầu như chỉ là các hỗn hợp của kim loại và các hợp chất của nó như : Oxit, muối,… Điển hình nhất là Fe và các hợp chất của Fe Phải nói là 100% đề thi năm nào cũng có liên quan tới Fe Lý do

là vì Fe có nhiều hợp chất chung gian Người ra đề dễ dàng bố trí được bài toán khó

Những bài toán vô cơ được xem là khó và gây khó khăn cho các em học sinh thật chất ra cũng thường chỉ tuân theo vài quy luật được lặp đi, lặp lại mà tôi

sẽ trình bày dưới đây Nhưng trước hết các bạn cần có sự định hướng nhất định khi nhìn vào một bài toán khó Theo kinh nghiệm của tôi thì :

+ Đầu tiên chúng ta hãy cố gắng nghĩ xem có mò ra ngay được một dữ kiện nào đó không ? Cái này rất hay liên quan tới BTKL và BTNT

+ Tiếp theo chúng ta hãy tư duy theo lối “Đi tắt đón đầu” với những câu hỏi : Nó gồm những gì ? Cuối cùng thì nó chạy vào đâu ? Những thằng có số oxi hóa tăng, giảm là những thằng nào ? Dung dịch gồm những ion nào ? Số mol ra sao ? Cái này cần vận dụng linh hoạt các định luật bảo toàn

+ Một số bài toán cần biện luận để khẳng định hỗn hợp chất rắn, khí là những chất

gì ? Cái này thường phải giả sử để suy ra vô lý

B Bây giờ tôi sẽ trình bày để các bạn thấy các bài toán hay và khó thường được lặp đi, lặp lại trong cách tư duy như thế nào

Câu 1: Cho 7,65 gam hỗn hợp X gồm Al và Al2O3 (trong đó Al chiếm 60% khối lượng) tan hoàn toàn trong dung dịch Y gồm H2SO4 và NaNO3, thu được dung dịch

Z chỉ chứa 3 muối trung hòa và m gam hỗn hợp khí T (trong T có 0,015 mol H2) Cho dung dịch BaCl2 dư vào Z đến khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn, thu được

93,2 gam kết tủa Còn nếu cho Z phản ứng với NaOH thì lượng NaOH phản ứng

tối đa là 0,935 mol Giá trị của m gần giá trị nào nhất sau đây?

Trích đề thi THPT – Quốc Gia – 2015

Trang 31

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

Định hướng tư duy giải :

(1) Đầu tiên ta mò ra ngay được số mol các chất trong X

(2) Z có 3 muối trung hòa và ai cũng biết Z có Al ,Na ,NH ,SO3  4 24

(3).Ta đã biết số mol Al3+

và qua lượng BaSO4 sẽ mò ra 2

4

SO(4) Khi cho NaOH vào Z thì dung dịch sẽ có cái gì ? – Là 2

AlO , Na ,SO  Vậy xem như đã xong Các bạn có thấy lối tư duy rất tự nhiên không? Các bài toán khác chúng ta lại lập lại lối tư duy đơn giản này

SO Na

(a) Giá trị của m là 82,285 gam

(b) Số mol của KNO3 trong dung dịch ban đầu là 0,225 mol

(c) Phần trăm khối lượng FeCO3 trong X là 18,638%

(d) Số mol của Fe3O4 trong X là 0,05 mol

Trang 32

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

(e) Số mol Mg có trong X là 0,15 mol

Trang 33

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

lượng của Cu có trong hỗn hợp ban đầu gần nhất với :

Định hướng tư duy giải :

(1) Ta thấy có một biến là a và khối lượng các chất trước phản ứng đã biết Thế sau phản ứng khối lượng ban đầu sẽ phân bổ đi đâu ? – Muối , NO, NO2 và H2O Nước có mò ra không ? Có vì

BTNT.H

n 0,72n 0,36(mol)(2) Như vậy là ta đã mò ra a Khi có a rồi chúng ta lại tư duy theo lối “Đi tắt đón đầu” khi đó các bạn sẽ thấy bài toán đơn giản đến không ngờ

2

BTKL

NO NO

Trang 34

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

Vậy con đường tư duy ở bài toán trên cơ bản vẫn lặp lại bài trước trên cơ sở của các định luật bảo toàn Chúng ta sẽ tiếp tục nhé !

Câu 4 : Cho 24,06 gam hỗn hợp X gồm Zn, ZnO và ZnCO3 có tỉ lệ số mol 3:1:1 theo thứ tự trên tan hoàn toàn trong dung dịch Y gồm H2SO4 và NaNO3, thu được dung dịch Z chỉ chứa 3 muối trung hòa và V lít hỗn hợp khí T (đktc) gồm NO,

N2O, CO2, H2 (Biết tỷ khối của T so với H2 là 218/15 ) Cho dung dịch BaCl2 dư vào Z đến khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn, thu được 79,22 gam kết tủa Còn nếu cho Z phản ứng với NaOH thì lượng NaOH phản ứng tối đa là 1,21 mol Giá trị của

(1) Đầu tiên ta mò ra ngay được số mol các chất trong X

(2) Z có 3 muối trung hòa và ai cũng biết Z có 2 2

Zn , Na , NH ,SO   (3).Ta đã biết số mol Zn2+

và qua lượng BaSO4 sẽ mò ra SO24(4) Khi cho NaOH vào Z thì dung dịch sẽ có cái gì ? – Là 2 2

Na ,SO , ZnO  (5) Cuối cùng có MT ta hướng suy nghĩ để tính ra mT và BTKL là xong

ZnCO : 0,06(mol) n 0,06(mol)

2 4

Trang 35

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

+ Tiếp tục tư duy theo lối “đi tắt đón đầu” bằng cách linh hoạt áp dụng các ĐLBT

có lẽ bài toán sẽ rất sáng sủa

Trang 36

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

A 38,06% B 47,92% C 32,82% D 39,02%

Câu 2: Hòa tan hỗn hợp A gồm Fe, FeO, Fe2O3, Fe3O4, Fe(OH)2, Fe(OH)3, FeCO3

trong dung dịch HCl dư thu được 1,344 lít (đktc) hỗn hợp khí có tỉ khối so với He bằng 5,75 và dung dịch chứa m gam muối Mặt khác hòa tan hoàn toàn hỗn hợp rắn

A trong dung dịch HNO3 dư thu được dung dịch X chứa 48,4 gam muối và 2,24 lít khí gồm 2 khí, trong đó có một khí hóa nâu trong không khí Giá trị của m gần nhất với giá trị nào sau đây :

Câu 3: Hòa tan hoàn toàn 13,92 gam hỗn hợp X gồm MgO, FeO và Fe2O3 phải dùng vừa hết 520 ml dung dịch HCl 1M Mặt khác, khi lấy 0,27 mol hỗn hợp X đốt nóng trong ống sứ không có không khí rồi thổi một luồng H2 dư đi qua để phản ứng xảy ra hoàn toàn thì thu được m gam chất rắn và 4,86 gam nước Xác định m?

A 15,66 B 16,56 C 16,65 D 15,65

Câu 4: Cho 116,4 gam hỗn hợp X gồm Fe, Fe3O4 và Cu vào 900 gam dung dịch HNO3 35%, sau phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được dung dịch Y chỉ chứa 373 gam muối và hỗn hợp khí Z Cho dung dịch chứa 4,75 mol NaOH vào Y lọc bỏ kết tủa đem phần nước lọc cô cạn rồi đun nóng đến khối lượng không đổi thu được 320,5 gam chất rắn T Tính phần trăm khối lượng Oxi trong X?

A 17,42% B 23,24% C 19,24% D 26,36%

Câu 5: Cho m gam hỗn hợp Mg, Fe, Al2O3, Fe3O4 (trong đó O chiếm 20% về khối lượng) tan vừa đủ trong 140 gam dung dịch H2SO4, 61,6% đung nóng nhẹ, sau phản ứng thoát ra 6,048 lít (đktc) hỗn hợp 2 khí H2 và SO2 có tỉ khối so với He là 10,833 Phần dung dịch thu được đem cho tác dụng với dung dịch NH3 dư thu được 45,52 gam kết tủa Giá trị của m là

A 34,4 B 28,0 C 27,15 D 44

Câu 6: Hòa tan 26,4 gam hỗn hợp X gồm FeS, FeS2, CuO vào 243,6 gam dung dịch HNO3 60%, sau phản ứng chỉ thu được 42,56 lít hỗn hợp khí Y (đktc) gồm

Trang 37

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

SO2 và NO2 có khối lượng 91 gam và dung dịch Z chỉ chứa các muối trung hòa Phần trăm khối lượng CuO trong X là ?

A 36,36% B 24,24% C 30,30% D 45,45%

Câu 7: Hòa tan hoàn toàn hỗn hợp X gồm Fe3O4, Cu và 7,2 gam FeO trong HBr loãng dư thu được dung dịch Y Sục khí H2S đến dư vào dung dịch Y thi được 24 gam kết tủa Mặt khác dung dịch Y tác dụng với dung dịch AgNO3 dư thu được bao nhiêu gam Ag :

A 91,8 gam B 97,2 gam C 106,8 gam D 108,0 gam

Câu 8: Đốt cháy hỗn hợp Fe, S với oxi một thời gian thu được 23,68 gam hỗn hợp

X chứa muối sunfua và các oxit sắt Hòa tan hết X trong dung dịch HCl 14,6% (vừa đủ) đun nóng thu được dung dịch Y Cho dung dịch AgNO3 dư vào dung dịch

Y thu được 114,86 gam kết tủa Mặt khác hoàn tan hết X trong H2SO4 đặc, nóng thu được 16,128 lít SO2 duy nhất (đktc) Giả sử nước bay hơi không đánh kể Nồng

độ C% của FeCl3 có trong dung dịch Y là?

A 11,06% B 9,31% C 10,36% D 12,32%

Câu 9: Nhiệt phân 105,52 gam hỗn hợp X gồm Fe, Mg(NO3)2, Fe(NO3)2 thu được chất rắn Y chứa các oxit kim loại, hỗn hợp khí Z gồm 0,16 mol O2 và c mol NO2 Cho toàn bộ Y tác dụng vừa đủ với dung dịch chứa 1,76 mol HCl thu được dung dịch T, dung dịch T làm mất màu hoàn toàn (vừa đủ) dung dịch chứa 0,362 mol KMnO4 trong môi trường H2SO4 (không tạo ra SO2) Phần trăm khối lượng của Mg(NO3)2 trong hỗn hợp X gần nhất với :

dư thu được 8,96 lít NO2 (đktc) Giá trị m gần nhất với :

Câu 11: Hỗn hợp rắn A gồm FeS2, và Cu2S và FeCO3 có khối lượng 20,48 gam Đốt cháy hỗn hợp A một thời gian bằng Oxi thu được hỗn hợp rắn B và 2,24 lít (đktc) hỗn hợp khí X (không có O2 dư) Toàn bộ B hòa tan trong dung dịch HNO3

đặc, nóng dư Kết thức phản ứng thu đươc dung dịch Y và 13,44 lít (đktc) hỗn hợp khí Z gồm hai khí (không có khí SO2) và dung dịch Y Cho Ba(OH)2 dư vào dung dịch Y thu được 34,66 gam kết tủa Lấy kết tủa nung ngoài không khí đến khối lượng không đổi được 29,98 gam rắn khan Biết tỷ khối của Z so với X bằng 86/105 Phần trăm khối lượng FeS2 trong A là?

A 35,16% B 23,44% C 17,58% D 29,30%

Trang 38

Tập 1 – Vô Cơ – Nguyễn Anh phong

Câu 12: Hòa tan hoàn toàn m gam hỗn hợp A gồm Cu, Fe, FexOy bằng dung dịch chứa HCl 2a mol và H2SO4 a mol chỉ thu được 0,08 mol khí H2 và dung dịch B chỉ chứa 59,94 gam muối Cho từ từ dung dịch BaCl2 vào dung dịch B đến khi kết tủa cực đại thì dừng lại, cho tiếp AgNO3 dư vào, sau phản ứng thu được 212,1 gam kết tủa và dung dịch C Mặt khác cho cùng lượng A trên tác dụng với dung dịch HNO3

đặc nóng, sau phản ứng thoát ra 8,96 lít một chất khí (đktc) Phần trăm khối lượng

Cu trong A gần nhất với :

Câu 13: Cho 7 gam hỗn hợp A gồm Fe, Cu ở dạng bột vào 500ml dung dịch

AgNO3 0,38M khuấy kĩ hỗn hợp Sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn lọc, rửa kết tủa thu được dung dịch X và m gam chất rắn B Thêm lượng dư dung dịch NaOH vào dung dịch X, lọc rửa kết tủa đem nung trong không khí đến khối lượng không đổi được chất rắn C có khối lượng 7,6 gam Giá trị lớn nhất của m là:

A 21,44 C 22,20 B 21,80 D 22,50

(Trích đề thi chuyên Phan Bội Châu Nghệ An – Lần 1 – 2015)

Câu 14 : Cho 8,96 gam hỗn hợp gồm Mg, Cu và MgO (trong đó số mol Mg và

MgO bằng nhau) vào 120 gam dung dịch HNO3 k% (dư) thu được dung dịch X (không chứa NH4) và hỗn hợp khí Y gồm 2 khí không màu trong đó có một khí hóa nâu trong không khí Tỷ khối của Y so với He là 26/3 Cho từ từ đến hết 600ml dung dịch NaOH 1M vào dung dịch X, lọc kết tủa, cô cạn dung dịch sau đó nung đến khối lượng không đổi thu được 38,5 gam rắn Giá trị của k gần nhất với :

Câu 15: Cho m gam hỗn hợp X gồm MgO, CuO, MgS và Cu2S (oxi chiếm 30% khối lượng) tan hết trong dung dịch H2SO4 và NaNO3, thu được dung dịch Y chỉ chứa 4m gam muối trung hòa và 0,672 lít (đktc) hỗn hợp khí gồm NO2, SO2 (không còn sản phẩm khử khác) Cho Y tác dụng vừa đủ với dung dịch Ba(NO3)2, được dung dịch Z và 9,32 gam kết tủa Cô cạn Z được chất rắn T Nung T đến khối lượng không đổi, thu được 2,688 lít (đktc) hỗn hợp khí G (có tỉ khối so với H2 bằng 19,5) Giá trị của m gần giá trị nào nhất sau đây?

A 3,0 B 2,5 C 3,5 D 4,0

Ngày đăng: 02/11/2017, 15:26

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w