Một số giải pháp thực hiện đánh giá học sinh tiểu học theo TT30 đạt hiệu quả

Trong những năm học trước, thực hiện đánh giá học sinh theo TT 32 giáo viên chỉ quan tâm đến đánh giá kiến thức và kĩ năng của học sinh mà chưa chú ý đến việc đánh giá một cách toàn diệ

ĐỀ TÀI : MỘT SỐ GIẢI PHÁP THỰC HIỆN ĐÁNH GIÁ

HỌC SINH TIỂU HỌC THEO TT 30 ĐẠT HIỆU QUẢ.

PHẦN I: PhÇn më ®Çu

I Lý do chọn đề tài:

Trong hệ thống giáo dục quốc dân, Tiểu học là bậc học nền tảng Sự thành công của giáo dục Tiểu học có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển và chất lượng của các bậc học tiếp theo Đây là bậc học cơ sở đặt nền móng cho sự phát triển của một quốc gia Mục tiêu giáo dục của tiểu học là hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng

cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở Mỗi một môn học ở tiểu học đều góp phần vào việc hình thành và phát triển những cơ sở ban đầu rất quan trọng của nhân cách con người Việt Nam

Năm học 2014 - 2015 là năm học thực hiện Chương trình hành động của Chính phủ, Kế hoạch hành động của ngành Giáo dục triển khai Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế Trong năm học này, Bộ GD&ĐT đã ban hành thông tư 30/2014/TT-BGDĐT quy định đánh giá học sinh Tiểu học Học sinh được đánh giá một cách toàn diện về kiến thức kĩ năng các môn học và hoạt động giáo dục, năng lực, phẩm chất Vì thế, giáo viên Tiểu học có một vị trí vô cùng quan trọng trong việc đánh giá học sinh

Trong những năm học trước, thực hiện đánh giá học sinh theo TT 32 giáo viên chỉ quan tâm đến đánh giá kiến thức và kĩ năng của học sinh mà chưa chú ý đến việc đánh giá một cách toàn diện sự phát triển của học sinh về kiến thức kĩ năng, về sự hình thành và phát triển một số năng lực như: năng lực tự phục vụ, tự quản; giao tiếp, hợp tác; tự học và giải quyết vấn đề; sự hình thành và phát triển một số phẩm chất: chăm học, chăm làm; tích cực tham gia các hoạt động giáo dục; tự tin, tự trọng tự chịu trách nhiệm; trung thực, kỉ luật, đoàn kết; yêu gia đình, bạn bè và những người khác; yêu trường, lớp, quê hương đất nước Trong khi đó, Nghị quyết của Đảng đã quán triệt sâu sắc về "Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo" nhằm góp phần đào tạo thế hệ trẻ phát triển toàn diện, "nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước"

Như vậy, ngoài việc dạy học các môn theo phân công giảng dạy, tổ chức, hướng dẫn các hoạt động học tập ở lớp, khả năng hợp tác nhóm, tự học, giao tiếp, giáo viên còn phải thường xuyên theo dõi các hoạt động của học sinh Việc đánh giá học sinh tiểu học không đơn giản chút nào Giáo viên không đơn thuần chỉ là dạy học mà phải

có những hoạt động quan sát, theo dõi, trao đổi, kiểm tra, nhận xét quá trình học tập, rèn luyện của học sinh; tư vấn, hướng dẫn, động viên học sinh; nhận xét định tính hoặc định lượng về kết quả học tập, rèn luyện, sự hình thành và phát triển một số năng lực, phẩm chất của học sinh tiểu học

Nhận thức được tầm quan trọng của việc đánh giá học sinh tiểu học theo TT 30,

tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: “Một số giải pháp thực hiện đánh giá học sinh tiểu học theo TT 30 đạt hiệu quả.”

II Điểm mới của đề tài:

Sáng kiến “Một số giải pháp thực hiện đánh giá học sinh tiểu học theo TT 30 đạt hiệu quả” đáp ứng việc đổi mới đánh giá học sinh theo TT30/2014/TT-BGDĐT

ngày 28/8/2014 về Qui định đánh giá học sinh tiểu học Sáng kiến đưa ra những giải pháp nhằm đánh giá toàn diện học sinh về kiến thức kĩ năng; sự hình thành và phát triển các năng lực và phẩm chất của học sinh mà lâu nay giáo viên chưa chú trọng, chỉ đánh giá về kiến thức kĩ năng Đồng thời đề cao tính tự chủ, tự lập của chủ thể của học sinh, người thầy chỉ làm vai trò hướng đạo, áp dụng tính ưu việt của mô hình VNEN trong quá trình dạy học phát huy tối đa tính tích cực, sáng tạo, chủ động của người học Học sinh được giáo dục và phát triển kĩ năng sống để trở thành chủ nhân tương lai năng động, sáng tạo, tự tin

Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT Quy định đánh giá học sinh tiểu học là sự thay đổi mạnh mẽ về tư duy và cách thức đánh giá học sinh - một khâu quan trọng của quá trình giáo dục Theo đó, hoạt động đánh giá là một chuỗi các hoạt động: quan sát, theo dõi, trao đổi, phỏng vấn, kiểm tra, nhận xét, tư vấn hướng dẫn, động viên… Nghĩa là, hoạt động đánh giá rất cụ thể, tỉ mỉ, chứ không chỉ là hoạt động kiểm tra cho điểm như trước đây Nội dung đánh giá học sinh cũng toàn diện hơn, bao gồm: Đánh giá quá trình học tập theo chuẩn kiến thức kỹ năng và đánh giá sự hình thành, phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh Toán, Tiếng Việt, Khoa học, Lịch sử, Địa

lý, Ngoại ngữ, Tin học, còn được đánh giá thường xuyên bằng nhận xét Đây là điểm mới đáng chú ý nhất của thông tư và cũng là nội dung cần nghiên cứu của sáng kiến kinh nghiệm này

PhÇn II: Néi dung

I Thực trạng của việc đánh giá học sinh theo TT 30.

1 Thực trạng của giáo viên:

Năm học 2014-2015 là năm học đầu tiên thực hiện đánh giá học sinh tiểu học

theo Thông tư 30 Giáo viên đánh giá học sinh ở cả 3 mặt: Môn học và các hoạt động giáo dục; năng lực; phẩm chất Tuy nhiên, không phải giáo viên nào cũng thực hiện được ngay việc đánh giá thường xuyên các môn học và các hoạt động giáo dục của học sinh trên lớp hằng ngày Bởi khó khăn trước mắt là thay đổi tư duy của các bậc phụ huynh, tư duy của học sinh và ngay cả nhận thức của của bản thân giáo viên Từ việc đánh giá bằng điểm số được thay bằng những lời nhận xét của giáo viên, từ cách suy nghĩ học vì điểm được thay bằng học để có kiến thức, để phát triển năng lực, phẩm chất thực sự không dễ thay đổi mà phải kiên trì từng bước mới có hiệu quả Để

có lời nhận xét hàng tháng thì giáo viên phải dựa trên lời nhận xét trong 4 tuần học của học sinh Vấn đề đặt ra là làm thế nào để giáo viên có thể ghi nhớ và tổng hợp toàn bộ nội dung nhận xét qua nội dung 4 tuần học của học sinh, để có thể đưa ra được lời nhận xét tháng một cách đầy đủ nhất ? Bởi nhận xét tháng là lời nhận xét mức độ đạt được theo mạch kiến thức của 4 tuần học Nội dung nhận xét là những điểm mạnh và những hạn chế mà học sinh chưa khắc phục được trong tháng, cùng với biện pháp hỗ trợ qua từng môn học, giúp giáo viên có phương pháp, hình thức tổ

chức hoạt động học nhằm giúp học sinh hoàn thành nội dung đó trong những tháng tiếp theo Đó quả là một vấn đề khó

Việc nhận xét, đánh giá học sinh tưởng như đơn giản nhưng thực tế là vô cùng quan trọng, bởi những lời nhận xét của cô giáo sẽ tác động đến tâm tư, tình cảm của các em Vì vậy, mỗi giáo viên tiểu học như tôi đều gặp không ít khó khăn khi lựa chọn ngôn ngữ để đánh giá từng học sinh Thực hiện đánh giá, nhận xét học sinh theo Thông tư 30 có nhiều thuận lợi cho học sinh, nhưng giáo viên cũng vất vả hơn; bởi giáo viên sẽ phải lựa chọn đánh giá, nhận xét sao cho học sinh nhận được cái sai, cái chưa tốt, đồng thời vừa khuyến khích các em cố gắng để tiến bộ hơn

Bên cạnh đó, trong quá trình dạy học, có thể nói rằng người giáo viên còn chưa

có sự chú ý đúng mức đến từng đối tượng học sinh, đặc biệt là về mặt năng lực và phẩm chất Hơn nữa, do quen với cách đánh giá cũ, giáo viên chỉ chú trọng đánh giá

về kiến thức kĩ năng mà ít quan tâm việc đánh giá năng lực và phẩm chất cho học sinh Một số giáo viên chưa nhận thức đầy đủ quan điểm đánh giá của TT 30 Việc đánh giá mới chỉ quan tâm đến kiến thức kĩ năng: đọc, viết, tính toán song lại lơ là, qua loa, ít quan tâm đến việc đánh giá về mặt năng lực, phẩm chất

Một số giáo viên khi thực hiện nhận xét, đánh giá học sinh theo Thông tư 30 còn mang tính hình thức, chung chung do chưa nhận thức rõ được tầm quan trọng của việc nhận xét, đánh giá học sinh cũng như lợi ích mà nó mang lại

2 Thực trạng của học sinh:

Do thời gian thực hiện triển khai thực hiện Thông tư 30 chưa dài nên đa số học sinh chưa quen với việc được cô đánh giá, nhận xét thay cho chấm điểm số Phần đông các em vẫn thích được cô giáo chấm điểm Các em luôn có tâm lí so sánh điểm

số của mình với bạn và tự hào nếu điểm mình cao hơn bạn Các em chưa nhận thức được một cách rõ ràng rằng: Việc đánh giá, nhận xét của cô giáo là nhằm giúp các em ngày một tiến bộ hơn; qua đó các em thấy được mặt tốt, mặt còn hạn chế của mình để vươn lên trong học tập, trong cuộc sống

3 Thực trạng của cha mẹ học sinh:

Đánh giá, nhận xét học sinh vẫn còn là điều mới lạ với giáo viên, học sinh và đặc biệt là phụ huynh học sinh bởi thời gian thực hiện chưa dài Cũng giống như học sinh, đa số phụ huynh đã quen với việc đánh giá năng lực, nhận thức của con em mình bằng điểm số Trước kia, phụ huynh thường đánh giá học lực, theo dõi việc học tập của con em mình qua điểm số Với phương pháp đánh giá mới này đòi hỏi phụ huynh phải luôn quan tâm, trao đổi, kiểm tra quá trình học tập của học sinh, cùng nhà trường giáo dục các em, xóa bỏ tâm lí ỷ lại, phó mặc cho nhà trường Đây cũng là một khó khăn không nhỏ mà chúng tôi gặp phải khi thực hiện đánh giá, nhận xét học sinh theo Thông tư 30

II Các giải pháp thực hiện đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 30.

1 Tìm hiểu, nắm bắt hoàn cảnh học sinh.

Điều kiện và hoàn cảnh của học sinh có ảnh hưởng lớn đến việc học tập của học sinh và chất lượng giáo dục của từng lớp Vì vậy, là một giáo viên vừa nhận nhiệm vụ giảng dạy ngay từ đầu năm học, tôi đã tìm cách nắm bắt hoàn cảnh sống của học sinh Cụ thể, tôi tìm hiểu và nắm được những điểm chính sau:

- Điều kiện kinh tế, văn hóa của từng học sinh

- Những đặc điểm về tâm lí của mỗi học sinh như khả năng nhận thức, tư duy: thông minh, nhanh nhẹn hay bình thường, chậm chạp trong các hoạt động học tập, vui chơi, giải trí, giao tiếp

- Nắm vững tính cách và những hành vi đạo đức của từng học sinh như chăm học hay lười học, khiêm tốn hay ba hoa, trung thực hay giả dối, mạnh dạn hay nhút nhát,

Từ những đặc điểm của từng học sinh mà đã tìm hiểu, nắm bắt được ngay từ đầu năm học, tôi đã phân tích để biết rõ nguyên nhân dẫn đến tình trạng học sinh học yếu để có biện pháp giúp đỡ, khắc phục; nắm được sở trường của học sinh giỏi, học sinh năng khiếu để có hướng bồi dưỡng

Việc tìm hiểu, nắm bắt hoàn cảnh học sinh có thể được thực hiện bằng nhiều hình thức khác nhau Ngoài tìm hiểu trực tiếp thông qua học sinh trong các tiết học ngoại khóa, tiết sinh hoạt tập thể hay tiết học hoạt động ngoài giờ lên lớp, học sinh trực tiếp giới thiệu về bản thân mình, về bố mẹ mình với cô giáo cũng như các bạn trong lớp, tôi còn tìm hiểu thông qua những giáo viên dạy các em trong những năm học trước và thông qua cha mẹ các em Gặp gỡ, trao đổi với phụ huynh về vấn đề học tập, năng lực, phẩm chất của học sinh cũng như nâng cao chất lượng giáo dục là việc làm cần thiết Từ đó có những nhận xét, đánh giá khách quan, đầy đủ và chính xác hơn đối với học sinh Tôi đã đề ra nhiệm vụ đối với bản thân mình là động viên khích

lệ các em đi học đầy đủ, chuyên cần hàng tuần, hàng tháng ,động viên các em đi học chuyên cần là một việc làm vô cùng quan trọng và có ý nghĩa Nhờ việc làm đó, học sinh đã đi học đầy đủ, tỉ lệ chuyên cần ngày càng cao và đặc biệt, các em tự tin hơn khi trao đổi với cô giáo những vấn đề vướng mắc trong học tập cũng như trong đời sống hàng ngày của các em

2 Phân loại đối tượng và tìm các biện pháp đánh giá phù hợp với từng đối tượng.

Như đã nói ở trên, để có lời nhận xét hàng tháng thì giáo viên phải dựa trên lời nhận xét trong 4 tuần học của học sinh Nội dung nhận xét là những điểm mạnh và những hạn chế mà học sinh chưa khắc phục được trong tháng, cùng với biện pháp hỗ trợ qua từng môn học, giúp giáo viên có phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động nhằm giúp học sinh hoàn thành nội dung đó trong những tháng tiếp theo

Vấn đề đặt ra là làm thế nào để giáo viên có thể ghi nhớ và tổng hợp toàn bộ nội dung nhận xét trong 4 tuần học của học sinh, để có thể đưa ra lời nhận xét tháng một cách đầy đủ nhất ? Trước hết người giáo viên phải phân được nhóm đối tượng học sinh để có thể có những nhận xét phù hợp Đồng thời, trong quá trình dạy học, tôi còn có nhật kí dành cho riêng mình để có thể ghi lại những lưu ý về học sinh khi thấy cần thiết

Một vấn đề nữa mà giáo viên cũng rất băn khoăn đó là nội dung của lời nhận xét, làm sao để tránh khỏi sự trùng lặp? Để giải quyết được vấn đề đó, trước hết tôi

đã tự trang bị cho mình vốn từ ngữ thật phong phú Ngoài ra, tôi còn tìm hiểu , tham khảo thêm đánh giá của đồng nghiệp, đồng thời dựa vào việc phân nhóm đối tượng học sinh để đưa ra những lời nhận xét cụ thể, tránh tình trạng em nào cũng có lời nhận xét giống nhau Bên cạnh đó, tôi còn dùng kĩ thuật quan sát từng nhóm đối tượng học sinh xem các em đã hiểu nhiệm vụ chưa, có chú tâm vào việc thực hiện

nhiệm vụ hay không, có trao đổi tích cực trong nhóm hay hoàn thành hoặc chưa hoàn thành nhiệm vụ hay không?

Ngoài kĩ thuật quan sát, tôi còn đánh giá học sinh thông qua hình thức kiểm tra nhanh kết quả, sản phẩm của các em Cũng có khi tôi sử dụng kĩ thuật phỏng vấn đưa

ra những câu hỏi nằm trong lượng kiến thức của từng nhiệm vụ Điều đó giúp tôi nắm bắt kịp thời mức độ hoàn thành nhiệm vụ bài học và những ý tưởng sáng tạo của học sinh

Tất cả những hoạt động, kỹ thuật trên giúp tôi nhận xét, đánh giá học sinh được chính xác, động viên, khuyến khích và hỗ trợ học sinh một cách kịp thời đảm bảo mục tiêu bài học Tuy nhiên, đó là một công việc cần đến sự tỉ mỉ, sự tâm huyết với nghề, lòng yêu quý, gần gũi với học sinh mà không phải thầy cô giáo nào cũng thực hiện hết trách nhiệm

Ghi nhận xét thường xuyên thông qua việc chắt lọc và phân tích các thông tin

về học sinh là việc làm rất quan trọng với giáo viên Khi giáo viên nêu rõ, cụ thể về

ưu điểm, hạn chế của học sinh đồng thời đưa ra hướng giải quyết phù hợp sẽ giúp các

em tìm được phương pháp học tập và rèn luyện tốt nhất

3 Xây dựng lớp học thân thiện.

3.1 Tạo môi trường lớp học thân thiện:

Giáo viên sử dụng lời nói, ánh mắt và cử chỉ thân thiện: Lời nói là phương tiện giao tiếp quan trọng nhất của thầy cô giáo với HS Bởi vậy, GV cần sử dụng lời nói sao cho đạt hiệu quả cao nhất Những lời nhận xét của tôi dành cho các em luôn chứa đựng những tâm tư, tình cảm và cả sự tâm huyết sâu sắc về mỗi học sinh Khi giao tiếp với HS, tôi luôn sử dụng ngôn ngữ sao cho các em dễ hiểu nhất, giàu hình ảnh và đạt giá trị biểu cảm cao Lời nói nhẹ nhàng cùng với ánh mắt thân thiện sẽ tạo ra những xúc cảm tâm lí, giúp các em thoải mái và tự tin hơn trong mọi hoạt động Cần khen ngợi, đừng chê bai: Khen ngợi là việc làm không thể thiếu trong giáo dục, đặc biệt là giáo dục tiểu học Khi HS làm được việc tốt là phải khen ngợi ngay để khích

lệ, động viên Một lời khen có hiệu quả giáo dục gấp nhiều lần so với những lời chỉ trích, chê bai Đặc biệt với HS cá biệt thì lời động viên, khen ngợi như là liều thuốc tinh thần giúp các em thay đổi hành vi theo chiều hướng tích cực, còn là động cơ thúc đẩy quá trình học tập và rèn luyện của các em, giúp HS mạnh dạn khi giao tiếp, tự tin, sẵn sàng chia sẻ với bạn và thầy cô giáo Mỗi lời nhận xét phải là thông điệp của người thầy đối với học sinh và phải đảm bảo được hai yếu tố đó là: Khẳng định trên

cơ sở thực tiễn và tư vấn, động viên các em học sinh

Trong nhận xét học sinh, tôi không dùng từ “cố gắng” mà thay bằng từ tiến bộ

để bao hàm đầy đủ sự phát triển của các em trong các mặt học tập, các hoạt động liên quan đến phát triển năng lực cá nhân Ví dụ: Thay vì nhận xét em A có nhiều cố gắng hơn so với hôm trước thì tôi nhận xét là: Cô thấy em có nhiều tiến bộ, cần tiếp tục phát huy em nhé!” Hoặc nếu em A làm tốt bài này, em B làm chưa đúng bài kia thì tôi nhận xét ngay tức thì và truyền tải được những thông điệp nhắn nhủ ở trong đó

Giáo viên là người rất gần gũi với học sinh, vì vậy hãy cố gắng để các em luôn cởi mở với thầy cô Giáo viên vừa là bạn vừa là thầy của các em Giáo viên không cần phải che giấu tình cảm của mình với các em, nhưng cần tuyệt đối tránh sự ưu ái

đặc biệt với một vài em nào đó Công bằng, khách quan và trung thực là nguyên tắc trong đánh giá

Trong quá trình dạy học, tôi đã cố gắng gần gũi, lắng nghe học sinh để hiểu được tâm tư, nguyện vọng của từng em Điều này rất có ý nghĩa bởi chỉ khi giáo viên vừa là thầy, vừa là bạn của học sinh mới thực sự hiểu được các em nghĩ gì, cần gì và mong muốn gì; từ đó sẽ có những nhận xét, phương án giúp đỡ tốt nhất để các em thay đổi về hành vi, thái độ

3.2 Xây dựng tập thể lớp hòa đồng.

Tổ chức các trò chơi, các hoạt động trong giờ giải lao là một hoạt động vô cùng thú vị Học sinh là người tự khởi xướng, tự tổ chức và giáo viên cùng tham gia chơi với học sinh Trước khi chơi, tôi đưa ra những giải thưởng thú vị như gói bánh, cái kẹo, hay hộp phấn… để kích thích tinh thần chơi của các em

Qua trò chơi, giáo viên giúp học sinh rèn luyện kĩ năng điều hành lớp vui chơi, văn nghệ, vừa giúp các em thể hiện sự đoàn kết, hợp tác, giúp đỡ nhau để cùng nhau hoàn thành tốt nhiệm vụ Thông qua những giờ giải trí thú vị ấy, học sinh càng thân thiết, quý mến nhau hơn và chắc chắn rằng các em sẽ sẵn sàng giúp đỡ nhau khi gặp khó khăn trong học tập cũng như trong cuộc sống

Tạo điều kiện để các em đánh giá lẫn nhau trong các giờ học, giờ sinh hoạt tập thể lớp Trong quá trình thực hiện, tôi đã cố gắng tổ chức cho học sinh tự đánh giá mình và đánh giá bạn qua các hoạt động trong từng bài học, tuần học Đây cũng chính là những thông tin bổ ích cho giáo viên trong việc thực hiện đánh giá học sinh

4 Đánh giá học sinh bám sát chuẩn kiến thức kĩ năng

Để đánh giá học sinh một cách tốt nhất sau mỗi tiết học, yêu cầu đầu tiên đối với giáo viên là giáo viên phải dựa vào chuẩn kiến thức, kỹ năng Đó là lượng kiến

thức mà học sinh cần đạt được trong giờ học Vì vậy, để có nhận xét xác đáng, hiệu

quả đối với học sinh thì tôi đã dựa vào nội dung bài học, căn cứ vào sản phẩm đạt được của học sinh ở mức độ nào đối chiếu với chuẩn kiến thức kỹ năng xem còn hạn chế gì, đồng thời hướng dẫn học sinh biết tự đánh giá mình và đánh giá bạn, khuyến khích phụ huynh tham gia đánh giá học sinh Đặc biệt là trong đánh giá bằng nhận xét dành cho học sinh, tôi đã rất cụ thể về từng nội dung học, có tác dụng khích lệ tinh thần học tập của em và chỉ cho các em những hạn chế và cách khắc phục, không

so sánh giữa học sinh này với học sinh khác

Cụ thể trong từng tiết học, việc làm đầu tiên là giúp học sinh nắm được yêu cầu của bài học đó là gì và các em cần phải làm được gì, hiểu được gì qua tiết học bằng cách nêu mục đích, yêu cầu của tiết học đó Không những thế, việc đánh giá nhận xét học sinh dựa vào chuẩn kiến thức, kĩ năng còn được thể hiện qua từng hoạt động trong bài học Trong mỗi hoạt động, ngoài việc sử dụng hình thức và phương pháp dạy học phù hợp, tôi còn giúp học sinh nhận biết được yêu cầu mục đích của hoạt động này là gì bằng cách phân tích, tìm hiểu kĩ yêu cầu Thông qua kết quả các em thu được sau mỗi hoạt động, tôi đưa ra nhận xét, đánh giá kịp thời, chỉ ra những điểm các em đã đạt được, những cái còn hạn chế, động viên, khuyến khích kịp thời nhằm tạo hứng thú để các em thực hiện tiếp những hoạt động tiếp theo

Hơn ai hết, giáo viên chủ nhiệm là người nắm rõ kiến thức, phẩm chất, năng lực của học sinh mình Do vậy, tôi không đưa ra yêu cầu cao đối với các em Tôi là người đặt vấn đề, các em là những người giải quyết vấn đề đó dưới mọi hình thức

Sau đó tạo điều kiện để các em nhận xét lẫn nhau Giáo viên là người hướng dẫn để các em nắm kiến thức và khắc sâu kiến thức mà các em cần nắm

5 Đổi mới phương pháp dạy học, vận dụng mô hình trường học mới.

Vấn đề đổi mới phương pháp dạy học đã được đặt ra đối với tất cả các cấp học trong hệ thống giáo dục Để thực hiện tốt giải pháp “ Đổi mới phương pháp dạy học, vận dụng mô hình trường học mới”, tôi đã thực hiện như sau:

a Đổi mới phương pháp dạy của giáo viên

Khi đã có những nhận xét sát thực về mỗi học sinh, việc quan trọng nhất của giáo viên là tổ chức hoạt động dạy - học và hoạt động giáo dục phù hợp để giúp các

em học sinh tiến bộ Đối với hoạt động dạy - học, tôi đã mạnh dạn lược bớt những nội dung trong sách giáo khoa mang tính hàn lâm, lý thuyết, ít có ý nghĩa với học sinh

Bổ sung vào đó là những nội dung gần gũi với cuộc sống hằng ngày của các em, nội dung mang tính địa phương để học sinh được suy nghĩ, trải nghiệm, khám phá, bộc lộ bản thân, tự học và tự giải quyết vấn đề Giáo viên cần coi trọng việc thiết kế và tổ chức hoạt động học theo nhóm cộng tác ở mỗi giờ học Thông qua việc học nhóm học sinh sẽ chủ động đặt câu hỏi và giải quyết vấn đề trong học tập; mạnh dạn tự tin trao đổi, hợp tác với bạn bè; kĩ năng làm việc theo nhóm, các kỹ năng xã hội, được hình thành và phát triển

Đối với hoạt động giáo dục, tôi tổ chức các hoạt động giáo dục đa dạng, phong phú như hoạt động tự quản, tự phục vụ; trang trí trường lớp học; tìm hiểu lịch sử địa phương; hoạt động trải nghiệm thực tế ở địa phương,…Trong mỗi hoạt động, tôi tạo điều kiện và khuyến khích các em chủ động trong việc tổ chức điều khiển và tự quản các hoạt động, tích cực tham gia vào các khâu lập kế hoạch, phân công nhiệm vụ, tổ chức thực hiện và đánh giá các hoạt động của mình Và đặc biệt là không làm thay, làm hộ học sinh Quá trình đó giúp các em hình thành thói quen tự quản, tự phục vụ như biết sắp xếp chỗ ngồi, phân loại đồ dùng, sách vở, sử dụng sách thư viện, vệ sinh lớp học khi ở trường, đặc biệt là năng lực giao tiếp, kĩ năng hợp tác nhóm, kĩ năng xã hội được rèn luyện và phát triển

Tăng cường việc sử dụng phối hợp các phương pháp dạy học, các kỹ thuật dạy học để phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh, gắn nội dung dạy học với các tình huống thực tiễn Bên cạnh đó, tôi còn tăng cường tự học, tự bồi dưỡng để biết cách khai thác những yếu tố tích cực của các phương pháp dạy học truyền thống một cách phù hợp và có hiệu quả, tạo điều kiện cần thiết để chuyển từ lối truyền thụ kiến thức một chiều sang việc tổ chức các hoạt động tự lập, tự khám phá, tự chiếm lĩnh tri thức, hình thành năng lực tự học, năng lực sáng tạo của học sinh, đổi mới các hình thức tổ chức dạy học Bồi dưỡng năng lực tổ chức dạy học theo nhiều hình thức đa dạng, khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi (cả tinh thần và vật chất) cho bản thân

và học sinh để tổ chức một cách hiệu quả các hoạt động dạy học Cụ thể như sau :

* Tổ chức dạy học phân hoá theo năng lực của học sinh dựa trên tài liệu hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức kĩ năng Tài liệu chuẩn kiến thức giúp cho giáo viên chủ động lượng kiến thức cho bài dạy Bởi vậy khi thực hiện giảng dạy tôi đã phân loại học sinh theo năng lực thông qua kết quả học tập

* Sử dụng tài liệu hướng dẫn học hợp lý khi giảng bài trên lớp, khắc phục dạy học theo lối đọc, chép: Khi thực hiện dạy học, việc sử dụng tài liệu hướng dẫn học làm phương tiện dạy học là hết sức cần thiết Giáo viên chú trọng khai thác đầy đủ nội dung tài liệu hướng dẫn học và cập nhật thêm kiến thức các nội dung tích hợp như giáo dục môi trường, giáo dục môi trường biển đảo, giáo dục kỹ năng sống

* Sử dụng hợp lý đồ dùng dạy học trong các bài học, khai thác tối đa thiết bị dạy học

Đồ dùng dạy học giúp cho tiết dạy thêm sôi động, thu hút sự tập trung của học sinh Bên cạnh đó, để dạy học đạt hiệu quả thì bản thân tôi còn phối kết hợp chặt chẽ với phụ huynh cùng tham gia vào hoạt động giáo dục của nhà trường

b Đổi mới về cách học của học sinh

Trước hết tôi rèn cho học sinh các kĩ năng làm việc có hiệu quả ngay từ đầu năm học Để thực hiện có hiệu quả phương pháp dạy học theo mô hình trường học mới, trước hết phải rèn cho học sinh kĩ năng tự học theo nhóm Vì vậy, trước hết người giáo viên cần quan tâm luyện tập cho học sinh các kĩ năng sau:

- Kĩ năng đọc - hiểu tài liệu, giáo viên cần cho học sinh hiểu được các câu lệnh, các chỉ dẫn, các yêu cầu, các loại dạng hoạt động học tập

- Kĩ năng làm việc cá nhân, khi học sinh hoạt động cá nhân giáo viên phải rèn cho học sinh ý thức tập trung suy nghĩ để hoàn thành nhiệm vụ của cá nhân, tự mình trình bày ý kiến cá nhân và tự đánh giá kết quả hoạt động của cá nhân

- Kĩ năng làm việc hợp tác theo cặp, theo nhóm, giáo viên phải rèn cho học sinh biết

tổ chức hoạt động nhóm, nhận nhiệm vụ, lên kế hoạch, phân công, đảm nhận trách nhiệm, phối hợp với các thành viên trong nhóm để hoàn thành tốt công việc của nhóm

- Kĩ năng sử dụng đồ dùng học tập ở các góc học tập, sử dụng tài liệu tham khảo

- Kĩ năng tự học ở môi trường xung quanh, gia đình và cộng đồng

Giáo viên phải rèn cho học sinh có được nhận thức đúng đắn về mục đích học tập và tự lực, tích cực thực hiện mục đích đó bằng hành động của chính mình Mỗi học sinh được giao nhiệm vụ và mục tiêu học tập cụ thể Hoạt động tự học của học sinh vừa rèn luyện tính độc lập tích cực của học sinh, đồng thời thúc đẩy sự tham gia hợp tác, tăng cường ý thức tập thể của học sinh Việc học tập tích cực trong nhóm cũng hình thành cho các em kĩ năng lắng nghe, kĩ năng ra quyết định… trước khi đưa

ra vấn đề, tạo sự tương tác thân thiện giữa các bạn cùng nhóm, luôn có thái độ hỗ trợ, tương trợ lẫn nhau Tăng cường tính tích cực, chủ động, linh hoạt hơn và học sinh thật sự tham gia vào quá trình chiếm lĩnh kiến thức Với hình thức học nhóm trong quá trình học tập, học sinh có nhiều cơ hội độc lập suy nghĩ, bộc lộ ý kiến riêng khi làm việc cá nhân và có nhiều cơ hội phát huy năng lực hợp tác khi học nhóm, được tranh luận, tự đánh giá bản thân và đánh giá các bạn Học sinh đã quen với học nhóm;

tự điều khiển hoạt động trong nhóm từ đó đã giúp học sinh có ý thức để chủ động trong học tập Học sinh đã thể hiện được khả năng của mình khi điều khiển và có thể hướng dẫn các bạn khác học, giúp cho việc tổ chức hướng dẫn luôn chỉ là của cô giáo như trước đây Một điều dễ nhận thấy, đó là học sinh đã mạnh dạn, linh hoạt và sáng

tạo hơn trong học tập, tư duy độc lập, hợp tác để phát hiện chiếm lĩnh kiến thức bài học

Như vậy, để đánh giá học sinh một cách toàn diện về kiến thức - kĩ năng, về năng lực, phẩm chất thì việc làm cần thiết là phải đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy học

6 Tuyên truyền, phối hợp tốt các lực lượng tham gia đánh giá.

Ba lực lượng tham gia đánh giá, nhận xét học sinh là giáo viên, học sinh và phụ huynh Đây là điểm thuận lợi để giúp các em phát triển tốt hơn, toàn diện hơn Việc đánh giá hoạt động chủ yếu do học sinh thực hiện, học sinh tự đánh giá Có những hoạt động học sinh tự đánh giá trong cặp, trong nhóm bằng cách đổi bài cho nhau để cùng rà soát xem kết quả nào đúng và đủ, kết quả nào chưa đúng và còn thiếu Có những hoạt động học sinh tự đánh giá chéo giữa các nhóm Có những hoạt động học sinh cùng giáo viên đánh giá theo những tiêu chí giáo viên đã nêu Vì vậy, tôi luôn tạo điều kiện cho học sinh tự đánh giá lẫn nhau trong học tập, để từ đó các em thấy được những việc làm đúng và việc làm sai, những điều mình cần phải học tập bạn để phát huy và khắc phục Không chê các em trước các bạn khi các em mắc phải những khuyết điểm như bài làm sai, chữ viết chưa đẹp… là phương châm của tôi khi thực hiện đánh giá, nhận xét học sinh theo Thông tư 30 Những em có khuyết điểm tôi trực tiếp trò chuyện và nhắc nhở Ngoài ra, việc tham khảo ý kiến đánh giá của phụ huynh cũng giúp tôi đánh giá chính xác về học sinh đó

Nhà trường đã tổ chức tuyên truyền nội dung của Thông tư 30 tới phụ huynh học sinh qua các buổi họp lớp, qua trao đổi hàng ngày giúp phụ huynh học sinh hiểu được về ý nghĩa của việc đánh giá học sinh theo Thông tư 30

Trước kia, phụ huynh thường đánh giá học lực, theo dõi việc học tập của con

em mình qua điểm số Với phương pháp đánh giá mới này đòi hỏi phụ huynh phải luôn quan tâm, trao đổi, kiểm tra quá trình học tập của học sinh, cùng nhà trường giáo dục các em, xóa bỏ tâm lí ỷ lại, phó mặc cho nhà trường Để học sinh phát triển toàn diện cần sự quan tâm của cả nhà trường và gia đình Bản thân tôi đã tăng cường tuyên truyền đến phụ huynh để phụ huynh nhận thức được tầm quan trọng của việc tham gia đánh giá, nhận xét học sinh Hình thành ý thức phụ huynh cần chủ động gặp giáo viên cũng là một việc làm thiết thực mà tôi đã thực hiện có hiệu quả Giáo viên phối hợp chặt chẽ với gia đình trong việc giáo dục học sinh Qua đó giáo viên sẽ có cái nhìn toàn diện về học sinh khi đánh giá các em

Để thực hiện tốt việc phối hợp giáo viên nên tạo được sự thay đổi trong suy nghĩ và hành động của phụ huynh, ngoài việc chủ động đến thăm gia đình học sinh để phối hợp giáo dục thì tôi còn hình thành ý thức từ phụ huynh cần phải chủ động gặp giáo viên để phối hợp giáo dục Tôi luôn trao đổi với phụ huynh, tích cực hướng dẫn con em mình tự làm một số việc để phục vụ bản thân như đánh răng, rửa mặt, gập chăn màn, mặc quần áo, sắp xếp sách vở và đồ dùng học tập, phù hợp với lứa tuổi

và khả năng đồng thời hoàn thành các bài vận dụng thực hành ở nhà và ngoài xã hội

Trao đổi những ý kiến nhận xét đánh giá của mình với giáo viên chuyên biệt cũng là một biện pháp hay mà qua quá trình thực hiện, tôi đã thành công Việc làm này giúp tôi đánh giá học sinh của mình một cách công bằng hơn, khách quan hơn và

chính xác hơn Thời gian để trao đổi ý kiến của tôi thường là vào các giờ ra chơi, các buổi sinh hoạt tập thể, cũng có khi tôi mời các thầy cô tham gia hoạt động học tập, vui chơi cùng các em Bằng cách làm này, học sinh của tôi càng mạnh dạn hơn khi giao tiếp với thầy cô hay những người lớn tuổi, các em tự tin hơn khi trao đổi nhũng vấn đề các em còn vướng mắc trong học tập hay cuộc sống thường nhật của mình

Ngoài ra, sau khi kết thúc một tháng và kết thúc học kì, tôi còn tìm cách gặp

gỡ, trao đổi, thống nhất ý kiến với đồng nghiệp rồi mới nhận xét vào sổ theo dõi chất lượng giáo dục hay sổ học bạ

III Kết quả đạt được:

Qua thời gian thực hiện các giải pháp về thực hiện đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 30 đã cho thấy kết quả đạt được đến thời điểm hiện tại như sau:

Các phụ huynh đã quan tâm và có nhận thức đúng đắn về việc học tập của con

em mình

Học sinh đều có ý thức tự học và học theo nhóm có hiệu quả cao, đặc biệt hầu hết các em đều có ý thức tự quản và tự giác trong mọi hoạt động Chất lượng học sinh được tăng lên rõ rệt

Nền nếp lớp học ngày một tốt hơn, có quy củ hơn Học sinh tự giác trong việc

tự học, trình bày bài trong vở

Kỹ năng giao tiếp của các em trôi chảy, lưu loát hơn; các em tự tin hơn trong giao tiếp, học tập…

Học sinh ý thức được tinh thần trách nhiệm trong các hoạt động, phong trào thi đua của lớp; tinh thần đoàn kết, kĩ năng hợp tác và khả năng làm việc theo nhóm hiệu quả cao hơn

PHẦN III: KẾT LUẬN

1 Ý nghĩa của sáng kiến:

Qua một học kì vận dụng các giải pháp về đánh giá, nhận xét học sinh theo Thông tư 30 nói trên, bản thân tôi nhận thấy: việc thực hiện đổi mới cách đánh giá, nhận xét học sinh theo Thông tư 30 là rất cần thiết Qua quá trình thực hiện đã mang lại những kết quả tốt đẹp

Thực hiện cách đánh giá học sinh theo thông tư 30 giúp cho giáo viên thay đổi phương pháp dạy học- yếu tố hết sức quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục Hơn nữa, thông tư 30 đặt niềm tin và trao quyền chủ động rất lớn cho giáo viên, cho nhà trường Ban đầu, có thể gặp khó khăn, nhưng nếu xác định được: đánh giá là để giúp học sinh học tốt hơn, thì thông qua các đợt tập huấn hiểu được cách đánh giá, cùng nhau trao đổi sinh hoạt chuyên môn, qua thực tiễn giáo viên sẽ biết được mình phải đánh giá như thế nào, nhận xét ra sao đối với từng học sinh Chẳng hạn, về đánh giá thường xuyên bằng nhận xét Nhận xét đó có thể bằng “lời nói”, hoặc là “viết” hoàn toàn do giáo viên quyết định và vận dụng một cách linh hoạt, điều quan trọng là nhận xét đó phải chính xác, kịp thời, khích lệ được học sinh, làm cho các em thấy hứng thú học tập, đồng thời nhận xét còn tư vấn, hướng dẫn giúp các em biết được những hạn chế và biết tự mình khắc phục Sự khác biệt lớn nhất so với cách đánh giá

cũ là ở chỗ này Cách đánh giá mới không chỉ ghi nhận kiến thức học sinh đạt được,

mà còn đánh giá quá trình học sinh có được kiến thức và vận dụng kiến thức ấy như