Và kết quả như sau: Trẻ tích cực tham gia vận động 19/36 52, 7 Trẻ hứng thú tập trung trong giờ học 18/36 50 *Những vướng mắc, hạn chế: -Về điều kiện cơ sở vật chất: Mặc dù đã có sự th
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
TÊN ĐỀ TÀI, SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP:
MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ HÌNH THỨC TỔ CHỨC NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC THỂ CHẤT CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở
TRƯỜNG MẦM NON
Họ tên: Nguyễn Thị Mai Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường mầm non Thanh Thủy
Quảng Bình, tháng 03 năm 2015
Trang 21.PHẦN MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài , sáng kiến , giải pháp
Trong nghị quyết trung ương 4 về những vấn đề cấp bách của sự nghiệp chăm
sóc và bảo vệ sức khỏe của nhân dân có ghi rõ: “ Sức khỏe là cái vốn quí nhất của mỗi con người và của toàn xã hội, là nhân tố quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” GDTC là một bộ phận quan trong của giáo dục
phát triển toàn diện, có mối quan hệ mật thiết với giáo dục đạo đức, thẩm mỹ và lao động Hơn nữa GDTC cho trẻ mầm non càng có ý ngĩa quan trọng hơn bởi
cơ thể trẻ đang phát triển mạnh mẽ, hệ thần kinh, cơ xương hình thành nhanh, bộ máy hô hấp đang hoàn thiện, cơ thể trẻ còn non yếu dễ bị phát triển lệnh lạc, mất cân đối nếu không được chăm sóc giáo dục đúng đắn thì có thể gây nên những thiếu sót trong sự phát triển cơ thể trẻ mà không thể khắc phục được
Vai trò vận động đối với cơ thể trẻ đã được các nhà khoa học khẳng định ngay
từ thế kỉ XVIII: “Cơ thể không vận động giống như nước trong ao tù”, “ Nguyên nhân chậm phát triển của cơ thể hài nhi là do thiếu vận động” Ngày nay khoa học đã chứng minh được rằng: phần lớn những trẻ ít vận động thì các vận động phức hợp và chức năng thần kinh thực vật thường kém phát triển, hoạt động hệ tuần hoàn và hệ hô hấp bị hạn chế, khả năng lao động chân tay giảm sút, trọng lượng cơ thể tăng nhanh Vận động có vai trò hết sức quan trọng đối với sự phát triển của cơ thể, ở mỗi một giai đoạn thì nhu cầu vận động của trẻ là khác nhau
“Thể dục thể chất” được nhìn nhận là một môn học đơn giản thông qua các động tác, nhưng để rèn được trẻ đi vào nề nếp, có kỹ năng kỹ xảo thì đây là việc làm không hề đơn giản.Thông qua các hoạt động thể dục đúng đắn nhịp nhàng để giúp trẻ tự tin, mạnh dạn, khéo léo, bền bỉ để thực hiện các hoạt động khác được tốt hơn bên cạnh đó còn hình thành cho trẻ một số thói quen cẩn thận, chính xác, tạo cơ sở ban đầu cho trẻ tiếp xúc, lĩnh hội các kiến thức về các bộ môn, góp phần phát triển toàn diện cho trẻ
Là giáo viên ngành học mầm non, đặc biệt là giáo viên dạy ở trường mầm non nông thôn vấn đề đặt ra hiện nay là làm thế nào để lựa chọn các hình thức
tổ chức, để từ đó tìm ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục thể chất cho trẻ Đây là một việc làm rất quan trọng trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ trong thời kì đổi mới
Xuất phát từ những vấn đề trên, tôi đã mạnh dạn chọn đề tài “ Một số giải
pháp và hình thức tổ chức nhằm nâng cao chất lượng giáo dục thể chất cho trẻ 5-6 tuổi ở trương mầm non” nơi tôi đang công tác.
* Điểm mới của đề tài, sáng kiến, giải pháp
Với đề tài này tôi đã đưa ra 5 giải pháp, song điểm mới của đề tài mà tôi chú trọng là hoạt động giáo dục phát triển thể chất thông qua các hoạt động thể dục trên tiết học và các hoạt động khác Vì nó có tầm quan trọng trong chương trình giáo dục trẻ em ở lứa tuổi mầm non đặc biệt là trẻ 5-6 tuổi trong chương trình giáo dục mầm non mới, lĩnh vực phát triển thể chất rất gần gũi với trẻ là hoạt động được chú ý nhiều nhất trong các hoạt động hằng ngày, và nó được coi
là phương tiện thiết thực cho các hoạt động giáo duc, nói cách khác phát triển thể chất là bộ phận không thể tách rời trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ
Trang 3Tham gia vào các hoạt động phát triển thể chất giúp trẻ tăng cường và bảo
vệ sức khỏe ngoài ra tham gia vào các hoạt động này còn giúp trẻ tích lũy và hình thành cho trẻ các tố chất vận động như: nhanh nhẹn, khéo léo, bền bỉ…
1.2 Phạm vi áp dụng đề tài, sáng kiến, giải pháp
Như Bác Hồ đã nói:
“Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây.
Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, giáo dục - sự nghiệp “trồng người” là một chiến lược vừa cơ bản, lâu dài, vừa là quốc sách hàng đầu của Đảng và Nhà nước ta Điều này cũng đúng với tuyên bố đưa ra năm 1994 của Tổ chức Giáo dục, Khoa học, và Văn hóa của Liên Hợp quốc (UNESCO): Không có một sự tiến bộ và thành đạt nào có thể tách khỏi sự tiến bộ và thành đạt trong lĩnh vực giáo dục của quốc gia đó Và những quốc gia nào coi nhẹ giáo dục hoặc không
đủ tri thức và khả năng cần thiết để làm giáo dục một cách có hiệu quả thì số phận của quốc gia đó xem như đã an bài và điều đó còn tồi tệ hơn cả sự phá sản Đúng vậy, giáo dục là quan trọng vì ảnh hưởng đến tương lai sau này Nhưng mỗi môn học khác có tầm quan trọng vô cùng sâu sắc và môn thể dục cũng vậy Việc nâng cao chất lượng giáo dục thể chất cho trẻ 5- 6 tuổi về môn thể dục là hết sức cần thiết và thiết thực
Tôi nghiên cứu vấn đề này tại lớp mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non nơi tôi đang công tác
2 phÇn néi dung 2.1 Thực trạng của nội dung cần nghiên cứu:
Từ nhiều năm nay hoạt động này đã được bậc học mầm non chú trọng, đặc biệt từ cuối tháng 12 năm 2014 hoạt động giáo dục thể chất đã được phòng giáo dục đào tạo triển khai rộng rãi về các trường học, đến từng giáo viên Sau khi được tập huấn, bỗi dưỡng chuyên môn, dự giờ các tiết dạy mẫu Nhà trường đã phát động đến từng cán bộ giáo viên sưu tầm, lưạ chọn các nội dung và trò chơi vận động phù hợp với từng lứa tuổi qua từng giai đoạn khác nhau theo chủ đề Ban giám hiệu nhà trường thường xuyên dự giờ và đóng góp ý kiến cho giáo viên về cách xây dựng góc vận động, cách thiết kế tổ chức các hoạt động học và chơi cho trẻ theo yêu cầu đổi mới giáo dục mầm non hiện nay Vì vậy bản thân tôi luôn học hỏi trau dồi nghiệp vụ, nâng cao tay nghề làm thế nào tìm ra giải pháp và các hình thức thích hợp để tổ chức hoạt động phát triển thể chất cho trẻ 5-6 tuổi đạt hiệu quả cao Để nắm bắt được tâm sinh lý của trẻ, trình độ nhận thức và kỹ năng của từng đứa trẻ về hoạt động phát triển thể chất, vào đầu năm tôi đã tiến hành khảo sát trẻ dưới hình thức:
*Đặc điểm tình hình của lớp
Số lượng 36 cháu trong đó 16 cháu nữ, 21 cháu nam.Với 36 cháu nhưng có đến 20 cháu sinh từ tháng 10 năm 2009 nên nhìn các cháu dại hơn so với các cháu sinh từ tháng 1 tới tháng 9
- Tình hình nhận thức của trẻ:
Vào đầu năm học tôi tiến hành khảo sát 100% số trẻ trong lớp là 36 cháu khi trẻ được chuyển lớp từ Mẫu giáo 4- 5 tuổi lên Mẫu giáo 5- 6 tuổi, tôi khảo sát chất lượng về việc trẻ thực hiện các kỹ năng kỹ xảo vận động tốt, trẻ khỏe
Trang 4mạnh nhanh nhẹn có thể lực, trẻ tích cực tham gia vận động, trẻ hứng thú tập trung trong giờ học Và kết quả như sau:
Trẻ tích cực tham gia vận động 19/36 52, 7
Trẻ hứng thú tập trung trong giờ học 18/36 50
*Những vướng mắc, hạn chế:
-Về điều kiện cơ sở vật chất: Mặc dù đã có sự tham mưu tích cực của ban giám hiệu nhà trường về tăng trưởng cơ sở vật chất nhưng điểm trường ở cụm lẻ chưa có phòng phát triển vận động và khu vui chơi với các trò chơi vận động
- Kế hoạch xây dựng chưa thống nhất ,chưa cân đối qua từng giai đoạn phát
triển của trẻ
- Đồ dùng dụng cụ của môn học thể dục còn nghèo nàn, góc vận động chưa phong phú
- Các hình thức thực hiện trên tiết học chưa khoa học, chưa thu hút trẻ tham gia hoạt động
- Một số bậc phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến hoạt động thể dục chỉ chú ý đến các lĩnh vực khác như: lĩnh vực phát triển ngôn ngữ (làm quen chữ cái), lĩnh vực phát triển nhận thức ( làm quen với toán) …chưa tạo thói quen cho trẻ tham gia các hoạt động nhằm phát triển thể chất
- Lớp gồm toàn bộ cháu là con của những gia đình nông dân thuần túy nên khó có điều kiện chăm sóc cho các cháu đầy đủ dẫn đến việc tăng trưởng về chiều cao và cân năng còn hạn chế
- Trẻ mầm non ngay từ lứa tuổi nhà trẻ, mẫu giáo bé, mẫu giáo nhỡ đã được tham gia các hoạt động phát triển thể chất nhưng chưa đảm bảo các nguyên tắc
và tính hệ thống Vì vậy khi bước sang lớp mẫu giáo lớn trẻ còn lung túng, thiếu
tự tin trong quá trình thực hiện nên gây khó khăn cho giáo viên trong khi truyền thụ kiến thức
*Nguyên nhân của thực trạng
- Điều kiện cơ sở vật chất còn thiếu thốn, chưa có phòng phát triển vận động cho trẻ tập luyện thường xuyên
- Đồ dùng trực quan còn ít, chưa đẹp, chưa hấp dẫn
- Hình thức tổ chức chưa linh hoạt, chưa kích thích hứng thú cho trẻ hoạt động
- Số lượng học sinh trong lớp là nam chiếm 2/3 số học sinh vì vậy các cháu rất hiếu động và khó rèn luyện
- Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho việc dạy và học chủ yếu là đồ dùng tự làm, thiếu các phương tiện hỗ trợ mọi lúc mọi nơi
-.Tài liệu tham khảo dành cho giáo viên còn hạn chế,
- Do điều kiện kinh tế của các hộ gia đình ở địa phương còn nghèo nàn nên khó khăn trong việc chăm sóc trẻ
Trang 5- Việc phối hợp giữa gia đình và nhà trường còn hạn chế Do đặc thù của công việc nên giáo viên có rất ít thời gian để sưu tầm các tư liệu để dạy cho trẻ
Từ thực trạng của lớp mình phụ trách bản thân tôi rất lo lắng, suy nghĩ, làm cách nào để tìm ra những giải pháp tối ưu để lôi cuốn, thu hút trẻ vào các hoạt động thể dục Qua tham khảo và được sự góp ý của các đồng chí trong hội đồng
sư phạm nhà trường và kinh nghiệm của bản thân, tôi đã nghiên cứu sử dụng các giải pháp cơ bản sau:
2.2 Các giải pháp
2.2.1 Xây dựng kế hoạch hoạt động.
Là một giáo viên được nhà trường phân công đứng lớp mẫu giáo lớn, tôi
hiểu rõ thực trạng của lớp mình phụ trách Tôi đã bám sát vào kế hoạch hoạt
động năm học của nhà trường xây dựng theo từng độ tuổi (chương trình 32 tuần); Căn cứ vào mục tiêu chăm sóc giáo dục trẻ, thời gian, thời điểm thực hiện bài tập ở vào giai đoạn nào của chương trình năm học; Căn cứ vào mức độ phát triển, khả năng thực tế của trẻ, tôi đã xây dựng kế hoạch, nội dung các vận động tập luyện cho trẻ, xác định độ khó của từng bài tập và sắp xếp theo trình tự để đưa vào hướng dẫn trẻ cho phù hợp đi từ dễ đến khó đảm bảo củng cố, phát triển những vận động trẻ đã biết, đồng thời chuẩn bị cho những kỹ năng vận động cao hơn Nội dung trong chương trình đã được trình bày theo từng loại vận động và theo mức độ tăng dần từ dễ đến khó, đồng thời phù hợp với từng chủ đề chủ điểm, phù hợp với các hoạt động khác và các sự kiện Khi xây dựng được kế hoạch xong, tôi tổ chức các hoạt động cho trẻ thực hiện và mang lại kết quả cao
Từ tháng 2 trở đi (cuối chủ đề thực vật) tôi xây dựng tiết tổng hợp 3 vận động vào cuối tháng Mặt khác bản thân luôn trau dồi kiến thức, tự rèn luyện mình trong chuyên môn nghiệp vụ, thực hiện đúng chương trình và biết sáng tạo linh hoạt trong cách tổ chức hoạt động phát triển thể chất cho trẻ
Từ việc tìm hiểu những đặc điểm tâm sinh lý của trẻ phát triển qua từng giai đoạn khác nhau mà tôi lập kế hoạch phù hợp, gắn với các nội dung là các mục tiêu chính Sau khi xây dựng xong kế hoạch tổ chức các hoạt động vận động cho trẻ ở lớp mình rồi tôi trao đổi cùng giáo viên ở lớp để cùng thống nhất cách tổ chức và cùng nhau bàn bạc cách thực hiện Việc chuẩn bị đồ dùng đồ chơi chúng tôi cùng nhau đưa ra ý kiến để thực hiện tiết dạy hấp dẫn thu hút trẻ vào hoạt động Sự trao đổi hợp tác của các giáo viên đã giúp tôi truyền thụ kiến thức đến trẻ một cách tốt nhất và đồng nhất
2.2.2.Xây dựng góc vận động
Với kế hoạch hoàn chỉnh ,cách thức tổ chức phù hợp tôi tiếp tục xây dựng
“góc vận động” để thuận tiện cho trẻ sử dụng và tuyên truyền đến tất cả các bậc phụ huynh, tôi chọn một khoảng không gian rộng rãi của lớp Tôi sắp xếp các
đồ dùng dụng cụ để cho trẻ dễ lấy, dễ sử dụng Đến mỗi hoạt động như thể dục sáng, giờ học thể dục, hoạt động ngoài trời trẻ có thể tự lấy đồ dùng đồ chơi phù hợp với vận động mà giáo viên yêu cầu Ở góc vận động, các dụng cụ trang thiết
bị được gắn bắt vít chặt chẽ, đảm bảo về số lượng, đa dạng về chủng loại cho trẻ hoạt động và an toàn khi sử dụng Ngoài ra khi xây dựng góc vận động trẻ có thể
tự tham gia vận động khi trẻ được bố mẹ đón và cho chơi ở sân trường, trẻ có thể rủ bạn cùng tập lại bài tập mà buổi sáng đã học cho bố mẹ xem
Trang 6Ví dụ : Cách sắp xếp thiết bị ,dụng cụ luyện tập cho trẻ
- Các dụng cụ có kích thước lớn như thang leo, thì tôi đặt cố định và khoan vít ở tường
- Các loại bóng tôi để vào sọt cho trẻ dễ lấy
- Các loại vòng , gậy, cờ, nơ tôi để vào giỏ hoặc móc lên tường
Khi xây dựng góc vận động tôi nhận thấy trẻ lớp tôi tiến bộ nhiều hơn, trẻ tham gia vận động tự nhiên và tích cực hơn, đồng thời phụ huynh lớp tôi thấy được rõ hơn tầm quan trọng của giáo dục thể chất, họ quan tâm hơn đến sự vận động của con mình, xem với vận động này, vận động kia con mình thực hiện được đến đâu, có thực hiện tốt bài tập không, có mạnh dạn tự tin khi trèo thang hay đi trên cầu thăng bằng
2.2.3.Gây hứng thú cho trẻ
Trước khi chuẩn bị tiến hành tiết học hoặc các hoạt động khác có lồng ghép các trò chơi vận động hay tổ chức các trò chơi vận động tôi dẫ tạo ra môi trường xung quanh lớp nhằm kích thích cho trẻ chú ý bằng cách sưu tầm băng đĩa tranh ảnh, vẽ trang trí nói về nội dung các vận động cho trẻ làm quen trước các vận động, trò chơi liên quan đến hoạt động, đồng thời tôi đã nghiên cứu nội dung phương pháp tổ chức các hoạt động giáo dục thể chất như thế nào cho phù hợp
và tôi đã tiến hành các bước như sau:
* Lựa chọn nội dung vận động cho giờ thể dục
-Trước khi lựa chọn nội dung cho giờ thể dục giáo viên xác định đúng nội dung trọng tâm của giờ thể dục – đó là các bài tập vận động cơ bản của phần trọng động Các nội dung trọng tâm của giờ thể dục cần lựa chọn theo nguyên tắc hệ thống, nguyên tắc phát triển và nguyên tắc vừa sức và xác định nội dung hỗ trợ -các bài tập phat triển chung ở phần trọng động, bài tập vận động cơ bản ở phần trò chơi vận động, khởi động,trọng động, hồi tĩnh, bài tập đội hình, đội ngủ Về
cơ bản đây là những bài tập mà trẻ đã được làm quen
*Chuẩn bị cho giờ thể dục
-Chuẩn bị kế hoạch hoạt động ( giáo án ): Cô phải nắm được toàn bộ mục đích, yêu cầu, nội dung vận động cần hình thành, rèn luyện cho trẻ trên giờ học; các phương pháp, hình thức tổ chức giờ học phù hợp với lứa tuổi của trẻ Dự kiến những tình huống xảy ra và cách giải quyết, xác định những trẻ còn yếu kém không theo kịp tiến độ chung để lựa chọn biện pháp hỗ trợ
-Phương tiện đồ dung dụng cụ luyện tập cho cô và trẻ phải phù hợp về kích thước đảm bảo vệ sinh, an toàn, thẩm mĩ và mang tính giáo dục Trang phục của
cô giáo và trẻ phải gọn gang, thoải mái phù hợp với thời tiết và tính chất của vận động cần thực hiện
-Phải dự kiến được vị trí tổ chức giờ thể dục bên trong hay bên ngoài lớp học, diện tích, độ ẩm, độ chiếu sáng, tiếng ồn…cũng như dự kiến việc bố trí, sắp đặt
đồ dung dụng cụ luyện tập thuận lợi cho cô và trẻ sử dụng cần chuẩn bị phương
án dự phòng
-Đảm bảo thời gian tổ chức giờ học cũng như việc thực hiện nội dung vận động của từng phần phù hợp với yêu cầu của độ tuổi
2.2.4.Các hoạt động phương pháp và hình thức tổ chức giáo dục phát triển vận động cho trẻ
Trang 7Hoạt động giáo dục phát triển thể chất cho trẻ được thực hiện phù hợp với chế độ sinh hoạt hằng ngày ở trường của trẻ có ý nghĩa to lớn, nhờ đó mà cơ thể trẻ được phát triển một cách hài hòa cân đối Tạo cho trẻ một tâm thế thoải mái khi bước sang một hoạt động khác Chính vì vậy giáo viên cần chú ý lựa chọn và
tổ chức các hoạt động giáo dục phát triển thể chất sao cho phù hợp với từng thời điểm cụ thể trong ngày
*Tập luyện thể dục sáng thường xuyên liên tục đúng giờ
Thể dục sáng có vai trò rất quan trọng đối với trẻ em, nhằm phát triển nhóm cơ và hô hấp Buổi sáng ngay sau khi ngủ dậy tập thể dục đơn giản, trẻ tích lũy được sự sảng khoái cho cả ngày Tập luyện thường xuyên như vậy , cơ thể của trẻ nâng cao hoạt động của các cơ quan của cơ thể, thúc đẩy sự phát triển những kỹ năng vận động cần thiết, củng cố các nhóm cơ, hình thành tư thế đúng đắn Vì vậy tôi cho trẻ tập thể dục sáng hàng ngày vào một thời gian nhất định sau giờ đón trẻ Thời gian tập khoảng 9-10 phút., Trang bị dụng cụ như gậy, nơ, vòng , hoa, tua, cờ …thể dục phù hợp với động tác để tạo hứng thú cho trẻ tập Khi trẻ tập giáo viên quan sát cách đứng của trẻ, tư thế đầu, vai, mông và đặc biệt là cột sống của trẻ Trẻ cần đứng thẳng, vai thả đều, không lên gân, tay cử động thoải mái, không cúi đầu Giữ cho trẻ tư thế đứng ngay cả khi nghỉ, khi đi
bộ, chạy và làm các cử động khác Số lần lặp lại mỗi bài tập phụ thuộc vào tính chất mỗi động tác, cũng như trình độ thể lực của trẻ Trước hết động tác phải phù hợp và hấp dẫn đối với trẻ em Bài tập phải có tác động hoàn thiện kĩ năng thúc đẩy sự hình thành tư thế đúng, gây sự hoạt động tích cực của các cơ quan
hô hấp, tuần hoàn, các nhóm cơ…
Ví dụ : Bài tập thể dục sáng ở chủ đề Động vật
Phần 1: Khởi động –Cho trẻ đi vòng tròn kết hợp các kiểu đi (đi thường , đi bằng mũi bàn chân , đi bằng gót chân ) chạy nhanh ,chạy chậm trên nền nhạc bài hát “Gà trống mèo con và cún con” sau đó cho trẻ lấy vòng, gậy đứng thành vòng tròn hay hang ngang dãn cách đều để tiện cho việc tập các động tác
Phần 2: Trọng động -BTPTC
-Động tác hô hấp :Làm động tác gà gáy, thực hiện theo nhịp hô 4-6 lần
Các động tác khác tập theo nhịp hô: 2 lần ;8 nhịp
-Động tác tay vai : Đưa hai tay lên cao, ra phía trước
-Động tác bụng lườn : Nghiêng người sang hai bên kết hợp tay chống hông chân bước sang trái sang phải
-Động tác chân: Bước chân ra trước khuỵu gối ,chân sau thẳng
-Động tác bật :Bật tại chổ
Phần 3: Hồi tĩnh
Trẻ đi lại hít thở nhẹ nhàng
* Tổ chức tốt các hình thức hoạt động phát triển thể chất cho trẻ trên các tiết học.
Giờ thể dục được coi là hình thức cơ bản để tổ chức hoạt động giáo dục phát triển vận động cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non thường được thực hiện 1 lần / tuần / lớp Trong các giờ thể dục, giáo viên cung cấp cho trẻ những kỹ năng, kỹ xảo vận động có mục đích, có tổ chức, có hệ thống và có kế hoạch
Trang 8Nhiệm vụ chuyên biệt của giờ thể dục là hình thành những kỹ năng vận động đúng, qua đó phát triển các tố chất thể dục cho trẻ ở các độ tuổi mầm non
Giờ thể dục bao gồm 3 phần : Khởi động, trọng động và hồi tĩnh Mỗi phần giải quyết nhiệm vụ nhất định phù hợp với việc lựa chọn, sắp xếp bài tập vận động và cách thức tiến hành
- Đối với phần khởi động: Cô sử dụng tín hiệu âm thanh, (âm nhạc, trống, xắc
xô) để thu hút sự chú ý của trẻ và dùng khẩu lệnh, mệnh lệnh một cách rõ ràng dứt khoát để cho trẻ chuyển đội hình và đi, chạy, phù hợp với yêu cầu của độ tuổi Kết thúc phần khởi động, cô giáo cho trẻ xếp đội hình để tiện cho tập các bài tập phát triển chung ( hang ngang, hang dọc, vòng tròn, chữ u, bàn cờ )
- Đối với phần trọng động: Đây là phần trọng tâm của giờ thể dục Phần trọng
động thực hiện mục đích chủ yếu của giờ thể dục Vì thế nó có tác dụng nhiều nhất đến sự phát triển của cơ thể trẻ Thời gian thực hiện phần trọng động thường chiếm 2/3 thời gian của tiết học tùy theo các loại giờ học mà phần trọng động có cấu trúc gồm 2 hay 3 giai đoạn: Thực hiện bài tập phát triển chung, vận động cơ bản và trò chơi vận động ( chỉ bố trí trò chơi vận động đối với giờ học
có 1 vận động cơ bản ở giai đoạn 2- phần trọng động )
+ Giai đoạn 1: Thực hiện bài tập phát triển chung
Bao gồm các động tác phát triển các nhóm cơ chính của cơ thể theo thứ tự thực hiện, trong đó có động tác hỗ trợ cho vận động cơ bản với số lần tập tăng thêm 1-2 lần
+ Giai đoạn 2: Thực hiện bài tập vận động cơ bản ( hình thành và rèn luyện kỹ năng vận động cho trẻ)
Nếu có 1 vận động cơ bản thì có thể là vận động mới hoặc trẻ đã quen thuộc Nếu có 2 vận động cơ bản thì hoặc có 1 vận động mới, 1 vận động đã và đang ở giai đoạn củng cố và hoàn thiện hay cả 2 vận động đều ở giai đoạn củng cố Nếu
có 3 vận động cơ bản thì tất cả đề đang ở giai đoạn củng cố Trật tự sắp xếp các vận động cơ bản ( từ 2-3 vận động ) cần tranh thủ nguyên tắc phát triển: Vận động nào có cường độ vận động mạnh hơn sẽ xếp sau
Ví dụ: Khi thực hiện bài tập có 3 vận động : Bật xa-ném xa bằng 1 tay – chạy
nhanh 18 m
Đây là những vận động trẻ đã biết nên cô cho trẻ nhắc lại cách thực hiện và tập thử, sau đó cho cả lớp tiến hành bằng cách chia lớp thành 2 nhóm mỗi nhóm lần lượt 1 trẻ lên thực hiện theo khẩu lệnh của cô
Lần 2: Cô cho 2 nhóm lên thực hiện liên tục
Lần 3: Nâng dần độ khó ở vận động bật xa lên các mức khác nhau bật xa 40cm –
43 cm và 45cm Cho trẻ lên lựa chọn mức độ phù hợp với khả năng của mình sau đó thực hiện kết hợp cả 3 vận động
+ Giai đoạn 3: Thực hiện trò chơi vận động ( nếu có) Đây là giai đoạn giúp trẻ thay đổi trạng thái vận động Rèn luyện và củng cố những kỹ năng vận động đã được hình thành ở các giờ thể dục trước Trò chơi vận động được cô giáo tiến hành với trẻ phụ thuộc vào lứa tuổi của chúng Đối với trẻ 5-6 tuổi cô giáo yêu cầu trẻ hoặc cô giáo nhắc lại quy tắc của trò chơi ( có thể cô giáo cho trẻ tự phân vai chơi ), trẻ tự chơi nhưng cô giáo là người hướng dẫn
Trang 9-Đối với phần hồi tĩnh: Đây là hoạt động để đưa cơ thể trẻ về trạng thái bình
thường sau quá trình vận động liên tục tạo cảm giác thoải mái phấn khởi ở trẻ
Cô giáo có thể tiến hành dưới nhiều hình thức cho trẻ đi vòng tròn hít thở nhẹ nhàng, cho trẻ đi tự do trên bãi tập, vừa đi vừa vươn vai hít thở những hơi dài
* Phút thể dục
Phút thể dục được tiến hành giữa hai hoạt động hoặc ngay trong giờ hoạt động( khi cô giáo nhận thấy dấu hiệu giảm sự tập trung chú ý của trẻ, nhằm tăng cường khả năng làm việc của hệ thần kinh cơ bắp, tăng cường tuần hoàn máu hoặc sau khi trẻ ngủ dậy giúp trẻ thay đổi trạng thái cơ thể, trẻ trở nên tỉnh táo hơn Vì vậy khi tổ chức phát trể dục cho trẻ cần lựa chọn các vận động đơn giản, trẻ đã quen thuộc để tất cả trẻ đều thực hiện được với lượng vận động như nhau
Ví dụ: Khi trẻ giảm chú ý vào vận động cô có thể sử dụng bài hát, bài thơ, câu
chuyện ngắn và khuyến khích trẻ, mô phỏng các động tác như cô hoặc khi trẻ tập tô vẽ khiến tay mệt mỏi giáo viên cho trẻ tập khớp cổ tay và các ngón tay xoay hai cổ tay vào trong, ra ngoài và ngược lai, co duỗi các ngón tay, thả lỏng các ngón tay, bàn tay và lắc.( kết hợp với lời nói “ dừng bút - nghĩ tay- thể dục thế này là hết mệt mỏi…)
*Trò chơi vận động
Trò chơi vận động là một hình thức trong giáo dục phát triển vận động, nó có
vị trí quan trọng trong cuộc sống và sinh hoạt hằng ngày của trẻ Có thể tổ chức trò chơi vận động vào nhiều thời điểm trong ngày ở trường mầm non ( sau khi đón trẻ ,trả trẻ, trong giờ học thể dục, giữa các hoạt động, trong hoạt động ngoài trời, hoạt động chiều…) Trò chơi vận động có ảnh hưởng tích cực đến hoạt động của các cơ quan trong cơ thể Đặc biệt nó có ý nghĩa to lớn đối với với củng cố hoàn thiện kỹ năng kỹ xảo vận động phát triển các tố chất cần thiết đối với trẻ
Vì vậy, việc lựa chọn trò chơi vận động phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau như: Nhu cầu và khả năng vận động của trẻ, mục tiêu giáo dục phát triển vận động, thời điểm tổ chức trong ngày…
Để đạt được mục tiêu giáo dục phát triển vận động cho trẻ thông qua việc sử dụng các trò chơi giáo viên cần lập kế hoạch hướng dẫn trò chơi trong năm học
và cụ thể hóa theo tháng theo theo tuần và hoạt động ngày Cần có sự luyện tập lặp lại các trò chơi và nâng cao dần yêu cầu luyện tập, tăng độ khó, đồng thời đưa thêm 1-2 trò chơi mới trong tháng
- Đối với trò chơi vận động trong giờ thể dục: Trò chơi vận động trong giờ thể
dục phải phù hợp với một số nguyên tắc như trò chơi được tất cả trẻ biết và tham gia, phải đảm bảo tính chất động tĩnh của vận động cơ bản với trò chơi trái ngược nhau đảm bảo vệ sinh an toàn và chỉ có 1 vận động cơ bản trong giờ thể dục:
Ví dụ: Nếu vận động cơ bản phát triển nhóm cơ tay thì trò chơi vận động phát
triển nhóm cơ chân và ngược lại
-Đối với trò chơi vận động trong hoạt động chơi ngoài trời: Hoạt động chơi
ngoài trời hằng ngày cung cấp nhiều cơ hội rèn luyện kỹ năng vận động cho trẻ thong qua việc thực hiện trò chơi vận động Mỗi buổi chơi ngoài trời nên chọn 1 đến 2 trò chơi Đối với trẻ mẫu giáo lớn có thể chơi các trò chơi phức tạp dần
Trang 10( kỹ thuật chơi, luật chơi) như các trò chơi: Mèo đuổi chuột, nhảy lò cò, chuyền bóng, tìm đúng nhà, kéo co, lộn cầu vòng, nhảy ô…Sau một vài lần chơi, giáo viên điều chỉnh một vài yếu tố chơi để tăng hứng thú cho trẻ
Ví dụ: Nhảy lò cò -> Nhảy lò cò theo đôi, chuyền bóng -> chuyền bóng cho
người có màu áo giống mình
-Đối với trò chơi thể thao: Trò chơi thể thao cũng là một dạng trò chơi vận
động, tuy nhiên chúng yêu cầu cao về mặt kỹ thuật thực hiện và tốc độ thực hiện Vì thế một số trò chơi thể thao có thể đem vào dạy cho trẻ tùy theo mức
độ, tùy vào địa điểm của từng trường, địa phương Trò chơi thể thao bao gồm các trò chơi tay không( chạy, nhảy, ném ), trò chơi với bóng ( bóng tay, bóng
đá, bóng bàn, cầu lông ), trò chơi với nước ( bơi), trò chơi với xe đạp …
* Dạo chơi ngoài trời
Dạo chơi với mục tiêu giáo dục phát triển vận động được tổ chức vào buổi / tuần trong khuôn viên trường nhằm giúp trẻ củng cố kỹ năng vận động phát triển
tố chất vận động trong những điều kiện tự nhiên ngoài ra còn giúp trẻ ý thức chấp hành ý thức kỹ luật, tính tập thể, sự tự tin Nội dung dạo chơi bao gồm: đi
bộ thể dục, rèn luyện kỹ năng vận động, chơi các trò chơi vận động, vận động tự
do Trước khi thực hiện buổi dạo chơi giáo viên viên cần chuẩn bị địa điểm, dụng cụ luyện tập sẽ mang theo như vòng, gậy, bóng…Giáo viên cho trẻ xếp thành hàng dọc và đi bộ đến địa điểm dạo chơi, tổ chức cho trẻ luyện tập các vận động đã học hay chơi với bóng, gậy, vòng cuối cuộc dạo chơi giáo viên cho trẻ chơi trò chơi vận động nhẹ nhàng Hết thời gian, cô nhận xét về ý thức kỷ luật, mức độ tham gia luyện tập, tuyên dương trẻ sau đó xếp hang cùng cô đi về lớp
* Tuần lễ sức khỏe
Là hình thức nghĩ ngơi tích cực dành cho trẻ trong suốt một tuần Để nâng cao cảm xúc cho trẻ cần trang trí lớp học, phòng thể dục, sân chơi đẹp đẽ phù hợp với những trang thiết bị , đồ dùng , dụng cụ luyện tập có sẵn, việc chuẩn bị cho tuần lễ sức khỏe cần được thực hiện trong suốt quá trình chăm sóc giáo dục trẻ: đọc sách, xem phim, xem video về các hoạt động thể dục thể thao, làm quen với các vận động viên, với các trò chơi vận động, các trò chơi thi đua tiếp sức…Một
số trò chơi, tiết mục biểu diễn và những vận động đơn giản có thể tổ chức mà không cần cho trẻ làm quen từ trước để tạo bất ngờ cho trẻ
* Ngày hội thể dục thể thao ở trường mầm non
Những ngày hội thể dục thể thao chiếm một vị trí đặc biệt quan trọng trong cuộc sống ở trường mầm non nói chung và lĩnh vực giáo dục phát triển vận động nói riêng Tổ chức ngày hội thể dục thể thao nhằm rèn luyện cơ thể trẻ, khích lệ lòng yêu thích thể dục thể thao, góp phần củng cố và hoàn thiện kỹ năng vận động ở trẻ
Đối với ngày hội thể dục thể thao ở cấp độ lớp được xây dựng trên cơ sở những kỹ năng vận động quen thuộc của trẻ trên yêu cầu giáo dục mầm non( xây dựng trên cơ sở những trò chơi, bài tập vận động quen thuộc, xây dựng trên cơ
sở trò chơi thể thao mà tất cả trẻ được làm quen, xây dựng trên cơ sở các bài tập chạy, nhảy, ném …) Để “ngày hội thể thao” tiến hành đạt hiệu quả thì trước đó giáo viên chuẩn bị giáo án dụng cụ luyện tập bằng băng cờ biểu tượng, phù hiệu khuyến khích phụ huynh và trẻ cùng tham gia chuẩn bị cho ngày hội của lớp