các hoạt động dạy học Hoạt động 1.Kiểm tra bài cũ 5-6 phút Nghiêncứuthông tin trả lời 2, Tính chất - Chất rắn màu xám, tonc cao, làchất bán dẫn, hoạt động hoá họcyếu Yêu cầu HS nhắc lại
Trang 1Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
Ngày soạn: ……… Ngày dạy: ………
Tiết: 37 AXIT CÁCBÔNIC VÀ MUỐI CÁCBÔNAT
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Nắm được axit cacbonic là một axit yếu
- Nắm được muối cacbonat có các tính chất của muối như tác dụng với axit, kiềm,dung dịch muối Ngoài ra nó còn dễ bị phân huỷ ở nhiệt độ cao và có nhiều ứng dụngtrong đời sống và sản xuất
- Học sinh: Đọc trước bài mới
2 Phương pháp dạy học chủ yếu
Tiến hành TN và quan sát, đàm thoại
III Các hoạt động dạy học
Hoạt động1 Axit cacbonic
( 8 phút)
? Axit cacbonic có ở đâu?
? Qua các kiến thức đã học
hãy suy luận và cho biết về
tính chất hoá học của axit
cacbonic?
GV chốt
Đọc nghiên cứuSGK trả lời
Liên hệ với tính chấthoá học của axit, trảlời
I Axit cacbonic(H 2 CO 3 )
1 Trạng thái tự nhiên và tínhchất vật lý
- Có trong nước mưa và nước
H2CO3 ⇔ CO2 + H2O
Trang 2Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
Hoạtđộng2:Muối cacbonat
( 21phút)
? Có mấy loại muối
cacbonat?
? Thế nào là muối axit và
thế nào là muối trung hoà?
Cho VD?
? Tra bảng tính tan và cho
biết độ tan của muối
HS yếu nhắc lại
HS tra bảng tính tan,trả lời
Hs nhắc lại tính chất
HH của muối
Học sinh làm thínghiệm theo hướngdẫn Quansát hiệntượng xãy ra viếtPTPU và nhận xét
Hs quan sát tranhViết PTHH
Hoạt động 4: Kiểm tra đánh giá( 13 phút)
? Cho biết các cặp chất nào sau đây tác dụng được với nhau? Viết PTHH nếu có
Trang 3Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
Hoạt động 5: Hướng dẫn về nhà( 3 phút)
- Hoàn thành bài tập: 2-5SGK
- Đọc trước bài mới
- Đọc mục em có biết SGK IV, Rút kinh nghiêm:
***
Trang 4
Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016 Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết: 38 SILIC – CÔNG NGHIỆP SILICCÁT
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Nắm được Si là một phi kim, SiO2 là một oxit axit
- Biết được thế nào là công nghiệp silicat
- Hiểu được cơ sở khoa học của quá trình sx đồ gốm, xi măng, thuỷ tinh
2 Kỹ năng
- Rèn kỹ năng viết PTPƯ, thu thập thông tin từ thực tế
- Kĩ năng vận dụng kiến thức trong thực tế vào nội dung bài học
- Học sinh: Đọc trước bài mới
2 Phương pháp dạy học chủ yếu
- Đàm thoại, hoạt động cá nhân
III các hoạt động dạy học
Hoạt động 1.Kiểm tra bài cũ( 5-6 phút)
Nghiêncứuthông tin trả lời
2, Tính chất
- Chất rắn màu xám, tonc cao, làchất bán dẫn, hoạt động hoá họcyếu
Yêu cầu HS nhắc lại tính chất
HH của oxi axit
HS yếu trả lời.
Nhắc lại tínhchất HH của
II Silicđioxit(SiO 2 )
- Tác dụng được với kiềmSiO +2NaOH Na SiO
Trang 5Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
? Nêu các tính chất hoá học của
SiO2? Viết các PTPƯ minh hoạ?
GV giới thiệu SiO2 là thành
phần chính của cát thạch anh
oxi axit
1 HS lên bảngvíêt PTPƯ
? Hiện nay nước ta có những cơ
sở sx xi măng lớn nào em biết?
ở địa phương em có cơ sở nào
không?
? Nguyên liệu sx thuỷ tinh là gì?
GV yêu cầu HS nêu quy trình
sản xuất ra vật phẩm và tính chất
của thuỷ tinh
? Em biết những cơ sở sx thuỷ
tinh nào?
Hs yếu trả lời
Trả lời theo sựhiểu biết
Hs trả lời
Hs trả lời
Nghiên cứu trảlời
Vận dụng kiếnthức thực tế trảlời
Hs trả lời
III Công nghiệp siliccat
1, Sản xuất đồ gốm
a Nguyên liệu: Đất sét, thạchanh, fenpat
b Quy trình sx: Nguyên liệunhào nhuyễn tạo khối dẻo, tạohình, sấy khô, nung
c Cơ sở sx: Bát Tràng, HảiDương
c Cơ sở sx
3, Sản xuất thuỷ tinh (thành phần
chính Na2SiO3 và CaSiO3)
a Nguyên liệu: Cát trắng, đávôi, xô đa(Na2CO3)
b Quy trình sx: Trộn nguyên liệu nung ở 900oC tạo thành thuỷtinh nhão để nguội thành thuỷ tinh dẻo sau đó ép và thổi thành
đồ vật
c Cơ sở sx: HP, HN, Bắc Ninh,
Đà Nẵng, TP HCM
Hoạt động 5: Kiểm tra đánh giá( 5 phút)
? Cho biết các cặp chất nào sau đây tác dụng được với nhau? Viết PTHH xãy ra
a SiO2 và CO2
Trang 6Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
b SiO2 và CaO
c SiO2 và H2O
d SiO2 và Ca(OH)2
e SiO2 và H2SO4
Hoạt dộng 6: Hướng dẫn về nhà( 3 phút)
- Làm BT 1 – 4 SGK
- Đọc trước bài mới: Sơ lược bảng TH các ntố hoá học
+ Nguyên tắc sắp xếp bảng HTTH
+ Cấu tạo BHTTH: ô ntố, chu kỳ, nhóm cho biết điều gì?
+ Chuẩn bị BHTTH
IV, Rút kinh nghiêm:
***
Trang 7
Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
- Biết được cấu tạo bảng tuần hoàn gồm các ô nguyên tố, chu kỳ, nhóm
- Biết được đặc điểm giống nhau của các ô nguyên tố trong cùng một chu kỳ, trongcùng một nhóm
- Đàm thoại, quan sát tranh
III Các hoạt động dạy học
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ( 4 -5 phút)
- Chứng minh SiO2 là một oxit axit?
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
HS trả lời nhận xét bổsung
-I -I Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong BTH.
- Sắp xếp theo chiều tăng của điện tích hạt nhân nguyên tử
Trang 8Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
Hoạt động 3 Cấu tạo bảng
tuần hoàn( 23 -24 phút)
GV giới thiệu BTH có trên 100
nguyên tố và mỗi nguyên tố
được xếp vào một ô Yêu cầu
HS quan sát ô số 12 phóng to
? Nhìn vào ô số 12 ta biết được
những thông tin gì?
GV yêu cầu HS cho biết các
thông tin về một số ô nguyên tố
khác
Một ô ntố cho biết những điều
gì?
? Số hiệu nguyên tử cho biết
những thông tin gì về nguyên
tố?
? Số hiệu nguyên tử của Na là
11 cho biết những thông tin gì
về nguyên tố Na?
GV yêu cầu HS vẽ sơ đồ nguyên
tử Li, Be, B, Na, Mg, Al và
thông báo: Li, Be, B nằm cùng
một hàng thuộc cùng một chu
kỳ2; Na, Al, Mg thuộc cùng chu
kỳ 3
? Các nguyên tố thuộc cùng một
chu kỳ thì sơ đồ nguyên tử có
điểm gì giống nhau?
? Vậy chu kỳ là gì?
? BTH có tất cả bao nhiêu chu
kỳ?
GV thông báo: các chu kỳ 1,2,3
là chu kỳ nhỏ, còn lại chu kỳ
4,5,6,7 là các chu kỳ lớn
GV thông báo: Li, Na nằm cùng
một cột
?Sơ đồ nguyên tố của chúng có
điểm gì giống nhau? Tương tự
HS trả lời
HS yếu trả lời.
HS trả lời
Làm theo yêucầu của GV
HS trả lời
HS trả lời
HS yếu trả lời
HS ghi nhớkiến thức
Có số e lớpbằng nhau vàbằng số thứ
tự của chukỳ
II Cấu tạo bảng tuần hoàn
1 Ô nguyên tố.
- Ô nguyên tố cho biết:
+ Số hiệu nguyên tử (= số thứ tự
= điện tích hạt nhân = số e )+ KHHH
- Số thứ tự của chu kỳ bằng số lớp e
3 Nhóm
- Nhóm gồm các nguyên tố mà nguyên tử của chúng có số e lớp ngoài cùng bằng nhau, có tính chất hoá học tương tự nhau và được xếp vào cùng một cột
- Số thứ tự của nhóm bằng số e lớp ngoài cùng của nguyên tử
Trang 9Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
Hoạt động 4 Kiểm tra đánh giá (5 phút)
- Bài tập 3/ 101
Hoạt động 5 Hướng dẫn về nhà(3 phút)
- BTVN 4,7 SGK
- Nghiên cứu nội dung còn lại của bài:
+ Sự biến đỗi tính chất của các ntố trong BTH
+ ý nghĩa của BTH
IV, Rút kinh nghiêm:
***
Trang 10
Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
- HS biết được sự biến đỗi tính chất các nguyên tố trong BTH
- Biết được ý nghĩa của bảng tuần hoàn
- Giáo viên: bảng tuần hoàn;
- Học sinh: Đọc trước bài mới Chuẩn bị BTH
2 Phương pháp dạy học
- Đàm thoại, quan sát tranh
III Các hoạt động dạy học
Hoạt động 1 Kiểm tra bài cũ (5 phút)
? Nêu nguyên tắc sắp xếp BTH? Ô nguyên tố cho biết những thông tin gì? Lấy VDminh hoạ?
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Hoạt động 2 Sự biến đổi tính
chất của các nguyên tố trong
bảng tuần hoàn(15 phút)
GV yêu cầu HS quan sát chu
kỳ 2 để trả lời câu hỏi sau:
? Số lượng nguyên tố?
? Số thứ tự của nhóm cho biết
điều gì, số e biến đổi như thế
nào?
? Tính kim loại của các nguyên
tố thay đổi như thế nào?
? Tính phi kim của các nguyên
tố thay đổi như thế nào?
- Tương tự GV yêu cầu HS
quan sát chu kỳ 3 để trả lời các
câu hỏi như trên
? Em hãy rút ra kết luận về sự
biến đổi tính chất của các
nguyên tố trong cùng một chu
kỳ theo chiều tăng của điện
Làm theo yêu cầucủa GV
Trả lời các câuhỏi
HS thảo luậnnhóm để trả lời
HS rút ra kết luận
III Sự biến đổi tính chất của các nguyên tố trong bảng tuần hoàn.
1 Trong một chu kỳ: Đi từ đầuđến cuối chu kỳ:
- Điện tích hạt nhân tăng dần
- Số e lớp ngoài cùng tăng dần
từ 1 đến 8
- Tính kim loại của các nguyên
tố giảm dần còn tính phi kimtăng dần
Trang 11Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
tích hạt nhân nguyên tử (từ trái
sang phải)
GV yêu cầu HS quan sát nhóm
I và nhóm VII, rút ra nhận xét
về sự biến đổi số lớp e
GV thông báo sự biến đổi tính
kim loại, tính phi kim trong
nhóm để học sinh vận dụng
? Cho biết sự biến đổi số lớp e,
quy luật biến đổi tính kim loại,
tính phi kim trong nhóm có gì
khác so với trong cùng một
chu kỳ?
? Hãy cho biết nguyên tố kim
loại nào mạnh nhất và nguyên
tố phi kim nào mạnh nhất?
2 Trong một nhóm: Đi từ trênxuống dưới
- Số lớp e tăng dần từ 1 đến 7
- Tính kim loại của các nguyên
tố tăng dần, tính phi kim giảmdần
Hoạt động 3 ý nghĩa của BTH
các nguên tố hoá học
(15 phút)
? Biết nguyên tố X có số hiệu
nguyên tử là 17 thuộc chu kỳ
HS yếu đọc nhận xét
2.Biết cấu tạo nguyên tử củanguyên tố ta có thể suy đoán vịtrí, tính chất của nguyên tố
Trang 12Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
Hoạt động 4: Kiểm tra đánh giá(5-6 phút)
Điền số liệu và những thông tin thích hợp vào bảng sau:
Bảng 1
Vị trí
nguyên tố
Điện tích hạt nhân
Số e Tính chất của nguyên tố
Số hiệu
nguyên tử 9
Số TT chu
kỳ
+ 3
Số TT
nhóm
+16 Bảng 2
Vị trí
nguyên tố
Điện tích hạt nhân
Số e Tính chất của nguyên tố
Số hiệu
nguyên tử 8
Số TT chu
kỳ
+ 12
Số TT
nhóm
+15
Hoạt động 5 Hướng dẫn về nhà(4 phút)
- BTVN 1,4,5,6/ 101
- Nghiên cứu nội dung bài: Thực hành Tính chất HH của phi kim và hợp chất của chúng
+ Đọc kĩ cách tiến hành các Tn có trong bài Dự đoán hiện tượng xãy ra viết PTHH
+ Chuẩn bị giấy viết báo cáo TH
IV, Rút kinh nghiêm:
***
Trang 13
Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016 Ngày soạn:
+ Rèn kỹ năng tiến hành thí nghiệm
+ Giải được các BT thực nghiệm nhận biết muối clorua và muối cacbonat
- Học sinh: Kẻ sẵn bản tường trình theo mẫu.Đọc kĩ các TN
2 Phương pháp dạy học chủ yếu
- Tiến hành TN, hoạt động nhóm, đàm thoại
III Các hoạt động dạy học
Hoạt đông 1.Kiểm tra bài cũ(5 phút)
- HS nhắc lại tính chất HH của các bon? Tính chất hoá học của muối cácbonat?
- Kiểm tra lại dụng cụ, hoá chất và sự chuẩn bị của HS
- Lấy một ít hỗnhợp CuO và Cvào ống nghiệm
- Lắp dụng cụnhư hình 3.9 tr.83
- Đun nóng đáyống nghiệm
Đại diện báo cáokết quả
1 Thí nghiệm 1: Cácbon khử đồng (II) oxit ở nhiệt độ cao
Trang 14Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
GV hướng dẫn HS làm thí
nghiệm theo các bước:
- Lấy một thìa nhỏ muối
NaHCO3 vào ống nghiệm
? Nhận xét hiện tượng xảy ra
trong cốc đựng nước vôi
Đại diện báo cáokết quả
2 Thí nghiệm 2 : Nhiệt phân
- Cách tiến hành:
- Hiện tượng: Xuất hiện nhữnggiọt nước.Nước vôi trong vẩnđục
của 3 chất trên về tính tan
trong nước và khả năng PƯ
- Na2CO3 tácdụng với dd HCltạo CO2 bay lêncòn NaCl khôngPƯ
- Một HS lênthực hịên
3 Thí nghiệm 3: Nhận biết muối các bo nat và muối clrua
Có 3 muối rắn dạng bột (CaCO3 Na2CO3 , NaCl)
- Cách tiến hành: Hoà tan một ítmỗi chất vào nước Chất nàokhông tan là CaCO3
Cho 2 dd còn lại tác dụng với
Hoạt động 4: HS viết tường trình TH(10-12 phút)
- Tiết sau luyện tập
IV, Rút kinh nghiêm:
Trang 15Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016 Ngày soạn:
- Chọn chất thích hợp lập sơ đồ dãy biến hoá và viết PTPƯ
- XD sự biến đổi giữa các chất và cụ thể hoá dãy biến hoá
- Biết sử dụng bảng tuần hoàn
+Lập được các PTPƯ nhằm củng cố kiến thức về TCHH của PK
- Giáo viên: Hệ thống câu hỏi và BT, phiếu HT, bảng phụ
- Học sinh: Ôn tập các kiến thức đã học trong chương
2 Phương pháp dạy học chủ yếu
Đàm thoại, hoạt động nhóm
III Các hoạt động dạy học
của lưu huỳnh?
? Viết các PTPƯ biểu diễn sơ
đồ biến đổi trên?
? Hãy phân loại các chất có
trong sơ đồ trên?
? Lập sơ đồ mối quan hệ giữa
Dựa vào sơ đồ trên hãy lập sơ
đồ thể hiện TCHH của Clo?
HS có thể lậptheo sơ đồ sau:
H2S S SO2
FeS
HS hoạt độngnhóm
Đại diện trả lờiCác HS khácnhận xét bổ sung
Một HS lên bảngviết PTPƯ
Các H/S khácnhận xét bổ sung
Thảo luận nhóm
để trả lời
Thảo luận nhómLàm vào nháp
I Kiến thức cần nhớ
1 Tính chất hoá học của PK
H2 O2
H/c PK Oxit axit Muối
2 Tính chất hoá học của một số PK
a Tính chất của clo
Nước Clo +H2O +H2 +NaOH Khí Clo Nước Giavenhiđroclorua +KL
Muối
b Tính chất của cacbon
C CO2 CaCO3
CO2
CO Na2CO3
Trang 16Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
GV: Viết PTPƯ thực hiện dãy
? Nêu cấu tạo BTH?
? Ô nguyên tố cho biết những
HS đọc nội dụngbài tập
Hoạt động cánhân
Làm bài tập
HS đọc nội dụngbài tập
Hoạt động cánhân
Làm bài tậpđại diện lên bảnglàm
Các HS khácnhận xét bổ sung
3 Bảng tuần hoàn các nguyên tố
- A là kim loại hoạt động HH mạnh
- A HĐHH yếu hơn KL đứng trênnó( 3) Mạnh hơn KL 12 và 19
BT 5/103
FexOy + yCO x Fe +y CO2
n FexOy= 32/160 = 0,2 mol
n Fe = 0,2.x molvậymFe=0,2.x.56=22,4 x= 2Theo bài ra ta có:
56x + 16y = 160 Vâỵ y= 3Công thức của oxit: Fe2O3
CO2+Ca(OH)2 CaCO3+ H2OTheo a nCO2 = 0,2 y molnCO2 = nCaCO3 = 0,2 y mol= 0,6 mol
mCaCO3 = 0,6 100 = 60 g
Hoạt động 3 Hướng dẫn về nhà(3phút)
- Hoàn thành bài tập
- Nghiên cứu nội dung bài: Khái niệm về hợp chất hữu cơ và hoá học hữu cơ
Chuẩn bị tranh ảnh một sốloại lương thực thực phẩm và đồ dùng chứa HCHC,bông
IV, Rút kinh nghiêm:
Trang 17Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016 Ngày soạn:
Ngày dạy:
Chương 4 HI ĐRÔCACBON VÀ NHIÊN LIỆU
Tiết: 43 KHÁI NIỆM VỀ HỢP CHẤT HỮU CƠ VÀ HÓA
+ Hợp chất hữu cơ gồm 2 loại chính là HC và dẫn xuất của HC
+ Hoá học hữu cơ là ngành hoá học chuyên nghiên cứu về các hợp chất hữu cơ
- HS thấy được mối liên hệ mật thiết giữa hoá học hữu cơ với cuộc sống
- Giáo viên: Tranh vẽ H4.1 SGK
+Dụng cụ: Giá ống nghiệm, panh, 2 ống nghiệm, 1 cốc đựng nước vôitrong, diêm
+Hoá chất: dd Ca(OH)2, bông
- Học sinh: Tranh vẽ một số loại thực phẩm, đồ dùng chứa HCHC
2 Phương pháp dạy học
- Đàm thoại, TN
III Các hoạt động dạy học
Hoạt động1: Khái niệm về hợp
HS quan sát hiệntượng
Rút ra nhận xét
- Nước vôi trongvẩn đục chứng tỏ
I Khái niệm về hợp chất hữu cơ
1 Hợp chất hữu cơ có ở đâu?
- Hợp chất hữu cơ có ở xungquanh ta, đặc biệt là có ởtrong các vật phẩm có nguồngốc từ động thực vật
2 Hợp chất hữu cơ là gì?
Trang 18Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
? Theo em trong HCHC có chứa
những nguyên tố nào?
GV: Vậy những hợp chất của C
trừ các oxit của C, axit cacbonic
và muối cacbonat gọi là HCHC
? Vậy HCHH là gì?
GV lấy 2 nhóm HCHC sau:
- CH4, C2H6, C2H2, C2H4
- CH3Cl, C2H6O, C2H4O2
? Hãy tìm sự khác nhau giữa nhóm 1 và nhóm 2? GV: Nhóm 1 có tên là Hiđrocacbon Nhóm 2 có tên là dẫn xuất của hiđrocacbon ? Vậy cơ sở để phân loại HCHC là gì? đốt cháy HCHC sinh ra CO2 HS trả lời - Nêu định nghĩa HS yếu nhắc lại HS trả lời Nhóm 1 chỉ có H,C Nhóm 2 có thêm một số nguyên tố khác HS trả lời - Hợp chất hữu cơ là hợp chất của C trừ CO, CO2, H2CO3, muối cacbonat 3 Phân loại - Dựa vào thành phần phân tử HCHC chia thành 2 loại: + HĐC: chỉ gồm H và C + Dẫn xuất của HC: Có H, C và một số nguyên tố khác Hoạt động 2 Khái niệm về hoá học hữu cơ.(10 phút) GV giới thiệu HS nghe và ghi nhớ kiến thức II Khái niệm về hoá học hữu cơ. - HHHC là ngành HH nghiên cứu về các HCHC và chuyển đổi của chúng Hoạt động 3: Kiểm tra đánh giá(5 - 6 phút) - GV cho HS làm BT 1,2,5 tại lớp - Đọc phần em có biết Hoạt động 4 Hướng dẫn về nhà (3phút) - Làm BT 3,4/ 108 SGK - Đọc trước bài mới: Cấu tạo HCHH + Đặc điểm cấu tạo HCHC + Công thức cấu tạo HCHC IV, Rút kinh nghiêm:
***
Trang 19
Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016 Ngày soạn:
+ Trong các HCHC, các nguyên tử liên kết với nhau theo đúng hoá trị
+ Mỗi chất HC có một CTCT ứng với một trật tự liên kết nhất định Các nguyên tử C
có thể liên kết với nhau tạo thành mạch C
2 Kỹ năng
- Rèn kỹ năng viết CTCT của HCHC
- Phân biệt được các chất khác nhau qua CTCT
3 Thái độ
- Giáo dục ý thức tìm tòi hoá học
II Chuẩn bị
1 Đồ dùng dạy học
- Giáo viên: Bộ mô hình cấu tạo các phân tử HCHC.Máy chiếu
- Học sinh: Học thuộc hoá trị của C,O, H, N, Cl
2 Phương pháp dạy học chủ yếu
- Quan sát mô hình, hoạt động nhóm, đàm thoại
III Các hoạt động dạy học
Hoạt động 1 Kiểm tra bài cũ(5 -6 phút)
? Nêu khái niệm HCHC, phân loại HCHC?
? Chữa BT4/ 108 SGK
Hoạt động2: Đặc điểm cấu tạo
phân tử HCHC(22 -23 phút)
GV thông báo về hoá trị của
một số nguyên tố trong HCHC
(C,H,O,N,Cl )
GV hướng dẫn HS biểu diễn
liên kết giữa các nguyên tử
GV thông báo các nguyên tử C
có thể liên kết được với nhau
HS nghe và ghi bài
HS rút ra KL
Đọc KL SGK
( HS yếu)
Làm theo hướngdẫn
I Đặc điểm cấu tạo phân tử HCHC.
1 Hoá trị và liên kết giữa các nguyên tử.
- Trong HCHC C luôn có hoátrị IV, O: II; H:I
- Các nguyên tử liên kết vớinhau theo đúng hoá trị củachúng
- Mỗi liên kết được biểu diễnbằng một nét gạch nối giữa hainguyên tử
2 Mạch cacbon
- Mạch thẳng:
H H H
H – C – C – C – H
H H H
Trang 20Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
tạo thành mạch cacbon Vẽ ba
dạng mạch lên bảng
? Quan sát các mạch trên bảng
cho biết có mấy loại mạch
cacbon?
? Em hãy biểu diễn phân tử
C2H6O?
GV chỉ cho HS thấy hai CT
trên là hai chất khác nhau, do
có trật tự sắp xếp khác nhau
nên có TCHH khác nhau
Nhìn vào công thức cấu tạo của
CH3- CH2 –OH ta biết những
gì?
? CTCT của một chất cho ta
biết những điều gì?
GV chiếu nội dung lên máy
Hoạt động 3 Công thức cấu
tạo(7 phút)
GV giới thiệu
Có 3 loại mạch cacbon
HS có thể biểu diễn
2 cách sau:
CH3 – CH2 – OH
CH3 – O – CH3
HS trả lời
Rút ra KL
HS yếu nhắc lại
HS ghi nhớ kiến thức
- Mạch nhánh:
H H H
H – C – C – C – H H H– C –H H H - Mạch vòng: H H
H – C – C – H
C H H 3 Trật tự liên kết giữa các nguyên tử trong phân tử - Mỗi HCHC có một trật tự liên kết xác định giữa các nguyên tử trong phân tử II.Công thức cấu tạo -Biểu diễn đầy đủ liên kết giữa các nguyên tử trong phân tử - Cho biết thành phần của phân tử và trật tự liên kết giữa các nguyên tử trong phân tử Hoạt đông 4: Kiểm tra đánh giá(5-6 phút) - Viết công thức cấu tạo của C5H12 , C4H8 - BT 4/112 SGK Hoạt động 5 Hướng dẫn về nhà(3 phút) - Làm bài tập 1,2,5/ 112 SGK - Nghiên cứu nội dung bài: Mê tan + Trạng thái tự nhiên + Cấu tạo phân tử- Tính chất HH - ứng dụng IV, Rút kinh nghiêm:
***
Trang 21Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016 Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 45: MÊ TAN
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Nắm được trạng thái, tính chất vật lý của metan
- Nắm được công thức cấu tạo và có khái niệm về liên kết đơn
- Nắm được hai tính chất hoá học: phản ứng cháy và phản ứng thế bởi clo, từ đó suy ramột số ứng dụng quan trọng
2 Kỹ năng
- Tiếp tục làm quen với việc phân tích kết quả thí nghiệm, rút ra nhận xét về phản ứnghoá học
- Viết được phương trình phản ứng cháy và phản ứng thế
- Vận dụng kỹ năng tính toán theo phương trình hoá học và thể tích mol chất khí vàotrường hợp các chất hữu cơ
3 Thái độ
- Tích cực thực hiện các nhiệm vụ do giáo viên giao cho
II Chuẩn bị
1 Đồ dùng dạy học
- Giáo viên: Mô hình me tan dạng đặc rỗng Máy chiếu
- Học sinh: Đọc trước bài mới
2 Phương pháp dạy học chủ yếu
- Quan sát, hoạt động cá nhân
III các hoạt động dạy học
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ(5-6 phút)
- Em hãy nêu đặc điểm cấu tạo phân tử hợp chất hữu cơ?
- Phân tử hợp chất hữu cơ A có hai nguyên tố Khi đốt cháy 3,2g chất A thu được 7,2gnước Hãy xác định công thức phân tử của A, biết khối lượng mol của A là 16g
Dựa vào kết quả của phần kiểm tra, giáo viên giới thiệu metan là một trongnhững nguồn nhiên liệu quan trọng cho đời sống và cho công nghiệp Metan có tínhchất và cấu tạo như thế nào chúng ta sẽ nghiên cứu trong bài học hôm nay
Hoạt động 2: Trạng thái tự
nhiên và tính chất vật lý
(5phút)
GV giới thiệu trạng thái tự
nhiên của metan
GV yêu cầu HS liên hệ thực
HS liên hệ trảlời.(HS yếutrả lời)
HS tính
HS nêu cáchthu khí
I Trạng thái tự nhiên và tính chất vật lý
- Có trong mỏ than, mỏ khí, bùn
ao, khí bioga
- Là chất khí, không màu, khôngmùi, ít tan trong nước, nhẹ hơnkhông khí
Trang 22Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
Chuyển tiếp: Trước khi nghiên cứu phần tính chất hoá học, chúng ta cần phải nghiên cứu cấu tạo phân tử của metan Trong hoá học hữu cơ người ta quan tâm nhiều đến cấu tạo phân tử của chất, đến liên kết giữa các nguyên tử trong phân tử, vì chúng ảnh hưởng rất lớn đến tính chất hóa học của chất.
Hoạt động3: Cấu tạo phân
4 đỉnh tạo thành mộthình tứ diện đều
- Có 4 liên kết C – H
HS ghi nhớ khái niệm liên kết đơn
II.Cấu tạo phân tử
H
H – C – H HTrong phân tử metan có 4 liênkết đơn (C - H)
Chuyển tiếp: Phân tử metan có cấu tạo như vậy thì sẽ có những tính chất hoá học gì?
Hoạt động 4: Tính chất hoá
học(12-13 phút)
GV chiếu thí nghiệm phản ứng
cháy của metan trên máy
? Quan sát và cho biết khí metan
cháy cho sản phẩm gì?
? Vậy em hãy viết PTPƯ?
Chú ý: Phản ứng trên toả rất
nhiều nhiệt Nếu lấy tỉ lệ thể tích
metan và oxi đúng như PTPƯ
thì hỗn hợp nổ mạnh nhất
Giới thiệu khí mê tan cháy trong
thực tế( ga, bioga)
GVchiếu nội dung thí nghiệm
metan tác dụng với khí clo trên
GV: Như vậy khi phản ứng với
clo đã sinh ra khí hiđro clorua,
khí này tan trong nước tạo ra
HS quan sát trảlời
HS viết PTHH Các HS khácnhận xét
HS ghi nhớ kiếnthức
HS quan sát hiệntượng
Chứng tỏ đã có
PƯ xảy ra
Dung dịch trongống là axit
2.Tác dụng với clo
H asH– C–H + Cl- Cl
H H H–C– Cl + H- Cl H
Trang 23Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
axit clohiđric làm cho quỳ tím
chuyển đỏ
? Phân tử metyl clorua khác
phân tử metan ở điểm nào?
- Vì vậy PƯ trên gọi là PƯ thế
Chú ý PƯ thế là PƯ đặc trưng
cho các phân tử chỉ có liên kết
đơn như metan
Metan có 4H, cònmetyl clorua thì
có 1Cl đã thaythế 1H
as
CH4 + Cl2 CH3Cl + HCl (Mêtylclorua)
Hoạt động 5: ứng dụng(5 phút)
? Dựa vào tính chất nào có thể
kết luận metan được dùng làm
nhiên liệu?
- Ngoài ra metan còn được dùng
làm nguyên liệucho công nghiệp
hoá học như đ/c H2, bột than và
nhiều chất khác
- GV chiếu những ứng dụng của
mêtan lên máy
Vì metan cháytoả nhiều nhiệt
HS ghi nhớnhững ứngdụngcủa metan
IV.ứng dụng( SGK)
Hoạt động 6 Kiểm tra đánh giá(6 phút)
Phiếu học tập:
Bài1/116: Trong các khí sau: CH4, H2, Cl2, O2
A, Những khí nào tác dụng được với nhau từng đôi một?
B, Hai khí nào trộn với nhau tạo ra hỗn hợp nổ?
Bài3/ 116 : Đốt cháy hoàn toàn 11,2lit khí metan Hãy tính thể tích khí oxi cần dùng và
thể tích khí cacbonic tạo thành Biết các khí đo ở đktc
***
Trang 24
Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
HH, ứng dụng của etilen Phản ứng cộng
là pư đặc trưng cho liên kết đôi
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Giúp học sinh biết được tính chất vật lý của etilen
- Biết được công thức cấu tạo của etilen có liên kết đôi và đặc tính kém bền của nó
- Biết được tính chất hoá học của etilen và có phản ứng cộng là phản ứng đặc trưng
- Biết được một số ứng dụng của etilen
- Thấy được sự khác nhau cơ bản của metan và etilen
2 Kỹ năng
- Quan sát TN, hình ảnh, mô hình rút ra nhận xét về cấu tạo, tính chất HH và ứng dụng của Etilen
- Viết được phương trình phản ứng cháy, phản ứng cộng và phản ứng trùng hợp
- Tiếp tục rèn luyện kỹ năng tính toán theo phương trình hoá học
- Học sinh: Đọc trước bài mới
2 Phương pháp dạy học chủ yếu
- Quan sát TN, hình ảnh, mô hình; hoạt động nhóm; đàm thoại
III các hoạt động dạy học
Hoạt động 1 Kiểm tra bài cũ( 4 phút)
- Viết công thức cấu tạo và trình bày tính chất hoá học đặc trưng của CH4 Viết PTPƯminh hoạ ?
Chuyển tiếp: CTPT của metan là CH 4 nếu trong thành phần phân tử của metan có thêm một nguyên tử C nữa thì CTPT là gì?(C 2 H 4 ) Vậy hiđrocacbon này có cấu tạo thế nào? Có những tính chất hoá học cơ bản gì và có những ứng dụng ra sao? Để trả lời câu hỏi đó, hôm nay chúng ta cùng nghiên cứu bài ETILEN"
- GV giới thiệu CTPT và yêu cầu HS tính PTK
Hoạt động 2: Tính chất
vật lý
- Yêu cầu HS quan sát lọ
đựng khí etilen và cho biết
trạng thái, màu sắc, mùi
etilen ?
GV chiếu tính chất 1 lên
HS hoạt độngnhóm trả lời
Các HS khác nhậnxét
I Tính chất vật lý
- Chất khí không màu, không mùi
Trang 25Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
máy
Dựa vào PTK của etilen cho
biết etilen nặng hay nhẹ hơn
- Nhẹ hơn không khí
- ít tan trong nước
Hoạt động 3: Cấu tạo
phân tử
GV yêu cầu HS quan sát
mô hình trên máy - lắp mô
hình ptử etilen- Từ mô hình
viết CTCT trên bản trong
GV hướng dẫn học sinh nếu
GV giới thiệu liên kết đôi
?Trong phân tử etilen có
những loại liên kết nào?Số
lượng mỗi loại liên kết đó?
GV chiếu bảng chốt
GV giới thiệu liên kết kém
bền trong phân tử và chuyển
mục
Các nhóm quan sát lắp ráp mô hình- Viết CTCT trên bản trong
Chiếu kết quả 1- 2 nhóm nhận xét
Các nhóm khác đỗi chéo nhận xét
HS trả lời
HS ghi nhớ kiếnthức
II Cấu tạo phân tử
H H
C = C
H HViết gọn: CH2= CH2
GV yêu cầu HS quan sát TN
đốt etilen trong không khí
nghiệm: Dẫn khí etilen vào
dd brom hướng dẫn học sinh
quan sát thí nghiệm nhận xét
và rút ra kết luận
GV Yêu cầu HS báo cáo kết
HS quan sát dựđoán hiện tượngxãy ra
HS trả lời- ViếtPTHH
Các HS khác nhậnxét
HS quan sát TNnhận xét hiệntượng – Rút ra kếtluận
III.Tính chất hoá học
1 Phản ứng với oxi(Phản ứng cháy)
t0
C2H4+3O2 2CO2 +2H2O + Q
2 Phản ứng với dd brom( Phản ứng cộng)
H H
C =C + Br – Br
H H
Trang 26Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
đỗi chéo bài nhận xét
GV giới thiệu Pư cộng là
phản ứng đặc trưng cho liên
nhau tạo ra phân tử có kích
thước và khối lượng rất lớn
polietilen(PE) nguyên liệu
Chiếu kết quả 1- 2nhóm
Các nhóm còn lạiđỗi cheo bài nhậnxét
HS ghi nhớ kiếnthức
HS quan sát
HS ghi nhớ kiếnthức
HS viết PTHH
H H Br- C - C - Br
H H (Đibrom etan) Viếtgọn:C2H4+Br2 C2H4Br2
(Đibrom etan)
Các chất có liên kết đôi tương tựetilen dễ tham gia PƯ cộng
3 Các phân tử etilen có thể kết hợp với nhau (Phản ứng trùng hợp)
Các HS khác nhậnxét bổ sung
IV ứng dụng
- Điều chế chất dẻo, rượu etylic,axit axetic
- Kích thích cho quả mau chín
Hoạt động 5 Kiểm tra đánh giá( 5- 6 phút)
- GV chiếu nội dung bài tập lên máy
Câu 1 Điền từ thích hợp “có” hoặc “không” vào các cột sau:
Có liên kết đôi
Làm mất màu dung dịch Brôm
HS suy nghĩ trả lời- Nhận xét – GV chiếu bảng chốt
Câu 2 Đễ đốt cháy4,48 lít khí Etilen(đktc) cần phải dùng:
Trang 27Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
a Bao nhiêu lít khí oxi?
b Bao nhiêu lít không khí chứa 20% thể tích khí oxi?
( Dẫn dắt và yêu cầu HS làm câu a còn lại về nhà hoàn thành)
Hoạt động 5: Hướng dẫn về nhà( 3phút)
- Học thuộc, hiểu cấu tạo phân tử, tính chất HH và ứng dụng của etilen
- Làm các bài tập: 1, 3, 4/ 119 SGK
- Nghiên cứu nội dung bài: Axetilen
+ Công thức cấu tạo So sánh với các chất đã học
+ Tính chất hoá học
+ ứng dụng
+ Điều chế
- Chuẩn bị đất đèn cho thí nghiệm tiết 47
IV, Rút kinh nghiêm:
***
Trang 28
Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016 Ngày soạn:
- HS nắm được CTCT, TCVL, TCHH của axetilen
- Nắm được khái niệm và đặc điểm của liên kết ba
- Củng cố kiến thức chung về HC (không tan trong nước, dễ cháy tạo CO2 và H2O)
- Biết một số ứng dụng quan trọng của axetilen
+ Giáo viên: Mô hình phân tử axetilen
Giá sắt, ống nghiệm có nhánh có ống dẫn khí, đèn cồn, chậu thuỷ tinh, giá ốngnghiệm, panh, diêm
Hoá chất: CaC2, Nước, dd brom, C2H2
+ Học sinh: Đọc trước bài
2 Phương pháp dạy học
- Tiến hành TN, đàm thoại
III Các hoạt động dạy học
Hoạt động 1.Kiểm tra bài cũ (5 phút)
- Nêu đặc điểm cấu tạo và tính chất hoá học của etilen?
Trang 29Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
Hoạt động 3: Cấu tạo phân
tử(8 phút)
GV hướng dẫn các nhóm HS
lắp ráp mô hình phân tử C2H2
dạng rỗng
? Viết CTCT của C2H2 và cho
biết đặc điểm CT của C2H2?
Thực hiện theohướng dẫn
? Nhận xét hiện tượng xảy ra?
GV giới thiệu bản chất của
PƯ cộng brom
? Hãy viết PTPƯ?
GV giới thiệu trong điều kiện
thích hợp C2H2 cũng có thể
PƯ cộng với H2 và một số
chất khác
Dự đoán tínhchất của axetilen
Đại diện làm TNtheo hướng dẫn
Các HS khácquan sát nhậnxét hiện tượngĐại diện báo cáoViết PTPƯ
- Làm nhiên liệu cho đèn xì
- Làm nguyên liệu để điều chếPVC, cao su, CH3COOH vànhiều hợp chất hữu cơ khác
HH trả lời
HS ghi nhớ kiếnthức
V Điều chế
CaC2 + 2H2O C2H2 + Ca(OH)2
Hoạt động 7: Kiểm tra đánh giá(5phút)
? Hãy so sánh đặc điểm cấu tạo và TCHH của 3 HC đã học? Nêu tính chất HH đặctrưng?
Trang 30Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016 Ngày soạn: Ngày dạy:
Tiết: 48 BEN ZEN
Những kiến thức hs đã biết có liên
quan đến bài học
Những kiến thức mới trong bài học
cần được hình thành Cách viết phản ứng thế, phản ứng cộng Tính chất vật lí, công thức cấu tạo, tính
chất hoá học, ứng dụng của benzen
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- HS nắm được CTCT, TCVL, TCHH của benzen
- Nắm được khái niệm và đặc điểm của mạch vòng
- Biết một số ứng dụng quan trọng của benzen
- Giáo viên: Mô hình phân tử benzen, benzen, dầu ăn, nước, băng thí nghiệm
- Học sinh: Đọc trước bài
2 Phương pháp dạy học chủ yếu
- Quan sát, đàm thoại
III các hoạt động dạy học
Hoạt động 1.Kiểm tra bài cũ( 5phút)
- Nêu đặc điểm cấu tạo và tính chất hoá học của metan, etilen, axetilen?
- BT 4a/ 122
Hoạt động2: Tính chất vật lý
( 5')
GV yêu cầu HS quan sát lọ chứa
benzen để rút ra trạng tháI, màu
sắc của C6H6
GV làm thí nghiệm hoà benzen
vào nước và hoà dầu ăn vào
benzen Yêu cầu HS quan sát và
- Chất lỏng, không màu, mùi
- Không tan trong nước, nhẹhơn nước
- Là dung môi hữu cơ có thểhoà tan một số chất khác nhưnến, cao su, iốt
- Rất độc
Hoạt động 3: Cấu tạo phân tử
( 6phút)
GV hướng dẫn các nhóm HS
quan sát mô hình phân tử C6H6
? Viết CTCT của C6H6 và cho
biết đặc điểm CT của C6H6?
Yêu cầu đại diện trình bày nhận
xét
Thực hiện theohướng dẫn
Viết CTCT, trìnhbày đặc điểm cấutạo( theo nhóm)đại diện trình
II Cấu tạo phân tử
H C
H - C C - H
H - C C - H C
H
Trang 31Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
- GV chốt
bày nhận xét 6 nguyên tử C liên kết với nhau
tạo thành một vòng khép kín 6cạnh đều nhau, trong đó 3 liênkết đôi xen kẽ 3 liên kết đơn
GV cho HS xem đĩa PƯ giữa
benzen với brom lỏng
? Nhận xét hiện tượng xảy ra?
? Hãy viết PTPƯ?gv hướng dẫn
? PƯ đó thuộc loại PƯ gì?
Gv giới thiệu pứng của ben zen
với H2
Dự đoán tínhchất của benzen
Làm TN theohướng dẫn
Benzen cháy tạo
ra muội thanViết PTPƯ
HS quan sátNhận xét hiệntượng
Viết PTHH
HS ghi nhớ kiếnthức
III Tính chất hoá học
1 Benzen có cháy không?
C6H6+ 7/2O2 6CO2 + 3H2O
2 Benzen phản ứng thế với brom.
- Dung môi trong CN, PTN
Hoạt động 6: Kiểm tra đánh giá( 5phút)
+ Cấu tạo BTH các ntố hoá học
+ Tính chất HH của PK ( đại diện C, Cl)
+ Viết công thức CT, tính chất HH của các HC đã học
+ Làm lại các bài tập sau: 2, 3, 7/ 101; 2, 4, 5/ 103, 3/ 112, 3,4,5/ 122
- Tiết sau luyện tập
IV, Rút kinh nghiêm:
Trang 32
Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
- Nắm được crăckinh là một PP để chế biến dầu mỏ
- Biết một đặc điểm quan trọng của dầu mỏ, vị trí một số dầu mỏ và tình hình khai thácdầu mỏ ở nước ta
- Giáo viên: tranh sơ đồ chưng cất dầu mỏ, hộp sản phẩm dầu mỏ
- Học sinh: Đọc trước bài
2 Phương pháp dạy học chủ yếu
- Quan sát, đàm thoại
III các hoạt động dạy học
Hoạt động 1.Kiểm tra bài cũ ( 5 phút)
- Nêu đặc điểm cấu tạo và tính chất hoá học của benzen?
- BT 3/ SGK
Hoạt động 2: Tìm hiểu về dầu
GV treo tranh H4.16 thuyết trình
về sự tập trung dầu mỏ trong tự
Hs lên hệ kiếnthức trả lời
I Dầu mỏ
1 Tính chất vật lý
- Chất lỏng, sánh
- Màu nâu đen
- Không tan trong nước
- Nhẹ hơn nước
2 Trạng thái thiên nhiên, thành phần của dầu mỏ
- Dầu mỏ tập trung thành vùnglớn ở sâu trong lòng đất tạo thànhtúi dầu
- Cấu tạo túi dầu:
+ Lớp khí dầu thành phần chính làmetan
+ Lớp dầu lỏng: là hỗn hợp củanhững HĐC lỏng và một lượngnhỏ các hợp chất khác
+ Lớp nước mặn
- Cách khai thác:
+ Khoan các giếng dầu
+ Dầu tự phun lên, khi gần hết
Trang 33Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
GV treo tranh H4.17
? Nêu tên các sản phẩm chế biến
được từ dầu mỏ? ứng dụng quan
HS xem một sốsản phảm chếbiến từ dầu mỏ
phải bơm nước hoặc khí xuống đểđẩy dầu phun lên
3 Các sản phẩm chế biến từ dầu mỏ
câu hỏi sau:
? Xem hình 4.19 ở nước ta dầu
Nhận xét bổsung
III Dầu mỏ và khí thiên nhiên ở VN.
- Tập trung chủ yếu ơt thềm lụcđịa phía nam
- Trữ lượng 3- 4tỉ tấn
- Sản lượng khai thác tăng lên liêntục từ 1986 - 2000
Hoạt động 5: Kiểm tra đánh giá( 5 phút)
? Hãy chọn câu trả lời đúng
1 a Dầu mỏ là một đơn chất
b Dầu mỏ là một hợp chất phức tạp
c Dầu mỏ là một HC
d Dầu mỏ là một hỗn hợp tự nhiên của nhiều HC
2 a Dầu mỏ sôi ở nhiệt độ sôi nhất định
b Dầu mỏ có nhiệt độ sôi khác nhau tuỳ thuộc vào thành phần của dầu mỏ
c Thành phần chủ yếu của dầu mỏ tự nhiên là metan
d Thành phần chủ yếu của dầu mỏ tự nhiên là xăng và dầu mỏ
3, Phương pháp để tách riêng các sản phẩm từ dầu thô là:
a Khoan giếng dầu b Crackinh
c Chưng cất dầu mỏ d Khoan giếng dầu và bơm nước hoặc khí xuống
Trang 34Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016 Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết: 50 NHIÊN LIỆU
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- HS hiểu được nhiên liệu là những chất cháy được, khi cháy toả nhiệt và phát sáng
- Nắm vững cách phân loại nhiên liệu, đặc điểm và ứng dụng của một số nhiên liệuthông dụng
- Biết cách sử dụng nhiên liệu có hiệu quả và tiết kiệm
- Học sinh: Đọc trước bài
2 Phương pháp dạy học chủ yếu
- Quan sát, đàm thoại
III các hoạt động dạy học
Hoạt động 1.Kiểm tra bài cũ ( 5- 6 phút)
? Nêu tên các sản phẩm chế biến từ dầu mỏ? ứng dụng quan trọng của nó?
? Chữa BT 4/ 129 SGK
Hoạt động 2: Tìm hiểu khái
niện nhiên liệu( 7 -8 phút)
? Hãy kể tên một vài nhiên liệu
thường dùng?
GV: Các chất trên khi cháy đều
toả nhiệt và phát sáng Người ta
gọi đó là chất đốt hay nhiên liệu
? Vậy nhiên liệu là gì?
GV: Các nhiên liệu đóng vai trò
rất quan trọng trong đời sống và
sản xuất
GV giới thiệu
- Dựa vào nguồn gốc chia nhiên
liệu làm hai nhóm
+ Nhiên liệu có sẵn trong tự
nhiên: than, củi, dầu mỏ
+ Nhiên liệu được điều chế: cồn,
Trang 35Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
Hoạt động 3: Tìm hiểu sự phân
loại( 10 phút)
? Dựa vào trạng thái hãy phân
loại các nhiên liệu?
GV thuyết trình về quá trình
hình thành than mỏ và đặc điểm
của than mỡ, than gầy, than bùn
? Hãy lấy VD về nhiên liệu
lỏng?
? Hãy lấy VD về nhiên liệu khí?
? Nêu ứng dụng của các loại
nhiên liệu rắn, lỏng và khí?
Có 3 loại nhiênliệu là rắn, lỏng
3 Nhiên liệu khí
Gồm các loại khí thiên nhiên, khí
mỏ dầu, khí lò cốc, khí lò cao, khíthan
Hoạt động 4 Biện pháp sử
dụng nhiên liệu có hiệu quả
( 13phút)
? Vì sao chúng ta phải sử dụng
nhiên liệu cho hiệu quả?
? Muốn sử dụng nhiên liệu cho
hiệu quả chúng ta phải làm gì?
? Yêu cầu HS nhắc lại các biện
pháp vừa nêu trên?
Tránh lãng phínhiên liệu
Thảo luận nhómtrả lời
Dựa vào kiếnthức thực tế trảlời
III Sử dụng nhiên liệu như thế nào cho hiệu quả?
- Cung cấp đủ oxi
- Tăng diện tích tiếp xúc củanhiên liệu với oxi bằng cách:+ Trộn đều nhiên liệu khí, lỏngvới không khí
+ Đập hoặc chẻ nhỏ nhiên liệurắn
- Điều chỉnh nhiên liệu để duy trì
sự cháy ở mức độ cần thiết phùhợp với nhu cầu được sử dụng
Hoạt động 5: Kiểm tra đánh giá( 5 phút)
? Hãy nhắc lại nội dung chính của bài?
*******************************
Trang 36
Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
- Học sinh: Ôn kỹ kiến thức đã học, xem trước nội dung thực hành trong SGK
III Tiến trình dạy học
GV yêu cầu học sinh tiến hành
từng bước theo hướng dẫn
? Quan sát và nhận xét lại các
TCVL của axetilen
Trả lời
Là chất khíkhông màu, ít tantrong nước
1 Thí nghiệm điều chế axetilen
ống thuỷ tinh vuốt nhọn
rồi châm lửa đốt(để khí
thoát ra một lúc mới đốt
tránh gây nổ)
HS làm theohướng dẫn
DD brom bị mấtmàu
2 Thí nghiệm về TCHH củaaxetilen
a.Tác dụng với dd brom
Trang 37Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
? Nhận xét hiện tượng? Axetilen cháy
với ngọn lửamàu xanh toảnhiều nhiệt.(cóthể gây tiếng nổ)
? Quan sát hiện tượng?
- Tiếp tục cho thêm 2ml dd
Br2 loãng, lắc kỹ sau đó
để yên
? Quan sát màu của dd?
Benzen nổi lêntrên mặt nước
DD brom tannhanh trong
C6H6 tạo dd cómàu vàn da cam
3 Thí nghiệm về TCVL củabenzen
- Cách tiến hành:
- Hiện tượng:
- Giải thích:
- Kết luận:
Hoạt động 4: Hướng dẫn HS viết bản tường trình(10 phút)
GV hướng dẫn HS viết bản tường trình theo mẫu:
Tên thí nghiệm Cách tiến hành Hiện tượng Giải thích- PTPƯTN1
TN2
TN3
GV hướng dẫn học sinh dọn rửa vệ sinh dụng cụ thí nghiệm
Hoạt động 5 Dặn dò( 2 phút)
Chuẩn bị đọc trước bài mới về: Cấu tạo, tính chất HH, ứng dụng và cách điều chế
IV, Rút kinh nghiêm:
***
Trang 38Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
- Củng cố kiến thức đẫ học về hiđro cacbon
- Hệ thống mối quan hệ cấu tạo và tính chất của các hiđro cacbon
- Máy chiếu đa năng, phiếu học tập
- HS: Các kiến thức của chương 4 theo đề cương đã cho
2 Phương pháp dạy học
- Đàm thoại, hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm
III các hoạt động dạy học
Hoạt động 1: Kiến thức cần nhớ( 5phút)
GV: Phát phiếu học tập cho các nhóm với nội dung
Đại diện các nhóm báo cáo kết quả, các nhóm khác nhận xét bổ sung
GV chiếu kiến thức chuẩn
- Có một liên kết ba(C≡C)
- Mạch vòng 6 cạnhkhép kín Có 3 liên kếtđơn(C-C) xen kẽ 3 liênkết đôi(C=C)
P/ư đặc - Phản ứng - Phản ứng - Phản ứng - Phản ứng thế với
Trang 39Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
trưng thế cộng ( làm mất
màu dd Brom)
cộng (làm mấtmàu dd Brom)
GV: Đưa nội dung bài tập 1
Cho các hiđrocacbon sau:
Các HS khác nhận xét
HS hoạt động
cá nhân suy nghĩ trả
II Bài tập
Bài tập 1:
a C2H2: H – C = C – Hb.C2H4: H H
C = C
H H
c CH4: H
H – C – H
H d.C2H6: CH3 – CH3
e C3H6: CH3 – CH2 – CH3
f C6H6 : H
H C H
C C
C C
H C H
Cách tiến hành: Sục cả 2 khí vào ống nghiệm đựng dd brom Khínào làm cho dd brom mất màu đó làbình đựng etilen Bình khí nào
Trang 40Giáo án : Hoá học 9 Năm học: 2015- 2016
GV yêu cầu hs trình bày
cách nhận biết
Chiếu kết quả lên máy
GV chiếu nội dung bài tập
lên máy
Bài tập 3: Đốt cháy hoàn
toàn 1,68l hỗn hợp gồm khí
metan và axetilen rồi hấp
thụ hoàn toàn sản phẩm vào
nước vôi trong dư, thu được
trên vào dd brom dư thì khối
lượng brom phản ứng là bao
GV: Sửa sai nếu có
Chiếu cách giải mẩu
lời
HS hoạt động
cá nhân làm bàitập
3 HS lần lượt giải 3 câu
Nhận xét bổ sung nếu cần
HS theo giỏi
không làm mất màu dd brom bình đóđựng metan
C2H4 + Br2 C2H4Br2 Bài tập 3:
a PTHH :
CH4+2O2 t CO2+2H2O (1)
x t x2C2H2+5O2 4CO2+H2O(2)
y 2y
CO2+Ca(OH)2CaCO3 +H2O(3)
b Vì nước vôi trong dư nên phảnứng giữa CO2 và Ca(OH)2 tạo thànhmuối trung hòa
n CaCO3 = 10: 100 = 0,1molTheo PT 1,2,3
nCO2(1+ 2 = n CO2 (3) = 0,1molnhhkhí =1,68/22,4 = 0,0075 molGọi số mol của metan và axetilen lầnlượt là x, y Theo bài ra ta có hệphương trình:
x + y = 0,0075
x + 2y = 0,1Giải ra ta có: x = 0,05 mol
y = 0,0025 molVậyVCH4=0,05 22,4 = 1,12l
VC2H2 = 1,68 – 1,12 = 0,56l
c Trong 3,36l hh (ĐKTC) có:
n CH4 = 0,05 3.36/1,68 = 0,1mol
nC2H2=0,0025.3,36/1,68
= 0,05mol
- Dẫn hh khí vào dd brom có PTHHsau:
C2H2 +2Br2 C2H2Br4 (4)Theo PT (4)
nBr2=2nC2H2=0,05.2= 0,1molVậy m Br2 = 0,1 160 = 16g
Hoạt động 3 Hướng dẫn về nhà( 4phút)
- Xem lại những nội dung sau( làm hoàn thành đề cương)
+ Tính chất HH của muối các bonát
+ Cấu tạo BTH các ntố hoá học
+ Tính chất HH của PK ( đại diện C, Cl)
+ Viết công thức CT, tính chất HH của các HC đã học
+ Làm lại các bài tập sau: 2, 3, 7/ 101; 2, 4, 5/ 103, 3/ 112, 3,4,5/ 122
+ Tiết sau kiểm tra
IV, Rút kinh nghiêm: