SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM “ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM VỚI VIỆC XÂY DỰNG NỀ NẾP LỚP HỌC ’’

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM “ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM VỚI VIỆC XÂY DỰNG NỀ NẾP LỚP HỌC ’’SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM “ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM VỚI VIỆC XÂY DỰNG NỀ NẾP LỚP HỌC ’’SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM “ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM VỚI VIỆC XÂY DỰNG NỀ NẾP LỚP HỌC ’’SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM “ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM VỚI VIỆC XÂY DỰNG NỀ NẾP LỚP HỌC ’’SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM “ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM VỚI VIỆC XÂY DỰNG NỀ NẾP LỚP HỌC ’’SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM “ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM VỚI VIỆC XÂY DỰNG NỀ NẾP LỚP HỌC ’’SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM “ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM VỚI VIỆC XÂY DỰNG NỀ NẾP LỚP HỌC ’’SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM “ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM VỚI VIỆC XÂY DỰNG NỀ NẾP LỚP HỌC ’’SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM “ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM VỚI VIỆC XÂY DỰNG NỀ NẾP LỚP HỌC ’’SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM “ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM VỚI VIỆC XÂY DỰNG NỀ NẾP LỚP HỌC ’’

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

-GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM VỚI VIỆC XÂY DỰNG NỀ NẾP LỚP HỌC

Nề nếp học tập tốt sẽ giúp các em nắm vững được kiến thức trong từng tiếthọc, hình thành cho học sinh những kỹ năng giao tiếp, ứng xử trong cuộc sống

Như vậy, chứng tỏ rằng muốn nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh thìvấn đề đầu tiên là giáo viên phải hình thành nề nếp cho học sinh, đặc biệt ở lứa tuổitiểu học, bởi các em mới bắt đầu làm quen với môi trường giáo dục

II Cơ sở thực tiển:

Trường Tiểu học Thị trấn Gio Linh là một ngôi trường có bề dày về truyềnthống học tập và các hoạt động, luôn là một trong những trường dẫn đầu trong cácphong trào thi đua, trong đó không thể không nói đến nề nếp lớp học

Năm học 2015 - 2016, tôi được Nhà trường phân công dạy và chủ nhiệm lớpMột Tình hình chất lượng nề nếp đầu năm học còn chưa cao, do các em vừa được

học từ trường mẫu giáo lên nên các nề nếp bước đầu còn rất lôn xộn, đôi khi tronggiờ học các em lại tùy tiện nói chuyện với nhau hay làm việc riêng theo ý thích củamình mà không theo một khuôn phép nào, tư thế ngồi học cũng không đúng, cáchoạt động đầu và giữa giờ đa số các em đều chưa có ý thức, nhiều em đi học khôngđúng giờ, …

Học sinh lớp Một là lớp đầu tiên của bậc tiểu học, học sinh vào lớp Một làthời điểm đánh dấu bước ngoặc trong cuộc sống và phát triển tâm lí Các em phảitham gia mọi hoạt động mới trong học tập cũng như trong các hoạt động giao tiếp

Để các em có điều kiện học tập tốt, giáo viên dạy lớp Một cần phải hình thành vàxây dựng những thói quen nề nếp cho các em ngay từ buổi đầu tiên và phải duy trìthường xuyên vì nề nếp là tiền đề đem lại hiệu quả của chất lượng, là điều kiệnquyết định để tổ chức quá trình giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh, đặtnền tảng vững chắc để các em tiếp tục học lên các lớp trên

Việc rèn nề nếp cho học sinh tiểu học nhất là học sinh lớp Một là mộtviệc làm rất cần thiết đối với một người giáo viên giảng dạy bậc tiểu học Vậylàm thế nào để học sinh - lớp học hình thành nề nếp tốt, đáp ứng yêu cầu củaNhà trường mới là điều trăn trở, day dứt và thôi thúc trong tôi - đó là lý do tôi

chọn đề tài " Giáo viên chủ nhiệm với việc xây dựng nền nếp lớp học ".

B MỤC ĐÍCH, PHẠM VI, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

I Mục đích ngiên cứu:

Tôi viết sáng kiến kinh nghiệm này với mong muốn :

1 Ghi lại những biện pháp mình đã làm để suy ngẫm, để chọn lọc và đúc kếtthành kinh nghiệm của bản thân

2 Được chia sẻ với đồng nghiệp những việc đã làm và đã thực hiện thànhcông

3 Nhận được những lời góp ý, nhận xét từ cán bộ quản lí nhà trường, từ BanGiám khảo của Phòng Giáo dục và từ các bạn đồng nghiệp, để tôi phát huy nhữngmặt mạnh, điều chỉnh, khắc phục những thiếu sót cho hoàn thiện hơn

4 Rèn luyện tinh thần năng động; giữ lửa lòng say mê, sáng tạo; cố gắnghọc tập, tự cải tạo mình để theo kịp sự tiến bộ của thời đại

Qua việc giảng dạy và thực hiện công tác chủ nhiệm để tìm ra những nguyênnhân, hạn chế, nêu ra những biện pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả của các giảipháp nhằm giúp học sinh đi vào hoạt động có nề nếp

II Phạm vi nghiên cứu:

- Trường Tiểu học Thị trấn Gio Linh

III Đối tượng nghiên cứu:

- Học sinh lớp 1B trường Tiểu học Thị Trấn Gio Linh, năm học 2015 - 2016.Tổng số: 38 học sinh ; Nữ: 16 học sinh

IV Phương pháp nghiên cứu:

I Khảo sát tình hình thực tế:

Lớp 1B có 38 em, trong đó có 16 em nữ Qua điều tra ban đầu, trong số 38

em, có 17 em là con cán bộ công nhân viên chức, 9 em bố mẹ buôn bán, 6 em bốcon nông dân, phải ở với ông bà, có 1 em thuộc hộ cận nghèo, 5 em có hoàn cảnhgia đình kinh tế khó khăn

2 Khảo sát đầu năm: Ngày 15 / 9/ 2015

- Các em có cùng độ tuổi nên tiếp thu bài đồng đều

- Đa số các bậc phụ huynh có nhận thức đúng trong việc giáo dục con cái, có

sự quan tâm, lo lắng cho con

- Được sự quan tâm chỉ đạo sâu sắc của Ban giám hiệu nhà trường, đề ra kếhoạch cụ thể cho từng tháng trong suốt năm học

- Sự kết hợp, hỗ trợ kịp thời của Đội

- Sự cộng tác chặc chẽ của các giáo viên bộ môn cùng tôi quản lý lớp

- Bản thân tôi luôn năng nổ, nhiệt tình, yêu nghề, tận tụy với học sinh

b Khó khăn:

- Một số em dù còn nhỏ nhưng do điều kiện gia đình nên phải sống xa bố mẹ,

các em có sự thiệt thòi về mặt tình cảm và thiếu sự quan tâm sâu sát của bố mẹ.

Một số phụ huynh trẻ làm nghề tự do, buôn bán, bận nhiều công việc nên nhiều khicòn chưa quan tâm chú trọng đến việc học của trẻ

- Học sinh lớp 1 là lớp đầu cấp, các em mới làm quen với môi trường giáodục mới nên đa số các em còn bỡ ngỡ, các em hiếu động, thích chơi, chưa có ýthức học tập cũng như tham gia mọi hoạt động.

- Các hoạt động đều không thực hiện theo nề nếp như các lớp trên

II Giải pháp thực hiện:

Xuất phát từ tình hình thực tế, dựa vào đặc điểm tâm sinh lý của học sinh, tôi

đã đi sâu nghiên cứu, tìm tòi, tham khảo những tài liệu có nội dung về đề tài, họchỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp kết hợp với kinh nghiệm của bản thân, nhận thứcđúng đắn, hiểu được tầm quan trọng của vấn đề, nắm vững tình hình cụ thể của lớp.Xác định rõ những khó khăn và thuận lợi của lớp, từ đó tìm ra một số giải pháp hữuhiệu nhất

1 Giải pháp thứ nhất: Hướng dẫn học sinh làm quen với lớp học và một

số nề nếp của Nhà trường.

Làm quen với lớp học và một số nề nếp của Nhà trường giúp học sinh biếtđược vị trí các khu vực trong nhà trường, làm quen với một số nề nếp sinh hoạt vàrèn thói quen để thực hiện đúng nội quy, nề nếp sinh hoạt của Nhà trường

- Để làm quen với trường, lớp, vào đầu năm học, tôi đã giúp học sinh biết nộiquy của trường đối với học sinh khi đến trường Giải thích rõ từng nội quy cho họcsinh hiểu một cách tường tận

- Hướng dẫn học sinh đi quan sát khuôn viên nhà trường, giới thiệu về vị trícác khu vực như: Dãy các phòng học, thư viện, văn phòng, khu vệ sinh cho họcsinh, tập cho học sinh làm quen với hiệu lệnh trống,

- Xây dựng cho học sinh kĩ năng sống: Biết cách giữ vệ sinh thân thể, vệ sinhlớp học, trường học, bảo vệ môi trường và cây cảnh xung quanh trường, biết bảo vệcủa công, bảo vệ sách vở, đồ dùng, dụng cụ học tập

- Đối với lớp học, giáo viên chia lớp thành 3 tổ và chỉ định tở trưởng chotừng tổ Giáo viên giới thiệu cho học sinh biết tên lớp và tên cô giáo chủ nhiệm.Hướng dẫn học sinh tự giới thiệu về mình với các bạn ngồi cùng bàn, sau đó giáoviên tổ chức cho học sinh nói trước lớp theo gợi ý:

+ Em tên gì ?

+ Nhà em ở đâu ?

+ Nay em vào học lớp nào?

+ Em được cô giáo phân công vào tổ nào ? Bạn nào là tổ trưởng ?

+ Bạn ngồi cùng bàn với em tên gì ? Trong lớp em còn quen biết bạn nàonữa không ?

2 Giải pháp thứ hai: Xây dựng nội quy lớp học và hướng dẫn học sinh thực hiện nội quy.

- Xây dựng tốt nội quy lớp học sẽ giúp các em thực hiện tốt các nề nếp của trường, của lớp Chính vì vậy, từ đầu năm học, tôi đã làm bảng nội quy lớp học, phóng to và trang trí đẹp mắt để tất cả học sinh ghi nhớ và thực hiện

 - Hướng dẫn các em học nội quy chi tiết, tỉ mỉ, phân tích kỹ để các em hiểu nội quy đó

Ví dụ: 

Giữ vệ sinh chung là làm những việc gì, trật tự nghe giảng và hăng hái phát biểu ra sao, như thế nào là giúp đỡ bạn bè,…

BẢNG NỘI QUY LỚP HỌC

3 Giải pháp thứ ba: Giáo viên thực hiện tốt công tác tổ chức lớp học ngay

từ đầu năm.

3.1 Điều tra thông tin học sinh.

Vào đầu năm học, tôi phát phiếu điều tra và yêu cầu phụ huynh các em về

nhà điền đầy đủ các thông tin trong phiếu

GIỚI THIỆU BẢN THÂN

1 Họ và Tên:………

2 Ngày tháng năm sinh:

3 Là con thứ……trong gia đình Tổng số con trong gia đình:

4 Họ và tên bố: Nghề nghiệp: SĐT:

5 Họ và tên mẹ: Nghề nghiệp: SĐT:

6 Hoàn cảnh gia đình (khá giả, đủ ăn, nghèo)

7 Những người bạn thân nhất trong lớp:

8 Sở thích:

9 Địa chỉ gia đình: Số nhà

Qua phiếu điều tra này, tôi nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từng học sinh để ghi vào sổ chủ nhiệm Quan trọng hơn cả là tôi đã hiểu một phần về học sinh của mình, điều đó rất có lợi cho tôi trong công tác giảng dạy và giáo dục học sinh.

3.2 Bầu ban cán sự lớp.

Để thực hiện tốt mọi nề nếp của lớp học thì sau khi nhận lớp, ổn định một

số nề nếp tôi đã chọn các em có năng lực, học tốt, nhiệt tình với công việc, được bạn bè yêu mến, tin tưởng bầu vào ban cán sự lớp Đổi ban cán sự lớp 1 tháng 1 lần, đổi tổ trưởng 2 tuần 1 lần để tất cả các em được làm cán sự lớp, giúp các em mạnh dạn, tự tin trước mọi người

Tất cả đều được phân công công việc cụ thể, rõ ràng:

- Nhiệm vụ của lớp trưởng:

+ Theo dõi, kiểm tra mọi hoạt động của lớp

+ Điểm danh và ghi sĩ số của lớp vào góc trên (bên phải bảng) ngay sau khixếp hàng vào lớp

+ Điều khiển các bạn xếp hàng vào lớp, xếp hàng chào cờ đầu tuần, xếphàng tập thể dục

+ Giữ trật tự lớp khi giáo viên chấm bài, khi lớp dự lễ chào cờ đầu tuần, + Đề nghị giáo viên tuyên dương, phê bình cá nhân hoặc tập thể

- Nhiệm vụ của lớp phó học tập:

+15 phút đầu giờ: giúp đỡ các bạn học yếu học bài, làm bài

+ Điều khiển các bạn trao đổi, thảo luận hoặc trả lời câu hỏi trong tiết họckhi giáo viên yêu cầu

+Theo dõi việc học tập của lớp trong các tiết

+ Làm mọi việc của lớp trưởng khi lớp trưởng vắng mặt hoặc nghỉ học

- Nhiệm vụ của lớp phó văn thể mĩ:

+ Phân công, theo dõi và kiểm tra các tổ trực nhật và chịu trách nhiệm tắtđèn, quạt khi ra về

+Theo dõi, kiểm tra các bạn khi tham gia các buổi vệ sinh do trường, lớp tổchức

+ Có nhiệm vụ theo dõi hoạt động ngoài giờ, sinh hoạt tập thể,

+ Phối hợp với lớp trưởng, lớp phó học tập giữ trật tự lớp

Mỗi em phải làm đúng các nhiệm vụ của mình Ngoài ra, lớp trưởng và 2lớp phó phải đoàn kết và hợp tác chặt chẽ với nhau trong công việc chung

Cuối mỗi tuần, vào tiết sinh hoạt lớp ngày thứ sáu, lớp trưởng, lớp phó báocáo các mặt hoạt động của lớp Căn cứ vào báo cáo của từng em, tôi nắm được khảnăng quản lí lớp của từng em Cuối mỗi tháng, tôi tổ chức họp Ban Cán sự lớp mộtlần để tổng kết các mặt làm được của lớp, đồng thời chỉ rõ những thiếu sót vàhướng dẫn các em cách khắc phục

- Bầu tổ trưởng, tổ phó: Lấy ý kiến biểu quyết của tổ trên cơ sở gợi ý của giáo viên chủ nhiệm

+ Tổ trưởng: Điều hành công việc chung, theo dõi, đôn đốc các hoạt động hằng ngày của tổ về việc thực hiện nội quy, học tập, …

+ Tổ phó: Theo dõi, điều hành công việc thuộc về lao động, vệ sinh, hoạt động ngoài giờ, …

Nhiệm vụ chung của tổ trưởng, tổ phó là kiểm tra, theo dõi, đánh giá việcthực hiện nề nếp của từng cá nhân trong tổ

Chỉ đạo công tác tự quản, thường xuyên kiểm tra thông qua lịch hoạt độngcủa Đội Kiểm tra sách vở, đồ dùng theo định kỳ

3.3 Bố trí, sắp xếp chỗ ngồi.

Để nề nếp lớp học đạt hiệu quả thì việc phân bố chổ ngồi cho học sinh cũng

là một vấn đề rất quan trọng Vì vậy, mọi hoạt động trong ngày của học sinh tôi đềuphải nghiên cứu, lập ra chương trình, kế hoạch bồi dưỡng các đối tượng học sinhtheo sự phân nhóm và sắp xếp chỗ ngồi cho từng em một cách hợp lý:

Ví dụ:

- Tôi phân học sinh nhút nhát ngồi cạnh học sinh nhanh nhẹn, mạnh dạn

- Học sinh khá giỏi ngồi cạnh học sinh yếu

- Những học sinh hiếu động, cá biệt, hay nói chuyện ngồi cạnh những em ngoan, ngồi cạnh cô giáo để dễ dàng quan sát và tiện cho việc quản lý các em tốt hơn

- Sắp xếp chỗ ngồi hợp lí cho từng học sinh, ưu tiên học sinh bị cận, học sinhnhỏ bé ngồi trên, xen kẽ giữa các em nam và nữ…

- Đổi vị trí ngồi cho các em để các em thấy được sự gần gủi với cô giáo,được cô giáo quan tâm

4 Giải pháp thứ tư: Xây dựng và rèn luyện cho học sinh nề nếp học tập và các hoạt động giáo dục.

4.1 Nề nếp học tập:

- Giáo viên Hướng dẫn học sinh làm quen và biết cách sử dụng sách vở, dụng cụ học tập:

Khi mới cắp sách đến trường, hầu hết các em đều chưa có ý thức về nề nếptrong học tập Mọi môn học đối với các em hoàn toàn mới mẻ, gây nhiều lúng túngcho các em trong mỗi buổi học ví dụ như việc sử dụng đúng sách vở, đồ dùng họctập cho từng môn Những ngày đầu tôi hướng dẫn các em một cách tỉ mỉ, quy định

đồ dùng học tập của các em gồm có một bút chì, tẩy, thước, bộ đồ dùng học Toán

và Tiếng việt Hướng dẫn các em nhận biết các loại sách qua bìa của sách và nộidung bài học của từng ngày Nhận biết vở qua màu sắc, hình ảnh trên bìa vở

Lên lớp, ngoài việc thực hiện dạy học theo đúng chương trình chính khóa, tôicòn giúp các em làm một số công việc khác: Bao bọc sách vở cho học sinh, Quyđịnh cho các em dùng chung một loại vở cho từng bộ vở  

Để giúp các em mở sách, vở đúng nội dung bài học, tôi hướng dẫn các emlàm mũi tên chỉ bài trong từng quyển sách để làm dấu, học đến bài nào, các em gấpmũi tên ở ngay bài đó, tiết sau chỉ cần lật sang bài sau để học

- Giáo viên hướng dẫn học sinh thực hiện các thao tác học tập trên lớp.

Rèn nếp giữ gìn sách vở và đồ dùng học tập cũng là một nội dung quan trọngtrong việc dạy dỗ các em. Việc ngăn nắp trong khi sắp xếp sách vở và đồ dùng học tập cũng là yếu tố dẫn đến thói quen học tập nghiêm túc Tôi hướng dẫn các em cách lấy sách vở , đồ dùng nhanh, không gây tiếng động, thực hiện được theo các

ký hiệu của giáo viên yêu cầu

Năm nay là năm đầu thực hiện dạy Tiếng Việt theo Công nghệ giáo dục, thực

sự vào đầu năm học tôi cũng thấy băn khoăn, lo lắng khi đọc sách thiết kế một tiếtdạy với nhiều trang sách và trong tiết học lại có sự thay đổi liên tục về sử dụng đồdùng; vẽ mô hình, viết bảng, viết vở; đọc to, nhỏ, nhẩm, thầm, … Tuy nhiên, khi sửdụng các kí hiệu đã trở thành thói quen thì các em thực hiện rất tốt, giáo viên khôngphải nói nhiều nhưng hiệu quả mang lại rất cao, khiến tôi rất hài lòng

Ví dụ:

Tôi viết sắn lên góc trái bảng: S - V – B – N; T – N – N - T và quy ước vớihọc sinh Chẳng hạn, khi tôi viết vào dưới chữ S số 45 các em sẽ giở sách trang 45;viết vào dưới chữ V số 27 các em sẽ giở vở trang 27; Gõ 1 lần dưới chữ B là lấybảng, gõ 2 lần là cất bảng, gõ nhẹ theo hồi vào bàn là học sinh xóa bảng,… Giữagiáo viên và học sinh có sự kết hợp nhịp nhàng

Tôi thấy đó là một thói quen nề nếp rất tốt mà có thể vận dụng để dạy nhiềumôn học khác

Tôi hướng dẫn các em khi giáo viên gọi mới đứng dậy trả lời, không đượcnói leo gây ồn ào trong giờ học

Hướng dẫn tâm thế ngồi học cho các em cũng rất quan trọng Trong giờ Tậpviết, trước khi hướng dẫn các em viết đúng, viết đẹp tôi hướng dẫn các em tư thếngồi, cách để vở, phải biết sử dụng bút để có thể viết chữ đẹp lại không gây ranhững dị tật cho học sinh như: cận thị, vẹo cột sống Giáo viên hướng dẫn học sinh

tư thế ngồi đúng như sau:

- Lưng thẳng;

- Không tì ngực vào bàn;

- Đầu hơi cúi;

- Mắt cách vở khoảng 25- 30 cm;

- Tay phải cầm bút bằng 3 đầu ngón tay;

- Tay trái tì nhẹ lên mép vở để giữ;

- Hai chân để song song, thoải mái

TƯ THẾ NGỒI HỌC

Bên cạnh việc rèn cho học sinh tư thế ngồi thì việc rèn cho các em cách cầmbút cũng rất quan trọng, lớp có một vài em cầm bút chưa được nên tôi hướng dẫncác em cách cầm bút như:

- Tay phải cầm bút bằng ba ngón tay (ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa) Đầungón trỏ cách đầu ngòi bút chừng 2,5 cm Mép bàn tay là điểm tựa của cánh tayphải khi đặt bút xuống bàn viết

- Lúc viết, điều khiển cây bút bằng các cơ cổ tay và các ngón tay không đểngửa bàn tay quá tạo nên trọng lực tì xuống lưng của hai ngón út và áp út Ngược