Vấn đề này từ trước tới nay đã được rất nhiều giáo viên quan tâm bởi nó góp phần tích cực trong việc nâng cao chất lượng học tập và rèn luyện của học sinh.. Đặc biệt đối với bậc Tiểu học
Trang 1ĐỀ TÀI
MỘT SỐ BIỆN PHÁP VỀ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 1
A PHẦN MỞ ĐẦU
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Bác Hồ vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc ta đã dạy:
Vì lợi ích mười năm trông cây
Vì lợi ích trăm năm trồng người.
Đảng và nhân dân ta luôn quan tâm việc bảo vệ và chăm sóc trẻ em: coi đây
là sự nghiệp cao quý, là trách nhiệm to lớn đối với thế hệ tương lai, đối với tiền
đề của dân tộc và của đất nước
Là người giáo viên, hơn ai hết chúng ta phải thấy được trọng trách của mình trong sự nghiệp trồng người Muốn các em trở thành những con ngoan trò giỏi thì người giáo viên phải làm tốt công tác chủ nhiệm lớp Công tác chủ nhiệm lớp là công tác rất quan trọng trong nhà trường Vấn đề này từ trước tới nay đã được rất nhiều giáo viên quan tâm bởi nó góp phần tích cực trong việc nâng cao chất lượng học tập và rèn luyện của học sinh Đặc biệt đối với bậc Tiểu học thì công tác chủ nhiệm lớp càng quan trọng hơn bao giờ hết bởi người giáo viên không chỉ là người truyền thụ kiến thức mà còn phải quan tâm đến sự phát triển của các em về mọi mặt Vậy làm thế nào để đạt hiệu quả cao trong công tác chủ nhiệm lớp Đó là vấn đề không đơn giản
II ĐIỂM MỚI CỦA ĐỀ TÀI:
Công tác chủ nhiệm lớp là một nội dung về chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên tiểu học Công tác chủ nhiệm quyết định chất lượng dạy và học của giáo viên
và học sinh Làm tốt công tác chủ nhiệm tức là người giáo viên đã hoàn thành tốt việc giảng dạy các bộ môn và tổ chức giáo dục, rèn luyện đạo đức cho học sinh Đặc biệt trong nhà trường tiểu học, vai trò của người giáo viên chủ nhiệm hết sức
Trang 2quan trọng Giáo viên chủ nhiệm thay mặt nhà trường quản lý điều hành lớp, trực tiếp giáo dục tư tưởng đạo đức, hình thành nhân cách cho học sinh; là cầu nối giữa
ba môi trường giáo dục gia đình, nhà trường và xã hội
III PHẠM VI ÁP DỤNG ĐỀ TÀI:
- Phạm vi: lớp 1B
- Thời gian thực hiện đề tài: năm học (215 - 2016)
B PHẦN NỘI DUNG
1 THỰC TRẠNG:
1 Những thuận lợi khó khăn trong công tác chủ nhiệm lớp:
1.1 Thuận lợi:
Là một giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp 1 nhiều năm nên biết được tâm lí của các em Sống trên địa bàn mình công tác nên gần gũi với phụ huynh, học sinh
Đa số các em ngoan, biết vâng lời thầy cô giáo Luôn có ý thức học, hội phụ huynh quan tâm đến việc học của con em mình
1.2 Khó khăn:
* Những khó khăn do khách quan: Trong giai đoạn hiện nay, công tác chủ nhiệm lớp ngày càng đòi hỏi sự dày công của người giáo viên bởi yêu cầu ngày càng cao của xã hội đang phát triển, bởi tình hình cuộc sống vẫn đang tồn tại những tác động xấu đến học sinh, bởi sự mưu sinh của gia đình nên không ít phụ huynh đã giao phó việc giáo dục con cái cho nhà trường
*Khó khăn từ phía giáo viên và học sinh: Học sinh lớp 1 là lứa tuổi mà chúng ta tưởng dễ dạy hóa ra lại khó vì đây là lứa tuổi chuyển giao giữa giai đoạn ở hoạt động vui chơi sang giai đoạn học tập chính thức của bậc tiểu học Ở lứa tuổi này các em luôn muốn tự làm theo ý thích của bản thân và ham chơi nhiều hơn là ham học ; Đồng thời các em cũng dễ bị cám dỗ, bắt chước theo bạn bè Các em luôn muốn tìm hiểu, khám phá thế giới xung quanh mình Chính vì vậy, phải học tập,
Trang 3thực hiện theo những khuôn khổ của nhà trường là việc các em cảm thấy không thoải mái, không muốn tuân thủ Từ đó, các em muốn thoát ra, muốn được tự do Vậy phải làm gì để giúp các em học tập tốt, rèn đạo đức theo những khuôn khổ, giáo huấn của nhà trường với tâm lý thoải mái, thích thú hơn là bị ép buộc ? Muốn làm được điều này, công tác chủ nhiệm lớp là một trong những yếu tố quan trọng nhất mà giáo viên cần phải thực hiện
Tuy nhiên, thực hiện công tác chủ nhiệm lớp không phải là lúc nào chúng ta cũng thực hiện một việc làm giống nhau với tất cả các đối tượng và thực hiện suốt
cả năm học, như thế sẽ gây tâm lý nhàm chán, không hiệu qủa Mỗi giáo viên cần
có những biện pháp cụ thể riêng, những cách làm việc riêng và luôn có sự đổi mới,
có những biện pháp để tạo sự mới mẻ, ham thích đối với học sinh nhằm thúc đẩy các em thực hiện tốt những yêu cầu mà giáo viên đưa ra
a Tình trạng thực tế khi chưa thực hiện.
Năm học 2015 - 2016, tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 1B với tổng số là 24 học sinh Phần lớin các em đều cùng độ tuổi đã qua lớp mẫu giáo 5 tưổi nên đa số các em đã nhận được mặt chữ cái và chữ số Song bên các em còn quá nhỏ, mải chơi, nhiều em rất hiếu động chưa ý thức được việc học tập của mình nên lớp học chưa có nề nếp
b Số liệu điều tra trước khi thực hiện.
5
5
3
Nhìn chung lớp học chưa có nề nếp, chưa có ý thức tự quản Một số em mải chơi nghịch ngợm: Nguyễn Nhật Nam, NguyÔn Hải Nam, Ngọc Huy, Ngô Nguyễn Tuấn Anh, Ngô Xuân Dương
Trang 4II MỘT SỐ BIỆN PHÁP VỀ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP:
a Tiếp cận, tìm hiểu học sinh, thành lập đội ngũ cán bộ lớp.
- Các em lớp 1 rất bé, còn bỡ ngỡ, sợ sệt khi mới bước chân vào “Trường Tiểu học” Chính vì thế mà ngay từ ngày đầu nhận lớp tôi đã đóng vai vừa là cô giáo, vừa là mẹ, là chị, là bạn để dìu dắt nâng đỡ các em giúp các em thích nghi với môi trường mới để các em học tập và rèn luyện tốt hơn Tôi đã thăm dò để nắm bắt được nơi ở cũng như hoàn cảnh gia đình, đặc điểm riêng của từng em Từ đó có những biện pháp giáo dục tích cực, phù hợp nhất với từng đối tượng, nhất là những
em có hoàn cảnh khó khăn
Tôi luôn tạo ra sự gần gũi với các em trong học tập cũng như trong giao tiếp, vui chơi để phát hiện khả năng nhận thức tư duy ở mỗi em Tôi thường xuyên theo dõi để phát hiện học sinh nào chăm học, học sinh nào lười học, em nào trung thực,
em nào giả dối Với những em lười học, tôi thường động viên các em bằng những lời nói nhẹ nhàng, bằng lời khen khi các em chăm học hơn Với những em hay giả dối, tôi thường giảng giải để các em hiểu được tác hại của sự giả dối chúng ta cần phải tránh
- Ngay từ đầu năm học, tôi luôn chăm lo tổ chức xây dựng lớp thành một tập thể
tự quản tốt Thành lập đội ngũ cán bộ lớp là việc làm không thể thiếu trong công tác chủ nhiệm lớp Đội ngũ cán bộ của lớp tôi gồm có: 1 lớp trưởng, 2 lớp phó, 4 tổ trưởng Tôi phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng em Tôi còn có kế hoạch bồi dưỡng về ý thức đạo đức, về cách quản lí cho các em để các em trở thành những tấm gương sáng cho các em khác học tập
Ngay từ đầu năm tôi đã hướng dẫn thật tỉ mỉ để các em thực hiện tốt các nề nếp mà nhà trường đã qui định như nếp chào hỏi, xếp hàng ra vào lớp nếp truy bài đầu giờ Tôi không phó mặc sự quản lí lớp cho đội ngũ cán bộ mà chỉ thông qua các em để nắm bắt tình hình khi giáo viên không có trên lớp
Trang 5Đầu năm học, các em chưa biết đọc, biết viết nên tôi phát cho các em thời khoá biểu, hướng dẫn các em về dán ở góc học tập và nhờ bố mẹ xếp sách vở trước khi đến lớp Tôi hướng dẫn kĩ về sách vở, đồ dùng học tập của từng môn, giúp các
em nhận biết môn học qua bìa sách và nội dung của bài học
Để dạy một tiết học đủ thời gian 35 phút thật khoa học, hiệu quả tôi đã đưa các em vào nề nếp yêu cầu các em làm theo hiệu lệnh của mình
Ví dụ: Tôi qui định với các em các kí hiệu khi sử dụng đồ dùng học tập: b:
bảng; v: vở; s: sách
Trong giờ Tiếng Việt, khi đánh vần, đọc trơn tôi chỉ từng chữ ghi âm hay cả tiếng từ Khi yêu cầu học sinh phân tích tôi đặt ngang thước dưới tiếng, từ cần phân tích Học sinh thực hành theo dãy, theo nhóm
Trên thực tế, do gia đình không quan tâm nên nhiều em đến lớp còn thiếu hoặc quên sách vở và đồ dùng học tập Vì vậy trong giờ học các em không hoạt động học tập làm ảnh hưởng đến các bạn xung quanh Do đó, tôi đã hình thành, tạo cho các em thói quen giờ nào việc ấy ngay từ đầu năm học
Trong mỗi giờ học để đảm bảo không khí ,học mà vui, vui mà học, giáo viên
cần hướng dẫn cho các em có nếp giơ tay phát biểu ý kiến, nếp chăm chú nghe giảng hay ý thức tham gia các trò chơi học tập
- Rèn nếp học tập ở nhà cũng là một việc rất quan trọng trong việc hình thành nề nếp học tập cho học sinh lớp 1
Tuy các em đã được học 2 buổi trên ngày, kiến thức của các môn học đã được hoàn thành ngay trên lớp nhưng chúng ta vẫn cần rèn cho các em nếp tự học
và soạn sách vở, đồ dùng học tập Điều này giáo viên nên thống nhất với cha mẹ học sinh qua buổi họp đầu năm
- Việc giữ gìn sách vở, đồ dùng học tập cũng ảnh hưởng tới chất lượng học tập của các em Vì thế ngay trong từng tiết học tôi đã hướng dẫn các em cách đặt tay khi viết, cách để sách vở đồ dùng thật khoa học để không bị nhàu nát, quăn góc hay hỏng hoặc mất
Trang 6b Công tác chủ nhiệm lớp đòi hỏi người giáo viên phải thật tỉ mỉ Hằng ngày
đến lớp tôi thường xuyên gần gũi, chuyện trò ân cần với các em Tôi dạy cho các
em biết ăn ở sách sẽ, biết đoàn kết giúp đỡ bạn, biết sống trung thực, thật thà Tôi xếp từng nhóm những đôi bạn cùng tiến, xếp những em hiếu động ngồi cạnh những
em ngoan để các em dễ noi gương và học tập bạn mình Đối với những em học kém tôi tranh thủ thời gian để kèm riêng các em Đối với những em giỏi tôi có kế hoạch bồi dưỡng để giúp các em phát huy hết khả năng của mình, góp phần bồi dưỡng nhân tài cho đất nước sau này
Tôi thường xuyên tìm hiểu nắm tình hình cụ thể của lớp nói chung, của từng học sinh nói riêng Từ đó lựa chọn các biện pháp tác động phù hợp, góp phần nâng cao kết quả học tập
Song song với các hoạt động học tập, tôi còn tổ chức cho các em vui chơi giải trí, rèn luyện sức khoẻ qua các tiết sinh hoạt tập thể Hoạt động này giúp các
em sảng khoái tinh thần, mở mang trí tuệ, tăng cường sức khoẻ, làm cho các em thêm yêu trường, yêu lớp, yêu bạn bè thầy cô giáo và mọi người xung quanh Vì vậy tham gia các hoạt động vui chơi, giải trí văn nghệ là yêu cầu không thể thiếu được đối với học sinh Tiểu học
c Tăng cường kiểm tra, đánh giá việc thực hiện các nề nếp.
- Thời gian đầu hàng ngày tôi kiểm tra từng em Khi đã thành nề nếp rồi, tôi giao việc kiểm tra cho cán bộ lớp
- Giờ truy bài, tổ trưởng kiểm tra việc chuẩn bị bài ở nhà của các bạn: soạn sách
vở, đồ dùng học tập đầy đủ theo đúng thời khoá biểu, ý thức xem trước bài mới rồi
tổ trưởng chấm điểm vào sổ thi đua tổ
- Tổ trưởng tập hợp kết quả và báo cáo với lớp trưởng
- Cuối mỗi tuần vào giờ sinh hoạt tôi đã kiểm điểm cụ thể Tổ nào, cá nhân nào tốt
sẽ được khen, biểu dương và có phần thưởng nhỏ động viên kịp thời Còn em nào chưa tốt hay quên đồ dùng hoặc sách vở thì tôi sẽ nhắc nhở, rút kinh nghiệm trước
Trang 7lớp Nếu nhiều lần khụng sửa chữa, giỏo viờn sẽ ghi vào sổ liờn lạc thụng bỏo về cho phụ huynh biết để kịp thời đụn đốc cỏc em thực hiện tốt cỏc nề nếp học tập
đ Kết hợp với giỏo viờn bộ mụn và phụ huynh học sinh:
* Kết hợp với giỏo viờn bộ mụn:
Ngay từ khi bước vào lớp 1, ngoài cụ giỏo chủ nhiệm lớp cỏc em cũn được học cỏc thầy cụ bộ mụn như Âm nhạc, Mĩ thuật, Thể dục Vỡ vậy tụi đó kết hợp với giỏo viờn bộ mụn rốn cỏc nề nếp, đạo đức, kỹ năng sống cho cỏc em
* Kết hợp với phụ huynh học sinh:
Buổi họp phụ huynh đầu năm, tụi đó đề ra yờu cầu để phụ huynh cựng rốn nếp cho học sinh
- Hằng ngày, kiểm tra sỏch vở của cỏc em
- Nhắc nhở con học và iàm bài tập cụ giao
- Chuẩn bị sỏch vở và đồ dựng học tập cho con theo thời khoỏ biểu
- Giỏo dục con ý thức gọn gàng, ngăn nắp khi học tập, vui chơi
- Sinh hoạt điều độ, đỳng thời gian biểu, trỏnh tỡnh trạng vừa học vừa chơi
- Thường xuyờn trao đổi với giỏo viờn chủ nhiệm về tỡnh hỡnh học tập của con qua điện thoại hoặc qua sổ liờn lạc
III HIỆU QUẢ ÁP DỤNG
Sau một năm học, nhờ việc áp dụng các biện pháp trên tôi thấy lớp tôi đã chuyển biến rõ rệt về nề nếp cũng nh chất lợng học tập
Sĩ số: 24 học sinh
Tháng 9 +
10
Tháng 11 +
12
Trang 8Nhìn chung các em đều rất ngoan, sạch sẽ gọn gàng, ý thức học tập tốt Trong các đợt kiểm tra của nhà trờng, huyện, lớp tôi
đều đợc khen là lớp có nề nếp tốt Học sinh: hứng thỳ học tập, cỏc em cú nhiều tiến bộ rừ rệt trong học tập cũng như rốn luyện đạo đức Cỏc em thi đua nhau
thực hiện tốt cỏc hoạt động mà giỏo viờn đưa ra Lớp tụi cũng đó đạt được nhiều
thành tớch trong cỏc mặt học tập, phong trào: “Vở sạch – chữ đẹp” cấp Trường đạt 21/24 em ;
+ Giải nhỡ hội thi “Em yờu làn điệu dõn ca”.
+ Ngày hội học sinh tiểu học đạt 02 giải (Thỏm hoa)
+ Giải nhỡ viết chữ đẹp cấp trường (1 em)
+ Giải khuyến khớch viết chữ đẹp cấp trường (3 em)
+ Hội khỏe phự đổng xếp thứ 6 toàn trường
+ Lớp đạt danh hiệu lớp tiờn tiến học kỡ 1
Phụ huynh: tin tưởng, yờn tõm đối với việc dạy bảo của giỏo viờn Bờn cạnh
đú, phụ huynh cũng thường xuyờn theo dừi được việc học hành, đạo đức của con
em và cú nhiều sự hỗ trợ đối với giỏo viờn Phụ huynh cũng cảm thấy phấn khởi khi thấy con em mỡnh được giỏo viờn quan tõm, cỏc em cú nhiều tiến bộ, cỏc em ngày càng hoàn thiện và thành những đứa trẻ ngoan, học tốt
Bản thõn giỏo viờn khi thấy lớp mỡnh đạt được những mục tiờu mà mỡnh đề
ra là một sự thành cụng lớn Nhỡn cỏc em vui khi cụ giỏo khen thấy cỏc em hăng hỏi thi đua học tốt, tớch cực hoạt động phong trào tụi thực sự thấy hạnh phỳc, thấy vui cựng niềm vui của cỏc em và sự phấn khởi của phụ huynh học sinh Đú chớnh
là thành quả to lớn nhất mà người giỏo viờn nào cũng mong muốn đạt được
C PHẦN KẾT LUẬN
I í NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI :
Qua thực hiện cụng tỏc chủ nhiệm tụi rỳt ra được như sau:
Trang 9Để đạt được kết quả như mong muốn, giỏo viờn cần phải thực hiện những yờu cầu sau:
- Nắm chắc Sơ yếu lý lịch của học sinh
- Hiểu rừ tõm sinh lý, tớnh cỏch của từng học sinh cú những biện phỏp giỏo dục
cụ thể, thớch hợp
- Luụn cú sự đổi mới trong cỏc hỡnh thức rốn luyện, thi đua, giỏo dục tạo hứng thỳ, mới mẻ đối với học sinh
- Thật sự xem mỗi học sinh là một đứa con của mỡnh để từ đú giỏo dục bằng tất
cả tấm lũng, tỡnh thương yờu và tinh thần trỏch nhiệm
- Với những kinh nghiệm này, tụi thiết nghĩ nú cú thể ỏp dụng với bất cứ giỏo viờn nào, đối tượng học sinh nào bởi nú khụng khú thực hiện mà chỉ cần cú lũng say mờ, sự quyết tõm của giỏo viờn thỡ chắc chắn chỳng ta sẽ thành cụng
Sau một thời gian áp dụng các biệp pháp nêu trên tôi thấy lớp tôi chuyển biến rõ rệt về nề nếp học tập cũng nh nếp sinh hoạt tập thể Chắc chắn rằng ai trong mỗi chúng ta đều nhận thấy: học sinh ngoan có nề nếp làm cho cô giáo say sa, hứng thú hơn khi giảng dạy Tóm lại, nếu giáo viên làm tốt công tác chủ nhiệm lớp thì chất lợng học tập của học sinh sẽ đợc nâng lên để làm tốt công tác này, giáo viên phải thực sự thơng yêu và hết lòng vì các
em Có nh vậy mới mong đạt kết quả cao
II.KIẾN NGHỊ ĐỀ XUẤT:
Trờn đõy là một số biện phỏp mà bản thõn tụi đó thực hiện trong cụng tỏc chủ
nhiệm lớp nằm nõng cao chất lượng giỏo dục cho học sinh lớp 1 Kớnh mong nhận được những ý kiến đúng gúp của hội đồng nhà trường để sỏng kiến được đưa vào thực hiện cú hiệu quả.
Tụi xin chõn thần cảm ơn !