Một số cải tiến trong sử dụng TB âm học vật lý 7 và chương quang học vật lý 9

Thực trạng của nội dung cần nghiên cứu: Để có thể dạy tốt và có hiệu quả ngoài sự tâm huyết của giáo viên đối vớinghề, đặc biệt là đối với bộ môn mình đang đảm nhận thì cần phải có sự gi

MỘT SỐ CẢI TIẾN TRONG SỬ DỤNG THIẾT BỊ CHƯƠNG ÂM HỌC

mà mỗi một ai làm công tác giáo dục cũng đều trăn trở Ai cũng biết rằng dạy học

là một nghệ thuật, nghệ thuật đó không phải tự phát mà phải dựa trên một nềntảng định hướng chung Để người học hiểu và nắm chắc được một đơn vị kiếnthức một cách nhanh và chắc chắn thì mỗi giáo viên phải có nghệ thuật truyềnđạt, có phương pháp dạy học phù hợp với đối tượng và phải dùi mài, thử nghiệmphương pháp đó qua giảng dạy Thực tế nhiều năm qua, công tác đổi mới phươngpháp dạy học đã được Bộ giáo dục & Đào tạo, các giáo sư đầu ngành, các cấpquản lý giáo dục vạch ra định hướng chung của việc đổi mới Mỗi môn học cũng

có những định hướng, phương pháp dạy học mang tính đặc trưng riêng của bộmôn Nhưng giáo dục ở mỗi vùng miền đều có sự khác nhau về đối tượng giáodục Vì thế, ngoài việc tuân thủ các định hướng về thủ pháp dạy học chung của

bộ môn giảng dạy, người giáo viên phải tìm ra được những thủ thuật dạy học phùhợp với tình hình và đối tượng dạy học ở nơi đang công tác

Bản thân tôi là một giáo viên đang giảng dạy bộ môn Vật lý ở một đơn vịtrường học thuộc vùng rẻo cao của huyện nhà Đối tượng học sinh của tôi đa số là

người dân tộc Bru –Vân Kiều Hầu như vốn ngôn ngữ tiếng Việt cũng như tu duycủa các em còn hạn chế Công tác xã hội hóa giáo dục trên địa bàn còn thấp.Nhận thức của các bậc phụ huynh về việc học của con em chưa cao Việc học củacác em phụ thuộc hoàn toàn vào thầy cô trên lớp Với điều kiện dạy học như vậy,bản thân tôi đã luôn trăn trở, suy nghĩ để tìm ra phương pháp phù hợp để truyềnđạt cho các em nắm bắt kiến thức bộ môn một cách nhanh và hiệu quả, vận dụngđược lượng kiến thức đã học để giải các bài tập Vật lý trong chương trình dạyhọc Và điều làm tôi quan tâm nhiều hơn cả trong quá trình giảng dạy bộ môn làcông tác sử dụng thiết bị dạy học thế nào để mang lại hiệu quả đối với các em.

Phải khẳng định rằng, thiết bị dạy học là điều kiện không thể thiếu trongviệc đổi mới phương pháp dạy học Thiết bị và đồ đùng dạy học là những công

cụ để chuyển tải kiến thức đến từng học sinh của người giáo viên Thông quanhững công cụ lao động này, giáo viên và học sinh nếu biết sử dụng hợp lý, đúngquy trình, phù hợp với từng đơn vị kiến thức, nội dung bài học thì đó sẽ làphương tiện hữu hiệu nhất để cung cấp kiến thức cho học sinh Trong việc đổimới phương pháp dạy học hiện nay, cơ sở lí luận chung cho tất cả các môn học làphải làm cho học sinh đi từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng Giáo viên

sử dụng các thiết bị và đồ đùng dạy học cho học sinh quan sát, khai thác, tìm hiểubản chất vấn đề là con đường kết hợp chặt chẽ giữa cái cụ thể và cái trừu tượng,giúp các em biết tư duy một cách độc lập, linh hoạt, sáng tạo, biết tưởng tượngmột cách đúng hướng và phong phú Trong trường học hiện nay,theo quy địnhdanh mục thiết bị dạy học tối thiểu trong Quyết định số 03/2004/QĐ-BGD&ĐTthì cơ bản có đủ bộ TBDH tối thiểu dành cho các môn học Nhưng qua quá trình

sử dụng có một số thiết bị đã hư hỏng, chưa được bổ sung kịp thời Mặt khác,một số thiết bị mang lại hiệu quả chưa khả quan khi sử dụng, chưa kích thích, thuhút sự chú ý của học sinh trong học tập Nhận ra được sự hạn chế đó là một giáoviên phụ trách bộ môn Vật lý, tôi đã tìm hiểu, suy nghĩ và tạo ra được một sốthiết bị dạy học áp dụng rất phù hợp với công tác giảng dạy bộ môn ở trường tôi.Tôi xin chia xẻ cùng đồng nghiệp vấn đề này qua sáng kiến kinh nghiệm mà tôi

đã đúc kết: "Một số cải tiến trong sử dụng thiết bị chương Âm học Vật lý 7,Chương Quang học Vật lý 9" Với ý tưởng này, tôi hi vọng sẽ được đồng nghiệpchia xẻ, bổ sung để mang lại hiệu quả hơn trong việc đổi mới phương pháp dạyhọc ở đơn vị tôi nói riêng và các cơ sở giáo dục nói chung.

3.2 Chương Quang học Vật lý 9

Trên cơ sở một số thí nghiệm đã có, có thể vận dụng các kiến thức đã họcbằng cách tạo ra các mô hình lắp ghép bằng hình ảnh để mô phỏng, minh họakiến thức đó Với cách làm này có thể kích thích tư duy, rèn luyện khả năng ghinhớ của học sinh, tạo hứng thú cho người học Mặt khác cách thức này giúp họcsinh vận dụng lý thuyết với thực hành để học sinh cũng cố, rèn luyện kĩ năng làmbài tập dựng hình và bài tập tự luận dựa trên hình vẽ phần thấu kính hội tụ vàthấu kính phân kỳ trong chương quang học

II PHẦN NỘI DUNG

1 Thực trạng của nội dung cần nghiên cứu:

Để có thể dạy tốt và có hiệu quả ngoài sự tâm huyết của giáo viên đối vớinghề, đặc biệt là đối với bộ môn mình đang đảm nhận thì cần phải có sự giúp đỡ,

sự cần cù, chăm chỉ ham học của các em học sinh Bên cạnh đó sự quan tâm đầu

tư của nhà trường, phụ huynh học sinh và các cấp lãnh đạo địa phương cho côngtác giáo

dục là một yếu tố quan trọng hàng đầu để đẩy mạnh công tác xã hội hóagiáo dục tại địa phương Trong những năm qua với những kết quả đã đạt đượcthì công tác giáo dục trên địa bàn phải đối diện với những thực trạng cơ bản sau:

1.a Đối với học sinh

Một số bộ phận không nhỏ các em học sinh ý thức học tập bộ môn chưacao, việc làm bài tập và chuẩn bị bài còn rất yếu

Các em chưa ý thức được tầm quan trọng và vai trò của việc học tập.Họcsinh còn ham chơi, lơ là trốn và nghỉ học khi trời mưa làm ảnh hưởng đến côngtác dạy học và phụ đạo thêm cho các em

Đa số học sinh đều là con em gia đình khó khăn, đông anh chị em cuộcsống và sinh hoạt còn vất vả nên việc lên lớp thường xuyên còn hạn chế vì phải

đi rừng đi rẫy lao động kiếm tiền

Đa số các em học sinh trên địa bàn việc học ở nhà ban đêm hầu như khôngdiễn ra, theo phong tục của địa phương các em còn đi chơi nhiều

Bên cạnh đó trong học tập khả năng ghi nhớ kiến thức của học sinh cònchậm, kỹ năng tính toán hạn chế, hiểu biết về các môn khoa học tự nhiên rất ít.Khả năng vận dụng vào thực tiễn còn yếu

Đa phần học sinh chưa xác định rõ ràng động cơ và mục đích học tập, chưathể hiện được ý thức phấn đấu vươn lên

Là con em đồng bào ít người nên việc giao tiếp với mọi người xung quanhrất ít hầu như chỉ diễn ra ở trường nên ngôn ngữ nói của của các em còn hạn chế,

do đó khả năng tư duy và tiếp thu kiến thức bộ môn của các em không tốt

Trong quá trình học tập bộ môn kĩ năng quan sát và khả năng nhận xét cácthí nghiệm còn chậm nên việc trả lời câu hỏi của bài học nhiều lúc khó khăn

Kĩ năng làm thí nghiệm thực hành còn yếu vì các em ít đọc bài và nghiêncứu bài trước Các thao tác thí nghiệm còn vụng về và chậm chạp muốn thực hiệnđược thí nghiệm thì giáo viên phải hướng dẫn rất tỉ mĩ và chi tiết

Do những đặc điểm và thực trạng đó nên dạy học đối với đối tượng là con

em Bru-Vân Kiều nhất thiết phải sử dụng đồ dùng dạy học trực quan Đồ dùngdạy học trực quan rất quan trọng đối với học sinh nơi đây, nếu không sử dụng thìhọc sinh không thể nắm được các kiến thức cơ bản của bài học

1.b Đối với nhà trường

Đa số thiết bị dạy học bộ môn Vật lý mà nhà trường nhận được từ gói trợcấp nhiều dụng cụ không sử dụng được Một mặt do chất lượng các dụng cụ thínghiệm thấp Hệ thống thiết bị và cấu tạo của nó quá nhỏ nên khi làm thí nghiệmbiểu diễn hay thí nghiệm thực hành khó thành công, sai số kĩ thuật của thínghiệm còn cao nên việc sử dụng dạy học còn gặp nhiều khó khăn

Một số dụng cụ thí nghiệm dùng để làm thí nghiệm thực hành không cònphù hợp với việc đổi mới phương pháp dạy học Ví dụ: Trong bài nguồn âm thínghiệm hình 10.1 xác định các nguồn âm có chung đặc điểm gì Theo tôi khôngnên sử dụng dây cao su để làm thí nghiệm này, ta có thể thay thế bằng một thínghiệm đơn giản và sinh động hơn Dụng cụ thí nghiệm có sẵn không mang tínhthực tế cao chỉ mang tính chất biểu diễn mà thôi, chưa hỗ trợ nhiều nên hiệu quảchưa cao trong việc phục vụ cho công tác dạy học

Một số dụng cụ thí nghiệm nếu giáo viên sử dụng làm thí nghiệm biểu diễnthì học sinh không nhìn thấy rõ, nếu cho học sinh làm thí nghiệm nhóm mấtnhiều thời gian ảnh hưởng đến giờ dạy của giáo viên và học sinh Ví dụ Bài 12:

Độ to của âm – Biên độ dao động trong chương Âm học vật lý 7 Ở mục thínghiệm xác định âm to, âm nhỏ, biên độ dao động ta có thể thay thế thí nghiệmtrong sách giáo khoa bằng một thí nghiệm cụ thể, dễ nhìn, dễ làm và khi làmxong thí nghiệm này thì học sinh chắc chắn sẽ nắm bài tốt hơn

Một số thí nghiệm không còn phù hợp, thí nghiệm chưa phát huy đượctính chất trực quan sinh động, phần nào ảnh hưởng không nhỏ đến công tác dạyhọc

Phòng học bộ môn chưa hoàn thiện nên việc dạy học tại phòng bộ môn cònhạn chế, hầu như không thực hiện được Do đó việc làm thí nghiệm thực hànhcủa học sinh để nâng cao chất lượng dạy học còn gặp nhiều khó khăn.

Thiết bị dạy học còn nhiều cái chưa đồng bộ, bên cạnh đó do điều kiện cơ

sở vật chất của trường nên việc sắp xếp và bảo quản thiết bị dạy học chưa phùhợp, còn chồng chéo lộn xộn, phần nào đã ảnh hưởng đến chất lượng của thiết bịqua thời gian

Kết cấu cơ sở hạ tầng chưa đảm bảo, cơ sở vật chất còn thiếu cả về sốlượng và chất lượng, thiếu phòng học bộ môn, thiếu phòng làm thí nghiệm

Trường học chưa có đủ phòng học đạt theo tiêu chuẩn về ánh áng, nhiệt độ,phòng học còn ẩm thấp nên việc tổ chức dạy phụ đạo thêm và ôn tập ngoài giờcho các em còn ít

Do những thực trạng trên nên đối với tôi một giáo viên dạy bộ môn khoahọc thực nghiệm cần suy nghĩ, tìm tòi để tìm thêm thiết bị mới nhằm mục đíchnâng cao hiệu quả công tác dạy học đối với bộ môn ở nơi đây

1.c Đối với địa phương.

Là một xã nghèo kinh tế còn khó khăn, giao thông còn cách trở, điệnđường trường trạm còn nhiều hạn chế, các cấp lãnh đạo địa phương còn ít quantâm đến công tác giáo dục nơi đây

Địa phương ít kiến nghị lên các cơ quan cấp trên xin thêm kinh phí để đầu

tư trong việc trang cấp và nâng cấp cơ sở vật chất, thiết bị dạy học để cùng vớinhà trường làm công tác xã hội hóa giáo dục trên địa bàn

Việc đầu tư của địa phương đối với công tác giáo dục của xã nhà hầu như

là không có chỉ trong chờ vào nhà trường và những người làm công tác giáo dụcnơi đây

Một bộ phận phụ huynh còn ít quan tâm đến việc học của con em mình,còn giao khoán cho nhà trường dẫn đến các em lơ là không chăm chỉ trong họctập do đó kết quả học tập thấp

Theo phong tục tập quán một số học sinh chưa đủ tuổi đang đi học nghỉ hèrồi kết hôn gây cản trở và ảnh hưởng lớn đến công tác xã hội hóa giáo dục nơiđây.

Một số bộ phận không nhỏ phụ huynh cho con em ở nhà đi làm nương rẫykhông cho đi học nên vẫn còn một số học sinh bị thất học

Hội khuyến học địa phương làm việc không hiệu quả nên việc học tập củacon em còn nhiều khó khăn Chưa khuyến khích, động viên con em vươn lêntrong học tập

Sự quan tâm kiểm tra của cấp trên còn hạn chế trong việc kiểm tra ra soát

cơ sở vật chất, thiết bị phục vụ dạy học ở các cơ sở giáo dục

2 Giải pháp điểm mới của sáng kiến.

TBDH tạo ra các PPDH trực quan Dạy học bằng phương pháp thựcnghiệm tạo ra những “vùng hợp tác” giữa giáo viên và học sinh, tạo ra khả năngthực hành, củng cố kiến thức, rèn luyện kỹ năng làm việc, học tập, sự khéo léochân tay, bồi dưỡng khả năng tự học, tự chiếm lĩnh tri thức, cải tiến các hình thứclao động sư phạm, tạo khả năng tổ chức một cách khoa học và điều khiển hoạtđộng dạy học Trong quá trình dạy học thiết bị dạy học là những phương tiệnđiều khiển hoạt động nhận thức của học sinh, giúp học sinh lĩnh hội kiến thức vàrèn luyện kĩ năng Vì vậy giáo viên cần khai thác triệt để thiết bị dạy học đã có vàthiết bị dạy học tự làm để giờ dạy đạt hiệu quả hơn Trên cơ sở nghiên cứunhững thực trạng của thiết bị dạy học bộ môn Chương Âm học vật lý 7 tôi đãđưa ra một số thí nghiệm khác, không giống thí nghiệm trong sách giáo khoa,nhằm mục đích giúp học sinh nhanh hiểu bài, nâng cao hiệu quả dạy học Trongchương Quang học vật lý 9 tôi có làm thêm đồ dùng dạy học trực quan bằng lắpghép để rèn luyện kĩ năng thực hành, vẽ hình giúp các em ghi nhớ, khắc sâu kiếnthức

2.1Chương Âm học vật lý 7:

Tiết 11 bài 10: NGUỒN ÂM: ở mục II Các nguồn âm có chung đặc điểmgì? Sách giáo khoa đưa ra thí nghiệm một bạn dùng tay kéo sợi dây cao su nhỏ

Dây đứng yên ở vị trí cân bằng Một bạn khác dùng ngón tay bật sợi dây cao su

đó Hãy quan sát và lắng nghe rồi mô tả điều mà me nhìn và nghe được Đối vớithí nghiệm này tôi không sử dụng dây cao su tôi có thể sử dụng cây đàn ghi ta

THÍ NGHIỆM 1: Nghiên cứu đặc

điểm của nguồn âm.

- Đối với thí nghiệm ở SGK giáo viên

thông báo có thể thay dây cao su bằng -Học sinh lắng nghe

cây đàn ghi ta để dễ dàng làm thí

nghiệm biểu diễn và làm thí nghiệm với

cây đàn học sinh sẽ thấy rõ hơn

- GV cho học sinh quan sát một cây

đàn ghi ta đặc biệt là dây đàn khi đứng

yên Thông báo cho học sinh dây đàn

đang đứng yên ở VTCB và sau đó đặt

vật đứng yên không dao động so với

một vật khác (Đối với cây đàn thì

dây đàn đang đứng yên ở VTCB so

với cần đàn).

-GV tiến hành làm thí nghiệm với cây

đàn ghi ta: Dùng ta gãy vào dây đàn khi

gãy vào dây đàn thì dây đàn sẽ rung

(dao động) đồng thời phát ra âm thanh

-Yêu cầu học sinh sau khi quan sát hãy

trả lời câu hỏi: Hãy lắng nghe âm thanh

được phát ra từ đâu? Khi phát ra âm thì

dây đàn như thế nào?

-Sự khác biệt của cây đàn và sợi dây

cao su là âm thanh từ cây đàn phát ra

to và sự rung động của dây đàn học

sinh có thể quan sát rất rõ qua đó có

thể nắm được khi dây đàn phát ra âm

thì dây đàn sẽ rung.

-GV có thể đặt thêm câu hỏi: khi dây

đàn không rung nữa thì có âm thanh

phát ra từ cây đàn nữa không? Giáo

viên thông báo dây đàn đã trở lại

VTCB thì không có âm thanh phát ra

Kết luận: khi phát ra âm thì dây đàn sẽ

dao động

- Qua thí nghiệm với cây đàn ghi ta

giáo viên có thể giới thiệu luôn cho học

sinh khái niệm dao động:

-Dao động là sự chuyển động qua lại

-Học sinh quan sát đàn ghi ta

- HS lắng nghe câu hỏi suy nghĩ để trả lời

-Học sinh chú ý lắng nghe và nắm bài

- HS quan sát thí nghiệm

-Qua quan sát thí nghiệm đó học sinh trả lời câu hỏi: Âm thanh được phát ra từ cây đàn, khiphát ra âm thì dây đàn sẽ rung động

-Học sinh quan sát cây đàn rồi trả lời: (Dây đàn không rung động thì không có âm thanh phát ra nữa) Dây trở về vị trí cân bằng

-Học sinh lắng nghe và nhận kiến thức-Học sinh lắng nghe

- Nhận thông tin.Dao động là sự chuyển động

vị trí cân bằng.

- GV làm thí nghiệm để học sinh quan

sát rõ điều vừa nói

qua lại vị trí cân bằng.

-Học sinh quan sát

Cũng với bài học trên với thí nghiệm tiếp theo ở sách giáo khoa sử dụngchiếc cốc thủy tinh để làm thí nghiệm và kiểm tra xem khi gõ vào thành cốc thủytinh mỏng ta nghe được âm phát ra và kiểm tra bộ phận nào dao động phát ra âm?Đối với thí nghiệm này ta có thể thay thế một dụng cụ khác để tiến hành thínghiệm Thí nghiệm được chọn thay thế phải có tính trực quan hơn, học sinh sẽhình dung tốt hơn, gần gũi với các em, giúp các em hiểu bài nhanh hơn Dụng cụthí nghiệm thay thế chiếc ly thủy tinh là chiếc trống ếch

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

THÍ NGHIỆM 2: Nghiên cứu đặc

điểm của nguồn âm.

- GV làm thí nghiệm với chiếc trống

ếch: Dùng dùi trống gõ vào mặt trống

-Học sinh quan sát thí nghiệm

-Sau khi làm xong thí nghiệm học sinh

đã quan sát yêu cầu học sinh cho biết

khi gõ vào mặt trống ta có nghe được

- Cho học sinh dự đoán: Trường hợp

này có học sinh nói không và cũng có

học sinh nói có, giáo viên sẽ kiểm

chứng bằng thí nghiệm tiếp theo để các

em từ tìm ra câu trả lời:

-GV tiến hành thí nghiệm: dùng giấy

vụn xé nhỏ rắc đều trên mặt trống cho

học sinh quan sát sau đó dùng dùi trống

gõ vào mặt trống sẽ có âm thanh phát

ra, và lúc phát ra âm thì các mảnh giấy

vụn sẽ nẩy lên, qua thí nghiệm đó

chứng tỏ một điều rằng khi mặt trống

phát ra âm thì mặt trống đã dao động

Kết luận: Khi mặt trống phát ra âm

thì mặt trống đã dao động.

- Quan thí nghiệm 2 kết hợp với thí

nghiệm 1 và thí nghiệm đối với âm thoa

giáo viên có thể đặt câu hỏi để kết luận

kiến thức mà học sinh cần phải nắm:

Khi phát âm thì vật sẽ như thế nào?

- Giáo viên chốt kiến thức cho học sinh:

Kết luận: Khi phát ra âm mọi vật

đều dao động.

- Học sinh trả lời câu hỏi: nghe được

âm thanh phát ra

- Học sinh trả lời câu hỏi: Âm phát ra

từ chiếc trống

- Học sinh trả lời: Một số đối tượng sẽ trả lời mặt trống dao động, một số đối tượng khác trả lời mặt trống không dao động

- Học sinh quan sát cách tiến hành thí nghiệm của giáo viên Qua quan sát lại thí nghiệm học sinh sẽ nhận ra một điềukhi mặt trống phát ra âm thì mặt trống

sẽ dao động

-Học sinh lắng nghe và nhận kiến thức.-Học sinh trả lời: Khi phát ra âm mọivật đều dao động

Qua hai thí nghiệm thay thế đơn giản này học sinh sẽ dễ dàng quan sát.Với những thí nghiệm đó sẽ tạo ra hứng thú cho người học và có thể giúp chohọc sinh nắm được kiến thức của bài học chắc chắn hơn nâng cao tính hiệu quảtrong công tác dạy học

Trong bài 12: ĐỘ TO CỦA ÂM sách giáo khoa tiến hành thí nghiệm sau:

Cố định một đầu thước thép đàn hồi có chiều dài khoảng 20 cm trên mặt hộp gỗ

Khi đó thước thép đứng yên ở VTCB Nâng đầu tự do của thước lệch khỏi VTCBrồi buông tay thả cho thước dao động trong hai trường hợp:

+ Đầu thước lệch nhiều

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

THÍ NGHIỆM 3: Tìm hiểu âm to, âm

nhỏ - Biên độ dao động.

Thay dụng cụ thí nghiệm 1 bằng cây

đàn ghi ta:

-GV giới thiệu dụng cụ tiến hành thí

nghiệm đó là các dây đàn của cây đàn

ghi ta

-Lưu ý với HS các dây đàn đang đứng

yên ở VTCB so với cần đàn

- GV làm thí nghiệm để tạo ra âm to và

âm nhỏ trong cùng một dây đàn ghi ta

bằng cách kéo dây đàn lệch khỏi

VTCB, yêu cầu học sinh chú ý: Cùng

với một dây đàn ghi gãy nhẹ (dây đàn

lệch khỏi VTCB ít) thì âm thanh của

dây đàn phát ra khác còn khi gãy mạnh

(Dây đàn lệch khỏi VTCB nhiều) thì

âm thanh nó phát ra khác, giáo viên

tiến hành làm thí nghiệm.

-Qua nghe được âm thanh phát ra từ

cùng một dây đàn khi gãy mạnh và gãy

nhẹ dây đàn giáo viên đặt câu hỏi:

? So sánh dao động của của dây đàn

khi khi gãy mạnh và gãy nhẹ cùng một

dây đàn

? Vậy khi gãy mạnh vào dây đàn thì

âm thanh phát ra như thế nào?

? Khi gãy nhẹ vào dây đàn thì âm

thanh phát ra như thế nào?

-GV cho học sinh hoàn thành bảng 1 ở SGK

sau khi quan sát kết quả TN và trả lời câu

hỏi: (thay thước bằng đàn ghi ta)

Cách làm

dây đàn

dao động

Dây đàn dao động mạnh hay yếu

Âm phát

ra to hay nhỏ

-Giáo viên tiến hành lại thí nghiệm để

kiểm chứng câu trả lời của học sinh rồi

rút ra kết luận

- Giáo viên thông báo: Độ to nhỏ của

âm phát ra tùy thuộc vào mức độ dao

động của dây đàn: Nếu dây đàn dao

động mạnh thì âm thanh phát ra to,

-Học sinh lắng nghe âm thanh phát ra đểtrả lời câu hỏi

-Học sinh trả lời: Gãy mạnh thì dây đàndao động mạnh, gãy nhẹ thì dây đàn daođộng nhẹ

-Học sinh trả lời: âm thanh phát ra to

-Học sinh trả lời: âm thanh phát ra nhỏ

-Học sinh thực hiện bảng 1 SGK

Cách làm dây đàn dao động

Dây đàn dao động mạnh hay yếu

Âm phát

ra to hay nhỏa.Gãy nhẹ

dây đàn

-Dây đàn dao động yếu (chậm)

Âm phát

ra nhỏ

b.Gãy mạnh dây đàn

-Dây đàn dao động mạnh(nhanh)

Âm phát

ra to

- Học sinh quan sát lại thí nghiệm để rút

ra kiến thức của bài học

-Học sinh lắng nghe và tiếp thu kiếnthức

Nếu dây đàn dao động mạnh thì âm

ngược lại nếu dây đàn dao động nhẹ

thì âm thanh phát ra nhỏ Độ lệch lớn

nhất của dây đàn so với VTCB người

ta gọi đó là biên độ dao động

-GV có thể làm thí nghiệm với các dây

đàn khác để học sinh kiến thức của bài

-Học sinh chú ý

-Hoc sinh nắm kết luận

-Độ lệch lớn nhất của vật dao động so với VTCB người ta gọi đó là biên độ dao động.

- Biên độ dao động càng lớn thì âm càng to.

- Biên độ dao động càng nhỏ thì âm phát ra nhỏ.

Trong chương Âm học vật lý 7, có rất nhiều thí nghiệm trong sách giáokhoa ta có thể thay thế Trong sáng kiến này bản thân chỉ trình bày một số thínghiệm cơ bản mà giáo viên có thể làm để tiết học thêm sôi nổi, tạo được sự thíchthú cho các em Nói tóm lại nếu có thể thay thế các thí nghiệm khác mà thínghiệm đó dễ làm, mang tính trực quan, hiệu quả bài dạy tốt hơn, học sinh nắmđược kiến thức chắc chắn hơn thì tôi cũng như các đồng nghiệp khác hãy cùngthực hiện để các em có một kiến thức vững vàng

2.2 Chương Quang học Vật lý lớp 9

Khi học xong bài thấu kính hội tụ hay thấu kính phân kì thì học sinh phảinhận biết được thấu kính hội tụ và thấu kính phân kì Học sinh biết được tiêuđiểm, tiêu cự của thấu kính Mô tả được đường truyền của các tia sáng đặc biệt điqua thấu kính Vẽ được ảnh của vật tạo bởi hai thấu kính trên Trên cơ sở dựa vào