Không phải ngẫu nhiên mà trong vô số các điều cần phải học, ông cha ta lại chọn giao tiếp, hợp tác- “Học ăn, Học nói, Học gói, Học mở”-là ưu tiên số một.Chính kỹ năng này là điều kiện ti
Trang 11 PHẦN MỞ ĐẦU 1.1.Lý do chọn đề tài.
Để thực hiện việc nâng cao chất lượng Giáo dục toàn diện thế hệ trẻ,đáp ứng nhu cầu hội nhập quốc tế và nhu cầu phát triển của người học, giáo dục phổ thông đang đổi mới một cách mạnh mẽ theo hướng từ chủ yếu là trang bị kiến thức sang trang bị đầy đủ cả kiến thức, năng lực và phẩm chất cho các em học sinh nhằm giúp các em trở thành người tích cực, tự giác, sáng tạo với đầy đủ các kỹ năng(4 trụ cột của Giáo dục): Học để biết; Học để làm; Học để làm người; Học để chung sống.Vì lý
do đó, Giáo dục kỹ năng sống trở thành một hoạt động Giáo dục quan trọng ở tất cả các cấp học.Giáo dục Tiểu học cũng không ngoại lệ Trong các kỹ năng sống cần hình thành và phát triển cho học sinh Tiểu học, năng lực Giao tiếp-Hợp tác là một trong những nhiệm vụ tối quan trọng, làm cơ sở cho việc hình thành và phát triển các năng lực, phẩm chất khác
Như C.Mác đã định nghĩa “Con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội” nghĩa là phải có các mối quan hệ xã hội được hình thành qua giao tiếp, hợp tác
Không phải ngẫu nhiên mà trong vô số các điều cần phải học, ông cha ta lại chọn giao tiếp, hợp tác- “Học ăn, Học nói, Học gói, Học mở”-là ưu tiên số một.Chính kỹ năng này là điều kiện tiên quyết mở đường cho sự thành công hay thất bại trên
đường đời của mỗi một con người
Nói cách khác“Học ăn, Học nói, Học gói, Học mở”-từ bao đời nay đã là điều kiện tiên quyết để xây dựng nên chuẩn mực văn hóa sống và giao tiếp hàng ngày Giao tiếp-Hợp tác có vai trò đặc biệt là thế, vậy mà lâu nay, việc Giáo dục của chúng
ta lại quá nặng nề về dạy kiến thức, ít quan tâm đến Giáo dục năng lực, phẩm chất nói chung và năng lực Giao tiếp-Hợp tác nói riêng khiến nhiều học sinh thiếu hiểu biết và hạn chế trong Giao tiếp-Hợp tác, ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả học tập và việc hình thành nhân cách của các em
Trước vai trò quan trọng của năng lực Giao tiếp-Hợp tác đối với cuộc đời mỗi con người, trước thực tế giáo dục hiện nay, thông tư 30/2014/TT-BGDĐT về việc xếp loại, đánh giá Học sinh Tiểu học đã đưa năng lực Giao tiếp-Hợp tác trở thành một trong 3 năng lực để đánh giá,xếp loại học sinh Tiểu học
Chính sự cần thiết ấy, bản thân tôi cũng nhận thấy: Giúp học sinh phát triển năng lực Giao tiếp-Hợp tác là một việc làm cần thiết và vô cùng quan trọng trong nhiệm vụ giáo dục của mình.Đó là lý do tôi chọn đề tài “Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nâng cao năng lực Giao tiếp-Hợp tác theo TT 30/2014/TT-BGDĐT”
1.2 Điểm mới của đề tài:
Đây là một đề tài được nhiều người quan tâm nhưng không phải ai cũng nhận thức đúng và trăn trở để tìm ra cách thức hiệu quả nhất.Vì vậy,mỗi người có một mức độ quan tâm,một cách thức,một biện pháp khác nhau.Riêng bản thân tôi từ chỗ:
- Trước yêu cầu đổi mới của giáo dục
- Sự ra đời của Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT với yêu cầu bắt buộc phải đánh giá,xếp loại 3 năng lực,4 phẩm chất của học sinh
Trang 2- Nhận thức của bản thân về vai trò vị trí của năng lực Giao tiếp-Hợp tác với cuộc đời mỗi con người, đặc biệt là học sinh tiểu học
- Từ thực tế năng lực Giao tiếp-Hợp tác của học sinh lớp mình phụ trách
Từ những lý do trên, bản thân tôi trăn trở ,tìm kiếm,áp dụng và đúc rút một số kinh nghiệm giúp các em có năng lực Giao tiếp-Hợp tác tốt hơn Đó là nội dung chính và cũng là điểm mới của đề tài mà bản thân tôi thực hiện
1.3 Phạm vi nghiên cứu.
Tìm hiểu và áp dụng các biện pháp giúp học sinh lớp 5A Trường TH Số 2 Phong Thủy-lớp mà tôi đang trực tiếp làm công tác chủ nhiệm- nâng cao năng lực Giao tiếp-Hợp tác theo tiêu chuẩn đánh giá của Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT
Trang 32 PHẦN NỘI DUNG
2.1 Thực trạng của việc giáo dục và rèn luyện năng lực Giao tiếp-Hợp tác cho học sinh lớp 5 theo tinh thần của TT 30/2014/TT-BGDĐT
Qua thực tế giảng dạy nhiều năm và năm học này, tôi thấy thực trạng của việc giáo dục và rèn luyện năng lực Giao tiếp-Hợp tác cho học sinh tiểu học hiện nay như sau:
* Về phía Học sinh:
-Chưa ý thức được việc phải học và rèn luyện năng lực Giao tiếp-Hợp tác để phục vụ cho việc học tập hiện tại , cho việc tiếp tục học lên và cho cả cuộc đời mình trong tương lai
- Không ít học sinh không biết giao tiếp theo những quy tắc tối thiểu trong gia đình,nhà trường và xã hội
-Nhiều học sinh thiếu tự tin trong giao tiếp,hợp tác; lúng túng trước thầy cô,người lạ , nhiều em khác gặp phải khó khăn khi diễn đạt hoặc nói năng cộc lốc
- Đa số học sinh còn khó khăn khi giao tiếp bằng nét mặt,cử chỉ,điệu bộ
- Năng lực hợp tác với người xung quanh để hoàn thành nhiệm vụ của đa số học sinh còn hạn chế
* Về phía Giáo viên:
-Hiểu biết về năng lực Giao tiếp-Hợp tác phải giáo dục cho học sinh còn là một cái gì đó mơ hồ,chỉ dừng lại ở việc luyện đọc,luyện viết
- Tổ chức hoạt động nhóm chỉ mang tính hình thức, chưa phát triển được năng lực Giao tiếp-Hợp tác cho học sinh
-Nhiều giáo viên chưa mạnh dạn giao việc cho học sinh để các em tự lập
-Chưa quan tâm nhiều đến việc giáo dục và rèn luyện 3 năng lưc, 4 phẩm chất (trong dó có năng lực Giao tiếp-Hợp tác) mà còn nặng nề về việc dạy kiến thức
- Chưa xác định được việc giáo dục năng lực Giao tiếp-Hợp tác cũng là nhiệm
vụ trọng tâm trong công tác dạy học của mình theo tinh thần thông tư 30
* Về phía phụ huynh học sinh:
- Nhiều phụ huynh học sinh chỉ quan tâm đến việc học kiến thức mà không quan tâm đến việc hình thành và phát triển các năng lực,phẩm chất của con em mình
- Đa số phụ huynh học sinh cho rằng: Việc giáo dục con em chủ yếu là ở nhà trường chứ phụ huynh không cần thiết phải quan tâm.Trong lúc đó,việc tham gia vào hoạt động giáo dục đặc biệt là giáo dục hình thành và phát triển 3 năng lực,4 phẩm chất(theo TT30) là việc mà họ có thể cùng với nhà trường làm được và làm tốt
Thực trạng là như vậy, trong lúc đó, việc giáo dục và rèn luyện các năng lực,phẩm chất cho học sinh trong đó có năng lực Giao tiếp-Hợp tác là một việc làm cần thiết,không thể thiếu trong công tác giáo dục Đó là một việc làm thường xuyên mà người tham gia trực tiếp không ai khác chính là bản thân học sinh và những người gần gũi học sinh nhất là giáo viên và phụ huynh học sinh
2.2 Một số biện pháp giúp học sinh lớp tiểu học nâng cao năng lực Giao tiếp-Hợp tác theo Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT
2.2.1: Nắm tình hình học sinh qua bàn giao công tác chủ nhiệm.
Trang 4Ngay từ đầu năm học, nhà trường chỉ đạo cho giáo viên các khối lớp bàn giao công tác chủ nhiệm, nhờ thế tôi nắm được tình hình chất lượng và các mặt hoạt động, hoàn cảnh gia đình, tâm lý, tính cách , diểm mạnh, điểm hạn chế, những lưu ý cần thiết, của từng học sinh trong lớp Từ đó, tôi lập kế hoạch chủ nhiệm – hình thành Hội đồng tự quản, các ban, biên chế nhóm học tập, đôi bạn học tập theo tình hình chất lượng lớp, tạo điều kiện cho các em được học tập lẫn nhau
2.2.2: Phân loại khả năng giao tiếp của học sinh
Sau khi khảo sát chất lượng đầu năm và qua một tháng giảng dạy, tôi đã bắt đầu theo dõi và phân loại học sinh theo các nhóm sau:
1 Nhóm học sinh có lời nói lưu loát, đọc trôi chảy mạch lạc, biết thể hiện lời nói biểu cảm trong giao tiếp, biết hợp tác với mọi người một cách hiệu quả,có khả năng lôi kéo các thành viên khác cùng hợp tác
2 Nhóm học sinh có lời nói tương đối lưu loát, trôi chảy Tuy nhiên, chưa thể hiện được lời nói biểu cảm trong giao tiếp một cách rõ nét.Bước đầu biết tham gia hợp tác với mọi người
3 Nhóm học sinh còn nhút nhát, nói năng cộc lốc, ngại giao tiếp, hầu như không biết
sử dụng lời nói biểu cảm trong giao tiếp, chưa biết cách hợp tác với mọi người
Sau khi phân tích đặc điểm cũng như năng lực giao tiếp, hợp tác của từng học sinh trong lớp, tôi tiến hành xếp chỗ ngồi cho học sinh sao cho phân bố đều khắp 3 đối tượng học sinh nêu trên trong nhóm để các em tương trợ lẫn nhau trong quá trình học tập như câu tục ngữ “Học thầy không tày học bạn”
Trong quá trình học tập, đua thầy, đua bạn sẽ giúp các em mạnh dạn, năng động hơn rất nhiều trong quá trình rèn luyện năng lực Giao tiếp-Hợp tác
Qua phân tích tổng hợp năng lực Giao tiếp-Hợp tác của học sinh, tôi thống kê chất lượng năng lực học sinh đầu năm như sau:
Nhóm Năng lực Giao tiếp-Hợp tác Số học sinh Tỉ lệ (%)
2.2.3: Tăng cường và phát huy hiệu quả của nhóm học tập theo mô hình trường học mới Việt Nam.
Đây là một biện pháp tối quan trọng và mang tính chủ lực trong việc hình thành, phát triển và rèn luyện năng lực Giao tiếp-Hợp tác cho học sinh nói chung và học sinh Tiểu
Trang 5học nói riêng Học sinh hợp tác tốt trong nhóm thì đồng thời các em cũng được rèn vô
số các kỹ năng giao tiếp.Muốn phát huy hết tác dụng của việc học tập theo nhóm với việc giáo dục năng lực, phẩm chất nói chung và phát triển năng lực Giao tiếp-Hợp tác nói riêng, giáo viên cần căn cứ vào kết quả phân loại ở mục 2.2.2 để xây dựng kế hoạch dạy học đảm bảo những nội dung sau:
a) Xác định mục tiêu bài dạy:
- Để xác định được mục tiêu bài dạy, giáo viên cần xác định rõ 2 mục tiêu trước khi tiến hành lên lớp, đó là:
- Kiến thức, kỹ năng cơ bản, học sinh cần đạt sau giờ học, có cân nhắc đến mục tiêu cá nhân, phù hợp với năng lực, nhu cầu và sở thích của từng cá nhân
- Những kỹ năng hợp tác nào cần phải rèn luyện cho học sinh trong giờ học
b) Ra quyết định :
- Xác định số lượng thành viên trong nhóm : Sau khi xác định được mục tiêu giờ học, giáo viên cần xác định số thành viên trong nhóm Nhóm có hiệu quả có từ 2 đến 6 thành viên Vì các lý do sau:
+ Nếu số lượng thành viên trong nhóm tăng thì phạm vi khả năng, năng lực, kỹ thuật và trí tuệ để lĩnh hội kiến thức cũng tăng Số học sinh càng nhiều thì cơ hội có học sinh với nhiều năng lực tham gia thực hiện nhiệm vụ càng giảm
+ Nếu nhóm có nhiều thành viên, mặc dù có nhiều năng lực được tham gia, nhưng các năng lực giao tiếp, hợp tác như diễn đạt, phát biểu ý kiến, phối hợp các thành viên, thống nhất ý kiến, chia sẻ các thông tin, kinh nghiệm , quản lý để nhiều học sinh được tham gia khó có thể đạt được Hơn nữa có rất nhiều kĩ năng hợp tác khác cần được dạy trong quá trình hợp tác sẽ không có thời gian để luyện tập
+ Nhiệm vụ của bài học cũng như các tư liệu học tập sẽ quyết định nhóm
Ví dụ: Trong một tiết Tập đọc, tùy theo từng hoạt động mà giáo viên có thể sử
các hình thức nhóm khác nhau, có lúc sử dụng nhóm bàn, có lúc sử dụng nhóm lớn,
+ Thời gian càng ít thì nhóm càng nhỏ Nhòm nhỏ sẽ trở nên hiệu quả hơn vì không mất thời gian tổ chức, mọi thành viên có trách nhiệm hơn và khoảng cách giữa các thành viên càng ít hơn
Trang 6Tốt nhất giáo viên nên bắt đầu từ nhóm nhỏ hoặc trao đổi đôi một Khi học sinh
đã có kinh nghiệm, có kỹ năng quyết định sẽ tổ chức nhóm với số lượng cao hơn
- Lựa chọn các thành viên vào một nhóm: khi thành viên vào một nhóm, giáo viên cần nhắc nhở những vấn đề sau:
+ Nhóm đồng nhất hay đa dạng: Nhóm đồng nhất có thể được tổ chức với mục tiêu cung cấp một vài những kỹ năng đặc biệt đáp ứng mục tiêu chuyên biệt nào đó Kinh nghiệm cho thấy nhóm hoạt động có hiệu quả là nhóm có các thành phần với năng lực đa dạng: trình độ nhận thức cao, trung bình và yếu, đa dạng về thành phần xuất thân, điều kiện kinh tế, điều kiện môi trường sống Nói cách khác là các thành viên trong nhóm phải có cả giỏi, khá, yếu… Với nhóm như vậy mỗi một vấn đề cần giải quyết sẽ chứa đựng sự cân nhắc toàn diện hơn
+ Nhiệm vụ của toàn bộ các thành viên trong nhóm đã được xác định từ trước hay chưa được xác định Nếu tất cả học sinh đã được biết trước học sinh sẽ phải làm gì?, Giao tiếp- Hợp tác như thế nào và với ai thì hiệu quả của nhóm sẽ cao hơn
+ Là ai chọn - Học sinh tự chọn hay giáo viên chọn ? Nếu để học sinh tự chọn, thông thường chúng sẽ chọn những bạn có cùng trình độ nhận thức hoặc bạn khá hơn, hợp tính hơn, cùng hoàn cảnh kinh tế, nhận thức xã hội…vào nhóm của mình Như vậy sẽ là nhóm thuần nhất, hiệu quả Giao tiếp-Hợp tác sẽ không cao Do vậy, giáo viên cần lựa chọn nhóm cho các em Tuy cũng cần cân nhắc ý kiến của các em Có thể tiến hành như sau: Chọn 2 em hợp với nhau vào cùng một nhóm bằng cách yêu cầu các em
đề tên 3 bạn mình thích vào nhóm của mình … Từ danh sách 3 học sinh này, giáo viên
có thể chọn lấy 2 còn những thành viên khác có thể bổ sung vào sao cho nhóm phải là nhóm đa dạng
+ Thời gian duy trì nhóm cần được duy trì sao cho các thành viên trong nhóm đủ
để hiểu nhau và có được những kỹ năng cần thiết nhất định , nhưng cũng không nên
để nhóm quá hiểu nhau dễ sinh ra tình trạng trí tuệ, thiếu năng động, dựa dẫm vào nhau Do vậy giáo viên cần cân nhắc tạo ra nhóm mới Ví dụ: Giáo viên có thể đổi việc phân nhóm trùng lặp việc phân tổ như trước đây kèm theo thay đổi một số thành viên trong nhóm
Trang 7- Phân công nhiệm vụ trong nhóm: Các thành viên trong nhóm cần có nhiệm vụ, vai trò rõ ràng, sau một thời gian, các thành viên thay đổi vai trò cho nhau, tránh việc mỗi thành viên đóng một vai quá lâu
Như đã nói trên, một nhóm trung bình từ 4 - 6 em: Một người điều khiển nhóm (tức nhóm trưởng), người làm thư ký ghi chép, một người báo cáo, người khuyến khích động viên các thành viên, , một người theo dõi thời gian, một người theo dõi đánh giá
sự tham gia của mỗi thành viên
Nói chung phân công công việc rạch ròi như vậy nghe có vẻ rắc rối, nhiều vấn đề nhưng khi các em đã hiểu rõ nhiệm vụ, đã thành nề nếp, thành thói quaen thì việc rất đơn giản, hợp lý và hoạt động một cách dễ dàng, nhanh chóng
Ở mỗi nhiệm vụ, mỗi vị trí, mỗi thành viên sẽ được rèn luyện những kỹ năng giao tiếp, hợp tác khác nhau Ví dụ:
+Ở vị trí nhóm trưởng, các em sẽ được rèn kỹ năng Giao tiếp-Hợp tác của một người quản lý
+Ở vị trí Thư ký, các em sẽ được rèn kỹ năng lắng nghe, chắt lọc và diễn đạt
+Ở vị trí người báo cáo, các em sẽ được rèn kỹ năng trình bày trước tập thể
- Giải thích nhiệm vụ: Người giáo viên là người quan trọng nhất, quyết định đến vận mạng, trách nhiệm, hiệu quả của học sinh trong việc giao tiếp, hợp tác trong nhóm nên người giáo viên cần chú ý đến các kỹ năng giao nhiệm vụ với ngôn ngữ và cách diễn đạt rõ ràng, ngắn gọn nhằm để học sinh nắm được nhiệm vụ đồng thời làm gương cho học sinh trong lĩnh vực sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp
- Tổ chức hợp tác trong nhóm: Cần giải thích nói rõ cho học sinh rằng đánh giá kết quả theo nhóm, không đánh giá theo cá nhân Học sinh cần nhận thấy mọi thành viên đều phải có trách nhiệm đóng góp và có trách nhiệm hoàn thành công việc, mọi thành viên cần được lĩnh hội kiến thức Tránh tình trạng học sinh khá làm bài còn học sinh yếu ngồi ỳ chờ đợi
Để thực hiện được điều này có kết quả thực sự, người giáo viên có thể thực hiện bằng nhiều cách , ví dụ:
* Phần thưởng cho cả nhóm
Trang 8* Thu 1 sản phẩm chung, kiểm tra bất kỳ thành viên nào trong nhóm
- Nâng cao sự phụ thuộc tích cực cuả các thành viên trong nhóm Thông báo với học sinh mục tiêu chung của cả nhóm để học sinh cần hợp tác chặt chẽ với nhau Trong học hợp tác nhóm, mọi học sinh phải hiểu hợp tác để hoàn thành nhiệm vụ và phải chắc chắn rằng mọi thành viên cùng hoàn thành nhiệm vụ một cách tốt nhất Có thể sử dụng một số cách như sau:
+ Yêu cầu nhóm chỉ đưa ra sản phẩm , mỗi thành viên cần chỉ ra rằng, mình đồng ý với sản phẩm đó bằng cách kí hay đóng dấu vào sản phẩm và phải có khả năng giải thích lý do tạo ra kết quả đó Mỗi một thành viên cần hiểu bài mình cần làm Khi mỗi nhóm chỉ có một sản phẩm, giáo viên cần lưu ý đến trách nhiệm của từng học sinh trong nhóm Giáo viên có thể gọi một học sinh của nhóm yêu cầu giải thích về câu trả lời
+ Khen cho nhóm: Thưởng cho cả nhóm là một biện pháp tăng cường tính hợp tác của nhóm Tuy nhiên trong lúc khuyến khích tăng cường hợp tác nhóm cũng cần năng cao trách nhiện cá nhân
- Xây dựng ý thức trách nhiệm của từng thành viên: để các thành viên cùng thực hiện nhiệm vụ tránh thái độ thiếu trách nhiệm, dựa dẫm vào các thành viên khác Để
có thể chắc chắn các thành viên đều tham gia hoạt động, qua đó có thể kiểm tra kết quả
và năng lực giao tiếp của học sinh giáo viên có thể sử dụng nhiều cách, ví dụ:
* Đưa ra bài thực hành kiểm tra
* Hỏi ngẫu nhiên một thành viên nào đó
* Yêu cầu mọi thành viên sửa, biên tập lại một vấn đề
- Nâng cao hợp tác giữa các nhóm trong lớp: Giáo viên có thể cho điểm thưởng cho cả lớp khi tất cả các nhóm hoàn thành nhiệm vụ Khuyến khích học sinh trong nhóm hoàn thành trước hỗ trợ các nhóm khác cũng là cách rèn năng lực giao tiếp, hợp tác cho học sinh
- Cần giải thích các tiêu chí để đạt thành công:
Trang 9+ Đánh giá sự thành công trong học hợp tác nhóm cần dựa vào những tiêu chí nhất định Do vậy, khi bắt đầu giờ học, giáo viên cần giải thích rõ tiêu chí đánh giá sự thành công cho học sinh
+ Có thể một số nhóm cũng được đánh giá bằng một số tiêu chí như nhau Một
số nhóm khác có thể được đánh giá bằng các tiêu chí khác Các tiêu chí đưa ra cần có thách thức để tất cả học sinh trong nhóm phải nỗ lực hợp tác mới có thể đạt được Tuy nhiên, giáo viên cần chú ý đến khả năng của từng học sinh để mỗi thành viên đều có thể thành công nếu nỗ lực, ví dụ trong một bài tập giáo viên có thể giao viêc như sau: Nhóm 1, 2, 3 hoàn thành bài a,b; Nhóm 4(khá hơn) hoàn thành bài a, b, c
+ Các tiêu chí được đưa ra không chỉ cho từng nhóm mà còn cho cả lớp đây là tiền đề để học sinh có ý thức hợp tác tập thể không chỉ trong nhóm của mình mà còn ở trong cả lớp Những tiêu chí này giúp học sinh thông tin là chúng đã thực hiện tốt bài tập này chứ không phải đếm có bao nhiêu học sinh đã làm đúng
- Những biểu hiện hợp tác:
+ Mỗi thành viên phải được giải thích và hiểu rõ làm thế nào để có câu trả lời + Mỗi thành viên phải được chia sẻ, tự vận dụng kinh nghiệm, kiến thức đã có vào lĩnh hội kiến thức, kỹ năng mới
+ Kiểm tra để làm rõ mọi thành viên trong nhóm có hiểu rõ nhiệm vụ và đồng ý với phần bài làm đã xây dựng chưa
+ Khuyến khích mọi thành viên đều tham gia, đóng góp ý kiến để giải quyết nhiệm vụ
+ Khuyến khích mọi thành viên đưa ra lý lẽ, lập luận để có câu trả lời qua đó phát triển ngôn ngữ và khả năng diễn đạt cho học sinh
+ Không chỉ trích cá nhân cụ thể mà chỉ phân tích ý tưởng, suy nghĩ Nói cách khác, trong tranh luận không có ai sai ai đúng mà chỉ có các vấn đề hợp lý và chưa hợp
lý Làm được như vậy, học sinh sẽ tự tin tham gia ý kiến Đó cũng là cách tốt nhất để rèn năng lực giao tiếp, hợp tác cho học sinh
Trang 10Nếu tổ chức tốt việc học hợp tác nhóm, học sinh sẽ được học tập và rèn luyện rất nhiều kỹ năng trong đó có những kỹ năng tiêu biểu và cần thiết để giao tiếp và hợp tác như:
+ Kỹ năng giao tiếp và tương tác giữa các học sinh với học sinh
+ Biết trình bày ý kiến một cách rõ ràng
+ Lắng nghe và biết thừa nhận ý kiến người khác
+ Biết ngắt lời một cách hợp lý
+ Biết phản đối một cách lịch sự và đáp lại sự phản đối một cách chân thành + Biết thuyết phục người khác và đáp lại sự thuyết phục
+ Kỹ năng hợp tác: Sự ảnh hưởng qua lại, sự gắn bó, sôi nổi, hào hứng, đoàn kết, trách nhiệm, tự giác
2.2.4 Tạo cơ hội để học sinh thực hành Giao tiếp- Hợp tác :
- Thường xuyên tổ chức cho học sinh các trò chơi tập thể lành mạnh,các hoạt động văn nghệ,thể thao ngay tại lớp học của mình Qua đó rèn cho học sinh năng lực
tự tin trước đám đông, lắng nghe, hợp tác và trình bày ý kiến, sở thích, sở trường của mình
- Tổ chức các hoạt động lao động vừa sức của học sinh như vệ sinh lớp học, trồng và chăm sóc hoa, qua đó chú ý hướng dẫn để học sinh hợp tác hoàn thành công việc chung
- Tổ chức cho học sinh bình bầu,nhận xét các bạn trong lớp trong mỗi tiết học, tuần học và các đợt thi đua.Đây là cơ hội để các em bày tỏ ý kiến,thái độ của mình và giáo viên là người cầm trịch phải làm sao vừa đảm bảo công bằng, dân chủ mà vẫn kích thích tính mạnh dạn trình bày ý kiến của từng cá nhân học sinh, ví dụ: Cuối mỗi học kỳ hoặc cuối mỗi đợt thi đua giáo viên có thể tổ chức cho học sinh tham gia bình bầu, bình chọn những học sinh trội hơn để trao thưởng
- Tổ chức một số hoạt động ngoại khóa có thể thực hiện được trong phạm vi lớp mình như thăm mẹ Việt Nam Anh hùng, trồng và chăm sóc cây ở đền thờ, chùa, thăm
và giúp đỡ bạn cùng lớp có hoàn cảnh khó khăn, bị ốm Qua đó cho học sinh phát biểu suy nghĩ của mình về việc đã làm bằng cách viết bài Qua hoạt động viết bài,