SKKN một số thủ thuật rèn luyện kỹ năng đọc hiểu môn anh văn 9

Các bài học nhằm giúp các em phát triển kỹ năng đọc hiểu vì vậy giáo viên phải tạo ra những hoạt động luyện tập giúp các em thực hành các kỹ năng đọc hiểu được những đoạn văn khác nhau c

PHẦN MỘT

LỜI NÓI ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Cùng sự phát triển không ngừng của xã hội về khoa học, công nghệ, giáo dục trong thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và sự đổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường nói chung thì mọi người phải nổ lực học Tiếng Anh Tiếng Anh là ngôn ngữ được rất đông người trên thế giới nói và hiểu Nó còn là phương tiện chính để các dân tộc khác nhau trên thế giới xích lại gần nhau và hiểu nhau hơn Đây cũng là ngôn ngữ chính để ta có thể đi vào nguồn tri thức trên thế giới Không có ngành học nào mà không trao đổi bằng tiếng Anh Chính vì tầm quan trọng của nó như vậy mà việc dạy và học tiếng Anh trong nhà trường là rất cần thiết Vậy muốn học sinh giỏi tiếng Anh các em cần được rèn luyện cả bốn kỹ năng: Nghe(Listening), Nói(Speaking), Đọc(Reading) và Viết (Writing) Trong đó kỹ năng Đọc(Reading) là kỹ năng rất quan trọng vì chính nhờ nó mà học sinh không những hiểu thêm nhiều thông tin, lĩnh hội kiến thức mà còn có thể tiếp cận tiếng Anh một cách nhanh chóng

Đọc hiểu là kỹ năng cơ bản được chú trọng trong quá trình dạy và học ngoại ngữ, cụ thể là tiếng Anh Đọc hiểu vừa là mục đích vừa là phương tiện hữu hiệu và thiết yếu để học sinh có thể nắm vững, cũng cố kiến thức ngôn ngữ, mở rộng vốn từ vựng cũng như hiểu sâu thêm văn phong và cách sử dụng

ngôn ngữ mình đang học Vì vậy tôi đã chọn chuyên đề “ Một số thủ thuật rèn

luyện kỹ năng đọc hiểu cho học sinh lớp 9” nhằm giúp các em hiểu bài đọc một

cách sâu sắc, vận dụng được kiến thức qua bài học và phát triển kỹ năng đọc có hiệu quả hơn

II NHIỆM VỤ VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Trong chương trình tiếng Anh lớp 6 và lớp 7 cả bốn kỹ năng Nghe, Nói, Đọc, Viết (Listening, Speaking, Reading, Writing) được rèn luyện kết hợp nhưng với chương trình tiếng Anh lớp 8 và lớp 9 thì bốn kỹ năng đã được rèn luyện tách biệt theo từng nội dung cho phù hợp, chính vì thế học sinh lớp 9 là năm thứ hai được làm quen với việc rèn luyện kỹ năng đọc hiểu

Các bài học nhằm giúp các em phát triển kỹ năng đọc hiểu vì vậy giáo viên phải tạo ra những hoạt động luyện tập giúp các em thực hành các kỹ năng đọc hiểu được những đoạn văn khác nhau cho những mục đích khác nhau Tùy

theo mục đích của từng bài đọc mà giáo viên có cách khai thác bài đọc khác nhau để tiết dạy đọc hiểu thực sự lôi cuốn học sinh, giúp học sinh học tập sôi nổi và hiểu bài hơn

Với nội dung đề tài, những bài đọc hiểu trong chương trình tiếng Anh lớp

9 khá phong phú, rất gần gũi với đời sống thực tế và lôi cuốn học sinh do đó phạm vi nghiên cứu cũng có nhiều thuận lợi và hạn chế được những khó khăn

III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Trong năm học 2008-2009 tôi được phân công giảng dạy tiếng Anh lớp 9A, 9B Đây là đối tượng rất tốt cho việc nghiên cứu vì học sinh lớp 9 là năm thứ hai được làm quen với việc rèn luyện kỹ năng đọc hiểu

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1 Điều tra, nắm bắt tình hình chất lượng khi sử dụng phương pháp chưa được cải tiến

2 Tìm hiểu nguyên nhân

3 Biện pháp và phương pháp cụ thể

PHẦN HAI

QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

A THỰC TRẠNG TÌNH HÌNH TRƯỚC KHI NGHIÊN CỨU

Trong năm học 2008-2009 tôi được phân công giảng dạy tiếng Anh lớp 9A, 9B Qua một thời gian trực tiếp giảng dạy cũng như qua các tiết dự giờ, thao giảng tôi thấy đọc hiểu không phải là vấn đề quá khó với các em song các

em sẽ không nắm được kiến thức và vận dụng được kiến thức sau mỗi bài học

vì giáo viên mới chỉ dừng lại ở những nội dung trong sách giáo khoa, nhiều khi còn giảng giải quá dài dẫn đến nhàm chán Bên cạnh đó đôi khi học sinh cũng chưa được cung cấp đủ các kỹ năng để đảm bảo cho việc đọc hiểu một cách thông thạo Sau khi học hết Unit 1 và Unit 2 tôi cho các em làm bài 15 phút yêu cầu các em đọc một đoạn văn ngắn sau đó chọn câu trả lời đúng dựa theo nội dung đoạn văn thì tôi thấy kết quả thật đáng buồn, đa số các em làm bài còn bị sai nhiều, đa số các em chưa hiểu được văn bản, chưa lấy được và xử lý được những thông tin cần thiết cho mục đích của yêu cầu

* Kết quả kiểm tra chất lượng đầu năm:

B NHỮNG TỒN TẠI VÀ NGUYÊN NHÂN

- Qua thời gian tìm hiểu tôi thấy đa số các em chưa có ý thức tự giác, say

mê trong học tập, chưa tự mình động não, sử dụng các năng lực trí tuệ của mình

mà còn ngại khó, ngại khổ, không kiên trì nhẫn nại khi gặp các tình huống khó

- Giáo viên chưa chú ý nhiều đến việc gây hứng thú học tập cho các em, chưa hướng dẫn các em hoạt động một cách hiệu quả, đôi khi giáo viên còn coi nhẹ tiết đọc hiểu nên không đầu tư nhiều thời gian dẫn đến chất lượng tiết dạy

và việc hiểu bài của học sinh còn thấp

- Chương trình tiếng Anh lớp 9 là chương trình còn tương đối mới mẻ, hơn nữa nội dung kiến thức trong bài rất mới vì vậy giáo viên gặp rất nhiều khó khăn trong việc tìm tài liệu tham khảo, tranh ảnh hay đồ dùng dạy học phục vụ cho một số bài đọc

C NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

1 Biện pháp:

Trong chương trình tiếng Anh lớp 6,7 cả bốn kỹ năng Nghe, Nói, Đọc, Viết (Listening, Speaking, Reading, Writing) được rèn luyện kết hợp nhưng với chương trình tiếng Anh lớp 8 và lớp 9 thì bốn kỹ năng đã được rèn luyện tách biệt theo từng nội dung cho phù hợp chính vì thế học sinh lớp 9 là năm thứ hai được làm quen với việc rèn luyện kỹ năng đọc hiểu Vì vậy mà giáo viên cần phải biết tự tìm tòi, sáng tạo các phương pháp giảng dạy như khơi gợi trí tò mò, lòng say mê học tập và tạo được một không khí học tập sôi nổi ở lớp học, đặc biệt đối với tiết đọc hiểu cũng vậy, giáo viên không được dạy chay

Có nhiều loại bài tập để kiểm tra việc đọc hiểu như điền thông tin còn thiếu (Fill in the table with the right information), trả lời câu hỏi (Answer the questions), đúng hay sai( True or false), hoàn thành đoạn tóm tắt (Complete the summary ),…Do vậy tùy theo mục đích của bài đọc mà giáo viên sử dụng những cách khai thác khác nhau để các em hiểu được nội dung của bài đọc và

có điều kiện vận dụng những ngữ liệu trong bài để tìm hiểu thông tin mới cũng như củng cố được nội dung học tập

II Phương pháp

Các bài đọc hiểu thường là một bài văn ngắn có giá trị cao về nội dung

và hình thức ngôn ngữ Trong mỗi đơn vị bài đọc( Unit ) thường có một loại bài đọc này Đây là bài đọc không chỉ nhằm giúp học sinh phát triển kỹ năng đọc hiểu, hiểu biết được ngữ liệu trong một đoạn văn nào đó mà còn phải tạo ra những hoạt động luyện tập giúp học sinh thực hành các kỹ năng đọc Đó là các

kỹ năng có thể giúp các em đọc hiểu được những đoạn văn khác nhau cho những mục đích khác nhau, đồng thời tạo điều kiện cho học sinh vận dụng những ngữ liệu vừa nắm trong bài và những ngữ liệu cũ khác để tìm hiểu những nội dung thông tin mới, qua đó củng cố và đánh giá việc nắm nội dung học tập của các em

Các hoạt động luyện tập kỹ năng đọc hiểu thường được tiến hành theo 3 giai đoạn đó là: Trước khi đọc ( Pre – reading ), Trong khi đọc ( While – reading ) và sau khi đọc ( Post – reading )

1.Các hoạt động trước khi đọc (Pre-reading)

1.1 Một số thủ thuật

Các hoạt động trước khi đọc bao gồm những hoạt động và thủ thuật nhằm đạt được những mục đích như:

- Gây hứng thú học tập cho học sinh

- Thiết lập ngữ cảnh của bài học ( Set up the context)

- Tạo nhu cầu, lí do học

- Gợi ý, hướng sự chú ý của học sinh vào nội dung chính của bài đọc bằng cách Eliciting hoặc Guiding questions

- Dạy từ, cấu trúc mới cần thiết cho bài đọc ( Pre-teach vocabulary and structures)

- Cho học sinh tình huống để các em đoán trước nội dung chính của bài (Predict the text)

Để đạt được kết quả cho các hoạt động trên, giáo viên nên áp dụng một số dang bài tập sau:

a/ Đoán đúng hay sai (true / False statement prediction)

- Giáo viên viết một số câu (Từ 4 đến 6 câu) có liên quan đến nội dung bài đọc trên bảng phụ, trong đó có một số câu đúng và số còn lại là câu sai

- Học sinh thảo luận theo cặp hoặc nhóm và đoán tình huống nào đúng (True), tình huống nào sai (False)

- Giáo viên viết lên bảng dự đoán của học sinh

- Sau đó cho học sinh đọc bài và kiểm tra lại kết quả đoán của các em

Ví dụ: Unit 3 tiếng Anh lớp 9 phần 5 Read trang 25.

+ Set the scene: You are going to read about Van an exchange student in the USA He is now living with the Parker family on a farm outside Ohio

+ Intructions: First, predict which of the statements are True and which are False? Then read the passage and check your prediction

a Van is from Ha Noi

b Mr Parker is a farmer

c He has two daughters

d Van often does his homework before he feeds the chickens

e The Parkers see Van as one of their family members

T/F F/T T/T F/F T/F

F T F T T

b Các câu hỏi chính (Skimming questions)

Trước khi cho học sinh đọc bài text, giáo viên cho 2 hoặc 3 câu hỏi gợi

mở, nội dung câu hỏi xoáy vào ý chính của bài đọc Giáo viên có thể kết hợp sử dụng tranh hoặc vật thật để gây hứng thú và lôi cuốn sự chú ý của học sinh vào chủ đề bài học

- Học sinh đọc lướt qua bài để tìm câu trả lời Qua hoạt động này học sinh sẽ phát triển được khả năng đọc nhanh để lấy ý chính

Ví dụ: English 9-Unit 6- THE ENVIRONMENT.5.Read: Mummy, Oh Mummy

trang 51

+ Set the scene: You are going to read a poem about the environment There are two people in the poem They are going on picnic

+ Instruction: Think about these questions before you read the poem Answer them after you have read the poem

Questions:

a Who are the two people in the poem?

b Where are they?

c What are they talking about?

Answer:

a The mother and her son

b They are in the park

c They are talking about the pollution

c Đoán trước khi đọc (Open prediction)

- Giáo viên thiết lập tình huống và giới thiệu chủ đề bài học

- Yêu cầu học sinh đoán những thông tin sẽ học trong bài

- Giáo viên hoặc học sinh ghi dự đoán lên bảng (Dùng bảng phụ)

- Cho học sinh đọc bài để kiểm tra kết quả đoán của các em

Ví dụ: English 9-Unit 5 THE INTERNET trang 43

+ Set the scene: You are going to read some opinions about the adventages and disadvantages of the Internet

+ Instruction: Write down the advantages and disadvantages that you know

- Fast and covenient way to get

information

- Time-consuming

- Costy

- Entertainment

- Education

- Commerce

- Spam/electronic junk mail

- Dangerous because of viruses and bad programs

- Personal information leaking

d Sắp xếp tranh theo đúng trật tuw nội dung bài đọc (Ordering

statements)

- Giáo viên đưa ra 5 tình huống thể hiện nội dung trong bài nhưng chưa đúng trật tự

- Yêu cầu học sinh thảo luận theo cặp hoặc nhóm và đoán thứ tự đúng của các tình huống nói về một chuyến du lịch vũ trụ

- Cho học sinh viết dự đoán lên bảng phụ (Giáo viên nên dùng bảng phụ để tiết kiệm được thời gian cho học sinh thực hành)

- Yêu cầu học sinh đọc bài và kiểm tra kết quả

Ví dụ: English 9 – A SPACE TRIP trang 86, 87

+ Set the scene: you are going to read the text about a trip into space + Instruction: Put the statements in order to show what we need and get

in joining a trip into space

a Get a letter from the doctor to show you are in perfect health

b See pictures of the earth, its interesting places, and the starts

from very far

c Feel free and enjoy wonderful feeling

d Get ready and be in an excellent physical condition

e Get on the trip

1 2

3 4 5

4 1

5 2 3 Ngoài ra giáo viên còn có thể dùng tranh ảnh thể hiện nội dung bài đọc, giáo viên sắp xếp tranh xáo trộn không theo đúng trật tự nội dung bài Yêu cầu học sinh nhìn tranh đoán và sắp xếp lại theo đúng trật tự Làm như vậy không những gây được hứng thú học tập cho học sinh mà còn phát huy được khả năng

tư duy của các em Hơn nữa tranh ảnh còn là một trong những phương tiện dạy học rất hữu hiệu, không gây nhàm chán cho các em trong mỗi bài học mà lôi cuốn học sinh vào bài học một cách hiệu quả

2.2 Giới thiệu từ vựng (Vocabulary)

Đối với các bài đọc hiểu khi giới thiệu từ vựng, giáo viên nên cung cấp những từ thật sự quan trọng ( Active vocabulary) có liên quan đến nội dung

chính của bài để học sinh nắm được và giúp các em hiểu được bài Những từ còn lại các em có thể đoán qua ngữ cảnh khi các em đọc bài Khi giới thiệu từ vựng giáo viên cần lưu ý về chữ viết (Spelling), ngữ âm (Pronunciation), ngữ nghĩa (Lexical meaning), hình thái ngữ pháp (Grammar form) và cách sử dụng(Use)

Có nhiều cách giới thiệu từ vựng, giáo viên có thể làm rõ nghĩa của từ bằng cách sử dụng các đồ dùng trực quan như tranh ảnh, vật thật, bảng biểu, cử chỉ, hành động hoặc bằng cách đưa ra định nghĩa, từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa, dịch sang Tiếng Việt, đoán nghĩa của từ trong cảnh,…

Để kiểm tra mức độ nhớ từ của các em, giáo viên có thể sử dụng một số thủ thuật như sau: Nhìn tranh đọc từ, viết từ dưới tranh, viết từ đồng nghĩa/trái nghĩa, nhớ và viết lại,… Các thủ thuật này nhằm mục đích gây hứng thú học tập cho học sinh và lôi cuốn các em vào bài học một cách thích thú

2 Các hoạt động trong khi đọc (While-reading)

Các hoạt động trong khi đọc là các bài tập được thực hiện ngay trong khi học sinh đang đọc bài khóa, học sinh có thể đọc đi, đọc lại để thực hiện bài tập các dạng bài tập này

Các hình thức luyện tập ở phần này là để tìm hiểu, khai thác nội dung bài đọc Tùy theo mục đích và nội dung cụ thể của từng bài đọc mà có những dạng câu hỏi và bài tập khác nhau Có thể vừa về nội dung, vừa về ngôn ngữ

Hoạt động trong khi đọc gồm các yêu cầu kiểm tra mức độ đọc hiểu của các em, bên cạnh đó giúp các em rèn luyện ý thức, xác định mục đích đọc hiểu

và tạo điều kiện để các em hiểu sâu hơn nội dung, thông tin, từ ngữ, cấu trúc các loại chức năng ngôn ngữ giới thiệu trong bài

Các bài tập và thủ thuật phổ biến ở giai đoạn này thường có những dạng như sau:

a Complete the passage

Để gây hứng thú học tập cho học sinh, đối với dạng bài tập này, giáo viên có thể tiến hành theo các bước sau:

- Phát phiếu học tập cho học sinh

- Yêu cầu học sinh đọc bài và hoàn thành đoạn tóm tắt

- Học sinh có thể thảo luận theo nhóm hoặc cặp

- Cho học sinh trao đổi phiếu học tập để các em tự sửa cho nhau

- Gọi một vài em trình bày bài trước lớp

- Yêu cầu cả lớp kiểm tra kết quả đúng, sai

Ví dụ: English 9-Unit 3 A TRIP TO THE COUNTRYSIDE trang 27.

A Vietnamese boy named Van is living with the Parker family in the American state of (1)……….Mr Parker is a (2)……… and Mrs Parker (3)………….in a near by town They have two children, (4)………… and (5)……… Van often does chores (6)………….school Sometimes he also helps on the (7)

……….The family relaxes on Saturday afternoons and (8)………… Peter play (9)……… Van likes the Parkers, and he joins being a (10)……… of their family

* Key

1 Ohio 2 Farmer 3.Works part time at a grocery store 4 Peter 5 Sam

6 After 7 Farm 8 They watch 9 Baseball 10 Member

b Questions

Sau mỗi bài đọc thường hay có dạng bài tập này nhằm luyện kỹ năng đọc hiểu của các em Kết quả hiểu bài của các em thể hiện qua việc trả lời câu hỏi

có đúng hay không Với dạng bài tập này giáo viên nên cho học sinh thảo luận theo cặp Khi học sinh thảo luận, giáo viên nên đi quanh để quan sát các em hoạt động và giúp đỡ nếu cần thiết Sau đó gọi từng cặp một hỏi và trả lời trước lớp, rồi gọi một em khác viết câu trả lời lên bảng Giáo viên nên chú ý sửa lỗi (Ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp) nội dung câu trả lời cho học sinh Giáo viên không nên đọc câu hỏi để học sinh trả lời vì làm như vậy sẽ hạn chế sự tham gia các hoạt động học tập của học sinh và làm cho lớp học cũng ít sôi động

Ví dụ: English 9-Unit 6 THE ENVIRONMENT trang 51

b Answer The write the answer in your exercise book

1 According to the mother, what will happen if the pollution goes on? Học sinh sẽ thảo luận theo cặp, hỏi và trả lời Sau đó một học sinh khác viết câu trả lời lên bảng Các câu sau cũng tương tự như vậy Cuối cùng giáo viên và học sinh sửa lỗi

S1: According to the mother, what will happen if the pollution goes on? S2: If the pollution goes on, the world will end up like a second-hand junk yard

c True-False

Với dạng bài tập này giáo viên nên cho học sinh thảo luận theo nhóm để học sinh có nhiều cơ hội đưa ra ý kiến của mình Giáo viên cũng nên đi quanh

lớp để quan sát học sinh hoạt động và sửa lỗi cho các em nếu cần thiết Tiếp theo giáo viên yêu cầu các em trình bày trước lớp Cho các em nói trước sau đó viết lên bảng những câu sửa sai để các em có cơ hội cũng cố kiến thức, ôn lại cấu trúc ngữ pháp và cách viết câu

Ví dụ: English 9-Unit 9-NATURAL DISASTERS.

a, True or False?

3 A huge tidal wave traveled from California to Alaska and hit Anchorage in the 1960s?

S1: Do you think a huge tidal wave traveled from California to Alaska and hit Anchorage in the 1960s?

S2: No, I don’t think so

S3: Why not?

S4: Because a huge tidal wave traveled from Alaska to California

S5: Viết lên bảng

3 F => A huge tidal wave traveled from Alaska to California and hit Anchorage in the 1960s?

d Multiple choice

Ở chương trình lớp 9 dạng bài tập này tuy không được xuất hiện nhiều, nhưng nó cũng là một dạng bài tập rất cần thiết đối với học sinh Giáo viên có thể sử dụng dạng bài tập này để kiểm tra phản xạ nhanh nhạy của các em Giáo viên nêu câu hỏi, yêu cầu các em đọc bài rồi tìm câu trả lời Giáo viên khống chế thời gian để kiểm tra ai là người có câu trả lời nhanh nhất

Ví dụ: English 9 Unit 7-SAVING ENERGY trang 61

* Choose the best answer

a, Which of the following is the best summary of the passage?

1 Energy-saving bulbs should be used to save electricity

2 In Western countries electricity, gas, and water are necessities

3 North American and European countries are interested in saving money and natural resources

4 Labeling schemes help save energy

Học sinh nêu câu trả lời trước lớp Giáo viên cùng học sinh sửa và cho đáp án đúng:

Answer: 3